Filmy

Wstęp

Od wielu lat polscy bibliotekarze odczuwają brak jednolitych i aktualnych przepisów katalogowania wszystkich typów zbiorów bibliotecznych. Prezentowane opracowanie stara się wyjść naprzeciw oczekiwaniom środowiska i kodyfikuje przepisy katalogowania.

 

Za punkt wyjścia przyjęto filmy pojmowane szeroko (nie tylko filmy i seriale, ale także wszelkie rejestracje filmowe, np.: nagrania koncertów, przedstawień teatralnych, zapisy programów telewizyjnych), we wszystkich formach wydawniczych (w kategoriach rynku wydawniczego — we wszystkich formach produktu), niezależnie od nośnika, formy zapisu czy sposobu prezentacji treści. Normą jest już dzisiaj jednoczesne publikowanie przez wydawców filmów na różnych nośnikach, szczególnie w przypadku filmów fabularnych, praktykowane jest wydawanie w tym samym czasie wersji na płycie DVD i Blu-ray. Wspólne przepisy katalogowania pozwalają zunifikować opisy bibliograficzne różnych typów publikacji, a w efekcie ułatwić użytkownikom bibliotek dostęp do poszukiwanych materiałów i korzystanie z katalogów bibliotecznych w ogóle, realizując główne założenia Międzynarodowej Deklaracji Katalogowania (ICP), która w centrum działań bibliotek stawia ich użytkownika, jego potrzeby i wygodę w kontakcie z biblioteką.

 

Opracowane przez Bibliotekę Narodową Przepisy katalogowania filmów starają się pogodzić różne, czasami sprzeczne podejścia: z jednej strony dobrze ugruntowany zwyczaj i tradycję opisu bibliograficznego mocno osadzonego w standardzie ISBD obecnym w polskich bibliotekach od kilkudziesięciu już lat, z drugiej próby zmiany paradygmatu opisu bibliograficznego związane z dynamicznie rozwijającym się standardem RDA, następnie potrzeby i wygodę użytkowników bibliotek (przede wszystkim czytelność, zrozumiałość i nieprzeładowanie opisów i danych w nich zawartych), wreszcie wymogi krajowej centrali bibliograficznej i urzędowej rejestracji całości produkcji wydawniczej — miarodajne, jednoznaczne i możliwie precyzyjne opisy bibliograficzne.

 

Przepisy katalogowania filmów oparto na zaktualizowanym w ostatnich latach standardzie ISBD w jego skonsolidowanej postaci, w niewielkim tylko stopniu wzbogaconym o rozwiązania przejęte ze standardu RDA (rezygnacja ze stosowania skrótów, rezygnacja z reguły wyliczania do 3 elementów, rezygnacja z poprawiania i komentowania błędów w miejscu ich wystąpienia, wprowadzenie reguły „bierz, co widzisz”). Zrezygnowano także z rozróżnienia trzech stopni szczegółowości opisu bibliograficznego, wychodząc z założenia, że opis powinien być możliwie szczegółowy, a stopień wykorzystania danych w różnych sposobach ich prezentacji nie powinien wynikać z przepisów katalogowania.

 

Istotne uzupełnienie tekstu Przepisów katalogowania stanowią aneksy, w których zamieszczono wykazy norm i zaleceń międzynarodowych dotyczących konwersji znaków i alfabetów niełacińskich na znaki łacińskie, skrótów dopuszczonych do stosowania w opisie bibliograficznym i nazw rodzajowych występujących w tytułach serii oraz słownik terminologiczny.

1. Zasady ogólne

1.1 Zawartość i budowa opisu

Opis bibliograficzny filmu może zawierać następujące elementy zebrane w siedmiu strefach (występowanie poszczególnych elementów jest uzależnione od budowy i/lub zawartości publikacji):

 

a) strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności:

  • tytuł właściwy
  • dodatek (dodatki) do tytułu
  • tytuły filmów współwydanych
  • oznaczenie (oznaczenia) części
  • tytuł (tytuły) części
  • oznaczenie (oznaczenia) odpowiedzialności

b) strefa wydania:

  • oznaczenie wydania

c) strefa adresu wydawniczego (strefa publikacji, produkcji, dystrybucji itp.):

  • miejsce wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • nazwa wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • data wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • miejsce wytworzenia
  • nazwa wytwórcy
  • data wytworzenia

d) strefa opisu fizycznego:

  • liczba nośników
  • określenie nośnika filmu
  • czas odtwarzania
  • informacje techniczne o filmie
  • format (wymiary nośnika)
  • dodatek

e) strefa serii:

  • tytuł właściwy serii
  • dodatki do tytułu serii
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące serii
  • numeracja związana z serią

f) strefa uwag

g) strefa identyfikatora i sposobu uzyskania filmu:

  • identyfikator (np. ISBN)
  • informacje uzupełniające
  • określenie sposobu uzyskania filmu.

 

W katalogowanej pozycji większość elementów może:

  • wystąpić kilkakrotnie w tym samym języku i/lub systemie pisma, zawierając kolejne dane (np. kilka dodatków do tytułu, miejsc wydania czy numerów ISBN)
  • być powtórzona w innym języku i/lub systemie pisma jako tak zwany element równoległy (np. tytuł równoległy, równoległy dodatek do tytułu, równoległe oznaczenie wydania).

 

Dobór elementów opisu bibliograficznego oraz ich kolejność w obrębie poszczególnych stref ustalają dalsze przepisy.

1.2 Forma graficzna opisu

1.2.1 Układ graficzny


Układ graficzny dotyczy sposobu prezentacji opisów w różnego rodzaju zbiorach informacji o dokumentach, a zwłaszcza bibliografiach, w tym bibliografii narodowej, nie dotyczy jednak bibliografii załącznikowych i przypisów bibliograficznych. W katalogach komputerowych sposób prezentacji danych jest zdefiniowany przez tzw. szablony wyświetlania uwzględniające różne przesłanki, nie tylko przepisy katalogowania i ścisłe stosowanie określonych w nich znaków umownych.

 

Kolejne strefy opisu bibliograficznego podaje się w ciągłości wiersza. Tylko strefę uwag oraz strefę identyfikatora i sposobu uzyskania filmu podaje się od nowego wiersza z wcięciem.

 

Każdą strefę, oprócz pierwszej, pisaną w ciągłości wiersza, poprzedza się kropką, odstępem, myślnikiem, odstępem (. — ). Jeżeli daną strefę zaczyna się od nowego wiersza z wcięciem (co wyraźnie oddziela ją od strefy poprzedniej), należy pominąć znak umowny poprzedzający strefę.

 

Jeżeli strefa powtarza się w ciągłości wiersza, każde jej powtórzenie poprzedza się kropką, odstępem, myślnikiem, odstępem (. — ). Jeżeli strefa zostaje powtórzona od nowego wiersza, nie stosuje się znaku umownego poprzedzającego strefę.

 

Do opisu nie włącza się stref lub elementów, które nie mają zastosowania w opisie danej publikacji, pomija się również znaki umowne poprzedzające lub zamykające taką strefę lub element (np. strefę wydania, strefę serii w przypadku filmu nienależącego do żadnej serii).

Przykład 1.
Belfer / scenariusz Jakub Żulczyk, Monika Powalisz ; reżyseria Łukasz Palkowski ; TVN, Canal +. — Warszawa : Agora, [2017]. — 3 DVD (550 min) : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm.
ISBN 978-83-268-2540-8

Przykład 2.
Lekcja martwego języka / reżyseria, scenariusz Janusz Majewski ; produkcja Zespół Filmowy „Tor”. — [Warszawa] : Stowarzyszenie Filmowców Polskich, [2017]. — 1 DVD (96 min) : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm. — (Polskie Kino Historyczne)

Przykład 3.
Królowa Hiszpanii / Myriad Pictures, Fernando Trueba PC, Atresmedia ; produkcja Cristina Huete, Anne Deluz, Penélope Cruz ; scenariusz i reżyseria Fernando Trueba. — Wrocław : Hagi Film, [2017]. — 1 DVD (120 min) : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm.
Tytuł oryginalny: La Reina de España

Przykład 4.
Lego Ninjago: masters of spinjitzu. Cz. 1 odc. 75-79, Synowie Garmadona / Lego Group. — Warszawa : Galapagos, [2018]. — 1 DVD (105 min) : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm.
Zawiera: Maska iluzji ; Jadeitowa księżniczka ; Dni i smok ; Wężowy jaguar ; Sztorm umarlaka.
GDLS61161 Galapagos

Przykład 5.
Weterynaria : pułapki diagnostyczne i terapeutyczne : X Kongres Akademii po Dyplomie, 17-18 marca 2018 r. DVD 1 / kierownicy naukowi Kongresu: Tadeusz Frymus, Roman Lechowski. — [Warszawa] : Medical Tribune Polska, [2018] . — 1 DVD : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm.
Zawiera: Kiedy prawidłowe jest nieprawidłowe / Wojciech Hildebrand. Mimikra i inne pułapki diagnostyczne w dermatologii / Joanna Karaś-Tęcza.

 

1.2.2 Znaki umowne


Znaki umowne stosuje się w celu oddzielenia kolejnych stref opisu bibliograficznego oraz wyróżnienia poszczególnych elementów w obrębie stref.

 

Każdy element opisu bibliograficznego poprzedza się lub oddziela znakami umownymi. Znak umowny poprzedzający element opisu pomija się, jeżeli dany element rozpoczyna strefę.

 

Jeżeli dany element powtarza się, to każde jego wystąpienie poprzedza się znakami umownymi właściwymi dla tego elementu.

 

Przed znakiem umownym i po nim występuje odstęp (pojedyncza spacja na klawiaturze) w celu zaznaczenia jego funkcji znaku oddzielającego. Wyjątek stanowią przecinek (,) i kropka (.), których nie poprzedza się odstępem, odstęp powinien występować tylko po nich.

 

Nawiasy zwykłe ( () ) i kwadratowe ( [] ) traktuje się jako jeden znak (znak dwuelementowy), stosując odstęp przed pierwszym (otwierającym) nawiasem i po drugim (zamykającym) nawiasie (elemencie znaku). Przed nawiasem zwykłym lub kwadratowym i po nim może wystąpić tylko pojedyncza spacja. Jeżeli po zamykającym nawiasie zwykłym lub kwadratowym występuje przecinek lub kropka jako znak umowny albo inny znak interpunkcyjny przejęty z katalogowanej pozycji — nie stosuje się odstępu.

 

W nawiasie kwadratowym ( [] ) podaje się informacje znalezione poza podstawowym źródłem danych. Jeżeli następujące po sobie elementy w tej samej strefie przejęto spoza podstawowego źródła danych, każdy z nich należy ująć w odrębny nawias kwadratowy.

Przykład 6.
[Miejsce nieznane] : [wydawca nieznany], [2004]
[Strefa uwag: Miejsce wydania i nazwa wydawcy nieznane, rok wydania na podstawie wpływu egzemplarza obowiązkowego.]

Przykład 7.
[Iwkowa] : [wydawca nieznany], [2013]
[Strefa uwag: Rok wydania na podstawie daty wpływu egzemplarza obowiązkowego.]

Dobór znaków umownych oraz ich stosowanie w obrębie poszczególnych stref ustalają dalsze przepisy. Na początku omówienia każdej strefy przedstawiono odpowiednie dla niej, najczęściej spotykane schematy stosowania znaków umownych.

 

1.2.3 Grupowanie elementów równoległych


Każdą przejmowaną do opisu wersję równoległą elementu (tj. wyrażoną w innym języku i/lub systemie pisma) poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ).

Przykład 8.
Professor Marston and the Wonder Women = Profesor Marston i Wonder Women / Sony Pictures Entertainment, Stage 6 Films, Topple Productions, Boxspring Entertainment ; produced by Terry Leonard, Amy Redford ; written and directed by Angela Robinson
[Tytuł równoległy.]

Przykład 9.
(Biblia na Video = The Visual Bible)
[Równoległy tytuł serii.]

Jeżeli w jednej strefie kolejne elementy mają swoje wersje równoległe, elementy w każdym z języków i/lub systemów pisma grupuje się i podaje łącznie. Elementy wewnątrz grupy poprzedza się odpowiednimi dla każdego z nich znakami umownymi. Grupę elementów zapisanych w pierwszym języku i/lub systemie pisma poprzedza się znakiem umownym właściwym dla pierwszego elementu tej grupy, natomiast każdą kolejną grupę elementów (wyrażoną w odmiennym języku i/lub systemie pisma) poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ).

Przykład 10.
Star Wars : the last Jedi = Gwiezdne Wojny : ostatni Jedi / a LucasFilm Ltd. ; produced by Kathleen Kennedy, Ram Bergman ; written and directed by Rian Johnson
[Tytuł równoległy wraz z równoległym dodatkiem do tytułu.]

Przykład 11.
Z Archiwum X. Sezon 10 = The X Files. Season 10 / Twentieth Century Fox Television. [Tytuł równoległy, równoległe oznaczenie części.]
Przykład 12.
Westworld. Season 1, The maze = Westworld. Sezon 1, Labirynt / Warner Bros. Home Entertainment, Home Box Office
[Tytuł równoległy, równoległe oznaczenie części, równoległy tytuł części.]

1.3 Jednostka opisu

Jednostką opisu bibliograficznego może być:

  • jednostka fizyczna (pojedynczy nośnik filmu)
  • zespół jednostek fizycznych (więcej niż jeden nośnik filmu).

 

Zarówno jednostka fizyczna, jak i zespół jednostek fizycznych mogą zawierać:

  • jeden film
  • kilka filmów
  • fragment filmu (fragmenty filmów).

 

W obu przypadkach (jednostka fizyczna, zespół jednostek fizycznych) mogą to być:

  • publikacje samodzielne wydawniczo (film jednoczęściowy)
  • części publikacji wieloczęściowych (część filmu wieloczęściowego).

 

Opis bibliograficzny powinien odzwierciedlać zamierzenie wydawcy i dotyczyć:

  • publikacji samodzielnej wydawniczo
  • jednej części publikacji wieloczęściowej
  • w uzasadnionych przypadkach — całości publikacji wieloczęściowej lub zgromadzonych części tej publikacji
  • pakietu filmów.

 

Szczególnym przypadkiem publikacji wieloczęściowej jest pakiet filmów (box filmowy) złożony z publikacji samodzielnych wydawniczo (np. wydanych w różnym czasie lub zrealizowanych przez różnych twórców), które wydawca, najczęściej ze względów marketingowych, połączył w całość za pomocą nowego opakowania, czasem nadając im wspólny tytuł.

1.4 Źródła danych

Wybór głównego źródła danych zależy od typu publikacji. Ogólne kryteria to:


a. kompletność informacji służącej do identyfikacji:
    źródło podające najpełniejsze, najbardziej przejrzyste i miarodajne informacje


b. styczność źródła względem informacji:
    źródło najbliższe zawartości publikacji, takie jak źródło wewnętrzne


c. stabilność źródła danych:
   najbardziej trwałe źródło.

 

1.4.1 Kolejność źródeł danych


Dane do opisu należy przejmować z następujących źródeł, zachowując podaną niżej kolejność:

1. etykieta lub nadruk na nośniku filmu
2. opakowanie i jego elementy
3. napisy tytułowe filmu lub inne napisy tekstowe w filmie
4. informacja dźwiękowa zawarta w filmie
5. dodatki do filmu — tekstowy materiał towarzyszący
6. źródła spoza publikacji, np. filmografie, bibliografie, w tym narodowe, katalogi, w tym katalogi wydawców i dystrybutorów, uznane wydawnictwa informacyjne, także internetowe.

 

Jeżeli dane na etykiecie lub nadruku na nośniku filmu czy tekst na opakowaniu są niepełne, wówczas informacje należy przejąć z napisów tytułowych filmu lub innych napisów tekstowych zawartych w filmie (także z informacji dźwiękowej zawartej w filmie.

 

Jeżeli tytuł wspólny dla dwóch lub więcej filmów zawartych na jednym nośniku nie występuje w pierwszym z podanych źródeł danych, a występuje w kolejnych źródłach, to z tych źródeł należy przyjąć go do opisu.

 

Informacje do opisu publikacji będącej zbiorem jednostek fizycznych (kilka kaset VHS, kilka płyt DVD/Blu-ray) przejmuje się ze źródła danych zawierającego tytuł wspólny. Źródła danych rozpatruje się w podanej wyżej kolejności. Dopuszczalne jest przejęcie danych z dalszych źródeł, jeżeli tytuł wspólny występuje w nich w pełniejszej formie.

 

Informacje do opisu całości filmu wieloczęściowego przejmuje się, zachowując wskazaną kolejność źródeł. Gdy brak całości filmu wieloczęściowego, podstawę opisu powinna stanowić część najwcześniej wydana, a w przypadku równoczesnego wydania wszystkich części — część o najniższym numerze kolejnym.

 

1.4.2 Główne źródła danych


Jeżeli występują co najmniej dwa źródła danych, które mogą być głównym źródłem danych dla publikacji, wówczas wybiera się źródło występujące jako pierwsze, poza następującymi przypadkami:


1. Jeżeli publikacja zawiera główne źródła danych w co najmniej dwóch językach i/lub systemach pisma, wówczas za główne źródło danych uznaje się:

a. źródło w języku i/lub systemie pisma, który odpowiada językowi i/lub systemowi pisma zawartości lub dominuje w zawartości publikacji


b. źródło w języku i/lub systemie pisma przekładu, jeżeli wiadomo, że publikacja jest tłumaczeniem


c. źródło w oryginalnym języku i/lub systemie pisma, w którym zawartość jest wyrażona


d. źródło występujące jako pierwsze.


2. Jeżeli publikacja zawiera główne źródła danych noszące różne daty, należy wybrać źródło oznaczone późniejszą albo najpóźniejszą datą.

 

1.4.3 Podstawowe źródła danych


Filmy nie mają jednego podstawowego źródła danych, które mogłoby służyć do utworzenia opisu bibliograficznego, jednakże poszczególne strefy opisu bibliograficznego filmu mają wyznaczone źródła, z których przede wszystkim należy przejmować dane. Informacje pochodzące z innych źródeł niż wyznaczone dla danej strefy należy przejmować do opisu w nawiasie kwadratowym lub podawać tylko w strefie uwag, stosownie do dalszych szczegółowych postanowień.

1.5 Język i system pisma

Stosuje się dwie zasady, w zależności od strefy opisu.

 

Elementy opisu przejmowane z katalogowanej pozycji, a więc należące do:

  • strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • strefy wydania
  • strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)
  • strefy serii
  • strefy uwag (dotyczy tylko tych uwag, w których podaje się dane przejmowane z katalogowanej pozycji, np. tytuł oryginału, warianty tytułów, cytata bibliograficzna)

podaje się w języku i/lub systemie pisma, w jakim zapisano je w źródle danych. W razie potrzeby znaki i litery niełacińskie poddaje się konwersji (transliteruje, transkrybuje lub latynizuje) na znaki łacińskie według norm i zaleceń międzynarodowych podanych w Aneksie nr 20.

 

Jeżeli tytuł publikacji jest w niej wyrażony w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, stosuje się odpowiednie kryteria wyboru tytułu właściwego.

 

Jeżeli poszczególne inne elementy opisu są wyrażone w publikacji w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, do opisu przejmuje się przede wszystkim wersję w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego, a gdy takiej wersji brak — wersję wyróżnioną typograficznie lub podaną jako pierwszą, gdy takiego wyróżnienia brak.


Wersje w innych językach i/lub systemach pisma podaje się jako wersje równoległe, o ile szczegółowe postanowienia nie nakazują innego rozwiązania.

 

Elementy opisu, które nie są przejmowane z katalogowanej pozycji, tylko formułowane przez katalogującego, a więc należące do:

  • strefy opisu fizycznego
  • strefy uwag (nie dotyczy uwag, w których podaje się dane przejmowane z katalogowanej pozycji, np. tytuł oryginału, warianty tytułów, cytata bibliograficzna)
  • strefy identyfikatora i sposobu uzyskania filmu

podaje się w języku polskim.

1.6 Pisownia

1.6.1 Forma gramatyczna, ortografia


Elementy opisu przejmowane z katalogowanej pozycji, a więc należące do:

  • strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • strefy wydania
  • strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)
  • strefy serii
  • strefy uwag (dotyczy tylko części uwag)

podaje się w formie, w jakiej występują w źródle danych, o ile postanowienia dotyczące danego elementu nie nakazują przyjęcia innego rozwiązania.

 

Zachowuje się sformułowania, pisownię i formy gramatyczne, to znaczy:

  • nie uwspółcześnia się pisowni
  • nie poprawia się ani nie komentuje pomyłek, błędów, literówek i niepoprawnych znaków diakrytycznych w miejscu ich wystąpienia
  • nie zmienia się form gramatycznych
  • nie rozwija się skrótów
  • bez zmian przejmuje się znaki interpunkcyjne, w tym wielokropek
  • nie zapisuje się akcentów wyrazowych ani pochylenia samogłosek
  • nie dodaje się rozwiązania słownego liczb wyrażonych cyframi.

Przykład 13.
Oz wielki potężny / Disney Channel, Roth Films ; produced by Joe Roth ; screenplay by Mitchell Kapner, David Lindsay-Abaire ; directed by Sam Raimi
[W tytule właściwym zachowano błędną formę Oz wielki potężny, zamiast Oz wielki i potężny.]

Przykład 14.
Schindler's list = Lista Schindlera / Universal Pictures ; screenplay by Steven Zaillan ; produced by Steven Spielberg, Gerald R. Molen, Branko Lustig ; directed by Steven Spielberg
[W oznaczeniu odpowiedzialności zachowano błędną nazwę scenarzysty, prawidłowa to Steven Zaillian.]

Przykład 15.
Surfer / The Weinstein Company and Berk/Lane Entertainment ; produced by Matthew McConaughey, Gus Gustawes, Mark Gustawes ; screenplay George Mays and Mark Gustawes and S.R. Bindler & Cory Van Dyke ; directed by S.R. Bindler. — Matthew M. Conaughey, Alexie Glimore, Scott Glenn
[W nazwisku scenarzysty oraz aktora zachowano błędną formę, prawidłowe formy to Van Dyke Carey oraz Matthew McConaughey.]

Przykład 16.
Tato, tato, sprawa się rypła : komedia obyczajowa w 4 aktach / Amatorski Zespół Teatralny im. Józefa Pitoraka działający przy Spółdzielni Kulturalno-Oświatowej DOM Ludowy im. Fr. Ćwieżewicza w Bukowinie Tatrzańskiej ; autorstwa Ryszarda Latko ; reżyseria Krzysztof Kudłaciak i Bartłomiej Koszarek
[Nazwę autora pozostawiono w dopełniaczu.]

Przykład 17.
Upada sam Kościół, jeśli nie znamy Jezusa : wizerunek Jezusa w Listach św. Pawła. Cz. 1-2 / Gufo Studio ; ks. prof. Waldemar Chrostowski
[Zachowano skrót występujący w tytule oraz skróty występujące w oznaczeniu odpowiedzialności (skrót w oznaczeniu części wynika z innych reguł).]

Przykład 18.
Katowice : Księgarnia św. Jacka, [2007]
[Zachowano skróty występujące w nazwie wydawcy.]

Przykład 19.
...według Christiana Skrzyposzka / Studio Filmowe Tak dla Programu 2 TVP S.A. ; scenariusz i realizacja Andrzej Titkow ; producent Andrzej Titkow
[Pozostawiono wielokropek rozpoczynający tytuł właściwy.]

Przykład 20.
„Drogi szukając...” — 40 lat miesięcznika „W Drodze” / scenariusz i realizacja Arleta Kolasińska ; produkcja Polska Prowincja Dominikanów, Miesięcznik „W Drodze”
[Pozostawiono wielokropek znajdujący się wewnątrz tytułu właściwego oraz cudzysłowy.]

Przykład 21.
Operacja „Koza” / producent Franek Czekierda, Konrad Szołajski ; reżyseria Konrad Szołajski ; KPS Studio Filmowe, Canal+, APF Komitet Kinematografii, TVP, ITI Cinema
[W zapisie tytułu pozostawiono cudzysłów.]

Sprostowania, komentarze, wyjaśnienia podaje się tylko w strefie uwag.

 

Wyjątki:

  • występujące w tytule nawiasy kwadratowe (z wyjątkiem znajdujących się w formułach chemicznych, matematycznych itp.) należy oddawać przez nawiasy zwykłe. Inne rodzaje nawiasów należy przejmować bez zmian. Jeżeli jednak cały tytuł właściwy ujęty jest w źródle danych w jakikolwiek nawias, należy w opisie pominąć ten nawias. Powyższe zasady dotyczą wszystkich elementów opisu
  • jeżeli tytuł właściwy zawiera w sobie tytuł innego dzieła lub cytat wyróżniony w źródle danych wyłącznie kursywą, ujmuje się je w cudzysłów w celu zachowania zamierzonego graficznego wyróżnienia tej części tytułu
  • znak równości występujący w funkcji łącznika wewnątrzwyrazowego zamienia się na łącznik wewnątrzwyrazowy
  • cudzysłów — niezależnie od formy graficznej występującej w źródle danych — należy oddawać za pomocą jednej formy graficznej, domyślnej dla danego systemu komputerowego (dostępnej „z klawiatury”), np. " ". W niniejszych Przepisach jako formę obowiązującą przyjęto zgodny z polskimi zasadami interpunkcji cudzysłów podwójny: „ ”.
  • znaki interpunkcyjne i typograficzne poprzedzające dodatki do tytułu pomija się, zamieniając je na znak umowny poprzedzający dodatek do tytułu — dwukropek z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

 

1.6.2 Duże i małe litery


Pierwsza litera pierwszego wyrazu każdej strefy opisu bibliograficznego powinna być zapisana dużą literą. Ponadto w przypadku niektórych elementów lub części elementów opisu (np. tytuł sekcji, tytuł równoległy, tytuł oboczny) pierwsza litera pierwszego wyrazu tego elementu również powinna być pisana dużą literą.


W pozostałych przypadkach duże i małe litery zapisuje się zgodnie z zasadami ortograficznymi języka użytego w opisie, niezależnie od sposobu zapisu w źródle danych.

Przykład 22.
In the name of love : a Texas tragedy = W imię miłości : teksańska tragedia / Westgate Productions, Twentieth Television ; produced by Chuck McLain ; written by Danielle Hill ; directed by Bill D'Ellia
[Pierwsze słowo każdego tytułu równoległego zapisuje się dużą literą.]

Przykład 23.
Operacja „Y” czyli Przypadki Szurika / scenariusz Jakow Kostiukowski, Moris Slobodska, Leonid Gajdaj ; reżyseria Leonid Gajdaj ; producent Artur Berger
[Pierwsze słowo tytułu obocznego zapisuje się dużą literą.]

Przykład 24.
Od „Zielonego Balonika” do „Jamy Michalika” : na 50. rocznicę powstania kabaretu „Jama Michalika” / pomysł cyklu Zbigniew Kazimierz Witek ; Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych.
[Nazwy własne występujące w tytule filmu zapisano zgodnie z zasadami ortograficznymi języka polskiego.]

Wyjątki:

  • pierwsze słowo tytułu właściwego oraz tytułu obocznego zapisuje się dużą literą niezależnie od pisowni użytej w źródle danych, chyba że jest to symbol (matematyczny, fizyczny, chemiczny itp.), w przypadku którego zmiana wielkości litery powoduje zmianę znaczenia, np.:

– π (stała matematyczna, rodzaj wiązania chemicznego, symbol cząstki elementarnej)
– Π (symbol iloczynu)

  • szczególne zabiegi stylistyczno-interpunkcyjne użyte przez autora w tytule właściwym (np. wielokropek na początku tytułu)
  • w przypadku nazw wydawcy o ustalonym, nietypowym zapisie dużych i małych liter przejmuje się zapis bez zmian, o ile jest to zapis rozpowszechniony, a nie jednostkowy zabieg typograficzny
  • w tytule serii w języku polskim wszystkie wyrazy oprócz przyimków i spójników oraz takich wyrażeń jak „imienia”, „pod wezwaniem”, „do spraw” należy pisać dużą literą. W przypadku innych języków w zapisie tytułu serii stosuje się zasady ortografii właściwe dla danego języka.

Przykład 25.
„...swego nie znacie...” : katalog zabytków / Maciej Wojtyński ; Telewizja Polska
[W zapisie tytułu właściwego pozostawiono początkowy wielokropek. W związku z tym pierwsze słowo tytułu właściwego zapisano małą literą, ponieważ wielokropek wskazuje na celowe pominięcie domniemanego początkowego fragmentu tytułu.]

Przykład 26.
Lusówko k/Poznania : CTM, copyright 2005
[W nazwie miejsca wydania i wydawcy pozostawiono sposób zapisu występujący na publikacji.]

Przykład 27.
Warszawa : Imperial CinePix, [2018]
[W nazwie wydawcy pozostawiono specyficznie zastosowane duże litery.]

 

1.6.3 Stosowanie skrótów


Zrezygnowano ze stosowanych dotychczas łacińskich i polskich skrótów umownych oraz skracania wyrazów typowych regulowanego niegdyś przez odpowiednie normy.

 

Elementy opisu przejmowane z katalogowanej pozycji, a więc należące do:

  • strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • strefy wydania
  • strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)
  • strefy serii
  • strefy uwag (dotyczy tylko części uwag)

podaje się w takiej formie, w jakiej występują w źródle danych, nie rozwija się więc zastanych skrótów ani samodzielnie nie skraca żadnych danych.

 

Jedynym wyjątkiem jest oznaczenie części występujące w dwóch strefach: w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności oraz w strefie serii. Określenia towarzyszące numeracji części skraca się według wykazu skrótów (zobacz Aneks nr 15).

Przykład 28.
Teatroteka : [pakiet filmów]. Vol. 2 / Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych.

Przykład 29.
Nudne filmiki o narkotykach. Cz. 4, Amfetamina / scenariusz i opracowanie Leszek Korzeniecki ; producent Jakub Herlok.

Przykład 30.
(Clint Eastwood : Legenda Kina ; nr 21)

Przykład 31.
(Najpiękniejsze Filmy o Miłości ; t. 22)

W przypadku elementów opisu, które w swoim brzmieniu nie są przejmowane z katalogowanej pozycji, tylko formułowane samodzielnie przez katalogującego, a więc należących do:

  • strefy opisu fizycznego
  • strefy uwag
  • strefy identyfikatora i sposobu uzyskania filmu

również nie stosuje się skrótów umownych ani skracania wyrazów typowych.

 

W tym przypadku stosowanie skrótów zostało ograniczone do niezbędnego minimum:

  • najczęściej spotykane, najbardziej rozpowszechnione skróty
  • symbole chemiczne, fizyczne, matematyczne, geograficzne itp., w tym:

– symbole pierwiastków chemicznych
– symbole jednostek miar
– kierunki geograficzne (strony świata)

  • występujące przed imieniem lub nazwiskiem:

– stopnie naukowe
– stopnie wojskowe
– godności kościelne i zakonne.

 

Wykaz skrótów stosowanych w opisie bibliograficznym podano w Aneksie nr 15.

 

1.6.4 Symbole


O ile wykorzystywany system komputerowy na to pozwala, symbole i inne znaki (w tym także typograficzne) zapisuje się w formie, w jakiej występują w źródle danych.

Przykład 32.
Liga Sprawiedliwości / Warner Bros. Pictures, Atlas Entertainment, Cruel & Unusual Films ; screenplay by Chris Terrio, Joss Whedon ; produced by Charles Roven, Deborah Snyder, Jon Berg, Geoff Johns ; directed by Zack Snyder
[Znak & przejęto z publikacji.]

Przykład 33.
# nofilter czy potrafię polubić siebie?
[Znak # przejęto z publikacji.]

Przykład 34.
Aplik@cja / Voltage Pictures, Conduit, Standoff Pictures ; produced by Cheng Yang, Leng Yang, Kirk Roos ; written, produced and directed by the Vang brothers
[Znak @ przejęto z publikacji.]

Przykład 35.
Fitness 60+ / pomysł i produkcja Agnieszka Adamowska ; reżyseria Kama Veymont
[Znak + przejęto z publikacji.]

Przykład 36.
Cel 747 : jak dorwać 250 mln $ / reżyseria Tripp Reed ; scenariusz Tripp Reed, Sam Welles ; Unified Film Organization
[Znak $ przejęto z publikacji.]

Jeżeli jakiegoś znaku lub symbolu (np. symbolu serca) nie można przejąć do opisu ze względów technicznych, zastępuje się go opisem lub odpowiednikiem literowym albo słownym ujętym w nawias kwadratowy i w razie potrzeby podaje uwagę wyjaśniającą w strefie uwag.

1.7 Prostowanie i wyjaśnianie danych

Informacje mylne i fikcyjne lub błędnie zapisane słowa przejmuje się z katalogowanej pozycji w niezmienionej postaci. Nie komentuje się ich ani nie prostuje w miejscu wystąpienia. Sprostowania, komentarze, wyjaśnienia itp. podaje się tylko w strefie uwag.

Przykład 37.
Trzęsienie ziemi = Erthquake / producenci Gary Howsam, Jamie Brown, Robertas Urbonas ; scenariusz Andy Hurst ; reżyseria Tibor Takacs ; Nu Image Films
[Strefa uwag: Błędny tytuł równoległy, prawidłowy: Earthquake.]

Przykład 38.
Książe i żebrak / reżyseria Gils Foster
[Strefa uwag: Błędny tytuł właściwy oraz imię reżysera, prawidłowy: Książę i żebrak oraz Giles Foster.]

Przykład 39.
O mnie się nie martw. Sezon 3 / reżyseria Filip Zylber, Maciej Kowalczuk ; scenariusz Aneta Głowacka, Katarzyna Leżeńska ; produkcja Telewizja Polska S.A.
[Strefa uwag: Błędne nazwisko scenarzystki, prawidłowe: Aneta Głowska.]

Przykład 40.
Don Camillo i poseł Peppone. 3 / reżyseria Julien Duvivier
[Strefa uwag: Na publikacji błędne nazwisko reżysera, prawidłowe na podstawie źródła internetowego: Carmine Gallone.]

Wyjątki:

  • w miejscu wystąpienia komentuje się niewłaściwy ISBN.

Przykład 41.
ISBN 978-83-62485-04-9 (błędny)

2. Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności

Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności obejmuje:

  • tytuł właściwy
  • tytuł równoległy (tytuły równoległe)
  • dodatek (dodatki) do tytułu
  • równoległy dodatek do tytułu (równoległe dodatki do tytułu)
  • tytuł filmu współwydanego (tytuły filmów współwydanych)
  • oznaczenie (oznaczenia) części
  • tytuł (tytuły) części
  • oznaczenie (oznaczenia) odpowiedzialności.

2.1 Znaki umowne

W strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności stosuje się następujące znaki umowne:

 

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza każdy dodatek do tytułu
  • poprzedza każdy równoległy dodatek do tytułu podany po tytule równoległym

( / ) odstęp, prawy ukośnik, odstęp

  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności podane po dowolnym tytule
  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności podane po oznaczeniu części, gdy brak tytułu części

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza każdą kolejną nazwę w obrębie jednego oznaczenia odpowiedzialności
  • poprzedza tytuł części, jeżeli przed tytułem części występuje oznaczenie części

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • oddziela kolejne oznaczenia odpowiedzialności (oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju)
  • poprzedza tytuł każdej kolejnej pracy tego samego autorstwa

(. ) kropka, odstęp

  • poprzedza oznaczenie części
  • poprzedza tytuł części, jeżeli przed tytułem części nie występuje oznaczenie części
  • poprzedza tytuł pierwszego filmu autorstwa innego niż autorstwo filmu poprzedzającego go w opisie bibliograficznym

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • poprzedza każdy tytuł równoległy
  • poprzedza każdy równoległy dodatek do tytułu podany po dodatku do tytułu (gdy brak tytułu równoległego).

2.2 Kolejność elementów

Elementy strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności (o ile odpowiednie dane występują) podaje się w następującej kolejności:

  • tytuł właściwy
  • dodatek do tytułu
  • oznaczenie odpowiedzialności.

 

Kolejność ta ulega zmianie, gdy:

  • elementy opisu są ze sobą powiązane składniowo
  • uwzględnia się równoległe wersje elementów
  • przedmiotem opisu są filmy współwydane bez wspólnego tytułu
  • przedmiotem opisu jest pojedyncza część filmu wieloczęściowego.

 

Szczegółowe zasady podano przy omówieniu poszczególnych elementów strefy.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

a. Film anonimowy bez jakichkolwiek oznaczeń odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy : dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy : równoległy dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu = Tytuł równoległy : równoległy dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu = równoległy dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu = równoległy dodatek do tytułu = równoległy dodatek do tytułu

 

b. Film autorski, film anonimowy z oznaczeniem odpowiedzialności oraz filmy jednego twórcy/różnych twórców współwydane pod wspólnym tytułem

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / pierwsza nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności, druga nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju, kolejna nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / pierwsza nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności, kolejna nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju ; kolejne oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu = Tytuł równoległy : równoległy dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju, kolejna nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju

 

c. Filmy jednego twórcy/tych samych twórców współwydane bez wspólnego tytułu

 

Tytuł właściwy ; Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy ; Tytuł właściwy ; Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu ; Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy ; Tytuł właściwy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu ; Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju, kolejna nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju

 

d. Filmy różnych twórców współwydane bez wspólnego tytułu

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności. Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju. Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności. Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności. Tytuł właściwy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

e. Pojedyncza część filmu wieloczęściowego

 

Tytuł całości. Tytuł części

 

Tytuł całości. Tytuł części = Równoległy tytuł całości. Równoległy tytuł części

 

Tytuł całości. Tytuł części / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł całości. Oznaczenie części

 

Tytuł całości. Oznaczenie części, Tytuł części

 

Tytuł całości : dodatek do tytułu. Tytuł części : dodatek do tytułu części

 

Tytuł całości : dodatek do tytułu. Oznaczenie części, Tytuł części / oznaczenie odpowiedzialności

2.3 Źródła danych


Źródłami danych dla strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności są w kolejności:

1. etykieta lub nadruk na nośniku filmu
2. opakowanie i jego elementy
3. informacje z napisów tytułowych filmu lub innych napisów tekstowych w filmie
4. informacja dźwiękowa zawarta w filmie
5. dodatki do filmu — tekstowy materiał towarzyszący

 

Tytułu właściwego przejętego z powyższych źródeł nie ujmuje się w nawias kwadratowy.

 

W przypadku braku tytułu właściwego w jednym z powyższych źródeł przejmuje się go ze źródeł spoza publikacji. W szczególnych sytuacjach dopuszcza się samodzielne nadanie tytułu przez katalogującego. W obu przypadkach tytuł podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

Oznaczenia odpowiedzialności przejęte spoza źródła wybranego dla tytułu właściwego oraz ustalone na podstawie źródeł zewnętrznych podaje się w nawiasie kwadratowym. Dodane przez katalogującego doprecyzowanie rodzaju współpracy, niezbędne do identyfikacji filmu, także podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

Oznaczenie części, tytuł części oraz oznaczenie odpowiedzialności dotyczące pojedynczej części filmu wieloczęściowego przejmuje się z całej publikacji. Tytuł części i oznaczenie części przejęte spoza źródła wybranego dla tytułu właściwego podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

W strefie uwag podaje się:

  • informacje uzupełniające i wyjaśniające tytuł (gdy zachodzi taka potrzeba)
  • źródło tytułu właściwego:
  • przejętego spoza etykiety płyty i/lub opakowania
  • przejętego spoza filmu
  • utworzonego przez katalogującego
  • występujące poza źródłem wybranym dla tytułu właściwego:
  • warianty tytułu właściwego
  • tytuły równoległe
  • dodatki do tytułu
  • dane dotyczące odpowiedzialności ustalone na podstawie zewnętrznych źródeł.

2.4 Język i system pisma

Tytuł i oznaczenie odpowiedzialności zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w podstawowym źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

2.5 Tytuł właściwy

Tytuł właściwy to podstawowy tytuł filmu, tytuł uznany za główny tytuł filmu. Tytuł właściwy zawsze należy podawać jako pierwszy element opisu bibliograficznego, nawet jeżeli w wybranym źródle danych został poprzedzony oznaczeniem odpowiedzialności, nadtytułem, tytułem serii lub innymi napisami (z wyjątkiem sytuacji, kiedy oznaczenie odpowiedzialności poprzedzające tytuł właściwy jest z nim powiązane gramatycznie).

 

W skład tytułu właściwego wchodzi:

  • tytuł oboczny.

 

Tytuł właściwy nie obejmuje:

  • tytułu równoległego
  • dodatku do tytułu równoległego
  • dodatku do tytułu.

 

2.5.1 Wybór tytułu właściwego


Jeżeli w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego występuje więcej niż jeden tytuł filmu wyrażony w tym samym języku i/lub systemie pisma, za tytuł właściwy uznaje się:

  • tytuł wyróżniony typograficznie, z wyjątkiem przypadków, gdy wyróżniony tytuł ma wyraźnie charakter dodatku do tytułu
  • pierwszy z tytułów, jeżeli żaden nie został wyróżniony typograficznie
  • tytuł wyróżniający znaczeniowo, jeżeli wyróżnienie typograficzne lub kolejność nie stanowią podstawy wyboru.

 

Pozostałe tytuły filmu występujące w tym źródle danych należy traktować jako dodatki do tytułu i przejmuje się je do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności.

 

Odmienne tytuły filmu występujące poza źródłem danych wybranym dla tytułu właściwego podaje się w strefie uwag.

Przykład 42.
Piano works / Chopin. Piano sonatas Nos. 23 „Appassionata” & 32 / Beethoven
[Jako tytuł właściwy wybrano tytuł grzbietowy.]

Przykład 43.
Zanussi : kolekcja filmów nagrodzonych : [pakiet filmów]
[Jako tytuł właściwy wybrano zapis wyróżniony typograficznie na opakowaniu pakietu.]

Jeżeli w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego tytuł filmu wyrażony jest w dwóch lub więcej językach i/lub systemach pisma, za tytuł właściwy uznaje się tytuł w języku dominującym w publikacji.


Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, ponieważ żaden z języków nie dominuje w publikacji, podaje się:

  • tytuł wyróżniony typograficznie
  • pierwszy z tytułów występujących w wybranym źródle danych, jeśli żaden z nich nie jest wyróżniony typograficznie.

 

Pozostałe tytuły należy traktować jako tytuły równoległe i przejmuje się je do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. Tytuły równoległe występujące poza źródłem danych wybranym dla tytułu właściwego podaje się w strefie uwag.

Przykład 44.
Epoka lodowcowa : trylogia = Ice age : trilogy : [pakiet filmów]
[Jako tytuł właściwy wybrano tytuł w głównym języku publikacji.]

Przykład 45.
Jumanji : welcome to the jungle = Jumanji : przygoda w dżungli / Columbia Pictures, Matt Tolmach Productions, Seven Bucks Productions, Sony Pictures Entertainment ; screenplay by Chris McKenna, Erik Sommers, Scott Rosenberg, Jeff Pinkner ; produced Matt Tolmach, William Teitler ; directed by Jake Kasdan
[Jako tytuł właściwy wybrano tytuł z etykiety płyty.]

 

2.5.2 Pisownia tytułu właściwego


Tytuł właściwy przejmuje się ze źródła danych dosłownie, z zachowaniem sformułowań i ortografii, lecz bez konieczności zachowania dużych liter, to znaczy:

  • nie uwspółcześnia się pisowni

Przykład 46.
Doktór Murek / reżyseria Juliusz Gardan

  • nie poprawia się pomyłek, błędów, literówek lub niepoprawnych znaków diakrytycznych

Przykład 47.
Sinbad
[W tytule właściwym zachowano błędną formę Sinbad, bez poprawiania i komentowania błędu w miejscu jego wystąpienia.]

Przykład 48.
Barburka / produkcja Wytwórnia Filmów Dokumentalnych

Przykład 49.
XII Raid Tatrzański / WFDiF

  • skróty występujące w tytule przejmuje się bez zmian

Przykład 50.
Chłopcy od św. Wincentego / Best Film & Aliance present ; written by Des Walsh, John Smith and Sam Grana ; produced by Sam Grana and Claudio Luca ; directed by John N. Smith
[W tytule właściwym zachowano skróty.]

Przykład 51.
Spotkanie z prof. Zdzisławem Szostakiem : obrazki z życia / realizacja Piotr Zapart
[W tytule właściwym zachowano skróty.]

  • nie zapisuje się akcentów wyrazowych ani pochylenia samogłosek
  • nie dodaje się rozwiązania słownego liczb wyrażonych cyframi
  • duże i małe litery zapisuje się zgodnie z zasadami ortograficznymi danego języka.

 

Znaki interpunkcyjne (w tym wielokropek), typograficzne, symbole i cyfry zapisuje się w takiej formie, w jakiej występują w źródle danych.


Jeżeli jakiegoś znaku czy symbolu nie można przejąć do opisu ze względów technicznych, zastępuje się go opisem lub odpowiednikiem literowym albo słownym ujętym w nawias kwadratowy i w razie potrzeby podaje uwagę wyjaśniającą w strefie uwag.

Przykład 52.
About last night... = Ta ostatnia noc... / Tristar Pictures presents ; screenplay by Tim Kazurinsky, Denise DeClue ; produced by Jason Brett, Stuart Oken ; directed by Edward Zwic
[W zapisie tytułu właściwego i równoległego pozostawiono wielokropek znajdujący się na końcu tytułu.]

Przykład 53.
Życie w... metropolii = Life in a... metro / produced by Ronnie Screwvala ; written and directed by Anurag Basu ; UTV Home Entertainment
[Pozostawiono wielokropek znajdujący się wewnątrz tytułu właściwego.]

Przykład 54.
S@motność w sieci / Close Up, Telewizja Polska S.A., WFDiF, PISF ; scenariusz Witold Adamek, Janusz L. Wiśniewski ; reżyseria Witold Adamek
[Znak @ przejęto z publikacji.]

Przykład 55.
Asterix & Obelix w służbie jej królewskiej mości / reżyseria Laurent Tirard ; scenariusz Laurent Tirard, Gregoire Vigneron ; produkcja Olivier Delbosc et Marc Missonnier, Fidelite, Cinetotal KFT, Lucky Red, Morena Films, France 2 Cinéma, France 3 Cinéma
[Znak pisarski & przejęto z publikacji.]

Przykład 56.
Fit 50+ : dobra forma w każdym wieku / Ewa Chodakowska
[Znak + przejęto z publikacji.]

Wyjątki:

  • pierwsze słowo tytułu właściwego oraz tytułu obocznego zapisuje się dużą literą niezależnie od pisowni użytej w źródle danych, chyba, że jest to symbol (matematyczny, fizyczny, chemiczny itp.), w przypadku którego zmiana wielkości litery powoduje zmianę znaczenia, np.:

– π (stała matematyczna, rodzaj wiązania chemicznego, symbol cząstki elementarnej)
– Π (symbol iloczynu)

  • występujące w tytule nawiasy kwadratowe (z wyjątkiem znajdujących się w formułach chemicznych, matematycznych itp.) należy oddawać przez nawiasy zwykłe. Inne rodzaje nawiasów należy przejmować bez zmian. Jeżeli jednak cały tytuł właściwy jest ujęty w źródle danych w jakikolwiek nawias, należy w opisie pominąć ten nawias
  • jeżeli tytuł właściwy zawiera w sobie tytuł innego dzieła lub cytat wyróżniony w źródle danych wyłącznie kursywą, ujmuje się je w cudzysłów w celu zachowania zamierzonego graficznego wyróżnienia tej części tytułu
  • znak równości występujący w funkcji łącznika wewnątrzwyrazowego zamienia się na łącznik wewnątrzwyrazowy
  • cudzysłów — niezależnie od formy graficznej występującej w źródle danych — należy oddawać za pomocą jednej formy graficznej, domyślnej dla danego systemu komputerowego (dostępnej „z klawiatury”), np. " ". W niniejszych Przepisach jako formę obowiązującą przyjęto zgodny z polskimi zasadami interpunkcji cudzysłów podwójny: „ ”.
  • znaki interpunkcyjne i typograficzne poprzedzające dodatki do tytułu pomija się, zamieniając je na znak umowny poprzedzający dodatek do tytułu — dwukropek z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 57.
Projekt dziecko, czyli Ojciec potrzebny od zaraz / Studio Filmowe Zebra, Skorpion Art, Polski Instytut Sztuki Filmowej ; producent Juliusz Machulski, Paweł Rakowski ; reżyseria, scenariusz Adam Dobrzycki
[Pierwsze słowo tytułu właściwego i tytułu obocznego zapisano dużą literą.]

 

2.5.3 Forma tytułu właściwego


Tytuł właściwy może składać się jedynie z nazwy rodzajowej albo terminu określającego typ publikacji lub jego intelektualną czy artystyczną zawartość

Przykład 58.
Burlesque = Burleska / Screen Gems, De Line Pictures ; produced by Donald De Line ; written and directed by Steven Antin

Przykład 59.
Komedia : [pakiet filmów]

Przykład 60.
Western : kolekcja trzech filmów

Tytuł właściwy może składać się z nazwy osoby lub ciała zbiorowego.

Przykład 61.
Tadeusz Kantor. Kantor / Telewizja Polska przedstawia film zrealizowany w Wytwórni Filmów Oświatowych ; scenariusz i realizacja Andrzej Sapija ; [produkcja] Marek Lachowicz

Przykład 62.
Chaplin = Charlie / Carolco / Le Studio Canal+ / RCS Video production ; screenplay by William Boyd, Bryan Forbes, William Goldman ; produced by Richard Attenborough, Mario Kassar ; directed by Richard Attenborough

Przykład 63.
Stradivari / Andrzej Papuziński

Przykład 64.
Eryk XIV / August Strindberg ; tłumaczenie Zygmunt Łanowski ; reżyseria Jerzy Gruza

Przykład 65.
Szare Szaregi / scenariusz i realizacja Włodzimierz Dusiewicz ; produkcja Zespół Filmowy Feniks

Przykład 66.
Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu / Uniwersytet Wrocławski

Przykład 67.
The Doors / Imagine Entertainment production ; written by J. Randall Johnson and Oliver Stone ; produced by Bill Graham and Sasha Harari and A. Kitman Ho ; directed by Oliver Stone

Tytuł właściwy może składać się ze skrótowca, akronimu, logo lub zawierać taki element.

Przykład 68.
PRL w filmie / Instytut Pamięci Narodowej — Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu — Biuro Edukacji Publicznej

Przykład 69.
C.R.A.Z.Y. / reżyseria Jean-Marc Vallée

Przykład 70.
AVP : Alien vs. Predator = Obcy kontra Predator / Twentieth Century Fox, Davis Entertainment Company, Brandywine ; produced by John Davis, Gordon Carroll, David Giler and Walter Hill ; screenplay by Paul W.S. Anderson ; directed by Paul W.S. Anderson

Tytuł właściwy może zawierać cyfry, liczby lub pojedyncze litery.

Przykład 71.
101 dalmatyńczyków / Walt Disney Pictures, Great Oaks ; screenplay by John Hughes ; produced by John Hughes and Ricardo Mestres ; directed by Stephen Herek

Przykład 72.
15:17 do Paryża / Warner Bros. Pictures, Metro-Goldwyn-Mayer, Square Enix, GK Films ; produced by Graham King ; screenplay by Geneva Robertson-Dworet, Alastair Siddons ; directed by Roar Uthaug

Przykład 73.
1920 Bitwa Warszawska / reż. Jerzy Hoffman ; scen. Jarosław Sokół, Jerzy Hoffman ; prod. Jerzy R. Michaluk, Mariusz Gazda ; prod. Zodiak Jerzy Hoffman Film Productions

Przykład 74.
Apollo 13 / Imagine Entertainment presents ; screenplay by William Broyles jr., Al Reinert ; produced by Brian Grazer ; directed by Ron Howard

Przykład 75.
Algorytmy w internie : XI Kongres Akademii po Dyplomie, 12-13 maja 2017 r. Sesja 1, Nadciśnienie tętnicze / kierownik naukowy Kongresu: Dariusz Moczulski

Przykład 76.
The 6th day = 6-ty dzień / Phoenix Pictures ; produced by Mike Medavoy, Arnold Schwarzenegger, Jon Davison ; written by Cormac Wibberley & Marianne Wibberley ; directed by Roger Spottiswoode

Przykład 77.
Mrówka Z / Dreamworks Animation SKG, PDI ; screenplay by Todd Alcott, Chris Weitz, Paul Weitz ; produced by Brad Lewis, Aron Warner, Patty Wooton ; directed by Eric Darnell, Tim Johnson

Przykład 78.
Mamy2mamy / scénario de Noémie Saglio, Agathe Pastorino ; produit par Camille Gentet, Lisa Azuelos ; réalisé par Noémie Saglio ; Flamme Films, Gaumont, France 2 Cinéma, Pan Européenne, Canal+, Ciné+, C8, France Télévisions

Jeżeli tytuł właściwy składa się z dwóch członów (z których każdy tworzy niezależny tytuł) połączonych spójnikiem „czyli” lub jego odpowiednikiem w języku polskim (np. albo, to jest) czy obcym (np. or, ou, oder, ossia, aneb, sive), drugi człon jest tytułem obocznym. Pierwszy wyraz tytułu obocznego zapisuje się dużą literą.

Przykład 79.
Galimatias, czyli Kogel-mogel 2 / Kino Świat, Studio Filmowe Oko ; scenariusz Ilona Łepkowska, Roman Załuski ; reżyseria Roman Załuski

Przykład 80.
Nieustraszeni pogromcy wampirów albo Przepraszam, ale pańskie zęby tkwią w mej szyi / Metro-Goldwyn-Mayer ; story and screenplay by Gerard Brach and Roman Polański ; produced by Gene Gutowski ; directed by Roman Polański

Przykład 81.
Dr Strangelove, czyli Jak przestałem się martwić i pokochałem bombę = Dr. Strangelove oder Wie ich lernte, die Bombe zu lieben / Columbia Pictures presents ; screenplay by Stanley Kubrick, Peter George, Terry Southern ; produced & directed by Stanley Kubrick

ale:

Przykład 82.
Wszystko albo nic / Nunez NFE, Mojo Film, Evita Film Production ; scenariusz Evita Urbaníková, Marta Ferencová ; reżyseria Marta Ferencová
[Spójnik albo nie łączy dwóch niezależnych członów tytułu właściwego, samodzielnych tytułów, nie mamy więc do czynienia z tytułem obocznym.]

Przykład 83.
Sąsiedzi Pat i Mat. Wyschnięta studnia czyli powódź
[Spójnik czyli nie łączy dwóch niezależnych członów tytułu właściwego, samodzielnych tytułów, po drugie — występuje w dopowiedzeniu do tytułu, a nie w tytule właściwym. W tym przypadku również nie mamy więc do czynienia z tytułem obocznym.]

 

2.5.4 Inne elementy opisu zawarte w tytule


Dane należące do innych elementów opisu bibliograficznego (np. nazwa wydawcy, oznaczenie odpowiedzialności, oznaczenie wydania itd.), które poprzez powiązanie składniowe stanowią integralną część tytułu właściwego, włącza się do tytułu właściwego, przejmując je w formie, w jakiej występują w źródle danych, niezależnie od wyróżnień typograficznych poszczególnych części tytułu.

Przykład 84.
Disney zaprasza : największe przeboje. Cz. 1
[Oznaczenie odpowiedzialności zawarte w tytule właściwym.]

Przykład 85.
Przedszkole filmowe w Mistrzowskiej Szkole Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy : edycja 2007
[W tytule właściwym jest zawarte oznaczenie odpowiedzialności, w dopowiedzeniu do tytułu — oznaczenie wydania.]

Przykład 86.
Tułów : kręgosłup piersiowy, kręgosłup lędźwiowy, klatka piersiowa, brzuch : anatomia palpacyjna dla fizjoterapeutów na płytach DVD / Marian Majchrzycki
[W dopowiedzeniu do tytułu zawarty rodzaj nośnika.]

Przykład 87.
Planeta Ziemia : kompletne wydanie : [pakiet filmów] / BBC Worldwide
[W dopowiedzeniu do tytułu zawarty rodzaj wydania.]

 

2.5.5 Brak tytułu


Jeżeli film nie zawiera etykiety, opakowania lub tekstowego materiału towarzyszącego, a sam film nie dostarcza potrzebnych danych (brak odpowiednich napisów czy zapowiedzi słownych):

  • tytuł przejmuje się z zewnętrznych źródeł bibliograficznych: katalogów wydawniczych, bibliografii lub innych opracowań, uzupełniając go początkowym fragmentem tekstu z wyrażeniem wprowadzającym „Incipit:” ujętym w nawias kwadratowy
  • w przypadku braku informacji w źródłach tytuł nadawany jest przez katalogującego i uzupełniony początkowym fragmentem tekstu z wyrażeniem wprowadzającym „Incipit:” ujętym w nawias kwadratowy.

 

Tytuł spoza publikacji (zarówno przejęty ze źródeł danych, jak i nadany przez katalogującego) ujmuje się w nawias kwadratowy. W strefie uwag podaje się źródło tytułu.

 

Początkowe wyrazy tekstu przejęte z nagrania podaje się bez cudzysłowu. Miejsce zakończenia cytowania incipitu oznacza się wielokropkiem ujętym w nawias kwadratowy ( […] ).

 

Początkowy fragment tekstu występującego w nagraniu poprzedzony słowem „Incipit:” traktuje się jako dodatek do tytułu i poprzedza dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 88.
[Wywiady dyr. Biblioteki Narodowej Michała Jagiełły] / Telewizja Polska S.A.
[Strefa uwag: Tytuł nadany przez katalogującego na podstawie zawartości.]

2.6 Tytuł równoległy

Tytuł równoległy to tytuł wyrażony w innym języku i/lub systemie pisma niż tytuł właściwy. Tytuł równoległy występuje w źródłach danych jako odpowiednik tytułu właściwego.

 

Jeżeli w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego tytuł tego samego dzieła jest wyrażony w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, każdy tytuł, którego nie uznano za tytuł właściwy, przejmuje się do opisu jako tytuł równoległy.

 

Tytuły równoległe występujące poza podstawowym źródłem danych podaje się tylko w strefie uwag, bez wskazania ich lokalizacji.

 

Każdy tytuł równoległy poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ). Tytuł równoległy podaje się po tytule właściwym (lub po dodatkach do tytułu bądź po oznaczeniach odpowiedzialności, jeżeli w opisie występują także wersje równoległe tych elementów).

 

Dwa lub więcej tytuły równoległe podaje się:

  • w porządku wynikającym z układu typograficznego
  • w kolejności występowania, gdy brak wyróżnień typograficznych.

Przykład 89.
Bociany = Storks / Warner Bros. Pictures ; written by Nicholas Stoller ; produced by Brad Lewis, Nicholas Stoller ; directed by Nicholas Stoller, Doug Sweetland

Przykład 90.
Despicable Me 3 = Gru, Dru i Minionki / Universal Pictures, Illumination Entertainment ; written by Cinco Paul, Ken Daurio ; produced by Chris Meledandri, Janet Healy ; directed by Pierre Coffin, Kyle Balda

Przykład 91.
Creed = Creed : narodziny legendy / Metro-Goldwyn-Mayer Pictures and Warner Bros. Pictures, New Line Cinema ; produced by Irwin Winkler, Robert Chartoff, Charles Winkler, William Chartoff, David Winkler, Kevin King-Templeton, Sylvester Stallone ; screenplay by Ryan Coogler & Aaron Covington ; directed by Ryan Coogler
[Brak dodatku do tytułu (jest tylko równoległy dodatek do tytułu) powoduje, że tytuł równoległy został podany bezpośrednio po tytule właściwym.]

2.7 Dodatek do tytułu

Dodatek do tytułu to wyraz lub wyrażenie w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego uzupełniające tytuł właściwy. Rozróżnia się podtytuł i nadtytuł.

 

Za dodatek do tytułu nie uznaje się takich elementów, jak: motto, dedykacja, inwokacja (czy inne wyrażenia wprowadzające, które nie stanowią części tytułu właściwego), nazwy honorowych patronatów, programów finansujących, grantów, informacje o nagrodach itp.
Należy uważać, by jako nadtytuł nie traktować nazw serii, nazw instytucji sprawczych itp. poprzedzających tytuł w źródle danych.

 

Dodatki do tytułu występujące w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności.

 

Każdy dodatek do tytułu poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ). Pierwszy wyraz każdego dodatku do tytułu zapisuje się małą literą, jeżeli jest to zgodne z zasadami ortograficznymi danego języka.

 

Dodatek (dodatki) do tytułu podaje się zasadniczo po tytule właściwym, jednakże:

  • jeżeli występuje tytuł równoległy bez równoległego dodatku do tytułu, dodatek do tytułu podaje się po tytule równoległym (tytuł równoległy podaje się w takiej sytuacji po tytule właściwym)
  • jeżeli występuje tytuł równoległy z równoległym dodatkiem do tytułu, dodatek do tytułu podaje się po tytule właściwym (wersje językowe grupuje się razem).

 

Jeżeli w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego występują dwa lub więcej elementy uznane za dodatki do tytułu, jako pierwszy podaje się element wyróżniony typograficznie. Jeśli brak takiego wyróżnienia — dodatki do tytułu podaje się w kolejności ich występowania.

Przykład 92.
Thor : Ragnarok / Marvel Studios ; produced by Kevin Feige ; written by Eric Pearson, Craig Kyle, Christopher L. Yost ; directed by Taika Waititi

Przykład 93.
Daphne i Velma : film pełnometrażowy / Blue Ribbon Content, Blondie Girl ; produced by Ashley Tisdale, Jennifer Tisdale, Amy Kim, Jaime Burke ; screenplay by Kyle Mack, Caitlin Meares ; directed by Suzi Yoonessi

Przykład 94.
Piraci z Karaibów : kolekcja 5 filmów / Warner Bros. Pictures

Przykład 95.
Komedia : [pakiet filmów]

Przykład 96.
Planeta Ziemia : kompletne wydanie : [pakiet filmów] / BBC Worldwide

Przykład 97.
Target : jędrne pośladki : program 1 / Ewa Chodakowska

Przykład 98.
The passenger : opera in 2 acts with an epilogue / Mieczysław Wajnberg ; [producent wykonawczy zapisu video Leonid Klinchin]

Przykład 99.
Universal soldier : the return = Uniwersalny żołnierz : powrót / TriStar Pictures ; written by William Malone, John Fasano ; produced by Craig Baumgarten, Allen Shapiro, Jean-Claude van Damme ; directed by Mic Rodge
[Dodatek do tytułu podano po tytule właściwym, ponieważ tytuł równoległy ma „swój” równoległy dodatek do tytułu, w związku z czym oba elementy równoległe zostały zgrupowane i podane po dodatku do tytułu.]

Przykład 100.
American gods : complete season one = Amerykańscy bogowie : kompletny sezon pierwszy / Fremantle Media North America ; written by Michael McCullers ; produced by Ramsey Naito ; directed by Tom McGrath

Dodatki do tytułu spoza wybranego właściwego źródła danych podaje się w strefie uwag.

2.8 Równoległy dodatek do tytułu

Równoległy dodatek do tytułu to dodatek do tytułu wyrażony w innym języku i/lub systemie pisma niż tytuł właściwy. Może on występować łącznie z tytułem równoległym lub samodzielnie (bez tytułu równoległego).

 

Pierwszy wyraz każdego równoległego dodatku do tytułu zapisuje się małą literą, jeżeli jest to zgodne zasadami ortograficznymi danego języka.

 

Równoległe dodatki do tytułu występujące w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. Równoległe dodatki do tytułu spoza źródła danych wybranego dla tytułu właściwego podaje się w strefie uwag.

 

Równoległy dodatek do tytułu poprzedza się:

  • dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ), jeżeli podaje się go po odpowiadającym mu tytule równoległym lub innym równoległym dodatku do tytułu wyrażonym w tym samym języku i/lub systemie pisma
  • znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ), gdy brak tytułu równoległego i wszystkie równoległe dodatki do tytułu podaje się po dodatku do tytułu (dodatku wyrażonym w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego).

 

Innymi słowy, jeżeli w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego znajdują się równoległe dodatki do tytułu, należy:

  • dodatek do tytułu wyrażony w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego podać po tytule właściwym, natomiast
  • równoległe dodatki do tytułu podać po tytułach równoległych odpowiadających im pod względem języka i/lub systemu pisma
  • jeżeli brak tytułów równoległych należy wszystkie równoległe dodatki do tytułu podać po dodatku (dodatkach) do tytułu.

Przykład 101.
King Arthur : legend of the sword = Król Artur : legenda miecza / Warner Bros. Pictures, Village Roadshow Pictures, Weed Road, Safehouse Pictures ; screenplay by Joby Harold, Guy Ritchie, Lionel Wigram ; produced by Akiva Goldsman, Joby Harold, Tory Tunnell, Steve Clark-Hall, Guy Ritchie, Lionel Wigram ; directed by Guy Ritchie
[Równoległy dodatek do tytułu podany po tytule równoległym.]

Przykład 102.
Blade runner : the final cut = Łowca androidów : ostateczna wersja reżyserska / screenplay by Hampton Fanche, David Peoples ; produced by Michael Deeley ; directed by Ridley Scott ; Ladd Company, Sir Run Run Shaw, Warner Bros. Pictures

Przykład 103.
Woodstock = Woodstock : 3 days of peace and music / Warner Bros. Pictures ; produced by Bob Maurice ; directed by Michael Wadleigh

2.9 Oznaczenie odpowiedzialności

Oznaczenie odpowiedzialności to nazwa i/lub wyrażenie:

  • określające osobę lub ciało zbiorowe (reżysera, scenarzystę, producenta, autora, współtwórcę, instytucję sprawczą), które są odpowiedzialne za intelektualną i/lub artystyczną zawartość filmu
  • wskazujące jej funkcje w procesie powstania filmu, serii lub podserii itd.

 

Nazwy osób i/lub ciał zbiorowych spełniających zróżnicowane funkcje podaje się w odrębnych oznaczeniach odpowiedzialności (oznaczeniach odpowiedzialności różnego rodzaju).
Poszczególne oznaczenia odpowiedzialności podaje się w kolejności, w jakiej występują w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego, chyba że wyróżnienia typograficzne sugerują inne ich uporządkowanie.

 

Pierwsze oznaczenie odpowiedzialności podawane po jakimkolwiek tytule (tytuł właściwy, tytuł równoległy, dodatek do tytułu, tytuł części itd.) lub po oznaczeniu części (gdy brak tytułu części) poprzedza się prawym ukośnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( / ).

 

Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju (reżyser — scenarzysta — producent, autor — tłumacz, nazwy osób — nazwy ciał zbiorowych itd.) niepowiązane spójnikiem lub innym wyrażeniem oddziela się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ), nawet jeżeli osoby i instytucje pełnią tę samą funkcję w procesie powstawania filmu.

 

W obrębie jednego oznaczenia odpowiedzialności (oznaczenia odpowiedzialności tego samego rodzaju) poszczególne nazwy osób lub ciał zbiorowych niepowiązane spójnikiem lub innym wyrażeniem oddziela się przecinkiem i odstępem (, ).

Przykład 104.
Twój Vincent / reżyseria Dorota Kobiela, Hugh Welchman ; scenariusz Dorota Kobiela, Hugh Welchman, Jacek Dehnel ; BreakThru Productions, Trademark Films.
[Oznaczenie odpowiedzialności po tytule właściwym.]

Przykład 105.
Kruk : szepty słychać po zmroku / scenariusz Jakub Korolczuk ; reżyseria Maciej Pieprzyca ; produkcja Opus, Canal+
[Oznaczenie odpowiedzialności po dodatku do tytułu.]

Przykład 106.
Unsane = Niepoczytalna / Regency Enterprises, Fingerprint Releasing, New Regency Pictures, Extension 765 Production ; produced by Joseph Malloch ; written by Jonathan Bernstein, James Greer ; directed by Steven Soderbergh
[Oznaczenie odpowiedzialności po tytule równoległym.]

Przykład 107.
Orange is the new black. Sezon 4 / Lionsgate Television
[Oznaczenie odpowiedzialności po oznaczeniu części.]

Przykład 108.
Gnomeo i Julia : tajemnica zaginionych krasnali = Sherlock Gnomes / Paramount Pictures, Metro-Goldwyn-Mayer, Rocket Pictures ; produced Steve Hamilton Shaw, David Furnish, Carolyn Soper ; screenplay by Ben Zazove ; directed by John Stevenson
[Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju oddzielone średnikiem.]

Przykład 109.
Samotny w sercu dżungli / TVP, Salezjański Ośrodek Misyjny ; reżyseria Jarosław Giermaziak, Mateusz Mularski
[Różne oznaczenia odpowiedzialności (instytucja — osoba) oddzielone średnikiem.]

Przykład 110.
Królowa Hiszpanii / Myriad Pictures, Fernando Trueba PC, Atresmedia ; produkcja Cristina Huete, Anne Deluz, Penélope Cruz ; scenariusz i reżyseria Fernando Trueba
[Różne oznaczenia odpowiedzialności (osoba — instytucja) oddzielone średnikiem.]

Oznaczenie odpowiedzialności powinno być przejęte ze źródła, z którego wybrano tytuł właściwy. W uzasadnionych przypadkach oznaczenie odpowiedzialności można uzupełnić na podstawie kolejnych źródeł. W nawiasach kwadratowych podaje się jedynie oznaczenia odpowiedzialności przyjęte ze źródeł zewnętrznych.

 

W przypadku antologii oraz pakietów filmowych do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności nie przejmuje się nazw reżyserów, scenarzystów, producentów, autorów poszczególnych filmów.

Przykład 111.
Reksio : [pakiet filmów] / Studio Filmów Rysunkowych Bielsko-Biała

Przykład 112.
Jane Austin : wyjątkowa kolekcja filmowa : [pakiet filmów] / BBC Worldwide

 

2.9.1 Forma nazw przejmowanych do oznaczenia odpowiedzialności


Nazwy osób i instytucji odpowiedzialnych za intelektualną i/lub artystyczną zawartość filmu oraz pełniących określone funkcje w procesie jego powstania przejmuje się do oznaczenia odpowiedzialności wraz z występującymi przy nich wyrażeniami i skrótami (np. tytuły, godności, afiliacje, itp.).

Przykład 113.
Co ty wiesz o filozofii? / prof. Zbigniew Mikołejko, prof. Jan Hartman

Przykład 114.
III Festiwal Nauki, Techniki i Sztuki w Łodzi „W poszukiwaniu prawdy”, 24-29 kwietnia 2003 / Uniwersytet Łódzki, Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera, Politechnika Łódzka, Akademia Muzyczna im. G. I K. Bacewiczów, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Akademia Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna

Przykład 115.
Tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny serca / Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. N. Barlickiego w Łodzi ; konsultant naukowy Ludomir Stefańczyk ; realizacja Leszek Orlewicz

Przykład 116.
Tadeusz Kantor. Kantor / Telewizja Polska przedstawia film zrealizowany w Wytwórni Filmów Oświatowych ; scenariusz i realizacja Andrzej Sapija ; [produkcja] Marek Lachowicz

Przejmując do oznaczenia odpowiedzialności występujące w źródle danych afiliacje autorów i/lub współautorów, podaje się je w nawiasach zwykłych. Jeżeli w źródle danych poszczególne człony nazwy ciała zbiorowego o strukturze hierarchicznej występują w mianowniku, oddziela się je kropkami, niezależnie od tego, w jakiej kolejności te człony występują.

 

2.9.2 Określenie rodzaju współpracy


Wyrazy lub wyrażenia określające rodzaj wkładu pracy osoby lub ciała zbiorowego w intelektualną i/lub artystyczną zawartość filmu oraz wskazujące jego funkcje w procesie powstania filmu traktuje się jako integralną część oznaczenia odpowiedzialności i przejmuje w formie występującej w źródle danych.

Przykład 117.
Córka Hioba / scenariusz i reżyseria Emilio Roso

Przykład 118.
Podwójny kochanek / reżyseria i scenariusz François Ozon ; producenci Eric Altmayer, Nicolas Altmayer ; produkcja Mandarin Films, FOZ, Mars Films, Films Distribution, France 2 Cinéma, Scope Pictures

Przykład 119.
Ostatnia rodzina / Aurum Film, HBO Europe, Mazowiecki Instytut Kultury, Lightcraft, Universal Music Polska ; scenariusz Robert Bolesto ; producenci Leszek Bodzak, Aneta Hickinbotham ; reżyseria Jan P. Matuszyński

Przykład 120.
Mother! / Paramount Pictures, Protozoa Pictures ; produced by Scott Franklin, Ari Handel ; written and directed by Darren Aronofsky

Przykład 121.
Ziemia obiecana / reżyseria, scenariusz Andrzej Wajda ; produkcja Zespół Filmowy X

Przykład 122.
Kryptonim HHhH / directed by Cédric Jimenez ; screenplay by David Farr, Audrey Diwan, Cédric Jimenez

Przykład 123.
Jumanji : welcome to the jungle = Jumanji : przygoda w dżungli / Columbia Pictures, Matt Tolmach Productions, Seven Bucks Productions, Sony Pictures Entertainment ; screenplay by Chris McKenna, Erik Sommers, Scott Rosenberg, Jeff Pinkner ; produced Matt Tolmach, William Teitler ; directed by Jake Kasdan

Jeżeli nazwy autorów i współautorów występują w wybranym źródle danych (np. na etykiecie), a określenia rodzaju ich odpowiedzialności poza nim (np. na opakowaniu), należy przejąć je do oznaczenia odpowiedzialności bez nawiasów kwadratowych.

 

Dopuszcza się dodanie przez katalogującego określenia wskazującego czy doprecyzowującego rodzaj odpowiedzialności. Określenia takie formułuje się zwięźle w języku polskim i ujmuje w nawias kwadratowy.

Przykład 124.
Jan Paweł II : droga do świętości / [reżyseria] Piotr Kot
[Określenie reżyseria dodane przez katalogującego dla doprecyzowania.]

Przykład 125.
Młynarski : piosenka finałowa / [scenariusz i reżyseria] Alicja Albrecht ; Blue Screen
[Określenie scenariusz i reżyseria dodane przez katalogującego dla doprecyzowania.]

Przez współtwórców, to znaczy osoby lub ciała zbiorowe mające wkład w intelektualną i/lub artystyczną zawartość filmu oraz pełniące funkcje w procesie jego powstania, rozumie się przede wszystkim:

  • reżyserów, realizatorów filmu
  • scenarzystów
  • producentów
  • animatorów
  • autorów zdjęć — operatorów filmowych
  • scenografów
  • autorów kostiumów — kostiumografów
  • charakteryzatorów
  • kompozytorów, operatorów dźwięku
  • aktorów
  • autorów i tłumaczy oryginału, na podstawie którego powstała adaptacja filmowa.

 

W opisie bibliograficznym pomija się nazwy osób i ciał zbiorowych, które nie są odpowiedzialne za intelektualną i/lub artystyczną zawartość filmu, np.:

  • autorów komentarzy
  • autorów okładek
  • autorów recenzji
  • honorowych patronów
  • tłumaczy streszczeń
  • tłumaczy podpisów pod zdjęciami.

 

2.9.3 Więcej niż jedna osoba lub ciało zbiorowe


Nazwy dwóch i więcej osób lub ciał zbiorowych spełniających taką samą funkcję (np. reżyserów, scenarzystów, producentów) należy wymieniać w jednym oznaczeniu odpowiedzialności. Należy przy tym zachować kolejność nazw występujących w źródle danych. Kolejne nazwy należy oddzielać przecinkiem i odstępem (, ), z wyjątkiem przypadków, gdy są ze sobą powiązane składniowo.

 

Jeżeli osoby i ciała zbiorowe spełniają taką samą funkcję, należy podać je w osobnych oznaczeniach odpowiedzialności (nazwy osób oddziela się od nazw instytucji).

 

Nazwy osób i ciał zbiorowych zawsze podaje się w kolejności, w jakiej występują w źródle danych.

Przykład 126.
Happy feet : tupot małych stóp 2 / Warner Bros. Pictures, Village Roadshow Pictures ; written by George Miller, Gary Eck, Warren Coleman, Paul Livingston ; produced by Doug Mitchell, George Miller, Bill Miller ; directed by George Miller
[Kolejność oznaczeń odpowiedzialności przejęto zgodnie z zapisem na publikacji.]

Przykład 127.
Ziemia : niezwykły dzień z życia planety / BBC Earth Film, SMG Pictures ; written by Frank Cottrell Boyce, Richard Dale, Geling Yan ; produced by Stephen McDonogh ; directed by Richard Dale, Peter Webber, Lixin Fan
[Kolejność oznaczeń odpowiedzialności przejęto zgodnie z zapisem na publikacji.]

Przykład 128.
Kochane kłopoty : rok z życia / Warner Bros. Television ; scenariusz i reżyseria Amy Sherman-Palladino, Daniel Palladino

Przykład 129.
Jerzy Popiełuszko : posłaniec prawdy / producent Jon Shepard ; scenariusz Paul G. Hensler ; reżyseria Tony Haines, L. Gustavo Cooper
[Kolejność oznaczeń odpowiedzialności przejęto zgodnie z zapisem na publikacji, oznaczenia odpowiedzialności o różnym charakterze oddzielono średnikami.]

Przykład 130.
Wałęsa : człowiek z nadziei / Akson Studio, Orange, Telewizja Polska, Narodowe Centrum Kultury, Canal+ ; scenariusz Janusz Głowacki ; reżyseria Andrzej Wajda ; producent Michał Kwieciński

Przykład 131.
Długa noc : mini serial / Home Box Office ; scenariusz Steven Zaillian, Richard Price

Przykład 132.
Kobiety mafii / Vega Investments, FG Investments, Showmax ; producent Patryk Vega ; scenariusz Olaf Olszewski, Patryk Vega ; reżyseria Patryk Vega

 

2.9.4 Inne elementy opisu zawarte w oznaczeniu odpowiedzialności


Dane należące do innych elementów opisu (np. tytuł oryginału, informacje dotyczące przekładu, inspiracji literackiej, edycji itd.), które poprzez powiązanie składniowe stanowią integralną część oznaczenia odpowiedzialności, przejmuje się do opisu w tym charakterze.

Przykład 133.
Samochodzik i templariusze. 1 / reżyseria Hubert Drapella ; scenariusz na podstawie powieści własnej Zbigniew Nienacki ; produkcja Zespół Filmowy „Nike”

Przykład 134.
Najnowsze przygody Mikołajka. Cz. 2 / na podstawie pomysłu René Goscinny, Jean-Jacques Sempé

Przykład 135.
Immanuel Kant / według Thomasa Bernharda ; tłumaczenie Jacek Stanisław Buras ; reżyseria i scenariusz Krystian Lupa ; producent Jacek Strama, Rudolf Zioło

Przykład 136.
Błądzenie / według Witolda Gombrowicza ; reżyseria Jerzy Jarocki

 

2.9.5 Brak oznaczenia odpowiedzialności


Jeżeli nazwa reżysera, scenarzysty lub ciała zbiorowego odpowiedzialnego za intelektualną i/lub artystyczną zawartość filmu stanowi integralną część tytułu właściwego i w tej funkcji została przejęta do opisu, nie powtarza się jej w oznaczeniu odpowiedzialności.

Przykład 137.
Kieślowski : antologia filmowa

Przykład 138.
Akira Kurosawa : [pakiet filmów]

Przykład 139.
Denzel Washington : gwiazdy kina : [pakiet filmów]

2.10 Filmy współwydane

2.10.1 Pod wspólnym tytułem


W przypadku filmów wydanych pod wspólnym tytułem, jako tytuł właściwy przyjmuje się tytuł wspólny. Tytuły poszczególnych filmów wymienione w jednym ze źródeł danych podaje się tylko w strefie uwag.

Przykład 140.
Złota Setka Teatru Telewizji : [pakiet filmów]. 1 / Telewizja Polska S.A.
[Strefa uwag: Zawiera: DVD 1, Elżbieta, królowa Anglii (1984) / Ferdynand Bruckner ; przekład Zbigniew Krawczykowski ; reżyseria, realizacja Laco Adamik ; produkcja Telewizja Polska. DVD 2, Moralność pani Dulskiej (1992) / Gabriela Zapolska ; reżyseria Tomasz Zygadło ; realizacja Barbara Borys-Damięcka ; produkcja Telewizja Polska. DVD 3, Ożenek (1976) / Mikołaj Gogol ; przekład Julian Tuwim ; scenariusz, reżyseria Ewa Bonacka ; reżyseria Barbara Sałacka ; produkcja Telewizja Polska. DVD 4, Przedstawienie Hamleta we wsi Głucha Dolna (1987) / Ivo Brešan ; przekład Stanisław Kaszyński ; reżyseria, realizacja Olga Lipińska ; produkcja Telewizja Polska. DVD 5, Świętoszek (1971) / Molier ; przekład Kazimierz Zalewski ; reżyseria Zygmunt Hübner ; produkcja Telewizja Polska.]

Przykład 141.
Notacje archiwalne / produkcja Stowarzyszenie Filmowców Polskich
[Strefa uwag: Zawiera: Wiesława Starska / realizacja Rafał Skalski. Ewa Wiśniewska ; Krzysztof Wojciechowski ; Piotr Wojciechowski ; Maciej Wojtyszko / realizacja Andrzej Barszczyński. Nikodem Wołk-Łaniewski ; Andrzej Zajączkowski / realizacja Jacek Lipski.]

 

2.10.2 Bez wspólnego tytułu


Jeżeli w żadnym ze źródeł danych nie występuje tytuł wspólny dla dwóch lub więcej filmów wydanych razem, w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności należy podać tytuły poszczególnych filmów, zachowując kolejność ich występowania w wybranym źródle danych, chyba że wyróżnienia typograficzne sugerują inne ich uporządkowanie.

 

Następujące po sobie tytuły filmów tego samego autorstwa (wraz z ewentualnymi dodatkami do tytułu, tytułami równoległymi itp.) oddziela się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ). Wspólne dla nich oznaczenie odpowiedzialności podaje się po tytule ostatniego filmu, poprzedzając je ukośnikiem prawym z odstępem po obu stronach znaku ( / ).

Przykład 142.
Afonia i pszczoły ; Jasminum ; Historia kina w Popielawach ; Szabla dla komendanta / Best Film, Figaro Film Production ; scenariusz, reżyseria Jan Jakub Kolski

Przykład 143.
Alicja w Krainie Czarów ; Tomek Sawyer ; Robin Hood ; Rodzinka Robinsonów / Classic Media

Następujące po sobie tytuły filmów różnego autorstwa (wraz z ewentualnymi dodatkami do tytułu, tytułami równoległymi itp.) poprzedza się kropką i odstępem (. ), przy czym oznaczenie odpowiedzialności podaje się po tytule każdego filmu, poprzedzając je ukośnikiem prawym z odstępem po obu stronach znaku ( / ).

Przykład 144.
As good as it gets / TriStar Pictures presents ; a Gracie Films production ; screenplay by Mark Andrus and James L. Brooks ; produced by Bridget Johnson, Kristi Zea ; produced and directed by James L. Brooks. Anger management / Revolution Studios ; written by David Dorfman ; produced by Jack Giarraputo, Barry Bernardi ; directed by Peter Segal

Przykład 145.
Alice in Wonderland = Alicja w Krainie Czarów / Walt Disney Pictures, Roth Films/Zanuck Company/Team Todd ; screenplay by Linda Woolverton ; produced by Richard D. Zanuck, Joe Roth, Suzanne Todd and Jennifer Todd ; directed by Tim Burton. Alice through the looking glass = Alicja po drugiej stronie lustra / Disney, Roth Films/Zanuck Company/Team Todd ; wrtten by Linda Woolverton ; produced by Joe Roth, Suzanne Tood, Jennifer Tood, Tim Burton ; directed by James Bobin

Przykład 146.
Star Wars I : the phantom menace = Star Wars I : mroczne widmo / Lucasfilm Ltd. ; produced by Rick McCallum ; written and directed by George Lucas. Star Wars II : attack of the clones = Star Wars II : atak klonów / Lucasfilm Ltd. ; produced by Rick McCallum ; screenplay by George Lucas and Jonathan Hales ; directed by George Lucas. Star Wars III : revenge of the Sith = Star Wars III : zemsta Sithów / Lucasfilm Ltd. ; produced by Rick McCallum ; written and directed by George Lucas

2.11 Filmy wieloczęściowe

Poszczególne części filmów wieloczęściowych, bez względu na to, czy ich tytuły są, czy też nie są zależne od tytułu całości, kataloguje się pod tytułem całości, po którym podaje się oznaczenie części (jeśli występuje) i tytuł części (jeśli występuje).

 

2.11.1 Oznaczenie części


W strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności podaje się oznaczenie części w przypadku:

  • filmu zawierającego dwie lub więcej odrębnie numerowane części
  • pojedynczej części filmu wieloczęściowego.

 

Oznaczenie części zawiera numer części (obowiązkowo) lub numer wraz z określeniem części. Oznaczenie części przejmuje się wyłącznie z publikacji. Określenie części skraca się zgodnie z wykazem skrótów (zobacz Aneks nr 15). Numer części podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (np. słowna, cyfry rzymskie), z wyjątkiem przypadków, gdy uzasadnione jest dokładne zachowanie formy występującej w źródle danych (np. gdy numeracja jest wyrażona kombinacją cyfr rzymskich i arabskich).

 

Oznaczenie części przejmuje się z całej publikacji. Dane spoza publikacji podaje się w nawiasie kwadratowym. Oznaczenie części poprzedza się kropką i odstępem (. ).

Przykład 147.
Akademia Pana Kleksa. Cz. 1 i 2 / reżyseria, scenariusz i dialogi Krzysztof Gradowski ; produkcja PRF „Zespoły Filmowe”, Zespół Filmowy „Zodiak”

Przykład 148.
Kabaret Starszych Panów. 1 / reżyseria Jeremi Przybora, Jerzy Wasowski ; produkcja Telewizja Polska

Przykład 149.
Kill Bill. Vol. 1 / Miramax Films ; produced by Lawrence Bender ; screenplay and directed by Quentin Tarantino

Przykład 150.
Najzabawniejsze Polskie Kroniki Filmowe : lata 60-te. Cz. 2 / WFDiF

Przykład 151.
Dinozaury i świat prehistorii. T. 14 / reżyseria Jasper James, Tim Haines ; scenariusz Georgann Kane ; produkcja John Lynch ; BBC, Animal Planet and Discovery Channel

Przykład 152.
„Niezła sztuka”. Odc. 21 / Telewizja Polsat

Przykład 153.
W garniturach. Sezon 6 / Universal Studios

Jeżeli publikacja ma budowę hierarchiczną, podaje się wszystkie oznaczenia części. Kolejne oznaczenia części niepoprzedzone tytułem oddziela się tylko odstępem.

Przykład 154.
Lego Friends. Cz. 7 odc. 21-23 / The Lego Group

Przykład 155.
Dr House. Sezon 2 płyta 7 odc. 19-21 / Universal Studios

Przykład 156.
Alias = Agentka o stu twarzach. Sezon 1 cz. 1-3 epizody 1-22 / Buena Vista Home Entertainment, Touchstone Television

Przykład 157.
Język migowy. Kurs 2 cz. 3 lekcje nr 50-57 / scenariusz Bogdan Szczepankowski

 

2.11.2 Tytuł części


Tytuł części przejmuje się z całej publikacji (np. z opakowania lub tekstowego materiału towarzyszącego). Dane spoza publikacji podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

Tytuł części podany po oznaczeniu części poprzedza się przecinkiem i odstępem (, ). Jeżeli brak oznaczenia części, tytuł części poprzedza się kropką i odstępem (. ).

Przykład 158.
My little pony : przyjaźń to magia. Cz. 20, Wielka tajemnica Pinkie / Hasbro

Przykład 159.
American horror story. Sezon 3, Sabat / Twentieth Century Fox Film Corporation

Przykład 160.
Baranek Shaun. Sezon 2 cz. 5, Skaczące owce

Przykład 161.
Lego Ninjago : masters of spinjitzu. Cz. 1 odc. 75-79, Synowie Garmadona / Lego Group

Przykład 162.
Nudne filmiki o narkotykach. Cz. 4, Amfetamina / scenariusz i opracowanie Leszek Korzeniecki ; producent Jakub Herlok

Przykład 163.
Geriatria : VII Kongres Akademii po Dyplomie, 2 grudnia 2017 r. Sesja 2, Problematyczne stany / kierownik naukowy kongresu Tomasz Grodzicki

 

2.11.3 Równoległe oznaczenie części


Równoległe oznaczenie części przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności tylko wówczas, jeśli znajduje się ono w źródle danych wybranym dla tytułu części, to znaczy, gdy wybrane źródło danych podaje oznaczenie części w dwóch lub więcej językach i/lub systemach pisma.

Przykład 164.
Under the dome. Season 2 = Pod kopułą. Sezon 2 / Amblin Television

 

2.11.4 Równoległy tytuł części


Równoległy tytuł części przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności tylko wówczas, jeśli znajduje się on w źródle danych wybranym dla tytułu części, to znaczy gdy wybrane źródło danych podaje tytuł części w dwóch lub więcej językach i/lub systemach pisma.

Przykład 165.
Westworld. Sezon 1, Labirynt = Westworld. Season 1, The maze / Warner Bros. Home Entertainment, Home Box Office

3. Strefa wydania

Strefa wydania obejmuje:
• oznaczenie wydania.

3.1. Źródła danych

Źródłem danych dla strefy wydania jest cała publikacja (nośnik wraz z etykietą, opakowanie, drukowany materiał towarzyszący).

 

Występujące w publikacji oznaczenia wydania odbiegające od oznaczenia przyjętego już do opisu podaje się w strefie uwag.

 

Dopuszcza się podawanie oznaczenia wydania ustalonego na podstawie danych spoza publikacji. Dane te ujmuje się w nawias kwadratowy, a ich źródło wyjaśnia w strefie uwag.

 

Do strefy wydania nie należy przejmować danych odnoszących się do technicznych informacji o wydaniu.

Przykład 166.
Wydanie kolekcjonerskie

Przykład 167.
Wydanie steelbook

Przykład 168.
Edycja dwupłytowa

3.2 Język i system pisma

Elementy strefy wydania zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w publikacji. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

 

Jeżeli oznaczenie wydania jest wyrażone w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę występującą jako pierwszą. Form w innych językach nie przejmuje się do opisu.

3.3 Sposób zapisu oznaczenia wydania

Oznaczenie wydania przejmuje się do opisu w formie występującej w publikacji.

 

Liczebniki zapisane słownie lub cyframi rzymskimi przejmuje się bez zmian, podobnie jak oznaczenie wyrażone innymi znakami. Jeżeli jakiegoś symbolu nie można przejąć do opisu ze względów technicznych, zastępuje się go odpowiednim wyrazem lub wyrażeniem ujętym w nawias kwadratowy i podaje się wyjaśnienie w strefie uwag.

Przykład 169.
Wydanie 2-gie

W opisie uwzględnia się oznaczenie pierwszego wydania, jeżeli informacja została podana w publikacji.

Przykład 170.
Wydanie pierwsze

Jeżeli oznaczenie wydania składa się z litery lub cyfry bez wyrazów towarzyszących, należy dodać słowo „Wydanie” w nawiasie kwadratowym.
Jeżeli oznaczenie wydania występujące w publikacji jest błędne i wymaga sprostowania, przejmuje się je do opisu bez zmian, podając jednocześnie wyjaśnienie w strefie uwag.

3.4 Oznaczenie wydania

Oznaczenie wydania zawiera zazwyczaj wyraz „wydanie” (lub jego odpowiednik w innym języku i/lub systemie pisma) oraz numerację związaną z wydaniem (np. „wydanie czwarte”).

 

Oznaczenie wydania może ponadto zawierać określenie lub określenia wskazujące na różnice opisywanego wydania w stosunku do wcześniejszych wydań danej publikacji (np. „nowe wydanie”, „wydanie poprawione”), bądź też na brak takich różnic, m. in.:

  • różnice pod względem zawartości
  • różnice pod względem zasięgu geograficznego
  • różnice językowe
  • różnice związane z grupą odbiorców
  • różnice wskazujące na szczególny format lub formę fizyczną
  • różne daty związane z zawartością
  • szczególne okoliczności towarzyszące wydaniu.

Przykład 171.
Wersja reżyserska

Przykład 172.
English edition

Przykład 173.
Pełna edycja, wydanie 2-dyskowe

Przykład 174.
Edycja specjalna — dwie wersje filmu

Przykład 175.
Edycja rozszerzona

Przykład 176.
Special edition

Przykład 177.
Wersja oryginalna z napisami

Przykład 178.
Kolekcjonerska edycja DVD

Przykład 179.
Edycja limitowana z muzyką filmową na CD

Przykład 180.
Edycja rocznicowa

Przykład 181.
Wersja rozszerzona

4. Strefa adresu wydawniczego (strefa publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)

Strefa adresu wydawniczego (strefa publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) obejmuje:

  • miejsce wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • nazwę wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • datę wydania, produkcji i/lub dystrybucji.

4.1 Znaki umowne

W strefie adresu wydawniczego (strefie publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) stosuje się następujące znaki umowne:

 

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza nazwę drugiego i kolejnych miejsc wydania, produkcji i/lub dystrybucji

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza nazwę każdego wydawcy, producenta i/lub dystrybutora

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza datę wydania, produkcji i/lub dystrybucji.

4.2 Kolejność elementów

Elementy strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) podaje się w następującej kolejności:

  • miejsce wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • nazwa wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • data wydania, produkcji i/lub dystrybucji.

 

Miejsce wydania, nazwa wydawcy oraz data wydania są elementami obowiązkowymi opisu bibliograficznego.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce wydania ; miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy ; miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce dystrybucji : nazwa dystrybutora, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa dystrybutora, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data dystrybucji

4.3 Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) jest cała publikacja (nośnik wraz z etykietą, opakowanie, towarzyszący materiał drukowany).

 

Dopuszcza się podawanie elementów adresu wydawniczego ustalonych na podstawie danych spoza publikacji (np. serwis e-ISBN, katalogi i strony internetowe wydawców i/lub dystrybutorów). Dane te ujmuje się w nawias kwadratowy i wyjaśnia w strefie uwag.

Przykład 182.
[Warszawa] : IPN, [2018]
[Strefa uwag: Miejsce i rok wydania na podstawie strony internetowej IPN.]

Przykład 183.
[Warszawa] : Medical Tribune Polska, [2018]
[Strefa uwag: Miejsce i rok wydania na podstawie wpływu egzemplarza obowiązkowego.]

4.4 Język i system pisma

Elementy strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w publikacji. W razie potrzeby poddaje się je w konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).


Jeżeli miejsce wydania i/lub nazwa wydawcy są wyrażone w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę występującą jako pierwsza. Form w innych językach nie przejmuje się do opisu.

4.5 Miejsce wydania

Miejsce wydania przejmuje się w formie występującej w publikacji. Uwzględnia się przyimki przed nazwą miejsca wydania, podobnie jak towarzyszące im słowa lub wyrażenia związane z nazwą miejsca wydania i niepowiązane składniowo z nazwą wydawcy.

Przykład 184.
Warszawa : Oficyna Wydawnicza PWE : S.D.T. Film, 2008

Przykład 185.
Poznań : Akademia Muzyczna im. I. J. Paderewskiego, [2017]

Przykład 186.
[Toruń] : Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, [2017]

Jeżeli w publikacji występuje zarówno nazwa miejscowości jak i większej jednostki administracyjnej (np. stanu, prowincji itp.), obie nazwy przejmuje się do opisu.


Dopuszcza się dodanie do nazwy miejsca wydania niewystępującej w publikacji nazwy większej jednostki administracyjnej ujętej w nawias kwadratowy, jeżeli jest to potrzebne do identyfikacji miejsca wydania (np. w celu odróżnienia od innej miejscowości o takiej samej nazwie).

 

Jeżeli wiadomo, że nazwa miejsca wydania występująca w publikacji jest fikcyjna, błędna, niepełna lub wymaga wyjaśnienia, przejmuje się ją do opisu bez zmian, podając jednocześnie odpowiednią uwagę wyjaśniającą w strefie uwag z właściwym i/lub prawidłowo zapisanym miejscem wydania.

 

4.5.1 Więcej niż jedno miejsce wydania


Jeżeli publikacja zawiera więcej niż jedno miejsce wydania związane z nazwą jednego wydawcy, przejmuje się je w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficzne lub w kolejności występowania, gdy takiego wyróżnienia brak.


Jeżeli miejsca wydania są związane z różnymi wydawcami, podaje się je przed nazwą odpowiedniego wydawcy w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficzne lub w kolejności występowania, gdy takiego wyróżnienia brak.

 

Nazwę drugiego i kolejnych miejsc wydania poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 187.
Wrocław : Filmostrada ; Warszawa : Agora, [2015]

Przykład 188.
Warszawa : Edipresse Polska ; Wrocław : Filmostrada, [2016]

 

4.5.2 Brak miejsca wydania


Jeżeli w publikacji brak miejsca wydania, przyjmuje się następujące rozwiązania:

  • podanie miejsca wydania ustalonego na podstawie źródeł spoza publikacji
  • podanie przypuszczalnego miejsca wydania ze znakiem zapytania
  • podanie nazwy kraju wydania lub innej jednostki administracyjnej (stanu, prowincji)
  • podanie nazwy przypuszczalnego kraju wydania lub innej jednostki administracyjnej ze znakiem zapytania
  • podanie określenia „miejsce nieznane”, jeżeli nie można ustalić choćby przypuszczalnego miejsca wydania.

Przykład 189.
[Warszawa] : Wiedza i Praktyka, [2018]
[Strefa uwag: Miejsce wydania na podstawie strony internetowej wydawcy.]

Przykład 190.
[Konstancin Jeziorna?] : „Twoje Media”, [2018]
[Strefa uwag: Przypuszczalne miejsce wydania na podstawie miejsca wydania innych publikacji wydawcy.]

Przykład 191.
[Miejsce nieznane] : [wydawca nieznany], [2018]

 

4.5.3 Miejsce dystrybucji


Miejsce dystrybucji podaje się w strefie adresu wydawniczego (strefie publikacji, produkcji, dystrybucji itp.), jeżeli miejsce wydania oraz nazwa wydawcy są nieznane.

4.6 Nazwa wydawcy

Nazwę wydawcy przejmuje się w formie występującej w publikacji. Nie skraca się ani nie pomija poszczególnych elementów nazwy wydawcy stanowiących jej integralną część, nawet jeżeli jest to:

  • nazwa miejsca siedziby wydawcy
  • określenie dotyczące stanu prawnego instytucji (S.A., Ltd., spółka z.o.o. itp.)
  • wyrażenie typu: „we współpracy”, „na zlecenie”.

 

Określenia wyrażające inną funkcję niż wydawniczą przejmuje się do opisu w formie, w jakiej występują w publikacji.

 

Każdą nazwę wydawcy, producenta i/lub dystrybutora poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 192.
Kraków : Opera Krakowska, copyright 2008

Przykład 193.
Kraków : Stowarzyszenie Mężczyźni Świętego Józefa, [2018]

Przykład 194.
Warszawa : Telewizja Polska S.A., copyright 2018

Przykład 195.
Warsaw : DUX Recording Producers, 2018

Przykład 196.
[Warszawa] : Bôłt New Music In Eastern Europe, 2016

Przykład 197.
Warszawa : S.D.T.-Film : Jawi, [po 1999]

Jeżeli w publikacji znajduje się nazwa wydawcy wyrażona zarówno słownie, jak i w postaci logotypu, do opisu przejmuje się tę pierwszą, pomijając formę ze znaku graficznego.


Jeżeli w publikacji znajduje się tylko logotyp wydawcy, a zawartą w nim nazwę można odczytać, przejmuje się ją do opisu.


Dużą literą zapisuje się pierwsze słowo nazwy wydawcy, kolejne wyrazy zgodnie z zasadami ortograficznymi danego języka. W przypadku nazw o ustalonym, nietypowym zapisie dużych i małych liter, przejmuje się zapis bez zmian, o ile jest to zapis rozpowszechniony, a nie jednostkowy zabieg typograficzny.

Przykład 198.
Warszawa : ITI Cinema, [2000]

Przykład 199.
Kraków : Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK, 2018

Przykład 200.
[Warszawa] : [PMPG Polskie Media], [2011]

Przykład 201.
[Berlin] : EuroArts Music International, copyright 2015

W przypadku ciał zbiorowych o strukturze hierarchicznej przejmuje się formę i kolejność elementów nazwy występującą w publikacji, oddzielając poszczególne człony kropkami, jeśli występują w mianowniku. Jeśli poszczególne człony zostały podane w przypadku zależnym, przejmuje się tę formę bez zmian.

Przykład 202.
Warszawa : Telewizja Polska. Telewizyjna Agencja Gospodarcza, 1999
[Nazwa o budowie hierarchicznej, poszczególne człony podane w mianowniku rozdzielono kropkami.]

Przykład 203.
[Warszawa] : [Instytut Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu], [2016]

Przykład 204.
Lublin : Polskie Towarzystwo Ekonomiczne. Zakład Szkolenia i Doradztwa Ekonomicznego, 2014

Jeżeli nazwa wydawcy występująca w publikacji jest fikcyjna, błędna, niepełna lub wymaga wyjaśnienia, przejmuje się ją bez zmian, podając jednocześnie odpowiednią uwagę wyjaśniającą w strefie uwag z właściwym i/lub prawidłowo zapisaną nazwą wydawcy.


Nie przejmuje się do strefy adresu wydawniczego nazw wydawców oryginalnych wydań, którzy występują w publikacji (najczęściej na opakowaniu) wyłącznie w celach marketingowych.

 

4.6.1 Właściciel ISBN


W przypadku filmów, których wydania zawierają numer ISBN, obowiązkowo należy sprawdzić właściciela numeru z kodem kraju 83 w bazie polskich wydawców w serwisie e-ISBN: https://e-isbn.pl.


Jeżeli publikacji został przydzielony ISBN z puli wydawcy, którego nazwa nie występuje w publikacji, podaje się ją w nawiasie kwadratowym, dodając w strefie uwag informację o źródle danych.

Przykład 205.
[Warszawa] : [Agora], 2009
[Strefa uwag: Miejsce i nazwa wydawcy według serwisu e-ISBN.]
[Strefa identyfikatora: ISBN 978-83-7552-560-1.]

 

4.6.2 Więcej niż jeden wydawca


Jeżeli w publikacji występują nazwy więcej niż jednego wydawcy, przejmuje się je w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficzne lub w kolejności występowania, gdy takiego wyróżnienia brak.


Jeżeli każdy z wydawców jest związany z innym miejscem wydania, nazwy poszczególnych wydawców poprzedza się właściwymi dla nich miejscami wydania.


Jeżeli wydawcy są związani z tym samym miejscem wydania, nazwę wspólnego miejsca wydania podaje się tylko raz — przed nazwą pierwszego z wymienianych wydawców.

 

Każdą nazwę wydawcy poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 206.
[Łódź] : Tomasz Gołębiewski Impresariat Muzyczny ; [Warszawa] : Dux, [2006]

Przykład 207.
Gdańsk : Opera Bałtycka ; Warszawa : Narodowy Instytut Audiowizualny : Dux, p2012

Przykład 208.
Warszawa : Demel : Jawi, [2007]

Przykład 209.
Warszawa : Monolith Films : Wydawnictwo Ringier Axel Springer Polska, [2015]

 

4.6.3 Nazwa dystrybutora


Nazwę dystrybutora przejmuje się do opisu, jeżeli w publikacji brak nazwy wydawcy.


Jeżeli w źródle danych nazwie dystrybutora towarzyszy określenie wyrażające jego funkcję, przejmuje się je bez zmian. Jeżeli brak takiego określenia, należy w razie potrzeby (np. jeżeli nazwa dystrybutora nie wskazuje na jego funkcję) dodać je w nawiasie kwadratowym.


Przy zapisie nazwy dystrybutora stosuje się takie same reguły jak w przypadku nazwy wydawcy.


Wyraźne rozróżnienie funkcji wydawcy i dystrybutora filmów publikowanych w Polsce jest często niemożliwe, z powodu braku jednoznacznej informacji w filmie i na opakowaniu. W takim wypadku należy przyjąć, że wydawcą jest firma, która opatrzyła publikację swoją nazwą, logo i znakiem wydawniczym. Także w takim przypadku, kiedy określa siebie jako dystrybutora.

 

4.6.4 Brak nazwy wydawcy i dystrybutora


Jeżeli w publikacji brak nazwy wydawcy i nie można jej ustalić na podstawie źródeł spoza filmu, przejmuje się do opisu nazwę dystrybutora. Jeżeli jednak nazwa dystrybutora również jest nieznana, w miejsce nazwy wydawcy podaje się określenie „wydawca nieznany” ujęte w nawias kwadratowy.

Przykład 210.
Kraków : [wydawca nieznany], 2015
[Na publikacji brak nazwy wydawcy i dystrybutora, nie można ich ustalić na podstawie innych źródeł.]

4.7 Data wydania i dystrybucji

Rok wydania podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w publikacji (wyrażenie słowne, cyfry rzymskie, litery alfabetu hebrajskiego itd.).


Jeżeli w publikacji występuje data dzienna i/lub miesięczna oraz rok według kalendarza gregoriańskiego, do opisu przejmuje się datę dzienną, miesiąc, rok.


Jeżeli wiadomo, że data występująca w publikacji jest fikcyjna, błędna, niepełna lub wymaga wyjaśnienia, przejmuje się ją bez zmian, podając wyjaśnienie z poprawną datą wydania w strefie uwag.


Datę wydania, produkcji i/lub dystrybucji poprzedza się przecinkiem z odstępem po znaku (, ).

Przykład 211.
Warszawa : Telewizja Polska, 2017

Przykład 212.
Germany : Sony Music Entertainment, copyright 2015

Przykład 213.
[Halle] : Arthaus Musik, copyright 2015, p1991

Przykład 214.
[Miejsce nieznane] : [wydawnca nieznany], [2010]

Datę dystrybucji podaje się obowiązkowo, jeżeli w publikacji brak daty wydania. W razie potrzeby przejmuje się do opisu datę dystrybucji odmienną od daty wydania, podając ją za datą wydania. Datę dystrybucji zawsze poprzedza się określeniem „dystrybucja”.

 

4.7.1 Brak daty wydania i dystrybucji


Jeżeli w publikacji brak daty wydania i daty dystrybucji, w jej miejsce podaje się najpóźniejszą datę związaną z rokiem zakończenia procesu nagraniowo-produkcyjnego. Gdy brak tej daty, podaje się najpóźniejszą datę związaną z nadaniem praw autorskich. Datę inną niż data wydania poprzedza się określeniem „copyright” (gdy w źródle danych występuje pełne lub skrócone określenie słowne lub słowne w połączeniu z abrewiaturą) lub abrewiaturą © (jeśli w źródle danych występuje sama abrewiatura).

 

Jeżeli w publikacji brak jakiejkolwiek daty związanej z procesem wydawniczym lub prawami autorskimi, obowiązkowo podaje się ustaloną lub przybliżoną datę wydania określoną na podstawie zawartości publikacji lub źródeł spoza niej, np. na podstawie katalogu wydawniczego, internetowego, bibliografii, informacji o premierze lub zapowiedzi wydania publikacji, daty wpływu egzemplarza obowiązkowego, czasu aktywności wydawcy.

 

Do zapisu dat przybliżonych stosuje się określenia „ok.”, „przed”, „po”, „nie przed”, „nie po”, „między … a …”.
Jeżeli data jest znana z dokładnością do dziesięciolecia, stosuje się określenie „między … a …”, podając datę początkową i końcową danego dziesięciolecia.

Przykład 215.
Berlin : C Major Entertainment GmbH, copyright 2010
[W publikacji brak daty wydania i daty dystrybucji. Jako datę wydania przyjęto datę copyrightu.]

Przykład 216.
Warszawa : S.D.T.-Film : Jawi, [po 1999]

Przykład 217.
Warszawa : Galapagos Film, [2018]
[Strefa uwag: Rok wydania na podstawie daty wpływu egzemplarza obowiązkowego.]

5. Strefa opisu fizycznego

Strefa opisu fizycznego obejmuje:

  • liczbę nośników
  • określenie nośnika filmu
  • czas odtwarzania
  • informacje techniczne o filmie
  • format (wymiary nośnika)
  • dodatek.

5.1 Znaki umowne

W strefie opisu fizycznego stosuje się następujące znaki umowne:

 

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje czas odtwarzania
  • obejmuje dane uzupełniające dla nośników o cechach fizyczne innych niż powszechnie używane
  • obejmuje liczbę i określenie nośnika dodatku

( , ) przecinek, odstęp

  • rozdziela czas odtwarzania poszczególnych nośników
  • rozdziela poszczególne informacje techniczne o filmie

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza informacje techniczne

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza format

( + ) odstęp, znak dodawania, odstęp

  • poprzedza każde oznaczenie dodatku.

5.2 Kolejność elementów

Elementy opisu podaje się w następującej kolejności:

  • liczba nośników
  • określenie nośnika filmu
  • czas odtwarzania
  • informacje techniczne o filmie
  • format (wymiary nośnika)
  • dodatek.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

Liczba i określenie nośnika filmu : informacje techniczne ; format

 

Liczba i określenie nośnika filmu (czas odtwarzania) : informacje techniczne ; format

 

Liczba i określenie nośnika filmu : informacje techniczne ; format + dodatek

 

Liczba i określenie nośnika filmu (czas odtwarzania) : informacje techniczne ; format + dodatek

5.3 Źródła danych

Źródłem danych dla opisu fizycznego jest cała publikacja.

5.4 Język i system pisma

Elementy opisu fizycznego podaje się w języku polskim. Tytuł dodatku podaje się w języku występującym w publikacji, w razie potrzeby poddaje się go w konwersji według zasad szczegółowych dla danego pisma (zobacz Aneks nr 20).

 

Jeżeli tytuł dodatku występuje w więcej niż jednym języku, podaje się wyłącznie formę w języku dominującym w dodatku. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się tytuł wyróżniony typograficznie lub, jeśli brak wyróżnień typograficznych, pierwszy z tytułów występujących w dodatku.

5.5 Określenie nośnika i czas odtwarzania filmu

Podaje się liczbę nośników wyrażoną cyframi arabskimi wraz z określeniem ich formy zapisu (np. 1 VHS, 3 VCD)

 

Stosuje się następujące określenia nośników filmu:

  • DVD
  • DVD-ROM
  • Blu-ray
  • VCD
  • VHS
  • Super VHS
  • kaseta Beat
  • kaseta Beatacam
  • kaseta Betacam SP
  • kaseta U-matic
  • taśma filmowa.

 

Dane uzupełniające dla filmów, które mają cechy fizyczne inne niż powszechnie używane, podaje się po określeniu nośnika filmu. Ujmuje się je w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku ( () ), to znaczy przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym.

 

Czas odtwarzania podaje się wówczas, gdy jest on określony przez wydawcę i/lub dystrybutora. Przejmuje się go w postaci, w jakiej został określony w źródle danych, np.: dla każdego nośnika osobno albo łączny czas wszystkich nośników, czas wyrażony w jednej jednostce (tylko w godzinach lub tylko w minutach) albo w kilku jednostkach (w godzinach i minutach, w minutach i sekundach).

 

Informacje o czasie odtwarzania ujmuje się w nawias zwykły ( () ). Dla jednostek czasu stosuje się standardowe skróty: „godz.”, „min” i „s”. Jeżeli czas odtwarzania każdego nośnika jest określony osobno, poszczególne dane oddziela się przecinkiem i odstępem (, ).

Przykład 218.
1 DVD (105 min) : niemy, czarno-biały ; 12 cm

Przykład 219.
3 Blu-ray (143 min, 141 min, 149 min) : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm

Przykład 220.
4 Blu-ray (539 min) : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm

Przykład 221.
1 VCD : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm

Przykład 222.
1 VHS : dźwiękowy, kolorowy ; 12,5 mm

5.6 Informacje techniczne o filmie

Informacje podaje się w następującej kolejności:

  • charakterystyka dźwiękowa (niemy — dźwiękowy)
  • kolor filmu (kolorowy — czarno-biały)
  • szybkość projekcji filmu na taśmie światłoczułej.

 

Dane techniczne filmu poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ). Poszczególne dane oddziela się przecinkiem i odstępem (, ).

Przykład 223.
1 DVD (105 min) : niemy, czarno-biały ; 12 cm

Przykład 224.
3 Blu-ray (143 min, 141 min, 149 min) : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm

5.7 Format (wymiary nośnika)

Podaje się wymiary nośnika:

  • dla płyt DVD, VCD, Blu-ray średnicę w cm (12 cm)
  • dla kaset VHS szerokość taśmy magnetycznej w mm (12,5 mm)
  • dla filmów na taśmie światłoczułej szerokość taśmy w mm (np. 35 mm).

 

Dla publikacji złożonych z różnych nośników, które mają różne wymiary, podaje się wymiary wszystkich nośników.

 

Format publikacji poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 225.
4 Blu-ray (539 min) : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm

Przykład 226.
2 VHS : dźwiękowy, kolorowy ; 12,5 mm

Przykład 227.
1 taśma filmowa : dźwiękowy, kolorowy ; 35 mm

5.8 Dodatek

W filmach występują dwa rodzaje dodatków.

 

1. Materiały towarzyszące, które są ściśle powiązane z filmem, zawierające dodatkowe informacje o filmie, czasie i okolicznościach jego powstania lub osobach pracujących lub współpracujących przy jego powstaniu. Mogą zawierać wywiady i/lub zdjęcia z planu zdjęciowego, a w przypadku animacji dodatkowe gry i zagadki związane z filmem. Dodatki tekstowe występują najczęściej w postaci bookletu, który jest trwale połączony z opakowaniem lub jest umieszczony w opakowaniu filmu.

 

2. Materiały towarzyszące dołączone do filmu, które mogą mieć różną postać fizyczną lub być jego uzupełnieniem lub dalszym odniesieniem do treści, np. płyta CD z muzyką filmową, plakat, dzieło literackie stanowiące podstawę ekranizacji.

 

Dla publikacji, która jest rozpowszechniana z opisywanym filmem i nie może być użytkowana niezależnie od niego, nie tworzy się osobnego opisu bibliograficznego.

 

W strefie opisu fizycznego jako oznaczenie dodatku podaje się liczbę jednostek z określeniem jego postaci fizycznej lub nadany samodzielnie wyraz lub wyrażenie zwięźle charakteryzujące dodatek lub tytuł. Nie podaje się tytułów lub części tytułu dodatku, jeżeli są takie same jak tytuł filmu.

 

Dla dodatków tekstowych, a w razie potrzeby także po dodatkach innego rodzaju, dodaje się skrócony opis fizyczny dodatku. Nie podaje się wymiarów bookletów oraz dodatków o ustandaryzowanych wymiarach takich jak płyty CD, DVD itp.

 

Każde oznaczenie dodatku poprzedza się znakiem dodawania z odstępem po obu stronach znaku ( + ). Dla dodatków tekstowych podaje się objętość, inne cechy fizyczne i wymiary dodatku. Ujmuje się je w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku ( () ), czyli przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym. Opis fizyczny dodatku poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ). Format dodatku poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 228.
1 DVD : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm + 1 CD
[Strefa uwag: Płyta CD z muzyką filmową.]

Przykład 229.
1 DVD (89 min) : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm + broszura
[Strefa uwag: Wyraz charakteryzujący dodatek nadany przez katalogującego.]

Przykład 230.
1 DVD : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm + 1 Blu-ray

Przykład 231.
1 DVD (78 min) : dźwiękowy, kolorowy ; 12 cm + booklet
[Strefa uwag: Booklet zawiera wywiady z twórcami filmu.]

Jeżeli dodatek tekstowy posiada tytuł wyróżniający i/lub własne cechy poza elementami opisu fizycznego (np. oznaczenie odpowiedzialności), w strefie opisu fizycznego podaje się ogólne określenie charakteryzujące dodatek (np. dodatek) oraz opis fizyczny. Tytuł dodatku wraz z jego oznaczeniem odpowiedzialności i ewentualnymi innymi elementami podaje się w strefie uwag.

Przykład 232.
1 VHS (72 min) : dźwiękowy, kolorowy ; 12,5 mm
[Strefa uwag: Dodatek: Bliżej Europy : bliżej rozwoju równoważnego]

Przykład 233.
1 VHS (58 min) : dźwiękowy, kolorowy ; 12,5 mm
[Strefa uwag: Dodatek: Wielcy pisarze. Fiodor Dostojewski / Anna Grajewska.]

6. Strefa serii

Strefa serii obejmuje:

  • tytuł właściwy serii
  • tytuł równoległy serii
  • dodatki do tytułu serii
  • równoległe dodatki do tytułu serii
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące serii
  • numerację związaną z serią.

6.1 Znaki umowne

W strefie serii stosuje się następujące znaki umowne:

 

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje zespół elementów dotyczących jednej serii

( () () ) nawias zwykły, odstęp, nawias zwykły

  • zespoły elementów dotyczących poszczególnych dwóch lub więcej serii ujmuje się w odrębne nawiasy zwykłe i oddziela odstępem

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • poprzedza każdy tytuł równoległy
  • poprzedza każdy równoległy dodatek do tytułu, jeśli nie jest podawany po tytule równoległym

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza każdy dodatek do tytułu
  • poprzedza równoległy dodatek do tytułu podawany po tytule równoległym

( / ) odstęp, prawy ukośnik, odstęp

  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza każde kolejne oznaczenie odpowiedzialności tego samego rodzaju

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza każde kolejne oznaczenie odpowiedzialności różnego rodzaju
  • poprzedza numerację w obrębie serii.

6.2 Kolejność elementów

Kolejność i obecność elementów w strefie serii zależy od rodzaju elementów występujących w poszczególnych miejscach w publikacji (w pewnych sytuacjach niektóre elementy można podać tylko w strefie uwag). Podstawowa, wyjściowa kolejność elementów w tej strefie to:

  • tytuł właściwy serii
  • numeracja związaną z serią.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

a. Seria główna

 

(Tytuł serii)

 

(Tytuł serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii / oznaczenie odpowiedzialności serii ; numeracja)

 

b. Elementy równoległe

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii ; numeracja = Tytuł równoległy serii ; równoległa numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii : dodatek do tytułu serii)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii = Tytuł równoległy serii : równoległy dodatek do tytułu serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii = równoległy dodatek do tytułu serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii / oznaczenie odpowiedzialności serii ; numeracja)

 

c. Więcej niż jedna seria

 

(Dane pierwszej serii) (Dane drugiej serii)

6.3 Źródła danych

Źródłem danych dla oznaczenia serii jest cała publikacja. Informacje pochodzące spoza publikacji podaje się w nawiasie kwadratowym.

6.4 Język i system pisma

Elementy strefy serii zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym wystąpiły na publikacji. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

6.5 Pisownia (przejmowanie danych)

W strefie serii:

  • nie stosuje się uwspółcześnionej pisowni
  • nie poprawia się pomyłek, błędów, literówek lub niepoprawnych znaków diakrytycznych
  • nie zapisuje się akcentów wyrazowych ani pochylenia samogłosek
  • znaki interpunkcyjne, typograficzne, symbole i cyfry zapisuje się w formie występującej w źródle danych
  • numerację części serii podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (np. słowna, cyfry rzymskie), z wyjątkiem przypadków, gdy uzasadnione jest dokładne zachowanie formy występującej w źródle danych (np. gdy numeracja jest wyrażona kombinacją cyfr rzymskich i arabskich)
  • w tytule serii w języku polskim wszystkie wyrazy, oprócz przyimków i spójników oraz takich wyrażeń jak: „imienia”, „pod wezwaniem”, „do spraw”, należy pisać dużą literą. W przypadku innych języków w zapisie tytułu serii stosuje się zasady ortografii właściwe dla danego języka.

6.6 Tytuł serii

6.6.1 Tytuł właściwy serii


Tytuł właściwy serii przejmuje się w formie, w jakiej występuje w publikacji.

 

Tytuł właściwy serii, jako element początkowy zespołu elementów dotyczących serii poprzedza się nawiasem zwykłym otwierającym ( ( ).

Przykład 234.
(Premium Collection)

Przykład 235.
(Bajki bez Przemocy)

Przykład 236.
(Komedie PRL-u)

Przykład 237.
(Klub Koneserów)

Przykład 238.
(Propaganda Kina Polskiego)

Przykład 239.
(Studio Filmowe „Tor” — 50 lat ; 23)

Przykład 240.
(Akademia po Dyplomie)

Przykład 241.
(Natural Killers : drapieżniki z bliska ; 2)

Przykład 242.
(Wielka Kolekcja Tańca ; 3)

Przykład 243.
(Kultowa Kolekcja DVD ; płyta 21)

Odmienne tytuły nieprzejęte do strefy serii podaje się w strefie uwag, wraz z informacją o umiejscowieniu w publikacji.

 

Jeżeli tytuł serii wyrażony jest jedynie znakiem graficznym, nie podaje się jej nazwy w strefie serii. W strefie uwag podaje się nazwę serii nadaną przez katalogującego lub powszechnie znaną.

 

Jeżeli tytuł serii jest częściowo wyrażony znakiem graficznym, nazwę serii podaje się w strefie serii, przejmując występujący w tytule znak graficzny. Jeżeli jakiegoś znaku czy symbolu nie można przejąć ze względów technicznych, zastępuje się go opisem lub odpowiednikiem literowym albo słownym ujętym w nawias kwadratowy i w razie potrzeby podaje uwagę wyjaśniającą w strefie uwag.

 

6.6.2 Równoległy tytuł serii


Jeżeli w publikacji tytuł właściwy serii jest wyrażony w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, za tytuł właściwy uznaje się tytuł w języku głównym publikacji. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się tytuł wyróżniony typograficznie przez wydawcę lub dystrybutora.

 

Pozostałe tytuły występujące w publikacji podaje się jako tytuły równoległe w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficzne lub, jeśli brak takiego wyróżnienia, w kolejności ich występowania.

 

Za tytuł równoległy uznaje się także tytuł oryginału serii odmienny językowo od tytułu właściwego, jeżeli występuje on w filmie w tym charakterze.

 

Tytuł równoległy poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ). Tytuł równoległy podaje się po tytule właściwym.

 

Jeżeli występują równoległe wersje innych elementów strefy serii, dane wyrażone w tym samym języku i/lub systemie pisma należy grupować razem i całą grupę poprzedzić znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku. Wewnątrz grupy należy stosować znaki umowne odpowiadające poszczególnym elementom.

Przykład 244.
(Airstrike = Atak z powietrza)

Przykład 245.
(Biblia na Video = The Visual Bible)

 

6.6.3 Niewyróżniający tytuł serii


Jeżeli tytułem serii jest tytuł niewyróżniający, do strefy serii przejmuje się oznaczenie odpowiedzialności dotyczące serii. Wykaz nazw rodzajowych (zobacz Aneks nr 21).

 

Oznaczenie odpowiedzialności serii przejmuje się w formie występującej w źródle danych. Jeżeli oznaczenie odpowiedzialności jest powiązane składniowo z tytułem serii, przejmuje się je do opisu w takiej formie bez zmian. Jeżeli nie jest powiązane składniowo — podaje się je po prawym ukośniku z odstępem po obu stronach znaku ( / ).

 

Jeżeli oznaczenie odpowiedzialności występuje w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego serii. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę występującą jako pierwsza.

Przykład 246.
(Kino Familijne / Warner Bros. Poland)

Przykład 247.
(Uwierz w Magię / Disney)

Przykład 248.
(Podróże Marzeń / Cass Film)

 

6.6.4 Dodatek do tytułu serii


Dodatek (dodatki) do tytułu serii podaje się po tytule właściwym lub po tytułach równoległych (jeśli występują).


Jeżeli w publikacji występują dwa lub więcej dodatki do tytułu, jako pierwszy podaje się dodatek wyróżniony typograficznie. Jeśli brak takiego wyróżnienia, dodatki do tytułu podaje się w kolejności ich występowania.


Pierwszy wyraz dodatku do tytułu zapisuje się małą literą, jeżeli jest to zgodne z zasadami ortograficznymi danego języka.


Każdy dodatek do tytułu poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 249.
(Ikony Kina : filmowa kolekcja klasyki)

Przykład 250.
(Glenn Gould : the complete Bach collection ; DVD 4)

6.7 Numeracja

Do strefy serii przejmuje się numerację w obrębie serii wraz z towarzyszącymi jej określeniami. Numerację podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w publikacji (słownej, cyfr rzymskich), z wyjątkiem przypadków, gdy uzasadnione jest dokładne zachowanie formy występującej w źródle danych (np. gdy numeracja jest wyrażona kombinacją cyfr rzymskich i arabskich). Określenia towarzyszące numeracji skraca się według wykazu skrótów określeń towarzyszących numeracji (zobacz Aneks nr 15) i zapisuje się małą literą, chyba że jest to sprzeczne z ortografią danego języka.


Oznaczenie numeracji w obrębie serii poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 251.
(Najlepsze Filmy Dokumentalne Świata. Cz. 2 ; 2)

Przykład 252.
(Ludzie Boga : Święty Franciszek ; 6)

Przykład 253.
(Kultowa Kolekcja DVD ; płyta 21)

Przykład 254.
(Glenn Gould : the complete Bach collection ; DVD 4)

6.8 Film należący do więcej niż jednej serii

Jeżeli film wchodzi w skład więcej niż jednej serii, zespoły elementów dotyczących poszczególnych serii należy ujmować w odrębne nawiasy zwykłe i podawać w strefie serii w kolejności alfabetycznej według tytułów serii.

7. Strefa uwag

W strefie uwag podaje się:

  • dane należące do innych stref opisu bibliograficznego, których jednak przepisy nie pozwalają włączyć do odpowiedniej strefy lub też nakazują czy pozwalają podać tylko w strefie uwag
  • dane wyjaśniające informacje podane w innych strefach opisu bibliograficznego
  • dodatkowe informacje uznane za ważne.

 

Informacje podane w strefie uwag mogą dotyczyć dowolnego aspektu katalogowanego filmu.

 

Specyficzny charakter uwag nie pozwala na ich kompletne wyliczenie. Można je kategoryzować według stref opisu bibliograficznego. Oprócz uwag odnoszących się do tych stref można podawać uwagi, które nie wiążą się z żadną strefą opisu bibliograficznego.

7.1 Źródła danych

Informacje służące do sformułowania uwag przejmuje się z publikacji lub spoza niej (np. uwaga dotycząca tytułu lub odpowiedzialności, uwaga dotycząca adresu wydawniczego).

7.2 Język i system pisma

Tekst uwagi formułuje się w języku polskim w sposób zwięzły i przejrzysty.

7.3 Znaki umowne

Strefa uwag nie ma własnych znaków umownych. W przypadku podawania sformalizowanej uwagi dotyczącej zawartości publikacji podaje się znaki umowne zgodne ze znakami strefy tytułu i odpowiedzialności. Podając dane serii głównej stosuje się znaki umowne zgodne ze znakami serii.

7.4 Sposób zapisu

W przypadku uwag formułowanych przez katalogującego nie stosuje się skracania wyrazów, z wyjątkiem skrótów przewidzianych do stosowania w opisie bibliograficznym (zobacz Aneks nr 15).

 

Wyrażenia wprowadzające powinny być jednolite. Tekst uwagi należy oddzielać od wyrażenia wprowadzającego dwukropkiem, przy czym nie jest to znak umowny, a zwykły znak interpunkcyjny, z odstępem tylko po znaku.

 

Jeżeli uwaga zawiera odesłanie do innego obiektu bibliograficznego, należy podać dane pozwalające na jego identyfikację.

7.5 Kolejność uwag

Uwagi podaje się w następującej kolejności:

  1. Uwaga o zawartości
  2. Uwaga o źródle, z którego przejęto tytuł i pozostałe elementy opisu
  3. Uwaga o tytule oryginalnym
  4. Uwaga o inspiracji literackiej
  5. Uwaga dotycząca strefy wydania
  6. Uwaga wyjaśniająca występujące błędy w opisie
  7. Uwaga o twórcach, których nie podano w strefie tytułu
  8. Uwaga dotycząca uczestników lub wykonawców
  9. Uwaga dotycząca czasu i miejsca zdarzenia
  10. Uwaga o grupie odbiorców
  11. Uwaga o innej postaci fizycznej filmu
  12. Uwaga o źródle finansowania
  13. Uwaga o danych technicznych
  14. Uwaga o języku
  15. Uwaga o nagrodzie.

7.6 Sformalizowana uwaga o zawartości

W strefie uwag podaje się informacje o zawartości lub częściowej zawartości katalogowanego filmu. Uwaga zawiera tytuły poszczególnych filmów lub ich części wydane pod wspólnym tytułem oraz może zawierać oznaczenie odpowiedzialności i inne informacje towarzyszące.

Przykład 255.
Zawiera: Wybory z zaskakującym finałem ; Kłopotliwy sms ; Dług wdzięczności.
[Dotyczy: Lego Friends. Cz. 4 odc. 10-12 / The Lego Group.]

Przykład 256.
Zawiera: Złoty zamek ; Labirynt złudzenia ; Czarny rycerz ; Księga całkowitego zła ; Potęga i magia.
[Dotyczy: Lego Nexo Knights. Cz. 2 odc. 6-10 / The Lego Group.]

Przykład 257.
Zawiera: Marta Broczkowska ; Bożena Janicka / realizacja Andrzej Barszczyński. Wojciech Pszoniak ; Andrzej Seweryn / realizacja Rafał Skalski. Małgorzata Zduleczny ; Wiesław Znyk / realizacja Jacek Lipski.
[Dotyczy: Notacje archiwalne / produkcja Stowarzyszenie Filmowców Polskich.]

7.7 Uwagi dotyczące tytułu

W strefie uwag podaje się informacje o źródle tytułu właściwego, jeżeli:

  • w publikacji brak tytułu właściwego i został on przejęty spoza publikacji
  • w publikacji brak tytułu właściwego i został on nadany przez katalogującego
  • na opakowaniu i etykiecie publikacji występuje kilka tytułów, trudno określić tytuł właściwy.

Przykład 258.
Tytuł nadany przez katalogującego.

Przykład 259.
Tytuł z napisów tekstowych w filmie.

Przykład 260.
Tytuł z pakietu.

 

7.7.1 Uwaga o tytule oryginalnym


W strefie uwag podaje się informacje o tytule oryginalnym, jeżeli taka występuje na publikacji.

Przykład 261.
Tytuł oryginalny: La danseuse.

Przykład 262.
Tytuł oryginalny: A bad moms Christmas.

7.8 Uwaga o inspiracji literackiej

W strefie uwag podaje się informacje o utworze, na podstawie którego został oparty scenariusz, jeżeli taka występuje na publikacji.

Przykład 263.
Na podstawie bajki Charles’a Perrault.

Przykład 264.
Na podstawie książki Rudyarda Kiplinga.

Przykład 265.
Na podstawie powieści R.R. George'a Martina.

7.9 Uwagi dotyczące strefy wydania

W strefie uwag podaje się informacje uzupełniające, wyjaśniające i prostujące związane ze strefą wydania.

Przykład 266.
Nazwa wydawcy na podstawie serwisu e-ISBN.

Przykład 267.
Rok wydania na podstawie innych publikacji wydawcy.

Przykład 268.
Miejsce wydania na podstawie katalogu internetowego wydawcy.

7.10 Uwagi o twórcach

W strefie uwag podaje się informacje uzupełniające o osobach i instytucjach niewymienionych w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności, które wniosły znaczący wkład w artystyczne i/lub techniczne przygotowanie filmu.

Przykład 269.
Zdjęcia Mirosław Kuba Brożek, Petro Aleksowski, Przemysław Niczyporuk ; muzyka Łukasz Targosz ; montaż Tomasz Widarski ; dźwięk Maciej Pawłowski ; charakteryzacja Maja Łukaszewicz, Justyna Zaranek ; kostiumy Justyna Stolarz ; scenografia Dorota Sławecka.
[Dotyczy: Pitbull. Niebezpieczne kobiety / Ent One Inwestments ; scenariusz i reżyseria Patryk Vega ; producent Emil Stępień.]

Przykład 270.
Zdjęcia Jarosław Żamojda ; montaż Milenia Fiedler ; dźwięk Tomasz Wieczorek, Kacper Habisiak, Marcin Kasiński ; muzyka Atanas Valkov, Sylwia Grzeszczak ; scenografia Anna Adamaszek-Druzd ; kostiumy Anna Męczyńska ; charakteryzacja Pola Guźlińska, Julia Skorupa.
[Dotyczy: 7 rzeczy, których nie wiecie o facetach / reżyseria Kinga Lewińska ; scenariusz Piotr Wereśniak, Kacper Szymański ; producent Tadeusz Lampka, Piotr Wereśniak ; MTL Maxfilm.]

7.11 Uwaga o uczestnikach i/lub wykonawcach

W strefie uwag podaje się informacje o osobach i/lub instytucjach biorących udział w filmie, wymienia się aktorów, prezenterów, narratorów, muzyków, tancerzy i innych wykonawców.

Przykład 271.
Artur Żmijewski, Kinga Preis, Tamara Arciuch, Katarzyna Burakowska, Aleksandra Górska, Piotr Kozłowski, Łukasz Lewandowski, Eryk Lubos, Piotr Miazga, Sławomir Orzechowski, Michał Piela, Piotr Polk, Artur Pontek.
[Dotyczy: Ojciec Mateusz. Seria 16 odc. 200-212 / reżyseria Wojciech Nowak, Artur Żmijewski ; scenariusz Grzegorz Łoszewski, Jolanta Hartwig-Sosnowska, Agnieszka Błotnicka, Michał Kalicki, Dominika Hilszczańska ; produkcja Telewizja Polska.]

Przykład 272.
Owen Wilson, Ed Helms, J.K. Simmons, Katt Williams, Terry Bradshaw, Ving Rhames, Harry Shearer, June Squibb, Christopher Walken, Glenn Close.
[Dotyczy: Father figures = Bękarty / Alcon Entertainment, Montecito Picture Company ; produced by Ivan Reitman, Ali Bell, Broderick Johnson, Andrew A. Kosove ; written by Justin Malen ; directed by Lawrence Sher.]

7.12 Uwaga dotycząca czasu i miejsca

W strefie uwag podaje się informacje o dacie i/lub miejscu nagrania, wykonania lub nadania filmu za pośrednictwem mediów.

Przykład 273.
Premiera w Teatrze Telewizji odbyła się 9 lutego 1987 r.
[Dotyczy: Spiskowcy / Joseph Conrad ; reżyseria Zygmunt Hübner ; reżyseria telewizyjna Barbara Borys-Damięcka ; produkcja Telewizja Polska.]

Przykład 274.
Nadano w niedzielę 15 lutego 2004 r. o godz. 23:30 przez TV Polsat.
[Dotyczy: „Niezła sztuka”. Odc. 21 / Telewizja Polsat.]

 

7.12.1 Seria wyrażona wyłącznie znakiem graficznym
7.12.2 Tzw. cykle bez tytułu
7.12.3 ISSN, dodatki i numery specjalne czasopism

7.13 Uwaga o grupie odbiorców

W strefie uwag podaje się informacje o grupie odbiorców. Z opisywanego filmu przejmuje się tylko te informacje, które uznaje się za ważne dla określenia grupy odbiorców.


Uwagę podaje się w formie występującej w publikacji, w razie potrzeby skracając tekst uwagi z zachowaniem sensu i poprawności gramatycznej.
W przypadku filmów przeznaczonych dla dorosłych uwagę o grupie odbiorców podaje się niezależnie od występowania odpowiedniej informacji na publikacji.

Przykład 275.
18+.
[Dotyczy: Pięćdziesiąt twarzy Greya / Universal Pictures and Focus Features ; produced by Michael De Luca, E.L. James, Dana Brunetti ; screenplay by Kelly Marcel ; directed by Sam Taylor-Johnson.]

7.14 Uwaga o innej postaci fizycznej

W strefie uwag podaje się przejętą z opracowywanej publikacji informacje o istnieniu innej dostępnej postaci fizycznej opracowywanego filmu.

Przykład 276.
Film dostępny także na DVD.

7.15 Uwaga o źródle finansowania

W strefie uwag podaje się informacje o źródle finansowania filmu. Nazwy instytucji podaje się zgodnie z zasadami tworzenia deskryptorów korporatywnych, a nazwy osób podaje się w mianowniku. Jeżeli film był współfinansowany przez wiele osób lub ciał zbiorowych, dopuszcza się podanie ogólnej informacji charakteryzującej źródła finansowania. Nie pomija się informacji o finansowaniu ze środków publicznych.

Przykład 277.
Film współfinansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
[Dotyczy: Badanie USG serca klasyczne przezprzełykowe / Klinika Elektrokardiologii Katedry Kardiologii i Kardiochirurgii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi ; konsultant nauk. Marek Maciejewski ; realiz. Leszek Orlewicz.]

7.16 Uwaga techniczna

W strefie uwag podaje się cechy techniczne filmu oraz wymagania systemowe, dotyczące obrazu i dźwięku.

Przykład 278.
Dźwięk: Dolby Digital 5.1, 2.0; obraz: 16:9.
[Dotyczy: Reakcja łańcuchowa / Studio Filmowe Kadr, Wytwórnia Filmów Fabularnych i Dokumentalnych, D35, Kino Świat ; producent Filip Bajon ; scenariusz i reżyseria Jakub Pączek.]

Przykład 279.
Dźwięk: Dolby Atoms, Dolby Digital 5.1; obraz: 16:9, 4K Ultra HD.
[Dotyczy: Batman v Superman : dawn of justice = Batman v Superman : świt sprawiedliwości / Warner Bros. Pictures, Atlas Entertainment, Cruel and Unusual ; written by Chris Terrio, David S.Goyer ; produced by Charles Roven, Deborah Snyder ; directed by Zack Snyder.]

7.17 Uwaga o języku

Uwagę dotyczącą języka, czyli języka wykonania, dubbingu, lektora i napisów występujących w filmie podaje się w wersji sformalizowanej, jeżeli odpowiednie informacje występują na publikacji. Nazwy języków podaje się w kolejności występującej w źródle danych.

Przykład 280.
Ścieżka dźwiękowa angielska, polska, napisy polskie.
[Dotyczy: Cudzoziemiec / STX Entertainment, Sparkle Roll Media, Wanda Media Co., Huayi Brothers Media, The Fyzz Facility ; produced by Jackie Chan, Wayne Marc Godfrey, Arthur Sarkissian, Qi Jian Hong, Claire Kupchak, John Zeng, Scott Lumpkin, Jamie Marshall,Cathy Schulman ; screenplay by David Marconi ; directed by Martin Campbell.]

Przykład 281.
Ścieżka dźwiękowa angielska, czeska, rosyjska, węgierska, lektor polski, napisy w wielu językach.
[Dotyczy: Nowe oblicze Greya / Universal Pictures, Perfect World Pictures ; produced by Michael De Luca, E.L. James, Dana Brunetti, Marcus Viscidi ; screenplay by Niall Leonard ; directed by James Foley.]

Przykład 282.
Ścieżka dźwiękowa polska, napisy angielskie.

Przykład 283.
Dubbing polski, wersja oryginalna angielska.

Przykład 284.
Ścieżka dźwiękowa angielska, czeska, węgierska, dubbing polski, napisy w wielu językach.

Przykład 285.
Ścieżka dźwiękowa angielska, polska, czeska, węgierska, portugalska, hiszpańska, turecka, napisy w wielu językach, wersja dla niesłyszących angielska.

7.18 Uwaga o nagrodzie

W strefie uwag podaje się informację o przyznanej nagrodzie, o ile informacja ta jest podana na publikacji.

Przykład 286.
Oscar, 2016.

Przykład 287.
Złoty Glob, 2016.

Przykład 288.
Złote Lwy, 2013.

8. Strefa identyfikatora i sposobu uzyskania filmu

Strefa identyfikatora i sposobu uzyskania filmu zawiera następujące elementy:

  • identyfikator (ISBN)
  • informacje uzupełniające
  • sposób uzyskania filmu.

8.1 Znaki umowne

W strefie identyfikatora i sposobu uzyskania filmu stosuje się następujące znaki umowne:

 

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • łącznie obejmuje informacje uzupełniające dla ISBN
  • łącznie obejmuje informacje uzupełniające dla warunków dostępności (ceny)

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza każdą dodatkową informację uzupełniającą

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza warunki dostępności, o ile nie stanowią pierwszego elementu strefy.

8.2 Kolejność elementów

Elementy strefy identyfikatora i sposobu uzyskania filmu podaje się w następującej kolejności:

  • poprawne i prawidłowo przypisane identyfikatory
  • informacja uzupełniająca/informacje uzupełniające
  • warunki dostępności
  • niewłaściwy identyfikator.

 

W przypadku braku możliwości ustalenia prawidłowego ISBN, na pierwszym miejscu podaje się niewłaściwy ISBN a następnie informacje uzupełniające.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

ISBN

 

Warunki dostępności

 

ISBN : warunki dostępności

 

ISBN (informacja uzupełniająca)

 

ISBN (informacja uzupełniająca) : warunki dostępności

 

ISBN : warunki dostępności (informacja uzupełniająca)

 

ISBN (informacja uzupełniająca) : warunki dostępności (informacja uzupełniająca)

 

ISBN (informacja uzupełniająca ; informacja uzupełniająca)

 

Poprawny ISBN (informacja uzupełniająca ; informacja uzupełniająca) : warunki dostępności
Niewłaściwy ISBN (informacja uzupełniająca)

 

Niewłaściwy ISBN (informacja uzupełniająca ; informacja uzupełniająca)

 

Poprawny ISBN (informacja uzupełniająca) Niewłaściwy ISBN (informacja uzupełniająca)

8.3 Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla strefy identyfikatora i sposobu uzyskania filmu jest cała publikacja.

 

Jeżeli w publikacji występuje wyłącznie niewłaściwy ISBN, stosuje się poniższe rozwiązania:

  • w przypadku filmów wydanych na terenie Polski właściwy ISBN ustala się na podstawie serwisu e-ISBN https://e-isbn.pl/IsbnWeb/
  • w przypadku filmów zagranicznych właściwy ISBN można przejąć z odpowiedniej bibliografii narodowej, katalogu biblioteki centralnej lub bazy danych międzynarodowej agencji ISBN https://grp.isbn-international.org.

 

Cenę oraz inne warunki dostępności przejmuje się wyłącznie z opisywanego filmu.

8.4 Język i system pisma

Elementy strefy identyfikatora i sposobu uzyskania książki podaje się w języku polskim z wyjątkiem informacji uzupełniających przejętych z książki, które nie są podawane w ujednoliconej formie, np. nazw wydawców lub oznaczeń części.

8.5 ISBN

ISBN (International Standard Book Number), Międzynarodowy Znormalizowany Numer Książki, to niepowtarzalne oznaczenie cyfrowe identyfikujące jedno wydanie i lub jego wariant różniący się formatem, rodzajem papieru, oprawą lub nośnikiem. W 1974 roku w Polsce został wprowadzony 10-cyfrowy ISBN, od 2007 roku stosuje się ISBN 13-cyfrowy.


ISBN 13-cyfrowy składa się z pięciu grup (cyfr):

  • prefiksu 978 lub 979
  • kodu kraju lub strefy językowej wydania
  • kodu wydawcy
  • kodu publikacji
  • cyfry kontrolnej.

 

Cyfrę kontrolną sprawdza się wyliczając algorytm na poprzednich cyfrach. ISBN 10- i 13-cyfrowe są wyliczane na podstawie odmiennych algorytmów.


Liczba cyfr w każdym elemencie numeru ISBN dla grupy rejestracyjnej, wydawcy i publikacji różni się długością.

 

8.5.1 Więcej niż jeden ISBN


Jeżeli w publikacji występuje kilka poprawnych i prawidłowo przypisanych ISBN, podaje się je w następującej kolejności:

  • ISBN przypisany opisywanemu wariantowi wydania
  • ISBN całości zestawu, jeżeli każda część zestawu posiada własny ISBN, a opis dotyczy całości
  • ISBN 13-cyfrowy, jeżeli w książce występuje także jego wariant 10-cyfrowy.

 

Każdy ISBN podaje się w osobnej strefie pisanej od nowego wiersza z wcięciem.

8.6 Informacje uzupełniające

Informacje uzupełniające dotyczą:

  • błędnego lub ponownie nadanego ISBN.

 

Informacje uzupełniające podaje się w formie ujednoliconej. Informacje uzupełniające, które dotyczą jednego ISBN, ujmuje się łącznie w nawias zwykły ( () ). Dodatkowe informacje uzupełniające (informacje innego rodzaju) podaje się po średniku z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

 

8.6.1 Nazwa wydawcy


Jeżeli publikacja została wydana przez więcej niż jednego wydawcę, każdy ISBN należy opatrzyć zwięzłą i czytelną informacją uzupełniającą identyfikującą właściwego wydawcę. Informacją uzupełniającą może być np.: akronim, forma skrócona lub pełna nazwa wydawcy. Warunkiem zastosowania odpowiedniego rozwiązania jest czytelność informacji.

 

Jeżeli ISBN należy do osoby prywatnej, jako informację uzupełniającą podaje się inicjał(y) imienia oraz nazwisko. Jeśli wydawca sam dokonał rozróżnienia, stosując akronim lub inną formę swojej nazwy, można przejąć je do opisu.

 

8.6.2 ISBN filmu wieloczęściowego


Jeżeli publikację opatrzono ISBN dla poszczególnych części oraz całości, oba numery należy uzupełnić odpowiednimi informacjami dodatkowymi. W przypadku części numerowanych, numery części podaje się cyframi arabskimi niezależnie od formy występującej w publikacji (cyfry rzymskie, słownie, oznaczenie graficzne, np. gwiazdki itp.). Numeracja (określenie wraz z numerem) powinna być zgodna z zastosowaną w strefie tytułu i odpowiedzialności lub strefie serii. ISBN części nienumerowanych można rozróżnić w sposób wskazany przez wydawcę, tytułami lub innymi zwięzłymi określeniami.


Do oznaczenia ISBN całości filmu wieloczęściowego stosuje się wyłącznie określenie „całość”.

Przykład 289.
ISBN 978-83-7477-622-6 (cz. 5)
ISBN 978-83-7477-623-3 (całość)

Przykład 290.
ISBN 978-83-7558-706-7 (t. 12)
ISBN 978-83-7558-694-7 (całość)

8.7 Niewłaściwy ISBN

ISBN uznaje się za niewłaściwy jeżeli:

  • jest błędny pod względem długości lub struktury
  • został wcześniej wykorzystany do identyfikacji innej publikacji
  • nie odnosi się do opracowywanego filmu, np. dotyczy innej postaci fizycznej, innej wersji językowej
  • odnosi się do całości filmu wieloczęściowego, a opis dotyczy wyłącznie jednej części; identyfikowanej własnym ISBN (np. jednej części).

 

Jeżeli w publikacji występuje ISBN rozpoznany jako niewłaściwy, podaje się odpowiednią informację uzupełniającą: „błędny” lub „ponownie nadany”.

 

Poprawny ISBN można ustalić w następujących przypadkach:

  • błąd występuje w jednej z trzech pierwszych części ISBN lub na ich styku, czyli w prefiksie (978 lub 979), kodzie kraju lub kodzie wydawcy
  • przeliczyć 10-cyfrowy ISBN (bez prefiksu) na 13-cyfrowy ISBN
  • wydawca zarejestrował publikację w serwisie e-ISBN i podał tam jej właściwy ISBN.

 

Jeżeli w publikacji występuje wyłącznie błędny ISBN, a ustalenie prawidłowego numeru jest możliwe, poprawny ISBN przejmuje się do strefy ISBN i podaje się w pierwszej kolejności wraz z odpowiednią informacją wyjaśniającą w strefie uwag.

8.8 Sposób uzyskania filmu

Cenę oraz inne warunki dostępności przejmuje się wyłącznie z opisywanej publikacji.

 

Cenę filmu podaje się cyframi arabskimi poprzedzonymi odpowiednim symbolem waluty lub kodem ISO 4217, zależnie od formy występującej w publikacji. Zdawkowe jednostki pieniężne (np. grosze, centy) zapisuje się po przecinku. Kolejne ceny w różnych walutach oddziela się przecinkiem i odstępem. W razie potrzeby po cenie dodaje się zwięzłą informację wyjaśniającą ujętą w nawias zwykły.

 

W opisie filmów dystrybuowanych bezpłatnie podaje się określenie „egzemplarz bezpłatny”.

 

Określenie warunków dostępności podaje się po dwukropku z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 291.
ISBN 978-83-269-7614-8 : zł 119,00
[Na opakowaniu: cena detaliczna 119,00 zł.]

Przykład 292.
ISBN 978-83-8053-412-4 : zł 29,99
[Na opakowaniu: cena detaliczna: 29,99.]

Przykład 293.
ISBN 978-83-11-13242-9 : egzemplarz bezpłatny