Nagrania dźwiękowe

Wstęp

W ostatnich latach publikacje dźwiękowe zmieniają się nie tylko pod kątem technicznym i wydawniczym, ale także ze względu na dźwiękową zawartość. Wcześniej nazywane dokumentami dźwiękowymi, w niniejszym opracowaniu otrzymały określenie „nagrania dźwiękowe”, bardziej zrozumiałe dla użytkowników. Katalogowanie nagrań dźwiękowych bez aktualnych przepisów wskazujących sposób ich opisywania nastręcza wiele trudności. Prezentowane opracowanie jest odpowiedzią na potrzeby bibliotekarzy — jego celem jest wskazanie aktualnych zasad opisu nagrań dźwiękowych.

 

W przepisach katalogowania nagranie dźwiękowe potraktowano szeroko, uwzględniając różną jego zawartość: muzykę, słowo mówione, formy słowno-muzyczne, rejestracje dźwiękowe rozumiane zarówno jako zapis pejzażu dźwiękowego, jak i dokumentację wydarzeń artystycznych, naukowych, religijnych i innych, a także typowe formy radiowe, takie jak słuchowisko czy reportaż. Omawiane zasady odnoszą się do różnych nośników i sposobów zapisu treści dźwiękowej, uwzględniając zarówno dawne, jak i współczesne publikacje z charakterystycznymi dla danego okresu fonografii cechami fizycznymi i wydawniczymi. Dzieła będące punktem wyjścia publikacji w części nagrań dźwiękowych (nagrania muzyczne) są tożsame z materiałami nutowymi, a w pozostałej części (audiobooki) z książkami drukowanymi i elektronicznymi. Oczywista jest potrzeba odnotowania w opisie bibliograficznym cech formy fizycznej, różnej w przypadku materiałów drukowanych i dźwiękowych. Nagranie dźwiękowe wnosi jednak jeszcze dodatkową jakość, jaką jest wykonanie dzieła i cały szereg działań związanych z jego utrwaleniem, które również powinny znaleźć odzwierciedlenie w katalogu. Przepisy katalogowania nagrań dźwiękowych uwzględniają potrzebę zunifikowania opisu bibliograficznego różnych typów publikacji, której przyświeca idea ułatwienia użytkownikom bibliotek dostępu do poszukiwanych materiałów i możliwości dotarcia do tej samej treści i tematu poprzez różne materializacje dzieł i ich realizacji (rodzina modeli konceptualnych FRBR wywiera coraz mocniejszy wpływ na praktykę katalogowania). W ten sposób realizowane są główne założenia Międzynarodowej Deklaracji Katalogowania (ICP), która w centrum działań bibliotek stawia ich użytkownika, jego potrzeby i wygodę w kontakcie z biblioteką.

 

Opracowane przez Bibliotekę Narodową Przepisy katalogowania nagrań dźwiękowych starają się pogodzić różne, czasami sprzeczne podejścia: z jednej strony dobrze ugruntowany zwyczaj i tradycję opisu bibliograficznego mocno osadzonego w standardzie ISBD obecnym w polskich bibliotekach od kilkudziesięciu już lat, z drugiej próby zmiany paradygmatu opisu bibliograficznego związane z dynamicznie rozwijającym się standardem RDA, następnie potrzeby i wygodę użytkowników bibliotek (przede wszystkim czytelność, zrozumiałość i nieprzeładowanie opisów i danych w nich zawartych), wreszcie wymogi krajowej centrali bibliograficznej — miarodajne, jednoznaczne i możliwie precyzyjne opisy bibliograficzne.

 

Przepisy katalogowania nagrań dźwiękowych oparto na zaktualizowanym w ostatnich latach standardzie ISBD w jego skonsolidowanej postaci, w niewielkim tylko stopniu wzbogaconym o rozwiązania przejęte ze standardu RDA (rezygnacja ze stosowania skrótów, rezygnacja z reguły wyliczania do 3 elementów, rezygnacja z poprawiania i komentowania błędów w miejscu ich wystąpienia, wprowadzenie reguły „bierz, co widzisz”). Zrezygnowano także z rozróżnienia trzech stopni szczegółowości opisu bibliograficznego, wychodząc z założenia, że opis powinien być możliwie szczegółowy, a stopień wykorzystania danych w różnych sposobach ich prezentacji nie powinien wynikać z przepisów katalogowania.

 

Uzupełnienie tekstu Przepisów katalogowania stanowią aneksy, w których zamieszczono wykazy norm i zaleceń międzynarodowych dotyczących konwersji znaków i alfabetów niełacińskich na znaki łacińskie, skrótów dopuszczonych do stosowania w opisie bibliograficznym i nazw rodzajowych występujących w tytułach serii oraz słownik terminologiczny wyjaśniający terminy występujące w opisie nagrań dźwiękowych.

1. Zasady ogólne

1.1 Zawartość i budowa opisu

Opis bibliograficzny nagrania dźwiękowego może zawierać następujące elementy zebrane w siedmiu strefach (występowanie poszczególnych elementów jest uzależnione od budowy i/lub zawartości publikacji):

 

a) strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności:

  • tytuł właściwy
  • dodatek (dodatki) do tytułu
  • tytuł utworu współwydanego (tytuły utworów współwydanych)
  • oznaczenie (oznaczenia) części
  • tytuł (tytuły) części
  • oznaczenie (oznaczenia) odpowiedzialności

 

b) strefa wydania:

  • oznaczenie wydania

 

c) strefa adresu wydawniczego (strefa publikacji, produkcji, dystrybucji itp.):

  • miejsce wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • nazwa wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • data wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • miejsce wytworzenia
  • nazwa wytwórcy
  • data wytworzenia

 

d) strefa opisu fizycznego:

  • liczba nośników
  • określenie nośnika dźwięku
  • czas odtwarzania
  • inne cechy fizyczne
  • format (wymiary nośnika)
  • dodatek

 

e) strefa serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego:

  • tytuł właściwy serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
  • dodatki do tytułu serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
  • oznaczenie podserii
  • tytuł podserii
  • ISSN
  • numeracja związana z serią i/lub wieloczęściowym nagraniem dźwiękowym

 

f) strefa uwag

 

g) strefa identyfikatora i sposobu uzyskania nagrania dźwiękowego:

  • identyfikator (ISRC, oznaczenie wydawnicze, ISBN)
  • informacje uzupełniające
  • określenie sposobu uzyskania nagrania dźwiękowego.

 

W katalogowanej pozycji większość elementów może:

  • wystąpić kilkakrotnie w tym samym języku i/lub systemie pisma, zawierając kolejne dane (np. kilka dodatków do tytułu, miejsc wydania czy oznaczeń wydawniczych)
  • być powtórzona w innym języku i/lub systemie pisma jako tak zwany element równoległy (np. tytuł równoległy, równoległy dodatek do tytułu, równoległy tytuł serii, równoległe oznaczenie odpowiedzialności).

 

Dobór elementów opisu bibliograficznego oraz ich kolejność w obrębie poszczególnych stref ustalają dalsze przepisy.

1.2 Forma graficzna opisu

1.2.1 Układ graficzny


Układ graficzny dotyczy sposobu prezentacji opisów w różnego rodzaju zbiorach informacji o dokumentach, a zwłaszcza bibliografiach, w tym bibliografii narodowej, nie dotyczy jednak bibliografii załącznikowych i przypisów bibliograficznych. W katalogach komputerowych sposób prezentacji danych jest zdefiniowany przez tzw. szablony wyświetlania uwzględniające różne przesłanki, nie tylko przepisy katalogowania i ścisłe stosowanie określonych w nich znaków umownych.

 

Kolejne strefy opisu bibliograficznego podaje się w ciągłości wiersza. Tylko strefę uwag oraz strefę identyfikatora i sposobu uzyskania nagrania dźwiękowego podaje się od nowego wiersza z wcięciem.

 

Każdą strefę, oprócz pierwszej, pisaną w ciągłości wiersza, poprzedza się kropką, odstępem, myślnikiem, odstępem (. — ). Jeżeli daną strefę zaczyna się od nowego wiersza z wcięciem (co wyraźnie oddziela ją od strefy poprzedniej), należy pominąć znak umowny poprzedzający strefę.

 

Jeżeli strefa powtarza się w ciągłości wiersza, każde jej powtórzenie poprzedza się kropką, odstępem, myślnikiem, odstępem (. — ). Jeżeli strefa zostaje powtórzona od nowego wiersza, nie stosuje się znaku umownego poprzedzającego strefę.

 

Jeżeli w opisie nie występuje pierwszy element strefy, znaki umowne poprzedzające dalszy element strefy, który w tej sytuacji rozpoczyna strefę, pomija się, zastępując je w zapisie w ciągłości wiersza kropką, odstępem, myślnikiem, odstępem (. — ) poprzedzającymi strefę (np. w odniesieniu do dodatkowego oznaczenia wydania przy braku oznaczenia wydania jako takiego).

 

Do opisu nie włącza się stref lub elementów, które nie mają zastosowania w opisie danej publikacji, pomija się również znaki umowne poprzedzające lub zamykające taką strefę lub element (np. strefę wydania, strefę serii w przypadku nagrania dźwiękowego nienależącego do żadnej serii).

Przykład 1.
Młodzi — Osieckiej. — Warszawa : MTJ, 2019. — 1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm
Zawiera: Ludzkie gadanie / muz. Seweryn Krajewski (Monika Malec, Małgorzata Zielińska). Śpiewam, bo muszę / muz. Andrzej Zieliński (Ralph Kaminski). W dziką jabłoń cię zaklęłam / muz. Adam Sławiński (Olga Polikowska). Damą być / muz. Jacek Mikuła (Krzysztof Żesławski Quartet ; Natalia Lubrano). Szaloną być / muz. Andrzej Kurpiel (Martina M). Niech żyje bal / muz. Seweryn Krajewski (Maja Kleszcz). Miłość w Portofino / muz. Ferdinando Buscaglione (Monika Borzym). Kogoś mieć / muz. Seweryn Krajewski (Teatr Piosenki ; Rafał Konieczny). Byle nie o miłości / muz. Adam Sławiński (Maria Tyszkiewicz). Na całych jeziorach ty / Seweryn Krajewski (Dorota Osińska). Nie żałuję / muz. Seweryn Krajewski (Anna Tańska). Zabierz mnie z Barcelony / muz. Leszek Bogdanowicz (Teatr Piosenki ; Agnieszka Ozon). Piosenka do słuchania we dwoje / muz. Piotr Figiel (Anna Gadt). Jeszcze zima / muz. Adam Sławiński (Olga Polikowska). Wielka woda / muz. Katarzyna Gaertner (Maja Kleszcz). Melancholie / muz. Wojciech Kilar (Ralph Kaminski)
MTJ CDMTJ11953

Przykład 2.
Droga / Patrycja Markowska, Grzegorz Markowski. — Warszawa : Wydawnictwo Agora, © 2019. — 1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm
Zawiera: Na szczycie / muz. Piotr „Rubens” Rubik, Maciej Wasio ; sł. Maciej Wasio. Aż po horyzont / muz. Mariusz Obijalski ; sł. Patrycja Markowska, Maciej Wasio. Droga / muz. Maciej Wasio, Grzegorz Markowski ; sł. Maciej Wasio. Pan pożarów i pani burz / muz. Dariusz Kozakiewicz ; sł. Tomasz Mioduszewski. Nocy na złość / muz. Piotr „Rubens” Rubik, Maciej Wasio, Grzegorz Markowski ; sł. Maciej Wasio. Kontrablues / muz. Grzegorz Markowski ; słowa Bogdan Loebl. Z daleka sobie patrzę / muz. Grzegorz Markowski, Maciej Wasio ; sł. Maciej Wasio. Echem zostawimy ślad / muz. i sł. Maciej Wasio. Lustro / muz. Filip Siejka ; sł. Ryszard Kunce. Coraz mniej / muz. Dariusz Kozakiewicz ; sł. Patrycja Markowska. Déjà vu / muz. Dariusz Obijalski ; sł. Michał Wiraszko. Napój złotawy / muz. Mariusz Obijalski, Grzegorz Markowski ; sł. Wojciech Waglewski. Zawsze będę tu / muz. Piotr „Quentin” Wojtanowski ; sł. Żaneta Lubera. — Booklet zawiera teksty utworów w języku polskim.
ISBN 978-83-268-2735-8 : zł 44,99

Przykład 3.
Both sides of the looking glass / Bisclaveret & Feine Trinkers bei Pinkels Daheim. — Limited edition. — [Gdańsk] : Zoharum, 2012. — 1 płyta audio : zapis analogowy, 45 obr./min, stereo ; 17,5 cm
Zawiera: An introduction to reading God / music Radosław Murawski ; lyrics Maciej Mehring (Bisclaveret). Unterhose totalphimose / music Jürgen Eberhard (Feine Trinkers bei Pinkels Daheim). — Tytuł z opakowania recto. — Egzemplarze edycji numerowane. — Nagrano w marcu 2012 r. w Polsce i w Kanadzie (Bisclaveret) oraz w Wolkenschädel Studios (Feine Trinkers bei Pinkels Daheim).
Zoharum ZOHAR 031-1 SP

Przykład 4.
Największe przeboje Czerwonych Gitar. — Warszawa : Polskie Nagrania, ℗ 1997. — 1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm. — (Seria z Dinozaurem ; 2)
Zawiera: Nie zadzieraj nosa / S. Krajewski ; M. Gaszyński. Wędrowne gitary / S. Krajewski ; K. Winkler. To właśnie my / K. Klenczon, S. Krajewski ; S. Krajewski. No bo ty się boisz myszy / K. Kossela ; K. Kossela. Taka jak ty / K. Klenczon ; J. Grań. Jak mi się podobasz / K. Klenczon ; K. Dzikowski. Takie ładne oczy / S. Krajewski ; M. Dagnan. Tak bardzo się starałem / S. Krajewski ; K. Dzikowski. Nikt na świecie nie wie / K. Klenczon ; T. Krystyn. Przed pierwszym balem / S. Krajewski ; M. Gaszyński. Historia jednej znajomości ; Matura / K. Klenczon ; J. Kossela. Barwy jesieni / S. Krajewski ; M. Gaszyński. Anna Maria / S. Krajewski ; K. Dzikowski. Tuż przed zachodem słońca / S. Krajewski ; M. Gaszyński. Moda i miłość / K. Klenczon ; T. Krystyn. Dozwolone do lat 18 / S. Krajewski ; K. Dzikowski, K. Winkler. Kwiaty we włosach / K. Klenczon ; J. Krynicz. Z obłoków na ziemię / K. Klenczon ; M. Gaszyński. Rok z kapryśną dziewczyną / K. Klenczon ; J. Kondratowicz. Wróćmy na jeziora / K. Klenczon ; J. Świąć. Jesień idzie przez park / K. Klenczon ; M. Gaszyński, B. Loebl. Niebieskooka / H. Klejne ; R. Sadowski. Biały krzyż / K. Klenczon ; J. Kondratowicz. Płoną góry płoną lasy / S. Krajewski ; J. Kondratowicz. Czekam na twój przyjazd / S. Krajewski ; K. Dzikowski. Nie licz dni / K. Klenczon ; J. Kondratowicz. W drogę / S. Krajewski ; S. Halny.
Polskie Nagrania PNCD 390

 

1.2.2 Znaki umowne


Znaki umowne stosuje się w celu oddzielenia kolejnych stref opisu bibliograficznego oraz wyróżnienia poszczególnych elementów w obrębie stref.

 

Każdy element opisu bibliograficznego poprzedza się lub oddziela znakami umownymi. Znak umowny poprzedzający element opisu pomija się, jeżeli dany element rozpoczyna strefę.

 

Jeżeli dany element powtarza się, to każde jego wystąpienie poprzedza się znakami umownymi właściwymi dla tego elementu.

 

Przed znakiem umownym i po nim występuje odstęp (pojedyncza spacja na klawiaturze) w celu zaznaczenia jego funkcji znaku oddzielającego. Wyjątek stanowią przecinek (,) i kropka (.), których nie poprzedza się odstępem, odstęp powinien występować tylko po nich.

 

Nawiasy zwykłe ( () ) i kwadratowe ( [] ) traktuje się jako jeden znak (znak dwuelementowy), stosując odstęp przed pierwszym (otwierającym) i po drugim (zamykającym) nawiasie (elemencie znaku). Przed nawiasem zwykłym lub kwadratowym i po nim może wystąpić tylko pojedyncza spacja. Jeżeli po zamykającym nawiasie zwykłym lub kwadratowym występuje przecinek lub kropka jako znak umowny albo inny znak interpunkcyjny przejęty z katalogowanej pozycji — nie stosuje się odstępu.

 

W nawiasie kwadratowym ( [] ) podaje się informacje znalezione poza podstawowym źródłem danych. Jeżeli następujące po sobie elementy w tej samej strefie przejęto spoza podstawowego źródła danych, każdy z nich należy ująć w odrębny nawias kwadratowy.

Przykład 5.
[Stany Zjednoczone] : Reader's Digest, [1961]
[Strefa uwag: Miejsce i data wydania na podstawie bazy danych Discogs online.]

Dobór znaków umownych oraz ich stosowanie w obrębie poszczególnych stref ustalają dalsze przepisy. Na początku omówienia każdej strefy przedstawiono odpowiednie dla niej, najczęściej spotykane schematy stosowania znaków umownych.

 

1.2.3 Grupowanie elementów równoległych


Każdą przejmowaną do opisu wersję równoległą elementu (tj. wyrażoną w innym języku i/lub systemie pisma) poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ).

Przykład 6.
21 kolęd z akredytacją = 21 Christmas carols with accreditation / Sinfonia Viva i goście
[Tytuł równoległy.]

Przykład 7.
Utwory klawesynowe = Harpsichord works = Werke für Cembalo = Skladby pro cembalo. Vol. 3 / Johann Sebastian Bach
[Trzy tytuły równoległe.]

Przykład 8.
Cantus de Beata Maria Virgine : chorał gregoriański = Gregorian chant / Schola Gregoriana Cardinalis Stephani Wyszyński
[Równoległy dodatek do tytułu.]

Przykład 9.
Flis = The raftsman : opera w 1 akcie / Stanisław Moniuszko ; do libretta Stanisława Bogusławskiego
[Tytuł równoległy bez równoległego dodatku do tytułu.]

Przykład 10.
Klavierkonzert Nr. 1 b-moll, op. 23 / P. Tschaikowski = P. Čajkovskij
[Równoległe oznaczenie odpowiedzialności.]

Przykład 11.
(Perły Muzyki Polskiej = The Pearls of Polish Music)
[Równoległy tytuł serii.]

Przykład 12.
(An Anthology of African Music = Anthologie de la Musique Africaine = Anthologie afrikanischer Musik ; 9)
[Dwa równoległe tytuły serii.]

Przykład 13.
(UNESCO Collection = Collection UNESCO = UNESCO-Reihe / general editor = editeur général = Hauptherausgeber Paul Collaer)
[Dwa równoległe tytuły serii głównej i dwa równoległe oznaczenia odpowiedzialności. Elementy wyrażone w tych samych językach nie zostały zgrupowane.]

Jeżeli w jednej strefie kolejne elementy mają swoje wersje równoległe, elementy w każdym z języków i/lub systemów pisma grupuje się i podaje łącznie. Elementy wewnątrz grupy poprzedza się odpowiednimi dla każdego z nich znakami umownymi. Grupę elementów zapisanych w pierwszym języku i/lub systemie pisma poprzedza się znakiem umownym właściwym dla pierwszego elementu tej grupy, natomiast każdą kolejną grupę elementów (wyrażoną w odmiennym języku i/lub systemie pisma) poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ).

Przykład 14.
Pieśni : wybór = Songs : a selection / Żeleński
[Tytuł równoległy wraz z równoległym dodatkiem do tytułu.]

Przykład 15.
5-j brandenburskij koncert / I. S. Bah = Brandenburg concerto no. 5, in D major / J. S. Bach
[Tytuł równoległy wraz z równoległym oznaczeniem odpowiedzialności podano po oznaczeniu odpowiedzialności w języku tytułu właściwego.]

Przykład 16.
EinFach gut : Deutsch für Alltag und Beruf. Bd. 1 = podręcznik do języka niemieckiego dla liceów zawodowych, techników i liceów technicznych i zasadniczych szkół zawodowych. Cz. 1
[Równoległy dodatek do tytułu i równoległe oznaczenie części.]

Przykład 17.
Magyar népzene. 1, A Magyar Tudományos Akadémia és a Néprajzi Múzeum / közreadja Rajeczky Benjámin = Hungarian folk music. 1, From the collection of the Hungarian Academy of Sciences and the Hungarian Ethnographic Museum / edited by Rajeczky Benjámin
[Tytuł równoległy, równoległy tytuł części i równoległe oznaczenia odpowiedzialności.]

Przykład 18.
(Iz Sokroviŝnicy Mirovogo Ispolnitel'skogo Iskusstva. Vokalisty = The World’s Leading Interpreters of Music. Vocalists)
[Równoległe oznaczenia serii i podserii.]

1.3 Jednostka opisu

Jednostką opisu bibliograficznego może być:

  • jednostka fizyczna (pojedynczy nośnik dźwięku)
  • zespół jednostek fizycznych (więcej niż jeden nośnik dźwięku).

 

Zarówno jednostka fizyczna, jak i zespół jednostek fizycznych mogą zawierać:

  • jeden utwór
  • kilka utworów
  • fragment (fragmenty) utworu.

 

W obu przypadkach (jednostka fizyczna, zespół jednostek fizycznych) mogą to być:

  • publikacje samodzielne wydawniczo (jednoczęściowe nagranie dźwiękowe)
  • części publikacji wieloczęściowych (część wieloczęściowego nagrania dźwiękowego).

 

Opis bibliograficzny powinien odzwierciedlać zamierzenie wydawcy i dotyczyć:

  • publikacji samodzielnej wydawniczo
  • jednej części publikacji wieloczęściowej
  • w uzasadnionych przypadkach — całości publikacji wieloczęściowej lub zgromadzonych części tej publikacji
  • pakietu nagrań.

 

Szczególnym przypadkiem publikacji wieloczęściowej jest pakiet nagrań dźwiękowych złożony z publikacji samodzielnych wydawniczo (np. wydanych w różnym czasie lub nagranych przez różnych wykonawców), które wydawca, najczęściej ze względów marketingowych, połączył w całość za pomocą nowego opakowania, czasem nadając im wspólny tytuł.

1.4 Źródła danych

Wybór głównego źródła danych zależy od typu publikacji. Ogólne kryteria to:


a. kompletność informacji służącej do identyfikacji:
    źródło podające najpełniejsze, najbardziej przejrzyste i miarodajne informacje


b. styczność źródła względem informacji:
    źródło najbliższe zawartości publikacji, takie jak źródło wewnętrzne


c. stabilność źródła danych:
    najbardziej trwałe źródło.

 

1.4.1 Kolejność źródeł danych

 

Dane do opisu należy przejmować z następujących źródeł, zachowując podaną niżej kolejność:

 

1. źródła na stałe związane z nośnikiem nagrania, takie jak etykieta (para etykiet) na nośniku lub jej odpowiednik (nadruk, informacja wyryta lub wytłoczona na powierzchni nośnika)


2. źródła towarzyszące nośnikowi nagrania, takie jak opakowanie i jego elementy (koperta płyty, obwoluta kasety, pudełko, okładki opakowania, wkładki opisowe umieszczone w przezroczystym pudełku, etykieta na opakowaniu), o ile są oryginalne


3. dodatek tekstowy do nagrania, często w formie bookletu


4. dźwiękowa zawartość nagrania


5. źródła spoza nagrania dźwiękowego, np. dyskografie, bibliografie, w tym narodowe, katalogi, uznane wydawnictwa informacyjne, także internetowe.

 

Jeżeli w pierwszym źródle nie występuje tytuł wspólny dla dwóch lub więcej utworów znajdujących się w nagraniu, a występuje on w kolejnych źródłach, to pierwszeństwo należy przyznać tym źródłom.

 

W nagraniach dźwiękowych będących zbiorem jednostek fizycznych należy przejąć tytuł wspólny z pierwszego w kolejności źródła, w którym on występuje. Można również dać pierwszeństwo źródłu zawierającemu pełniejszą formę tytułu.

 

Pierwszeństwo przed źródłami dźwiękowymi mają zazwyczaj źródła tekstowe. Jednak jeżeli brak jest informacji tekstowej, jest ona nieczytelna, w dużym stopniu niekompletna lub wyraźnie błędna, a integralne źródło dźwiękowe jest bardziej odpowiednie, to pierwszeństwo można przyznać temu ostatniemu.

 

1.4.2 Główne źródła danych


Jeżeli występują co najmniej dwa źródła danych, które mogą być głównym źródłem danych dla publikacji, wówczas wybiera się źródło występujące jako pierwsze, poza następującymi przypadkami:

 

1. Jeżeli publikacja zawiera główne źródła danych w co najmniej dwóch językach i/lub systemach pisma, wówczas za główne źródło danych uznaje się:


a. źródło w języku i/lub systemie pisma, który odpowiada językowi i/lub systemowi pisma zawartości tekstowej lub dominuje w zawartości tekstowej publikacji dźwiękowej (język utworów wokalnych, język tekstu mówionego)


b. źródło w oryginalnym języku i/lub systemie pisma, w którym zawartość tekstowa jest wyrażona


c. źródło występujące jako pierwsze.


2. Jeżeli publikacja zawiera główne źródła danych noszące różne daty, należy wybrać źródło oznaczone późniejszą albo najpóźniejszą datą.

 

1.4.3 Podstawowe źródła danych


Nagrania dźwiękowe nie mają pojedynczego podstawowego źródła danych, na podstawie którego można sporządzić opis bibliograficzny, jednak poszczególne strefy opisu bibliograficznego mają wyznaczone źródła, z których przede wszystkim należy przejmować dane. Informacje pochodzące z innych źródeł niż wyznaczone dla danej strefy należy przejmować do opisu w nawiasie kwadratowym lub podawać tylko w strefie uwag, stosownie do dalszych szczegółowych postanowień.

1.5 Język i system pisma

Stosuje się dwie zasady, w zależności od strefy opisu.

 

Elementy opisu przejmowane z katalogowanej pozycji, a więc należące do:

  • strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • strefy wydania
  • strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)
  • strefy serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
  • strefy uwag (dotyczy tylko tych uwag, w których podaje się dane przejmowane z katalogowanej pozycji, np. zawartość nagrania, tytuł oryginału, warianty tytułu, cytata bibliograficzna)

podaje się w języku i/lub systemie pisma, w jakim zapisano je w źródle danych. W razie potrzeby znaki i litery niełacińskie poddaje się konwersji (transliteruje, transkrybuje lub latynizuje) na znaki łacińskie według norm i zaleceń międzynarodowych podanych w Aneksie nr 20.

 

Jeżeli tytuł publikacji jest w niej wyrażony w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, stosuje się odpowiednie kryteria wyboru tytułu właściwego.

 

Jeżeli poszczególne inne elementy opisu są wyrażone w publikacji w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, do opisu przejmuje się przede wszystkim wersję w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego, a gdy takiej wersji brak — wersję wyróżnioną typograficznie lub podaną jako pierwszą, gdy takiego wyróżnienia brak.

 

Wersje w innych językach i/lub systemach pisma podaje się jako wersje równoległe, o ile szczegółowe postanowienia nie nakazują innego rozwiązania.

 

Elementy opisu, które nie są przejmowane z katalogowanej pozycji, tylko formułowane przez katalogującego, a więc należące do:

  • strefy opisu fizycznego
  • strefy uwag (nie dotyczy uwag, w których podaje się dane przejmowane z katalogowanej pozycji, np. zawartość nagrania, tytuł oryginału, warianty tytułu, cytata bibliograficzna)
  • strefy identyfikatora i sposobu uzyskania publikacji

podaje się w języku polskim.

1.6 Pisownia

1.6.1 Forma gramatyczna, ortografia

 

Elementy opisu przejmowane z katalogowanej pozycji, a więc należące do:

  • strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • strefy wydania
  • strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)
  • strefy serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
  • strefy uwag (dotyczy tylko części uwag)

podaje się w formie, w jakiej występują w źródle danych, o ile postanowienia dotyczące danego elementu nie nakazują przyjęcia innego rozwiązania.

 

Zachowuje się sformułowania, pisownię i formy gramatyczne, to znaczy:

  • nie uwspółcześnia się pisowni

Przykład 19.
„Arja Marzenki” z op. „Sprzedana narzeczona” / muz. Smetana. „Arja Santuzzy” z op. „Cavalleria rusticana” / muz. Mascagni

Przykład 20.
Na zabawie ludowej : wiązanka melodyj / W. Suchocki

Przykład 21.
Gdy się Chrystus rodzi : kolenda. Gwiazda na niebie błysnęła : kolenda

  • nie poprawia się ani nie komentuje pomyłek, błędów, literówek czy niepoprawnych znaków diakrytycznych w miejscu ich wystąpienia

Przykład 22.
Smutno mi Boże ; W pamiętniku Anny Bobrówny / Juliusz Słowacki
[W tytule właściwym zachowano błędną formę Anny, prawidłowa to Zofii.]

Przykład 23.
Blondynki i brunetki : fox marsz z filmu „Kocham wszystkie kobiety” / Stolz ; Halicz. Węgierska piosenka : tango / Gert, Frank ; Krzemieński
[W oznaczeniu odpowiedzialności zachowano błędną nazwę autora, prawidłowa to Krzemiński.]

Przykład 24.
Marsz ułanski : marsz / (Osmanskiego). Marsz sokołów / (Krogulskiego)
[W tytule zachowano formy bez znaków diakrytycznych, prawidłowe formy to: ułański, Osmańskiego.]

  • nie zmienia się form gramatycznych

Przykład 25.
„Marsz żałobny Chopina”. „Marsz żałobny Beethovena”
[Występujące w tytule nazwy kompozytorów pozostawiono w dopełniaczu.]

Przykład 26.
Śnieżka : bajka z muzyką i śpiewem / tekst T. Ortyma ; opr. muz. A. Wilińskiego
[Nazwy autora tekstu i autora opracowania muzycznego pozostawiono w dopełniaczu.]

Przykład 27.
[Moskwa] : Komitet do spraw Sztuki przy RKL ZSRR : staraniem Związku Patriotów Polskich w ZSRR, [1940]
[Przejmując całe wyrażenie, nazwę drugiego wydawcy pozostwiono w dopełniaczu.]

  • nie rozwija się skrótów

Przykład 28.
Aria Gildy z I aktu op. „Rigoletto” ; Monolog Rigoletta z I aktu op. „Rigoletto” / G. Verdi
[Zachowano skróty występujące w tytule właściwym i oznaczeniu odpowiedzialności.]

Przykład 29.
Das gibt’s nur einmal : Foxtrot a. d. Tonfilm „Der Kongress tanzt” / Musik v. Werner R. Heymann ; Text v. Rob. Gilbert. Señorita : spanisches Intermezzo / von R. Friml
[Zachowano skróty występujące w dopowiedzeniu do tytułu i skróty występujące w oznaczeniach odpowiedzialności.]

Przykład 30.
Warszawa : A. A. MTJ, © 2003
[Zachowano skróty występujące w nazwie wydawcy.]

Przykład 31.
Freiburg i. Br. : M. Welte und Söhne, [1906]
[Zachowano skróty występujące w nazwie miejsca wydania i nazwie wydawcy.]

  • bez zmian przejmuje się znaki interpunkcyjne, w tym wielokropek

Przykład 32.
...bo marzę i śnię / Krzysztof Krawczyk
[Pozostawiono wielokropek rozpoczynający tytuł właściwy.]

Przykład 33.
_s.u.p.e.r.N.O.V.A. / Desdemona
[Pozostawiono zapis tytułu właściwego występujący na etykiecie.]

Przykład 34.
„Ach, te Cyganki” : foxtrot z teatru „Morskie Oko” / muz. A. Golda ; sł. Własta. „Matador” : paso-doble z teatru „Morskie Oko” / muz. Petersburskiego ; sł. Własta
[W zapisie tytułu pozostawiono cudzysłowy występujące na etykiecie.]

Przykład 35.
Piano concerto no. 2 in F minor, op. 21 ; Nocturne in D-flat major, op. 27, no. 2 ; Etude in F minor, op. 10, no. 9 ; Ballade no. 2 in F major, op. 38 / Frederic Chopin
[W zapisie tytułu pozostawiono przecinki oddzielające elementy numeracji utworów (numer opusu, numerację w obrębie opusu).]

Przykład 36.
Hamburg : Teldec „Telefunken-Decca” Schallplatten-GmbH., ℗ 1977
[W nazwie wydawcy pozostawiono sposób zapisu występujący na opakowaniu.]

  • nie zapisuje się akcentów wyrazowych ani pochylenia samogłosek
  • nie dodaje się rozwiązania słownego liczb wyrażonych cyframi.

 

Sprostowania, komentarze, wyjaśnienia podaje się tylko w strefie uwag.

 

Wyjątki:

  • występujące w tytule nawiasy kwadratowe (z wyjątkiem znajdujących się w formułach chemicznych, matematycznych itp.) należy oddawać przez nawiasy zwykłe. Inne rodzaje nawiasów należy przejmować bez zmian. Jeżeli jednak cały tytuł właściwy ujęty jest w źródle danych w jakikolwiek nawias, należy w opisie pominąć ten nawias. Powyższe zasady dotyczą wszystkich elementów opisu.
  • jeżeli tytuł właściwy zawiera w sobie tytuł innego utworu lub cytat wyróżniony w źródle danych wyłącznie kursywą, ujmuje się je w cudzysłów w celu zachowania zamierzonego graficznego wyróżnienia tej części tytułu
  • znak równości występujący w funkcji łącznika wewnątrzwyrazowego zamienia się na łącznik wewnątrzwyrazowy
  • cudzysłów — niezależnie od formy graficznej występującej w źródle danych — należy oddawać za pomocą jednej formy graficznej, domyślnej dla danego systemu komputerowego (dostępnej „z klawiatury”), np. " ". W niniejszych Przepisach jako formę obowiązującą przyjęto zgodny z polskimi zasadami interpunkcji cudzysłów podwójny: „ ”.
  • znaki interpunkcyjne i typograficzne poprzedzające dodatki do tytułu pomija się, zamieniając je na znak umowny poprzedzający dodatek do tytułu — dwukropek z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 37.
A2982 / haven
[Na etykiecie: [haven] [A2982]. Ponieważ zarówno tytuł, jak i nazwa kompozytora / wykonawcy są w źródle danych w całości ujęte w nawias (w tym przypadku kwadratowy), w opisie nawiasy te zostały pominięte.]

Przykład 38.
Natural way (full noize) / Houk
[Na etykiecie: Natural way (full noise). Zachowano nawias zwykły.]

Przykład 39.
„Ah sweet lady” : the romance of medieval France
[Tytuł zawiera tytuł innego utworu, który na opakowaniu jest wyróżniony wyłącznie kursywą. Dodano cudzysłów w celu oddania tego wyróżnienia.]

 

1.6.2 Duże i małe litery


Pierwsza litera pierwszego wyrazu każdej strefy opisu bibliograficznego powinna być zapisana dużą literą. Ponadto w przypadku niektórych elementów lub części elementów opisu (np. tytuł sekcji, tytuł równoległy, tytuł oboczny) pierwsza litera pierwszego wyrazu tego elementu również powinna być pisana dużą literą.

 

W pozostałych przypadkach duże i małe litery zapisuje się zgodnie z zasadami ortograficznymi języka użytego w opisie, niezależnie od sposobu zapisu w źródle danych.

Przykład 40.
Orgelwerke = Organ works = Œuvres pour orgue. 2
[Pierwsze słowo każdego tytułu równoległego zapisuje się dużą literą.]

Przykład 41.
(Werke von Georg Friedrich Händel. Serie B, Orgelkonzerte)
[Pierwsze słowo tytułu sekcji zapisuje się dużą literą.]

Przykład 42.
Organy katedry we Fromborku = Domorgel in Frombork (Frauenburg) / Julian Gembalski
[Na etykiecie tytuł właściwy i tytuł równoległy zapisane wersalikami.]

Wyjątki:

  • pierwsze słowo tytułu właściwego oraz tytułu obocznego zapisuje się dużą literą niezależnie od pisowni użytej w źródle danych
  • szczególne zabiegi stylistyczno-interpunkcyjne użyte przez autora w tytule właściwym (np. wielokropek na początku tytułu)
  • w przypadku nazw wydawcy o ustalonym, nietypowym zapisie dużych i małych liter, przejmuje się zapis bez zmian, o ile jest to zapis rozpowszechniony, a nie jednostkowy zabieg typograficzny
  • w tytule serii w języku polskim wszystkie wyrazy oprócz przyimków i spójników oraz takich wyrażeń jak: „imienia”, „pod wezwaniem”, „do spraw” należy pisać dużą literą. W przypadku innych języków w zapisie tytułu serii stosuje się zasady ortografii właściwe dla danego języka.

Przykład 43.
A kto z nami trzyma sztamy czyli Piosenki lwowskiej ulicy
[Pierwsze słowo tytułu obocznego zapisuje się dużą literą.]

Przykład 44.
...i takich słów nas Panie ucz / Zespół Koty
[W zapisie tytułu właściwego pozostawiono początkowy wielokropek. W związku z tym pierwsze słowo tytułu właściwego przejęto z etykiety zapisane małą literą, ponieważ wielokropek wskazuje na celowe pominięcie domniemanego początkowego fragmentu tytułu.]

Przykład 45.
[Berlin] : Deutschlandradio Kultur ; Georgsmarienhütte : cpo, ℗ 2009
[Nazwa drugiego wydawcy została przejęta w formie konsekwentnie stosowanej przez wydawcę, tzn. bez użycia dużych liter.]

Przykład 46.
[München] : BRmedia Service GmbH, ℗ © 2018
[W nazwie wydawcy pozostawiono zastosowane duże litery.]

Przykład 47.
(Muzyka Klasyczna dla Dzieci)
[Tytuł serii.]

 

1.6.3 Stosowanie skrótów


Zrezygnowano ze stosowanych dotychczas łacińskich czy polskich skrótów umownych oraz skracania wyrazów typowych regulowanego niegdyś przez odpowiednie normy.

 

Elementy opisu przejmowane z katalogowanej pozycji, a więc należące do:

  • strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • strefy wydania
  • strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)
  • strefy serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
  • strefy uwag (dotyczy uwag, w których podaje się dane przejmowane z katalogowanej pozycji, np. zawartość nagrania, tytuł oryginału, warianty tytułu, cytata bibliograficzna)

podaje się w takiej formie, w jakiej występują w źródle danych, nie rozwija się więc zastanych skrótów ani samodzielnie nie skraca żadnych danych.

 

Jedynym wyjątkiem jest oznaczenie części występujące w dwóch strefach: w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności oraz w strefie serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego. Określenia towarzyszące numeracji części skraca się według wykazu skrótów (zobacz Aneks nr 15).

Przykład 48.
Akordeon w solowej i kameralnej twórczości kompozytorów łódzkich. Vol. 3 / Katedra Akordeonistyki i Interpretacji Muzyki Współczesnej

Przykład 49.
30 lat Voo Voo. Cz. 2

Przykład 50.
Bajki Antoniego Józefa Glińskiego. T. 2

Przykład 51.
1000 taktów muzyki tanecznej. Nr 1

Przykład 52.
(Decca Personality Series ; album no. 145)

Przykład 53.
Les acteurs au micro. 1ere pt.

Przykład 54.
(Wydanie narodowe edycja fonograficzna. Seria A, Utwory wydane za życia Chopina ; vol. 9)

W przypadku elementów opisu, które w swoim brzmieniu nie są przejmowane z katalogowanej pozycji, tylko formułowane samodzielnie przez katalogującego, a więc należących do:

  • strefy opisu fizycznego
  • strefy uwag (z wyjątkiem uwag, w których podaje się dane przejmowane z katalogowanej pozycji, np. zawartość nagrania, tytuł oryginału, warianty tytułu, cytata bibliograficzna)
  • strefy identyfikatora i sposobu uzyskania nagrania dźwiękowego

również nie stosuje się skrótów umownych ani skracania wyrazów typowych.

 

W tym przypadku stosowanie skrótów zostało ograniczone do niezbędnego minimum:

  • najczęściej spotykane, najbardziej rozpowszechnione skróty
  • symbole chemiczne, fizyczne, matematyczne, geograficzne itp., w tym:

– symbole pierwiastków chemicznych
– symbole jednostek miar
– kierunki geograficzne (strony świata)

  • występujące przed imieniem lub nazwiskiem:

– stopnie naukowe
– stopnie wojskowe
– godności kościelne i zakonne.

 

Wykaz skrótów stosowanych w opisie bibliograficznym podano w Aneksie nr 15.

 

1.6.4 Symbole


O ile wykorzystywany system komputerowy na to pozwala, symbole i inne znaki (w tym także typograficzne) zapisuje się w formie, w jakiej występują w źródle danych.

Przykład 55.
Don Quixote and other suites & concertos / Telemann
[Znak pisarski & przejęto z etykiety.]

Przykład 56.
Be4ore / Kruk
[Strefa uwag: W tytule cyfra 4 w lustrzanym odbiciu.]
[Cyfrę 4 w środku tytułu przejęto z opakowania. Rozwiązanie zapisu: Before.]

Przykład 57.
Epidemic + Alive / Turbo
[Znak + przejęto z etykiety.]

Przykład 58.
#1 / High End
[Znak # przejęto z etykiety.]

Przykład 59.
Ambara$ / Małach, Rufuz
[Znak $ przejęto z opakowania. Rozwiązanie zapisu: Ambaras.]

Jeżeli jakiegoś znaku czy symbolu nie można przejąć do opisu ze względów technicznych, zastępuje się go opisem lub odpowiednikiem literowym albo słownym ujętym w nawias kwadratowy i w razie potrzeby podaje uwagę wyjaśniającą w strefie uwag.

Przykład 60.
I [love] 70s
[Symbol serca występujący na etykiecie zastąpiono wyrazem love.]

Przykład 61.
Étude op. 10 no 6 en mi [bemol] mineur / Chopin
[Znak bemola występujący na etykiecie zastąpiono wyrazem bemol.]

1.7 Prostowanie i wyjaśnianie danych

Informacje mylne i fikcyjne lub błędnie zapisane słowa przejmuje się z katalogowanej pozycji w niezmienionej postaci. Nie komentuje się ich ani nie prostuje w miejscu wystąpienia. Sprostowania, komentarze, wyjaśnienia itp. podaje się tylko w strefie uwag.

Przykład 62.
Oświadezyny jąkały : scena komiczna. W knajpie : scena komiczna
[Strefa uwag: Na płycie błędny tytuł, prawidłowy: Oświadczyny jąkały.]

Przykład 63.
Kaprys As-dur nr 7 / H. Wieniawski. Burleska / A. Andrzejewski
[Strefa uwag: Na etykiecie błędna nazwa kompozytora, prawidłowa: Andrzejowski]

Przykład 64.
Duo sonáta A dur pre husle a klavír op. 162 / F. Schubert. Sonáta g mol pre husle a klavír „Diablov trilok” / G. Tartini. Sonáta d mol op. 5 č. 6 „La folia” / A. Corelli
[Strefa uwag: W tytule błędny numer sonaty „La folia”, prawidłowy: 12]

Wyjątki:

  • W miejscu wystąpienia komentuje się niewłaściwy ISBN.

Przykład 65.
ISBN 978-83-870473-76-6 (błędny)

Przykład 66.
ISBN 978-83-948106-6-5 (Fundacja) ISBN 978-83-948106-6 (błędny)
[Strefa uwag: Na okładce błędny ISBN.]

2. Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności

Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności obejmuje:

  • tytuł właściwy
  • tytuł równoległy (tytuły równoległe)
  • dodatek (dodatki) do tytułu
  • równoległy dodatek do tytułu (równoległe dodatki do tytułu)
  • tytuł utworu współwydanego (tytuły utworów współwydanych)
  • oznaczenie (oznaczenia) części
  • tytuł (tytuły) części
  • oznaczenie (oznaczenia) odpowiedzialności
  • równoległe oznaczenie (oznaczenia) odpowiedzialności.

2.1 Znaki umowne

W strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności stosuje się następujące znaki umowne:

 

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza każdy dodatek do tytułu
  • poprzedza każdy równoległy dodatek do tytułu podany po tytule równoległym

( / ) odstęp, prawy ukośnik, odstęp

  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności podane po dowolnym tytule
  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności podane po oznaczeniu części, gdy brak tytułu części

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza każdą kolejną nazwę w obrębie jednego oznaczenia odpowiedzialności
  • poprzedza tytuł części, jeżeli przed tytułem części występuje oznaczenie części

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • oddziela kolejne oznaczenia odpowiedzialności (oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju)
  • poprzedza tytuł każdego kolejnego utworu tego samego autorstwa

(. ) kropka, odstęp

  • poprzedza oznaczenie części
  • poprzedza tytuł części, jeżeli przed tytułem części nie występuje oznaczenie części
  • poprzedza tytuł pierwszego utworu autorstwa innego niż autorstwo utworu poprzedzającego go w opisie bibliograficznym

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • poprzedza każdy tytuł równoległy
  • poprzedza każdy równoległy dodatek do tytułu podany po dodatku do tytułu (gdy brak tytułu równoległego)
  • poprzedza każde równoległe oznaczenie odpowiedzialności podane po oznaczeniu odpowiedzialności.

2.2 Kolejność elementów

Elementy strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności (o ile odpowiednie dane występują) podaje się w następującej kolejności:

  • tytuł właściwy
  • dodatek do tytułu
  • oznaczenie odpowiedzialności.

 

Kolejność ta ulega zmianie, gdy:

  • elementy opisu są ze sobą powiązane składniowo
  • uwzględnia się równoległe wersje elementów
  • przedmiotem opisu są utwory współwydane bez wspólnego tytułu
  • przedmiotem opisu jest pojedyncza część wieloczęściowego nagrania dźwiękowego o tytule niewyróżniającym (zależnym od tytułu całości).

 

Szczegółowe zasady podano przy omówieniu poszczególnych elementów strefy.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

a. Utwory anonimowe bez jakichkolwiek oznaczeń odpowiedzialności

'

Tytuł właściwy

 

'Tytuł właściwy : dodatek do tytułu

 

'Tytuł właściwy = Tytuł równoległy

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy : dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy : równoległy dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu = Tytuł równoległy : równoległy dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu = równoległy dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu = równoległy dodatek do tytułu = równoległy dodatek do tytułu

 

b. Utwory autorskie oraz utwory anonimowe z oznaczeniem odpowiedzialności i pojedyncze części wieloczęściowych nagrań dźwiękowych o tytułach wyróżniających (niezależnych od tytułu całości)

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / pierwsza nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności, druga nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju, kolejna nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / pierwsza nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności, kolejna nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności = równoległe oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności = Tytuł równoległy / równoległe oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju ; kolejne oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu = Tytuł równoległy : równoległy dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju, kolejna nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju

 

c. Utwory tego samego kompozytora / autora / współautorów współwydane bez wspólnego tytułu

 

Tytuł właściwy ; Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy ; Tytuł właściwy ; Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu ; Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy ; Tytuł właściwy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu ; Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju, kolejna nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju

 

d. Utwory różnych kompozytorów / autorów / współautorów współwydane bez wspólnego tytułu

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności. Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju. Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności. Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności. Tytuł właściwy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

e. Pojedyncze części wieloczęściowych nagrań dźwiękowych o tytułach niewyróżniających (zależnych od tytułu całości)

 

Tytuł całości. Zależny tytuł części

 

Tytuł całości. Zależny tytuł części = Równoległy tytuł całości. Równoległy zależny tytuł części

 

Tytuł całości. Zależny tytuł części / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł całości. Oznaczenie części

 

Tytuł całości. Oznaczenie części, Zależny tytuł części

 

Tytuł całości : dodatek do tytułu. Zależny tytuł części : dodatek do tytułu części

 

Tytuł całości : dodatek do tytułu. Oznaczenie części, zależny tytuł części / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł całości. Zależny tytuł części : dodatek do tytułu części / oznaczenie odpowiedzialności = Równoległy tytuł całości. Równoległy zależny tytuł części : równoległy dodatek do tytułu części / równoległe oznaczenie odpowiedzialności

2.3 Źródła danych

Źródłami danych dla strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności są w kolejności:

  • etykieta (para etykiet) na nośniku nagrania lub jej odpowiednik (nadruk, informacja wyryta lub wytłoczona na powierzchni nośnika nagrania)
  • źródła towarzyszące nośnikowi nagrania, takie jak opakowanie i jego elementy (koperta płyty, obwoluta kasety, pudełko, okładki opakowania, wkładki opisowe umieszczone w przezroczystym pudełku, etykieta na opakowaniu), o ile są oryginalne
  • dodatek tekstowy do nagrania, często w formie bookletu
  • dźwiękowa zawartość nagrania (tytuł i oznaczenie odpowiedzialności podane w formie zapowiedzi).

 

Tytułu właściwego przejętego z powyższych źródeł nie ujmuje się w nawias kwadratowy.

 

Jeżeli w pierwszym źródle nie występuje oznaczenie odpowiedzialności, a występuje ono wraz z tytułem w kolejnych źródłach, to pierwszeństwo należy przyznać tym źródłom. W tym przypadku oznaczenia odpowiedzialności nie ujmuje się w nawias kwadratowy.

 

W przypadku braku tytułu w jednym z powyższych źródeł przejmuje się go ze źródeł spoza nagrania dźwiękowego. W szczególnych sytuacjach dopuszcza się samodzielne nadanie tytułu przez katalogującego, najczęściej na podstawie zawartości dźwiękowej (brak jest zapowiedzi z tytułem i oznaczeniem odpowiedzialności, ale możliwe jest szczegółowe rozpoznanie zawartości lub jej ogólne scharakteryzowanie). W obu przypadkach tytuł podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

Jeżeli w pierwszym źródle nie występuje tytuł wspólny dla dwóch lub więcej utworów znajdujących się w nagraniu, a występuje on w kolejnych źródłach, to pierwszeństwo należy przyznać tym źródłom.

 

W nagraniach dźwiękowych będących zbiorem jednostek fizycznych należy przejąć tytuł wspólny z pierwszego w kolejności źródła, w którym on występuje. Można również dać pierwszeństwo źródłu zawierającemu pełniejszą formę tytułu. W powyższych przypadkach tytułu właściwego nie ujmuje się w nawias kwadratowy.

 

Oznaczenie odpowiedzialności ustalone na podstawie źródła zewnętrznego podaje się w nawiasie kwadratowym. Dodane przez katalogującego doprecyzowanie rodzaju współpracy, niezbędne do identyfikacji nagrania dźwiękowego, także podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

Oznaczenie części, niewyróżniający (zależny od tytułu całości) tytuł części oraz oznaczenie odpowiedzialności dotyczące pojedynczej części nagrania wieloczęściowego przejmuje się z pierwszych trzech źródeł.

 

W strefie uwag podaje się:

  • informacje uzupełniające i wyjaśniające tytuł (gdy zachodzi taka potrzeba)
  • źródło tytułu właściwego:
  • przejętego spoza etykiety lub jej odpowiednika
  • przejętego spoza nagrania dźwiękowego
  • utworzonego przez katalogującego
  • występujące poza źródłem wybranym dla tytułu właściwego:
  • warianty tytułu właściwego
  • tytuły równoległe
  • dodatki do tytułu
  • źródło oznaczenia odpowiedzialności:
  • przejętego spoza etykiety lub jej odpowiednika
  • przejętego spoza nagrania dźwiękowego
  • utworzonego przez katalogującego
  • źródło oznaczenia części i niewyróżniającego tytułu części:
  • przejętych spoza nagrania dźwiękowego
  • przejętych spoza etykiety lub jej odpowiednika
  • utworzonych przez katalogującego.

2.4 Język i system pisma

Tytuł i oznaczenie odpowiedzialności zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w podstawowym źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

2.5 Tytuł właściwy

Tytuł właściwy to podstawowy tytuł nagrania dźwiękowego, tytuł uznany za główny tytuł nagrania dźwiękowego. Tytuł właściwy zawsze należy podawać jako pierwszy element opisu bibliograficznego, nawet jeżeli w źródle danych został poprzedzony oznaczeniem odpowiedzialności, tytułem serii lub innymi napisami (z wyjątkiem sytuacji, kiedy oznaczenie odpowiedzialności poprzedzające tytuł właściwy jest z nim powiązane gramatycznie).

 

W skład tytułu właściwego wchodzi:

  • tytuł oboczny.

 

Tytuł właściwy nie obejmuje:

  • tytułu równoległego
  • dodatku do tytułu
  • równoległego dodatku do tytułu.

 

2.5.1 Wybór tytułu właściwego


Jeżeli w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego występuje więcej niż jeden tytuł nagrania dźwiękowego lub utworu (w przypadku braku tytułu wspólnego) wyrażony w tym samym języku i/lub systemie pisma, za tytuł właściwy uznaje się:

  • tytuł wyróżniony typograficznie, z wyjątkiem przypadków, gdy wyróżniony tytuł ma wyraźnie charakter dodatku do tytułu
  • pierwszy z tytułów, jeżeli żaden nie został wyróżniony typograficznie
  • tytuł wyróżniający znaczeniowo, jeżeli wyróżnienie typograficzne lub kolejność nie stanowią podstawy wyboru.

 

Pozostałe tytuły należy traktować jako dodatki do tytułu i przejmuje się je do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności.

 

Odmienne tytuły nagrania dźwiękowego występujące w źródłach, z których nie wybrano tytułu właściwego, podaje się w strefie uwag.

Przykład 67.
The greatest themes from James Bond
[Strefa uwag: Na opakowaniu tytuł: Music inspired by the greatest themes from James Bond.]

Przykład 68.
Polskie kolędy śpiewane przez dzieci
[Strefa uwag: Na grzbiecie opakowania tytuł: Najpiękniejsze polskie kolędy.]

Jeżeli w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego tytuł nagrania dźwiękowego wyrażony jest w dwóch lub więcej językach i/lub systemach pisma, za tytuł właściwy uznaje się tytuł w języku dominującym w nagraniu (język utworów wokalnych, język tekstu mówionego).

 

Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, ponieważ nagranie nie zawiera utworu/utworów z tekstem lub żaden z języków nie dominuje w nagraniu, podaje się:

  • tytuł wyróżniony typograficznie
  • pierwszy z tytułów występujących w wybranym źródle danych, jeśli żaden z nich nie jest wyróżniony typograficznie.

 

Pozostałe tytuły należy traktować jako tytuły równoległe i przejmuje się je do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. Tytuły równoległe występujące w źródłach danych niewybranych dla tytułu właściwego podaje się w strefie uwag.

Przykład 69.
Polskie pieśni renesansowe = Písně polské renesance = Polish Renaissance songs
[Jako tytuł właściwy wybrano tytuł w głównym języku nagrania dźwiękowego.]

Przykład 70.
Muzyka cerkiewna = Orthodox church music
[Nagranie zawiera śpiew w języku staro-cerkiewno-słowiańskim. Ponieważ żaden z języków, w których wyrażono tytuł, nie występuje w nagraniu, jako tytuł właściwy wybrano tytuł wyróżniony typograficznie.]

Przykład 71.
(Triple concerto) = Koncert potrójny C-dur op. 56 na fortepian, skrzypce i wiolonczelę / Ludwig van Beethoven
[Ponieważ nagranie nie zawiera utworu z tekstem, a w źródle danych brak wyróżnienia typograficznego, tytuły podano zgodnie z kolejnością na etykiecie.]

 

2.5.2 Pisownia tytułu właściwego


Tytuł właściwy przejmuje się ze źródła danych dosłownie, z zachowaniem sformułowań i ortografii, lecz bez konieczności zachowania dużych liter, to znaczy:

  • nie uwspółcześnia się pisowni

Przykład 72.
Indje : tango z operet. „Jacht miłości” ; Melodja serc : tango z operet. „Jacht miłości” / F. Gordon ; Krzewiński, Brodziński

  • nie poprawia się pomyłek, błędów, literówek lub niepoprawnych znaków diakrytycznych

Przykład 73.
A mie w to graj : foxtrot ; Oh l'amour : foxtrot / H. Wars ; Jurandot
[W tytule właściwym zachowano błędną formę mie, bez poprawiania i komentowania błędu w miejscu jego wystąpienia.]

  • skróty występujące w tytule przejmuje się bez zmian

Przykład 74.
Dedicated to St. Hubertus = Dedykowane św. Hubertowi
[W tytule właściwym zachowano skrót.]

  • nie zapisuje się akcentów wyrazowych ani pochylenia samogłosek
  • nie dodaje się rozwiązania słownego liczb wyrażonych cyframi

Przykład 75.
10.000 leaves / Wild Chamber Trio

  • duże i małe litery zapisuje się zgodnie z zasadami ortograficznymi danego języka

Przykład 76.
Duette für zwei Singstimmen / Robert Schumann

Przykład 77.
One night in June / Harris

Znaki interpunkcyjne (w tym wielokropek), typograficzne, symbole i cyfry zapisuje się w takiej formie, w jakiej występują w źródle danych.

 

Jeżeli jakiegoś znaku czy symbolu nie można przejąć do opisu ze względów technicznych, zastępuje się go opisem lub odpowiednikiem literowym albo słownym ujętym w nawias kwadratowy i w razie potrzeby podaje uwagę wyjaśniającą w strefie uwag.

Przykład 78.
...taka płyta / Molesta Ewenement
[W zapisie tytułu właściwego pozostawiono początkowy wielokropek. W związku z tym pierwsze słowo tytułu właściwego przejęto z etykiety zapisane małą literą, ponieważ wielokropek wskazuje na celowe pominięcie domniemanego początkowego fragmentu tytułu.]

Przykład 79.
Blue twist & roll'n'rock / Black Bee
[Znak pisarski & przejęto z opakowania.]

Przykład 80.
Haj$, lan$ i baun$ / Pewex
[Znak pisarski $ przejęto z etykiety.]

Przykład 81.
49°05'19,3"N 22°34'04,0"E / Strom Noir & Micromelancolié
[Zapis tytułu właściwego przejęto z etykiety.]

Przykład 82.
Étude op. 10 no 6 en mi [bemol] mineur / Chopin
[Znak bemola występujący na etykiecie zastąpiono wyrazem bemol.]

Wyjątki:

  • pierwsze słowo tytułu właściwego oraz tytułu obocznego zapisuje się dużą literą niezależnie od pisowni użytej w źródle danych, chyba, że jest to symbol lub określenie, w przypadku którego zmiana wielkości litery powoduje zmianę znaczenia lub dla którego ustalono jeden sposób zapisu, np. określenie tonacji molowej w niektórych językach
  • występujące w tytule nawiasy kwadratowe należy oddawać przez nawiasy zwykłe. Inne rodzaje nawiasów należy przejmować bez zmian. Jeżeli jednak cały tytuł właściwy jest ujęty w źródle danych w jakikolwiek nawias, należy w opisie pominąć ten nawias
  • jeżeli tytuł właściwy zawiera w sobie tytuł innego utworu lub cytat wyróżniony w źródle danych wyłącznie kursywą, ujmuje się je w cudzysłów w celu zachowania zamierzonego graficznego wyróżnienia tej części tytułu
  • znak równości występujący w funkcji łącznika wewnątrzwyrazowego zamienia się na łącznik wewnątrzwyrazowy
  • cudzysłów — niezależnie od formy graficznej występującej w źródle danych — należy oddawać za pomocą jednej formy graficznej, domyślnej dla danego systemu komputerowego (dostępnej „z klawiatury”), np. " ". W niniejszych Przepisach jako formę obowiązującą przyjęto zgodny z polskimi zasadami interpunkcji cudzysłów podwójny: „ ”.
  • znaki interpunkcyjne i typograficzne poprzedzające dodatki do tytułu pomija się, zamieniając je na znak umowny poprzedzający dodatek do tytułu — dwukropek z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 83.
„Czy w szabas można znosić jajo” czyli Przypowieści i songi Lejzorka Rojtszwańca według Ilji Erenburga / tłumaczenie M. Popowska
[Pierwsze słowo tytułu właściwego i tytułu obocznego zapisano dużą literą.]

Przykład 84.
e-moll szvit BWV 996 ; Korálelőjátékok a Kirnberg-gyűjteményből : Wer nur den lieben Gott läßt walten ; c-moll szvit BWV 997 / Johann Sebastian Bach
[Na początku tytułu właściwego pozostawiono małą literę (określenie tonacji molowej w języku węgierskim) zgodnie z obowiązującą nomenklaturą muzyczną.]

Przykład 85.
Inne płyty się (w)kurzą / Maq, Thex
[Zachowano oryginalny zapis z nawiasem zwykłym.]

Przykład 86.
A2982 / haven
[Na etykiecie: [haven] [A2982]. Ponieważ zarówno tytuł, jak i nazwa kompozytora / wykonawcy są w źródle danych w całości ujęte w nawias (w tym przypadku kwadratowy), w opisie nawiasy te zostały pominięte.]

Przykład 87.
„Ah sweet lady” : the romance of medieval France
[Tytuł zawiera tytuł innego utworu, który na opakowaniu jest wyróżniony wyłącznie kursywą. Dodano cudzysłów w celu oddania tego wyróżnienia.]

 

2.5.3 Forma tytułu właściwego


Tytuł właściwy nagrań muzycznych może składać się z określenia formy muzycznej, gatunku, tempa, także powiązanych typograficznie z określeniem obsady, tonacji, numerem opusu, numerem katalogu kompozytora itp. Jeżeli te dodatkowe elementy nie są powiązane typograficznie, traktuje się je jako dodatek do tytułu właściwego.

Przykład 88.
Symphony no. 3 in D minor / Mahler

Przykład 89.
Poematy symfoniczne = Symphonic poems / Mieczysław Karłowicz

Przykład 90.
Wszystkie utwory fortepianowe na 4 ręce = Das gesamte vierhändige Klavierwerk / Ludwig van Beethoven

Przykład 91.
Adagio / Albinoni, Pachelbel, Boccherini, Respighi

Przykład 92.
Composizioni da camera ; Romanze / Giuseppe Verdi

Przykład 93.
Piano concerto no. 1 / Chopin. Piano concerto no. 4 / Beethoven

Przykład 94.
Concerto for trumpet, string orchestra and continuo in D major ; Concerto for flute, string orchestra and continuo in D major ; Concerto for oboe, string orchestra and continuo in E minor ; Concerto for viola, string orchestra and continuo in G major / Telemann (1681-1767)

Przykład 95.
3 poematy Henri Michaux : na chór i orkiestrę = Three poems of Henri Michaux : for chor and orchestra ; Postludium : na orkiestrę = Postlude : for orchestra ; Symfonia = Symphony / Witold Lutosławski
[Na etykiecie określenia obsady niepowiązane typograficznie z tytułami utworów.]

Tytuł właściwy nagrań niemuzycznych może składać się z terminu określającego intelektualną czy artystyczną zawartość publikacji.

Przykład 96.
Zbigniew Zapasiewicz mówi wiersze poetów polskich

Przykład 97.
Wiersze dla dzieci / Julian Tuwim ; ilustracja muzyczna Krystyna Kwiatkowska

Przykład 98.
Opowiadania / Stefan Żeromski

Przykład 99.
Opowiadania i bajki / Grzegorz Kasdepke

Przykład 100.
Dzieje Apostolskie ; Listy ; Apokalipsa

Tytuł właściwy może składać się z nazwy osoby lub ciała zbiorowego. Uznanie nazwy wykonawcy lub kompozytora (autora) za tytuł właściwy może wynikać z konieczności jej logicznego powiązania z dodatkiem do tytułu.

Przykład 101.
Irena Santor

Przykład 102.
Landowska

Przykład 103.
Eugene Istomin : the concerto and solo recordings

Przykład 104.
Chopin / Andrzej Jagodziński Trio

Przykład 105.
Przemówienie marszałka Józefa Piłsudskiego na rzecz Uniwersytetu im. Batorego w Wilnie

Przykład 106.
Akademicka Orkiestra Symfoniczna im. Karola Szymanowskiego : koncerty 2003-2005

Tytuł właściwy może składać się ze skrótowca, akronimu, logo lub zawierać taki element.

Przykład 107.
Betonowe R.N.B. : rap no bullshit / Heron H.W.M. & BeDone

Przykład 108.
AELA — muzyka elektroniczna / Włodzimierz Kotoński
[Na etykiecie anagram słowa ALEA — alea i EL — elektroniczny.]

Tytuł właściwy może zawierać cyfry, liczby lub pojedyncze litery.

Przykład 109.
3 x 4 + 8 / Aleksander Nowak

Przykład 110.
23:55 / HiFi Banda

Przykład 111.
200 ton / Rafi Degustator

Przykład 112.
100 lat odrodzonej adwokatury polskiej 1918-2018 = The centenary of the reborn Polish bar 1918-2018

Przykład 113.
Pieśni i tańce XV-XVI w. : na kopiach dawnych instrumentów / Collegio Antico

Przykład 114.
N / Gospel Rain

Przykład 115.
A. B. C. / Agatha Christie ; tłumaczenie Wanda Dehnel

Jeżeli tytuł właściwy składa się z dwóch członów (z których każdy tworzy niezależny tytuł) połączonych spójnikiem „czyli” lub jego odpowiednikiem w języku polskim (np. albo, to jest) czy obcym (np. or, ou, oder, ossia, aneb, sive), drugi człon jest tytułem obocznym. Pierwszy wyraz tytułu obocznego zapisuje się dużą literą.

Przykład 116.
Czapa, czyli Śmierć na raty / Janusz Krasiński

Przykład 117.
Król Łokietek albo Wiśliczanki : (opera w 2 aktach) / Józef Elsner

Przykład 118.
Prorok, ili Ioann Lejdenskij : opera v pâti dejstviâh / Dž. Mejerber ; libretto È. Skriba

Przykład 119.
Les goûts-réünis ou Nouveaux concerts / François Couperin

Przykład 120.
Die Aeolsharfe oder Der Triumph der Musik und Liebe : romantische Oper in 4 Akten / Justin Heinrich Knecht (1752-1817)
[Tytuł oboczny i dodatek do tytułu uzupełniono z opakowania.]

Przykład 121.
Così fan tutte ossia La scuola degli amanti / Mozart
[Tytuł oboczny uzupełniono z opakowania.]

ale:

Przykład 122.
Teraz albo nigdy / Bezczel
[Spójnik albo nie łączy dwóch niezależnych członów tytułu właściwego, samodzielnych tytułów, nie mamy więc do czynienia z tytułem obocznym.]

Przykład 123.
Ja i cele : zapalniki mojej motywacji, czyli jak sprawić aby mi się chciało tak jak mi się nie chce... / Małgorzata Dwornikiewicz
[Spójnik czyli nie łączy dwóch niezależnych członów tytułu właściwego, samodzielnych tytułów, po drugie — występuje w dopowiedzeniu do tytułu, a nie w tytule właściwym. W tym przypadku również nie mamy więc do czynienia z tytułem obocznym.]

2.5.4 Inne elementy opisu zawarte w tytule


Dane należące do innych elementów opisu bibliograficznego (np. oznaczenie odpowiedzialności, oznaczenie wydania, nazwa wydawcy itd.), które poprzez powiązanie składniowe stanowią integralną część tytułu właściwego, włącza się do tytułu właściwego, przejmując je w formie, w jakiej występują w źródle danych, niezależnie od wyróżnień typograficznych poszczególnych części tytułu.

Przykład 124.
Utwory Fryderyka Chopina gra Lidia Kozubek

Przykład 125.
The complete secular solo songs of Henry Purcell

Przykład 126.
Komeda w Archiwum Jazzu Polskiego : ze zbiorów Biblioteki Narodowej

Przykład 127.
Pomost prezentuje nagrania z koncertów Jacka Kaczmarskiego
[W tytule właściwym nazwa wydawcy.]

Przykład 128.
Absolutna flauta (deluxe) / Skorup & JazBrothers
[W tytule zawarto oznaczenie wydania.]

Przykład 129.
Listy z podróży Jeremiego Przybory / przedstawiają Jeremi Przybora oraz Jerzy Wasowski
[Na etykiecie oznaczenie odpowiedzialności zawarte w tytule oraz umieszczone nad tytułem.]

Przykład 130.
Chlip-hop : spektakl na CD
[W dodatku do tytułu oznaczenie nośnika nagrania dźwiękowego. Istnieje także publikacja audiowizualna: Chlip-hop : spektakl na DVD.]

 

2.5.5 Brak tytułu


Jeżeli nagranie dźwiękowe nie zawiera etykiety, opakowania, tekstowego materiału towarzyszącego (lub w tych źródłach nie występuje tytuł), a także nie zawiera dźwiękowej zapowiedzi tytułu:

  • tytuł przejmuje się z zewnętrznych źródeł bibliograficznych: katalogów wydawniczych, dyskografii lub innych opracowań, uzupełniając go (o ile występuje) początkowym fragmentem tekstu nagrania z wyrażeniem wprowadzającym „Incipit:” ujętym w nawias kwadratowy
  • w przypadku braku informacji w źródłach tytuł nadawany jest przez katalogującego na podstawie dźwiękowej zawartości nagrania i uzupełniony (o ile występuje) początkowym fragmentem tekstu nagrania z wyrażeniem wprowadzającym „Incipit:” ujętym w nawias kwadratowy.

 

Tytuł spoza nagrania dźwiękowego (zarówno przejęty ze źródeł danych, jak i nadany przez katalogującego) ujmuje się w nawias kwadratowy. W strefie uwag podaje się źródło tytułu.

 

Początkowe wyrazy tekstu przejęte z nagrania podaje się bez cudzysłowu. Miejsce zakończenia cytowania incipitu oznacza się wielokropkiem ujętym w nawias kwadratowy ( […] ).

 

Początkowy fragment tekstu występującego w nagraniu poprzedzony słowem „Incipit:” traktuje się jako dodatek do tytułu i poprzedza dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 131.
[Reklamy radiowe w języku polskim z rozgłośni radiowej WBNX]
[Strefa uwag: Tytuł nadany przez katalogującego na podstawie dźwiękowej zawartości nagrania.]

Przykład 132.
[To ci heca!] : [polka wesoła] ; [Gdy zadźwięczy ta poleczka] : [polka] / [muzyka Zygmunt Białostocki] ; [słowa Walery Jastrzębiec]
[Strefa uwag: Tytuł przejęty z publikacji: Syrena Record : pierwsza polska wytwórnia fonograficzna = Poland's first recording company : 1904-1939 / Tomasz Lerski. — Warsaw ; New York, [2004].]

2.6 Tytuł równoległy

Tytuł równoległy to tytuł wyrażony w innym języku i/lub systemie pisma niż tytuł właściwy. Tytuł równoległy występuje w źródłach danych jako odpowiednik tytułu właściwego.

 

Jeżeli w źródle wybranym dla tytułu właściwego tytuł tego samego dzieła jest wyrażony w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, każdy tytuł, którego nie uznano za tytuł właściwy, przejmuje się do opisu jako tytuł równoległy.

 

Tytuły równoległe występujące w źródłach danych, które nie zostały wybrane jako źródło tytułu właściwego, podaje się w strefie uwag ze wskazaniem ich lokalizacji.

 

Każdy tytuł równoległy poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ). Tytuł równoległy podaje się po tytule właściwym (lub po dodatkach do tytułu bądź po oznaczeniach odpowiedzialności, jeżeli w opisie występują także wersje równoległe tych elementów).

 

Dwa lub więcej tytuły równoległe podaje się:

  • w porządku wynikającym z układu typograficznego
  • w kolejności występowania, gdy brak wyróżnień typograficznych.

Przykład 133.
Musica figurata we Wrocławiu i na Śląsku w wiekach XIV i XV = Musica figurata in Wrocław and Silesia in the 14th and 15th centuries

Przykład 134.
Utwory klawesynowe = Harpsichord works = Werke für Cembalo = Skladby pro cembalo. Vol. 3 / Johann Sebastian Bach
[Z uwagi na brak wyróżnienia typograficznego tytuły równoległe podano w kolejności ich występowania.]

Przykład 135.
Warszawska Jesień 1978 = Warsaw Autumn 1978 : kronika dźwiękowa. Nr 1
[Brak równoległego dodatku do tytułu powoduje, że tytuł równoległy został podany bezpośrednio po tytule właściwym, a przed dodatkiem do tytułu.]

Przykład 136.
5-j brandenburskij koncert re mažor / I. S. Bah = Brandenburg concerto no. 5, in D major / J. S. Bach
[Tytuł równoległy wraz z równoległym oznaczeniem odpowiedzialności podano po oznaczeniu odpowiedzialności w języku tytułu właściwego.]

Przykład 137.
Krisztus : oratórium / Liszt Ferenc
[Strefa uwag: Tytuł równoległy: Christus.]
[Tytuł właściwy wraz dodatkiem i oznaczeniem odpowiedzialności przejęto z etykiety, tytuł równoległy znajduje się na opakowaniu.]

Przykład 138.
Musik für Laute. 4, Polen — Ungarn
[Strefa uwag: Na opakowaniu tytuły równoległe: Music for lute. 4, Poland — Hungary = Musique pour luth. 4, La Pologne — La Hongrie]
[Na etykiecie znajduje się tylko tytuł niemiecki. Tytuły równoległe występujące na opakowaniu podano w strefie uwag.]

2.7 Dodatek do tytułu

Dodatek do tytułu to wyraz lub wyrażenie w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego uzupełniające tytuł właściwy. Rozróżnia się podtytuł i nadtytuł.

 

Dodatkiem do tytułu może być określenie obsady, tonacji, numer opusu, numer katalogu kompozytora, jeżeli nie są powiązane typograficznie z tytułem właściwym.

 

Za dodatek do tytułu nie uznaje się takich elementów, jak: motto, dedykacja, wyrażenie wprowadzające, nazwy honorowych patronatów, programów finansujących, grantów, informacje o nagrodach itp. Należy zwracać uwagę, czy informacja poprzedzająca tytuł w źródle danych stanowi nadtytuł, czy też nazwę serii, instytucji sprawczej itp.

 

Dodatki do tytułu występujące w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności.

 

Każdy dodatek do tytułu poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ). Pierwszy wyraz każdego dodatku do tytułu zapisuje się małą literą, jeżeli jest to zgodne z zasadami ortograficznymi danego języka.

 

Dodatek (dodatki) do tytułu podaje się zasadniczo po tytule właściwym, jednakże:

  • jeżeli występuje tytuł równoległy bez równoległego dodatku do tytułu, dodatek do tytułu podaje się po tytule równoległym
  • jeżeli występuje tytuł równoległy z równoległym dodatkiem do tytułu, dodatek do tytułu podaje się po tytule właściwym (wersje językowe grupuje się razem).

 

Jeżeli w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego występują dwa lub więcej elementy uznane za dodatki do tytułu, jako pierwszy podaje się element wyróżniony typograficznie, a jeśli brak takiego wyróżnienia, dodatki do tytułu podaje się w kolejności ich występowania.

Przykład 139.
Preludio sinfonico (1876) : en la majeur ; Capriccio sinfonico (1883) / Giacomo Puccini

Przykład 140.
West Side story : songs and music from legendary shows / Leonard Bernstein

Przykład 141.
12 stacji : Radio Opole prezentuje słuchowisko na podstawie poematu Tomasza Różyckiego

Przykład 142.
Sentymentalnie i z „jajem” : emigracja śpiewa : nagrania Orbis-Polonia Londyn / Jadwiga Czerwińska

Przykład 143.
Warszawska Jesień 1978 = Warsaw Autumn 1978 : kronika dźwiękowa. Nr 1
[Dodatek do tytułu podany po tytule równoległym (brak równoległego dodatku do tytułu).]

Przykład 144.
Loteria na mężów czyli Narzeczony nr 69 : operetka w 3 aktach = Lottery for husbands or Fiancé no. 69 : operetta in 3 acts / Karol Szymanowski
[Dodatek do tytułu podany po tytule właściwym, ponieważ tytuł równoległy ma „swój” równoległy dodatek do tytułu.]

Dodatki do tytułu spoza źródła danych wybranego dla tytułu właściwego podaje się w strefie uwag.

Przykład 145.
Party album
[Strefa uwag: Na okładce nadtytuł: Radio ZET : czułe granie.]

Przykład 146.
Magiczne święta
[Strefa uwag: Na opakowaniu podtytuł: kolędy i piosenki zimowe.]

Jeżeli jest to niezbędne do identyfikacji nagrania dźwiękowego, dopuszcza się przejęcie do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności dodatku do tytułu z dalszego w kolejności źródła danych. Nie zapisuje się go wówczas w nawiasie kwadratowym, ale sporządza uwagę.

Przykład 147.
Idiota : piosenki ze spektaklu w Teatrze Muzycznym Capitol we Wrocławiu
[Dodatek do tytułu przejęto z opakowania. Na etykiecie wyłącznie: Idiota.]

Przykład 148.
Bonjour, mon cœur : renesansowa liryka miłosna / Collegium Vocale Bydgoszcz
[Dodatek do tytułu przejęto z opakowania. Na etykiecie wyłącznie: Bonjour, mon cœur.]

2.8 Równoległy dodatek do tytułu

Równoległy dodatek do tytułu to dodatek do tytułu wyrażony w innym języku i/lub systemie pisma niż tytuł właściwy. Może on występować łącznie z tytułem równoległym lub samodzielnie (bez tytułu równoległego).

 

Pierwszy wyraz każdego równoległego dodatku do tytułu zapisuje się małą literą, jeżeli jest to zgodne z zasadami ortograficznymi danego języka.

 

Równoległe dodatki do tytułu występujące w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. Równoległe dodatki do tytułu spoza źródła danych wybranego dla tytułu właściwego podaje się w strefie uwag.

 

Równoległy dodatek do tytułu poprzedza się:

  • dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ), jeżeli podaje się go po odpowiadającym mu tytule równoległym lub innym równoległym dodatku do tytułu wyrażonym w tym samym języku i/lub systemie pisma
  • znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ), gdy brak tytułu równoległego i wszystkie równoległe dodatki do tytułu podaje się po dodatku do tytułu (dodatku wyrażonym w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego).

 

Innymi słowy, jeżeli w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego znajdują się równoległe dodatki do tytułu, należy:

  • dodatek do tytułu wyrażony w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego podać po tytule właściwym, natomiast
  • równoległe dodatki do tytułu podać po tytułach równoległych odpowiadających im pod względem języka i/lub systemu pisma
  • jeżeli brak tytułów równoległych, należy wszystkie równoległe dodatki do tytułu podać po dodatku (dodatkach) do tytułu.

Przykład 149.
Kobiety muzyki : pieśni = Women of music : songs
[Równoległy dodatek do tytułu podany po tytule równoległym.]

Przykład 150.
Warszawska Jesień 1978 = Warsaw Autumn 1978 : kronika dźwiękowa. Nr 1
[Ponieważ brak równoległego dodatku do tytułu, dodatek do tytułu został podany po tytule równoległym.]

Przykład 151.
Symfonia wielkopolska 1918 ; Pieśni powstańcze : w 100. rocznicę wybuchu powstania wielkopolskiego = Wiekopolska 1918 symphony ; Songs of the Wielkopolska uprising : the centenary of the Wielkopolska uprising
[Równoległy dodatek do dwóch tytułów podany po tytułach równoległych.]

Przykład 152.
Kędykolwiek teraz jesteś : liryka miłosna dworów europejskich XVI i XVII stulecia = love lyric at the European courts of 16th and 17th century / Floripari Zespół Muzyki Dawnej = Floripari Early Music Ensemble
[Ponieważ brak tytułu równoległego, równoległy dodatek do tytułu został podany po dodatku do tytułu.]

Przykład 153.
Līgo, līgo! : latviešu tautas dziesmas korim = Latvian chorus folk-songs = latyšskie narodnye horovye pesni
[Ponieważ brak tytułu równoległego (tytułów równoległych), wszystkie równoległe dodatki do tytułu zostały podane po dodatku do tytułu.]

Przykład 154.
Muzyka na Szczytach : IV Międzynarodowy Festiwal Muzyki Kameralnej = Music on the Heights : IV International Chamber Music Festival : Zakopane 15-22.09.2012 / Stowarzyszenie im. Mieczysława Karłowicza w Zakopanem
[Równoległy dodatek do tytułu (poprzedzony tytułem równoległym) podano po odpowiadającym im tytule i dodatku do tytułu, ale przed drugim dodatkiem do tytułu niemającym formy równoległej.]

2.9 Oznaczenie odpowiedzialności

Oznaczenie odpowiedzialności to nazwa i/lub wyrażenie:

  • określające osobę lub ciało zbiorowe (kompozytora, autora, współtwórcę, instytucję sprawczą), które są odpowiedzialne za intelektualną i/lub artystyczną zawartość nagrania dźwiękowego
  • wskazujące jej funkcje w procesie powstania nagrania dźwiękowego, indywidualnego utworu zawartego w nagraniu dźwiękowym, serii lub podserii itd.

 

Nazwy osób i/lub ciał zbiorowych pełniących różne funkcje podaje się w odrębnych oznaczeniach odpowiedzialności (oznaczeniach odpowiedzialności różnego rodzaju).

 

Poszczególne oznaczenia odpowiedzialności podaje się w kolejności, w jakiej występują w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego, chyba że wyróżnienia typograficzne sugerują inne ich uporządkowanie.

 

Pierwsze oznaczenie odpowiedzialności podawane po jakimkolwiek tytule (tytuł właściwy, tytuł równoległy, dodatek do tytułu, tytuł części itd.) lub po oznaczeniu części (gdy brak tytułu części) poprzedza się prawym ukośnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( / ).

 

Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju (kompozytor — autor słów, autor — tłumacz, nazwy osób — nazwy ciał zbiorowych itd.) niepowiązane spójnikiem lub innym wyrażeniem oddziela się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

 

W obrębie jednego oznaczenia odpowiedzialności (oznaczenia odpowiedzialności tego samego rodzaju) poszczególne nazwy osób lub ciał zbiorowych niepowiązane spójnikiem lub innym wyrażeniem oddziela się przecinkiem i odstępem (, ).

Przykład 155.
Winterreise D. 911 / Franz Schubert
[Oznaczenie odpowiedzialności po tytule właściwym.]

Przykład 156.
Sanctus Adalbertus flos purpureus : historia śpiewana o życiu i męczeńskiej śmierci św. Wojciecha na solo mezzosopran, tenor, baryton, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną / Juliusz Łuciuk
[Oznaczenie odpowiedzialności po dodatku do tytułu.]

Przykład 157.
Tria fortepianowe = Piano trios / Anton Arensky
[Oznaczenie odpowiedzialności po tytule równoległym.]

Przykład 158.
Symphonic works / Freitas Branco, Lopes-Graça
[Oznaczenia odpowiedzialności tego samego rodzaju.]

Przykład 159.
Dlaczego nie chcesz spać : slow-fox z filmu „Paweł i Gaweł” ; Moja królewna : tango z filmu „Paweł i Gaweł” / Wars ; Starski
[Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju oddzielone średnikiem.]

Przykład 160.
Complete sonatas for keyboard and violin. Vol. 2 / W. A. Mozart
[Oznaczenie odpowiedzialności po oznaczeniu części.]

Przykład 161.
Mélodies / Wieniawska et Verlaine
[Dwa oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju (kompozytor — autor słów) połączone spójnikiem.]

Przykład 162.
Flute solo & duo with piano / Franz & Karl Doppler
[Oznaczenia odpowiedzialności tego samego rodzaju połączone znakiem &.]

Przykład 163.
Piosenki Legionów Polskich / Stasiek Wielanek i Kapela Warszawska
[Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju (osoba — ciało zbiorowe) powiązane składniowo, przejęte bez rozdzielania średnikiem (znakiem umownym).]

Przykład 164.
La bohème : opera en 4 actes : (extraits) / musique de Giacomo Puccini ; livret de G. Giacosa, L. Illica ; version française P. Perrier
[Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju (kompozytor — autorzy libretta — autor libretta w innym języku) niepowiązane składniowo oddzielone średnikiem, kolejne nazwy autorów libretta w ramach tego samego oznaczenia odpowiedzialności oddzielone przecinkiem.]

Przykład 165.
Don Sebastiano : dramma in cinque atti di Eugenio Scribe / Gaetano Donizetti ; (versione italiana di G. Ruffini)
[Dwa oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju rozdzielone średnikiem.]

Przykład 166.
Good bye : Lied und Waltz aus der Operette „Cocktail” ; Duschenka! : Lied aus der Operette „Cocktail” / Text und Musik von Ralph Benatzky
[W jednym oznaczeniu odpowiedzialności dwie różne funkcje połączone spójnikiem.]

Przykład 167.
Almost after / Krzysztof Herdzin Trio
[Oznaczenie odpowiedzialności (nazwa ciała zbiorowego).]

Przykład 168.
Akordeon w solowej i kameralnej twórczości kompozytorów łódzkich. Vol. 3 / Katedra Akordeonistyki i Interpretacji Muzyki Współczesnej
[Oznaczenie odpowiedzialności (nazwa ciała zbiorowego).]

Przykład 169.
The days of wine and noises : live in Zielona Góra / Piotr Budniak Essential Group feat. David Doružka
[Oznaczenia odpowiedzialności jednego rodzaju (wykonawca) i jednocześnie różnego rodzaju (nazwa ciała zbiorowego — osoba) powiązane wyrażeniem feat.]

Przykład 170.
Wychowawcze wyzwania w kwestii seksualności : jak rodzice i nauczyciele mogą pomóc dzieciom i nastolatkom w kwestii seksualności / wykładowca Katarzyna Hołownia ; Instytut Poradnictwa Chrześcijańskiego
[Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju (osoba — instytucja) oddzielone średnikiem, osoba przed instytucją.]

Oznaczenie odpowiedzialności powinno być przejęte ze źródła, z którego wybrano tytuł właściwy. Jeżeli źródłem nie jest etykieta lub jej odpowiednik, należy sporządzić uwagę.

Przykład 171.
Aroldo / Giuseppe Verdi 1813-1901 ; libretto = livret Francesco Maria Piave
[Tytuł właściwy, nazwę kompozytora i autora libretta przejęto z bookletu. Na etykiecie: tytuł i nazwa kompozytora.]

Przykład 172.
Powróćmy jak za dawnych lat : przeboje międzywojenne i powojenne na dwa fortepiany / Józef Sobolewski & Przemysław Raminiak
[Tytuł właściwy, dodatek do tytułu, oznaczenia odpowiedzialności przejęto z opakowania. Na etykiecie: tytuł.]

Przykład 173.
Rady dr. Pocieszka / [Walter Podoszek]
[Strefa uwag: Nazwa kompozytora według: Discography of American historical recordings, https://adp.library.ucsb.edu/]

W przypadku antologii i składanek muzycznych do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności nie przejmuje się nazw autorów i kompozytorów poszczególnych utworów.

 

2.9.1 Forma nazw przejmowanych do oznaczenia odpowiedzialności


Nazwy osób i ciał zbiorowych odpowiedzialnych za intelektualną i/lub artystyczną zawartość nagrania dźwiękowego oraz pełniących określone funkcje w procesie powstania nagrania dźwiękowego przejmuje się do oznaczenia odpowiedzialności wraz z występującymi przy nich wyrażeniami i skrótami (np. tytuły, godności, afiliacje, daty życia itp.).

Przykład 174.
Rosarium Virginis Mariae : list o różańcu / święty Jan Paweł II

Przykład 175.
„Serota” : pieśń kaszubska ; „Marsz kaszubski” ; „Jedna baba” / (ukł. prof. Kazuro)

Przykład 176.
Kujawiak i oberek ; Naprzód wiara : mazur (ze śpiewem) / wachm. Mróz J.

Przykład 177.
Jezu, śpiewam Tobie / siostry ze Zgromadzenia Matki Bożej Miłosierdzia

Przykład 178.
Las cantigas de Santa Maria / del Rey Alfonso X, El Sabio

Przykład 179.
Aby się nie lękać / o. Józef Agustyn SJ

Przykład 180.
Leczenie przeciwkrzepliwe w codziennej praktyce. Cz. 2 / pod red. prof. dr. hab. Piotra Pruszczyka, dr. n. med. Krzysztofa Jankowskiego

Przykład 181.
Romanza andaluza / Pablo de Sarasate. Moise / Paganini ; bearbeitet von Prof. Szentgyörgyi

Przykład 182.
12-â simfoniâ „1917 god” : re minor, soč. 112 : posvâŝaetsâ pamâti V. I. Lenina / D. Šostakovič (r. 1906)

Przejmując do oznaczenia odpowiedzialności występujące w źródle danych afiliacje autorów i/lub współautorów, podaje się je w nawiasach zwykłych. Jeżeli w źródle danych poszczególne człony nazwy ciała zbiorowego o strukturze hierarchicznej występują w mianowniku, oddziela się je kropkami, niezależnie od tego, w jakiej kolejności te człony występują.

 

2.9.2 Określenie rodzaju współpracy


Przez współtwórców, to znaczy osoby lub ciała zbiorowe mające wkład w intelektualną i/lub artystyczną zawartość nagrania dźwiękowego oraz pełniące funkcje w procesie powstania nagrania dźwiękowego, rozumie się przede wszystkim:

 

a) w nagraniach muzycznych

  • autorów opracowania muzycznego, autorów aranżacji (transkrypcji), autorów instrumentacji i orkiestracji
  • autorów tekstu śpiewanego i autorów libretta
  • tłumaczy tekstu śpiewanego i tłumaczy libretta
  • wykonawców
  • autorów i redaktorów wyboru
  • reżyserów i producentów nagrania
  • autorów merytorycznego komentarza w dodatku tekstowym
  • konsultantów
  • autorów projektu graficznego opakowania i bookletu

 

b) w nagraniach niemuzycznych

  • redaktorów tekstu
  • tłumaczy
  • autorów scenariusza i reżyserów
  • kompozytorów i autorów opracowania muzycznego
  • wykonawców
  • autorów i redaktorów wyboru
  • konsultantów
  • autorów projektu graficznego opakowania i bookletu.

 

Do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności przejmuje się:

 

a) w opisie nagrania muzycznego:

  • nazwy kompozytorów i nazwy współtwórców: autorów opracowania muzycznego, autorów aranżacji (transkrypcji), autorów instrumentacji i orkiestracji, autorów tekstu śpiewanego i autorów libretta, jeżeli występują one w źródle wybranym dla tytułu właściwego. W uzasadnionych przypadkach można nazwy wymienionych współtwórców przejąć z innego źródła
  • nazwy pozostałych współtwórców: tłumaczy tekstu śpiewanego i tłumaczy libretta, autorów oryginału libretta, wykonawców, autorów i redaktorów wyboru, reżyserów i producentów nagrania, autorów merytorycznego komentarza w dodatku tekstowym, konsultantów, autorów projektu graficznego opakowania i bookletu podaje się zazwyczaj w strefie uwag

 

b) w opisie nagrania niemuzycznego:

  • nazwy autorów tekstu i nazwy współtwórców: redaktorów tekstu, autorów wyboru, tłumaczy, autorów scenariusza i reżyserów, jeżeli występują one w źródle wybranym dla tytułu właściwego. W uzasadnionych przypadkach można nazwy wymienionych współtwórców przejąć z innego źródła
  • nazwy pozostałych współtwórców: kompozytorów i autorów opracowania muzycznego, wykonawców, redaktorów wyboru, konsultantów, autorów projektu graficznego opakowania i bookletu podaje się zazwyczaj w strefie uwag

 

c) w opisie nagrań muzyki rozrywkowej lub ludowej:

  • nazwę głównego wykonawcy (osoby lub ciała zbiorowego).

Przykład 183.
La bohème : extraits / Giacomo Puccini ; livret de G. Giacosa, L. Illica ; version française de Paul Ferrier

Przykład 184.
Elektra / Richard Strauss ; libretto Hugo von Hofmannsthal
[Nazwa autora libretta przejęta z dodatku tekstowego.]

Przykład 185.
American scene / Mantovani and his Orchestra
[W nagraniu muzyki rozrywkowej w odpowiedzialności podano nazwę głównego wykonawcy.]

W opisie bibliograficznym pomija się nazwy osób i ciał zbiorowych, które nie są odpowiedzialne za intelektualną i/lub artystyczną zawartość nagrania dźwiękowego, np.:

  • redaktorów technicznych
  • honorowych patronów
  • autorów i tłumaczy streszczeń i not biograficznych w dodatku tekstowym
  • stylistów przygotowujących artystów do sesji zdjęciowej (fotografie w dodatku tekstowym)
  • osoby przygotowujące instrumenty do nagrania.

 

Wyrazy lub wyrażenia określające rodzaj wkładu pracy osoby lub ciała zbiorowego w intelektualną i/lub artystyczną zawartość nagrania dźwiękowego oraz wskazujące jej (jego) funkcje w procesie powstania nagrania dźwiękowego traktuje się jako integralną część oznaczenia odpowiedzialności i przejmuje w formie występującej w źródle danych.

Przykład 186.
Walzer aus „Der Rosenkavalier” : Komödie für Musik von Hugo von Hoffmannsthal / Musik von Richard Strauss

Przykład 187.
Śnieżka : bajka z muzyką i śpiewem / tekst T. Ortyma ; opr. muz. A. Wilińskiego

Przykład 188.
Mała księżniczka : musical na podstawie powieści F. H. Burnett / libretto i teksty piosenek Agata Miklaszewska ; muzyka Adrian Konarski

Przykład 189.
Chopiniana / arranged by Dimitri Rogaal-Lewitsky

Przykład 190.
Demons et merveilles a Bali / enregistrés par François Jouffa

Przykład 191.
Hejnał miasta Łaziska Górne / wybór źródła i instrumentacja Czesław Grabowski

Przykład 192.
Fidelio : opera in two acts / Ludwig van Beethoven ; libretto by Sonnleithner and Treitschke after Bouilly ; Hungarian version by Viktor Lányi

Przykład 193.
Hymn państwowy / Józef Wybicki ; harmonizacja Kazimierz Sikorski ; instr. Augustyn Wiśniewski. Rota / Feliks Nowowiejski ; opr. muz., inst. Olgierd Straszyński

Przykład 194.
The cell : original motion picture soundtrack / composed, orchestrated and conducted by Howard Shore

Przykład 195.
Góra — dół : być jak Karłowicz / pomysł Dorota Serwa ; autorki scenariusza Agata Kolasińska, Patrycja Kowalska ; reżyser Arkadiusz Buszko

Jeżeli wyrazy lub wyrażenia występujące z nazwą osoby lub instytucji odpowiedzialnej za intelektualną i/lub artystyczną zawartość nagrania dźwiękowego lub pełniących określone funkcje w procesie powstania nagrania dźwiękowego dotyczą zawartości nagrania dźwiękowego, a nie funkcji osób lub ciał zbiorowych, traktuje się je jako dodatek do tytułu.

Przykład 196.
Podstawy filozofii dla uczniów i studentów : praca zbiorowa / pod red. K. Wieczorka
[Wyrażenie praca zbiorowa pod red. poprzedzające na etykiecie nazwę redaktora rozdzielono na dwa elementy. Pierwszy — praca zbiorowa uznano za dodatek do tytułu, drugi — pod redakcją uznano za część oznaczenia odpowiedzialności.]

Jeżeli nazwy autorów i współautorów występują w wybranym źródle danych (np. na etykiecie), a określenia rodzaju ich odpowiedzialności poza nim (np. na opakowaniu), należy przejąć je do oznaczenia odpowiedzialności. Jako dane spoza źródła wybranego dla tytułu właściwego podaje się je w nawiasie kwadratowym.

Przykład 197.
„L’amico Fritz” / [libretto] (Suardon) ; (Mascagni)
[Nazwy autorów przejęto z etykiety, określenie rodzaju współpracy pierwszego autora przejęto z bookletu.]

Dopuszcza się dodanie przez katalogującego określenia wskazującego lub doprecyzowującego rodzaj odpowiedzialności. Określenia takie formułuje się zwięźle w języku polskim i ujmuje w nawias kwadratowy.

Przykład 198.
Ośla serenada : foxtrot / [muzyka] Friml, Stothart ; [słowa] Włast. Ti-pi-tin : walc / [muzyka] M. Grever ; [słowa] A. Włast
[Określenia: muzyka, słowa dodane przez katalogującego dla doprecyzowania rodzaju odpowiedzialności.]

 

2.9.3 Więcej niż jedna osoba lub ciało zbiorowe


Nazwy osób i/lub ciał zbiorowych spełniających zróżnicowane funkcje podaje się w odrębnych oznaczeniach odpowiedzialności (oznaczeniach odpowiedzialności różnego rodzaju).

 

Poszczególne oznaczenia odpowiedzialności podaje się w kolejności, w jakiej występują w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego, chyba że wyróżnienia typograficzne sugerują inne ich uporządkowanie. Kolejne oznaczenia odpowiedzialności należy oddzielać średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ), z wyjątkiem wypadków, gdy traktuje się je jako jedno wyrażenie.

 

Nazwy dwóch i więcej osób lub ciał zbiorowych spełniających taką samą funkcję (np. autorów tekstu, autorów opracowania muzycznego, instytucji sprawczych) należy wymieniać w jednym oznaczeniu odpowiedzialności. Należy przy tym zachować kolejność nazw występujących w źródle danych. Kolejne nazwy należy oddzielać przecinkiem i odstępem (, ), z wyjątkiem przypadków, gdy są ze sobą powiązane składniowo.

 

Jeżeli osoby i ciała zbiorowe spełniają taką samą funkcję, należy podać je w osobnych oznaczeniach odpowiedzialności (nazwy osób oddziela się od nazw instytucji).

 

Nazwy osób i ciał zbiorowych podaje się w kolejności, w jakiej występują w źródle wybranym dla tytułu właściwego, z wyjątkiem publikacji dydaktycznych i naukowych wydanych w formie audiobooka, w których nazwy osób podaje się przed nazwami ciał zbiorowych, tak jak w opisie książki.

Przykład 199.
Fantasy / Beethoven, Schumann, Chopin
[Kolejność kompozytorów przejęto z nadruku na płycie, nazwy kompozytorów oddzielono przecinkami.]

Przykład 200.
Carmen : version anthologique / Georges Bizet ; livret de Meilhac et Halévy d'après Mérimée
[Kolejność współtwórców przejęto z opakowania wraz ze spójnikiem łączącym nazwy autorów libretta.]

Przykład 201.
La bohème : opera en 4 actes : (extraits) / musique de Giacomo Puccini ; livret de G. Giacosa, L. Illica ; version française P. Perrier
[Kolejność oznaczeń odpowiedzialności przejęto z etykiety płyty (na etykiecie nazwa kompozytora wyróżniona typograficznie), oznaczenia odpowiedzialności o różnym charakterze oddzielono średnikami, a oznaczenia odpowiedzialności jednego rodzaju — przecinkami.]

Przykład 202.
December soul / Zlatko Kaučič Trio with Stefano Battaglia and Paolino Dalla Porta
[Nazwy wykonawców solistów podano po nazwie zespołu muzycznego zgodnie z kolejnością na etykiecie płyty; zachowano spójniki łączące nazwy wykonawców.]

Przykład 203.
Wzmocniony rodzic, wzmocniony nauczyciel : jak pomóc młodym ludziom budować relacje miłości i przyjaźni? : 16 listopada 2013 / Henryk Wieja, Alina Wieja, Sylwia Tomczyk, Mirosław Wielchorski, Karolina Hołownia, Katarzyna Borek, Lidia Janik ; Instytut Poradnictwa Chrześcijańskiego
[Z uwagi na charakter publikacji nazwy osób podano przed nazwami ciał zbiorowych.]

 

2.9.4 Oznaczenie odpowiedzialności inne niż nazwa osoby lub ciała zbiorowego


Jeżeli w źródle danych jako oznaczenie odpowiedzialności występuje wyrażenie niezawierające nazwy osoby lub ciała zbiorowego, wyrażenie to przejmuje się jako oznaczenie odpowiedzialności.

Przykład 204.
Prince Igor : opera in a prologue and four acts / Borodin ; libretto by the composer

Przykład 205.
Carskaâ nevesta : opera v 4-h dejstviâh / N. Rimskij-Korsakov (1844-1908) ; libretto avtora i I. Tûmeneva po drame L. Meâ

Przykład 206.
Cypriot Advent antiphons / Anonymus ca 1390

Przykład 207.
Akathistos polski : (fragmenty) / tekst Marek Skwarnicki ; opracowanie muzyczne wg melodii niemieckiej ks. K. Pasionek

 

2.9.5 Inne elementy opisu zawarte w oznaczeniu odpowiedzialności


Dane należące do innych elementów opisu (np. tytuł oryginału tekstu lub libretta, informacje o inspiracji muzycznej lub literackiej, edycji itd.), które poprzez powiązanie składniowe stanowią integralną część oznaczenia odpowiedzialności, przejmuje się do opisu w tym charakterze.

Przykład 208.
Quo vadis : sceny dramatyczne według powieści Henryka Sienkiewicza na głosy solowe, chór, orkiestrę i organy op. 30 = dramatic scenes based on the novel by Henryk Sienkiewicz for solo voices, chorus, orchestra and organ op. 30 / Feliks Nowowiejski ; libretto Antonie Jüngst (w oryginalnej niemieckiej wersji językowej) = libretto Antonie Jüngst (the original German version)

Przykład 209.
Przygody Koziołka Matołka. Ks. 3 i 4 / na podstawie książki Kornela Makuszyńskiego i Mariana Walentynowicza

Przykład 210.
Don Quichotte / Massenet ; text by Henri Cain after Le Lorrain's play based on Cervantes's novel

Przykład 211.
Fryderykata / Sarakina inspired by Chopin

 

2.9.6 Brak oznaczenia odpowiedzialności


Jeżeli nazwa kompozytora, autora, wykonawcy lub ciała zbiorowego odpowiedzialnego za intelektualną i/lub artystyczną zawartość nagrania dźwiękowego stanowi integralną część tytułu właściwego i w tej funkcji została przejęta do opisu, nie powtarza się jej w oznaczeniu odpowiedzialności.

Przykład 212.
A. Scriabin : 120-th anniversary : A. Scriabin’s works performed by the author, Sergei Rachmaninov, Sergei Prokofiev, Alexander Goldenweiser, Samuel Feinberg, Vladimir Sofronitsky, Heinrich Neuhaus, Vladimir Horowitz = A. N. Skrâbin : 120 let 1872-1992 : proizvedeniâ A. N. Skrâbina ispolnâût avtor, Sergej Rahmaninov, Sergej Prokof’ev, Aleksandr Gol’denvejzer, Samuil Fejnberg, Vladimir Sofronickij, Genrih Nejgauz, Vladimir Gorovic
[Nazwa kompozytora zawarta w tytule właściwym.]

Przykład 213.
The best loved works of Frederic Chopin played by Livia Rev

Przykład 214.
Odczytanie popiołów : Jerzy Ficowski czyta swoje wiersze

Przykład 215.
Bartosz Dworak Quartet : live at Radio Katowice

Przykład 216.
Art of the Engler organ : Julian Gembalski plays the B.V.M. Basilica organ in Krzeszów

Przykład 217.
Igor Stravinsky : rare recordings of the composer as pianist

 

2.9.7 Równoległe oznaczenie odpowiedzialności


Równoległe oznaczenie odpowiedzialności to oznaczenie odpowiedzialności wyrażone w innym języku i/lub systemie pisma niż tytuł właściwy.

 

Przejmuje się je do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności tylko wówczas, jeśli znajduje się ono w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego, to znaczy gdy to źródło danych podaje oznaczenie odpowiedzialności w dwóch lub więcej językach i/lub systemach pisma.

 

Równoległego oznaczenia odpowiedzialności spoza źródła wybranego dla tytułu właściwego nie przejmuje się do opisu.

 

Równoległe oznaczenie odpowiedzialności poprzedza się:

  • znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ), gdy brak innych elementów równoległych i równoległe oznaczenie odpowiedzialności podaje się po oznaczeniu odpowiedzialności w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego
  • znakiem umownym wynikającym z rodzaju i pozycji oznaczenia odpowiedzialności w ciągu całej strefy, jeśli równoległe oznaczenie odpowiedzialności jest zgrupowane z innymi elementami równoległymi. Znak równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ) występuje wówczas tylko na początku takiej grupy.

Przykład 218.
Klavierkonzert Nr. 1 b-moll, op. 23 / P. Tschaikowski = P. Čajkovskij
[Równoległe oznaczenie odpowiedzialności podano po oznaczeniu odpowiedzialności w języku tytułu właściwego.]

Przykład 219.
5-j brandenburskij koncert / I. S. Bah = Brandenburg concerto no. 5, in D major / J. S. Bach
[Równoległe oznaczenie odpowiedzialności podano po tytule równoległym.]

ale:

Przykład 220.
Riga Dom organ / Yevgenia Lisitsyna
[Równoległe oznaczenia odpowiedzialności nie występują na etykiecie, tylko na opakowaniu: Rīgas Doma ērģeles / Yevgeņija Ļisicina = Organ Rižskogo Domskogo sobora / Evgeniâ Lisicyna, w związku z tym nie przejęto ich do opisu.]

2.10 Utwory współwydane

2.10.1 Pod wspólnym tytułem


W przypadku utworów wydanych pod wspólnym tytułem jako tytuł właściwy przyjmuje się tytuł wspólny. Tytuły poszczególnych utworów wymienione w jednym ze źródeł danych podaje się w strefie uwag.

Przykład 221.
Camerata Silesia sings Chopin
[Strefa uwag: Zawiera: Preludium Des-dur op. 28 nr 15 ; Walc As-dur op. 69 nr 1 ; Preludium c-moll op. 28 nr 20 ; Mazurek a-moll op. 68 nr 2 ; Nokturn Es-dur op. 9 nr 2 ; Mazurek F-dur op. 68 nr 3 ; Walc h-moll op. 69 nr 2 ; Mazurek f-moll op. 68 nr 4 ; Walc Des-dur op. 64 nr 1 ; Mazurek e-moll op. 41 nr 2 ; Walc a-moll op. 34 nr 2 ; Mazurek g-moll op. 67 nr 2 ; Preludium Fis-dur op. 28 nr 13 ; Mazurek cis-moll op. 6 nr 2 ; Preludium A-dur op. 28 nr 7 ; Mazurek B-dur op. 7 nr 1 ; Preludium e-moll op. 28 nr 4 ; Mazurek a-moll op. 17 nr 4 ; Etiuda E-dur op. 10 nr 3.]

Przykład 222.
Bassoon concertos / J. C. Bach, C. Stamitz
[Strefa uwag: Zawiera: Concerto in E flat major for bassoon and orchestra / Johann Christian Bach. Double concerto in B flat major for clarinet, bassoon and orchestra / Carl Stamitz.]

Jeżeli utwory współwydane nie mają wspólnego tytułu na etykiecie lub jej odpowiedniku, a występuje on w dalszym w kolejności źródle (na opakowaniu lub w dodatku tekstowym), przejmuje się go jako tytuł właściwy. Tytuły i oznaczenia odpowiedzialności utworów współwydanych podaje się w strefie uwag.

Przykład 223.
Acoustic / Stanisław Sojka
[Strefa uwag: Zawiera: One hundred years / Krzysztof Komeda. I never felt this before / S. Sojka ; L. Watts. Take it home / S. Sojka ; R. Lyng. Mr Cool ; No place for poetry ; Cud niepamięci ; Play it again / S. Sojka. Railway hotel / M. Batt. All about you / S. Soyka. Tak jak w kinie / S. Sojka ; M. Umer. Hard to part / S. Sojka ; R. Lyng.]
[Na etykiecie brak tytułu wspólnego, ale występuje on na opakowaniu.]

 

2.10.2 Bez wspólnego tytułu


Jeżeli w żadnym źródle danych nie występuje tytuł wspólny dla dwóch lub więcej utworów wydanych razem, w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności należy podać tytuły poszczególnych utworów, zachowując kolejność ich występowania w wybranym źródle danych.

 

Tytuł drugiego i każdego następnego utworu tego samego autorstwa podaje się po tytule właściwym i dodatku do tytułu (tytule pierwszego utworu) oraz poprzedza się odstępem, średnikiem, odstępem ( ; ).

Przykład 224.
Concerto pour cordes alpes, flûte et orchestre ; Symphonie des Alpes / Jean Daetwyler

Przykład 225.
Macbeth : (sinfonische Dichtung = symphonic poem) op. 23 ; Eine Alpensinfonie = (Alpine symphony) op. 64 / Richard Strauss (1864-1949)

Tytuł drugiego i każdego następnego utworu innego autorstwa podaje się po oznaczeniu odpowiedzialności dotyczącym pierwszego tytułu, poprzedzając kropką i odstępem (. ).

Przykład 226.
Jaś : oberek. Leśniczówka : polka

Przykład 227.
Koncert h-moll na wiolonczelę i orkiestrę op. 104 (1895) = Cello concerto in B minor op. 104 / Antonín Dvořák (1841-1904). Vltava z poematu symfonicznego “Má vlast” = The Moldau from the symphonic poem “My country” / Bedřich Smetana (1824-1884)

Przykład 228.
Uwertura C-dur „Polonia” op. 39 (1836) = Overture in C major „Polonia” op. 39 / Richard Wagner. Preludium symfoniczne „Polonia” op. 76 (1915) = Symphonic prelude „Polonia” op. 76 / Edward Elgar. Fantazja polska gis-moll op. 19 (1893) = Fantaisie polonaise in G sharp minor op. 19 / Ignacy Jan Paderewski

Jeżeli tytuły utworów różnych autorów są połączone składniowo, przejmuje się zapis występujący w źródle danych, bez rozdzielania ich kropką z odstępem.

Przykład 229.
19 Polish songs op. 74 / Chopin with songs by Niewiadomski, Moniuszko, Szymanowski & Paderewski

Tytuły równoległe i dodatki do tytułu utworów współwydanych tego samego autorstwa podaje się bezpośrednio po tytułach właściwych odpowiednich utworów.

Przykład 230.
Gry weneckie = Jeux vénitiens = Venetian plays ; Koncert na orkiestrę = Concerto for orchestra / Witold Lutosławski

Przykład 231.
Hulaj dusza : wesoły kuplet ; Rozmowa z głuchym sąsiadem : dialog komiczny / sł. T. Wandycz

Dodatek do tytułu wspólny dla wszystkich utworów tego samego autorstwa podaje się po tytule ostatniego utworu.

Przykład 232.
Niedaleko jeziora ; Jestem sobie chłopak młody : pieśni ludowe. Zaszumiał las / St. Niewiadomski

Przykład 233.
Przyjechał do niej ; Są w stawie rybeczki : dwie pieśni ludowe ; Hej-że ino ; Uśnij-że mi, uśnij : dwie pieśni ludowe / F. Szopski

Wspólny dodatek do tytułu odnoszący się do utworów różnego autorstwa podaje się wyłącznie w strefie uwag.
W przypadku utworów tego samego autorstwa oznaczenie odpowiedzialności podaje się po tytule (dodatkach do tytułu, tytułach równoległych) ostatniego utworu, razem z kolejnymi oznaczeniami odpowiedzialności, o ile dotyczą wszystkich współwydanych utworów.
Kolejne oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wszystkich utworów współwydanych podaje się po oznaczeniu odpowiedzialności ostatniego utworu, poprzedzając odstępem, średnikiem, odstępem ( ; ).

Przykład 234.
„Gdy maj się zbliża” : tango z rewji „W murowanej piwnicy” ; „To musi być cudowna rzecz” : tango z rewji „W murowanej piwnicy” / muz. R. Benatzky'ego ; sł. M. Hemara
[Wszystkie oznaczenia odpowiedzialności odnoszą się do obu utworów.]

Przykład 235.
Ständchen des Casanova : aus der Operette „Casanova” ; Kein Weg ist zu weit : aus der Operette „Casanova” / von Schanzer und Welisch ; Musik von Johann Strauß ; bearbeitet von Ralph Benatzky

W przypadku utworów różnego autorstwa oznaczenie (oznaczenia) odpowiedzialności podaje się po tytułach (dodatkach do tytułu, tytułach równoległych) odpowiednich utworów.

Przykład 236.
24 preludes op. 28 / Chopin. Fantasie op. 17 / Schumann

Przykład 237.
Cavalleria rusticana : opera in one act / Mascagni ; libretto by Guido Menasci and Giovanni Targioni-Tozzetti. I pagliacci : opera in two acts and a prologue / Leoncavallo ; libretto by the composer

Przykład 238.
Koncert fortepianowy a-moll op. 17 = Piano concerto in A minor / Ignacy Jan Paderewski. Ballada na fortepian z orkiestrą op. 2 = Ballade for piano and orchestra / Ludomir Różycki

2.11 Wieloczęściowe nagrania dźwiękowe

Pojedyncze części wieloczęściowych nagrań dźwiękowych o tytułach wyróżniających (niezależnych od tytułu całości) kataloguje się pod tytułem części, podając informacje dotyczące całości wieloczęściowego nagrania dźwiękowego w strefie serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego.


Pojedyncze części wieloczęściowych nagrań dźwiękowych o tytułach niewyróżniających (zależnych od tytułu całości) kataloguje się pod tytułem całości, po którym podaje się oznaczenie części (jeśli występuje) i tytuł części (jeśli występuje).


W uzasadnionych przypadkach możliwe jest sporządzenie opisu bibliograficznego całości publikacji wieloczęściowej lub zgromadzonych części tej publikacji.

 

2.11.1 Oznaczenie części


W strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności podaje się oznaczenie części w przypadku:

  • pojedynczej części wieloczęściowego nagrania dźwiękowego, którego tytuł nie jest wyróżniający (jest zależny od tytułu całości)
  • nagrania dźwiękowego zawierającego dwie lub więcej odrębnie numerowane części.

 

Oznaczenie części zawiera numer części (obowiązkowo) lub numer wraz określeniem części. Oznaczenie części przejmuje się z całej publikacji. Określenie części skraca się zgodnie z wykazem skrótów (zobacz Aneks nr 15). Numer części podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (np. słowna, cyfry rzymskie), z wyjątkiem przypadków, gdy uzasadnione jest dokładne zachowanie formy występującej w źródle danych (np. gdy numeracja jest wyrażona kombinacją cyfr rzymskich i arabskich).

 

Oznaczenie części w powiązaniu z tytułem właściwym i tytułem części przejmuje się z całej publikacji (np. z opakowania lub z tekstowego materiału towarzyszącego). Jeżeli dane pochodzą spoza etykiety lub jej odpowiednika sporządza się uwagę. Oznaczenie części poprzedza się kropką i odstępem (. ).

 

Dopuszcza się uzupełnianie oznaczenia części na podstawie źródeł spoza publikacji, np. kiedy numeracja pojawia się dopiero od drugiej części. Oznaczenie części pochodzące spoza publikacji podaje się w nawiasie kwadratowym.

Przykład 239.
30 lat Voo Voo. Cz. 2
[Na grzbiecie opakowania: Cz. 2.]

Przykład 240.
A Polish kaleidoscope. [1], Piano works for four hands
[Oznaczenie części dodane przez katalogującego zgodnie z numeracją kolejnych
części.]

Przykład 241.
100 Meisterwerke der klassischen Musik. Vol. 1-5

Przykład 242.
Complete piano works. Vol. 1-4 / Thomas D. A. Tellefsen

Jeżeli nagranie dźwiękowe ma budowę hierarchiczną, podaje się wszystkie oznaczenia części i tytuły (jeśli występują). Oznaczenie części następujące po tytule poprzedza się kropką i odstępem (. ). Kolejne oznaczenia części niepoprzedzone tytułem (występujące bezpośrednio po innym oznaczeniu części) oddziela się tylko odstępem.

Przykład 243.
Deutsch für Mediziner : język niemiecki dla zaawansowanych. 1 dialogi 1-14 / A. Szulc, S. Czichocki

Cyfry wskazujące poziom nauczania, klasę, cykl wykładów, edycję imprezy itp., a nie oznaczenie części, podaje się jako część tytułu lub dodatku do tytułu w takiej formie, w jakiej wystąpiły w źródle danych i nie zamienia się cyfr rzymskich na cyfry arabskie.

Przykład 244.
Muzyka : płytoteka dla powszechnej szkoły średniej : klasa III.

 

2.11.2 Tytuł części


W strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności podaje się tytuł części nagrania dźwiękowego zależny od tytułu całości.

 

Tytuł części w powiązaniu z tytułem właściwym i numeracją przejmuje się z całego nagrania dźwiękowego (np. z opakowania lub z tekstowego materiału towarzyszącego). Jeżeli dane pochodzą spoza etykiety lub jej odpowiednika, sporządza się uwagę.

 

Tytuł części podany po oznaczeniu części poprzedza się przecinkiem i odstępem (, ). Jeżeli brak oznaczenia części, tytuł części poprzedza się kropką i odstępem (. ).

Przykład 245.
Bardowie i poeci. Andrzej Poniedzielski

Przykład 246.
Kształcenie słuchu dla dyrygentów i reżyserów dźwięku. Cz. 2, Korekty partytur / Izabela Targońska

Przykład 247.
Duke Ellington. Vol. 7, Cotton tail : original 1940 recordings

Przykład 248.
Ptasi śpiew bez podkładu muzycznego. Ptaki mokradeł

 

2.11.3 Równoległy tytuł części


Równoległy tytuł części przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności tylko wówczas, jeśli znajduje się on w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego, numeracji i tytułu części, to znaczy gdy wybrane źródło danych podaje tytuł części w dwóch lub więcej językach i/lub systemach pisma.

 

Równoległy tytuł części występujący poza źródłem danych wybranym dla tytułu właściwego podaje się tylko w strefie uwag.

Przykład 249.
Chopin's music & stories by Kayo. 6, Sonaty — czas i forma = Sonatas — time and form

3. Strefa wydania

Strefa wydania obejmuje:
• oznaczenie wydania.

3.1. Źródła danych

Dane dla strefy wydania należy przejmować z całej publikacji, to znaczy z następujących źródeł, wybierając informację najpełniejszą:

1. etykieta lub jej odpowiednik
2. opakowanie i jego elementy
3. dodatek tekstowy
4. dźwiękowa zawartość nagrania.

 

Jeżeli w innym źródle danych znajduje się oznaczenie wydania odbiegające od oznaczenia przejętego już do opisu, oznaczenie takie podaje się w strefie uwag.

Przykład 250.
Wydanie II
[Dotyczy audiobooka: Arcybiskup ormiański Józef Teodorowicz : wybitny polski kapłan, kaznodzieja i mąż stanu : oryginalne nagrania pięciu kazań i współczesna interpretacja „Kazania sejmowego”.]

Przykład 251.
Edycja limitowana, numerowana, wysoka jakość 180 gram
[„Wysoka jakość 180 gram” dotyczy materiału, z którego wykonano nośnik.]

Dopuszcza się podawanie oznaczenia wydania ustalonego na podstawie danych spoza publikacji. Dane te ujmuje się w nawias kwadratowy, a ich źródło wyjaśnia w strefie uwag.

 

Do strefy wydania nie należy przejmować danych odnoszących się do:

  • technicznych informacji o wydaniu (np. wydanie na mp3)
  • wydania książki będącej podstawą wydania audiobooka (np. Nagranie na podstawie książki Małgorzaty Nawrockiej Alhar syn Anhara. Powieść antymagiczna cz. 2, wyd. 2, © Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2007).

3.2 Język i system pisma

Elementy strefy wydania zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

 

Jeżeli oznaczenie wydania jest wyrażone w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę występującą jako pierwszą. Form w innych językach nie przejmuje się do opisu.

3.3 Sposób zapisu oznaczenia wydania

Oznaczenie wydania przejmuje się do opisu w formie występującej w źródle danych.

 

Liczebniki zapisane słownie lub cyframi rzymskimi przejmuje się bez zmian, podobnie jak oznaczenie wyrażone innymi znakami. Jeżeli jakiegoś symbolu nie można przejąć do opisu ze względów technicznych, zastępuje się go odpowiednim wyrazem lub wyrażeniem ujętym w nawias kwadratowy i podaje się wyjaśnienie w strefie uwag.

Przykład 252.
Wydanie II

Przykład 253.
Druga edycja

Przykład 254.
Wydanie 2 poprawione

Przykład 255.
Deluxe edition

Przykład 256.
World premiere release

Przykład 257.
Reedycja 2018 z filmem DVD

Przykład 258.
Pełne wydanie na podstawie edycji książkowej z 2011 r.

Przykład 259.
Dwupłytowa edycja limitowana

Przykład 260.
Special edition for 12th Competition Warsaw 1990

Przykład 261.
2. Auflage

W opisie uwzględnia się oznaczenie pierwszego wydania, jeżeli informacja została podana w publikacji.

Przykład 262.
Wydanie I

Przykład 263.
Wydanie 1

Jeżeli oznaczenie wydania składa się z litery lub cyfry bez wyrazów towarzyszących, należy dodać słowo „Wydanie” w nawiasie kwadratowym.

 

Jeżeli oznaczenie wydania występujące w źródle danych jest błędne i wymaga sprostowania, przejmuje się je do opisu bez zmian, podając jednocześnie wyjaśnienie w strefie uwag.

3.4 Oznaczenie wydania

Oznaczenie wydania zawiera zazwyczaj wyraz „wydanie” (lub jego odpowiednik w innym języku i/lub systemie pisma) oraz numerację związaną z wydaniem (np. „wydanie drugie”).

 

Oznaczenie wydania może ponadto zawierać określenie lub określenia wskazujące na różnice opisywanego wydania w stosunku do wcześniejszych wydań danej publikacji (np. „nowe wydanie”, „wydanie poprawione”), bądź też na brak takich różnic, m. in.:

  • różnice pod względem zawartości

Wydanie drugie poprawione
Wersja rozszerzona i uzupełniona

  • różnice pod względem zasięgu geograficznego

Wydanie polskie

  • różnice językowe
  • różnice związane z grupą odbiorców
  • różnice wskazujące na szczególny format lub formę fizyczną

Edycja specjalna CD + DVD
Specjalna dwupłytowa edycja

  • różne daty związane z zawartością

New releases 1991
Wydanie 1/2018

  • szczególne okoliczności towarzyszące wydaniu

Wydanie z okazji XV-lecia P.P. „Polskie Nagrania”
Wydanie pamiątkowe z okazji 100 rocznicy odzyskania niepodległości
Wydano z okazji 60-lecia Filharmonii Zielonogórskiej
Platinum edition

 

3.4.1 Oznaczenie wydania zawierające elementy innych stref opisu bibliograficznego


Jeżeli dane dotyczące innych elementów opisu bibliograficznego są składniowo powiązane z oznaczeniem wydania i stanowią jego integralną część, należy przejąć je do strefy wydania. Danych takich nie powtarza się już we właściwej im strefie.

Przykład 264.
Wydanie specjalne Planeta Marketing dla Axel Springer Polska
[W oznaczeniu wydania zawarta nazwa dystrybutora.]

 

3.4.2 Oznaczenie wydania zawarte w innej strefie opisu bibliograficznego


Jeżeli oznaczenie wydania poprzez powiązanie składniowe lub logiczne stanowi integralną część danych umieszczonych w innej strefie opisu bibliograficznego (najczęściej tytułu właściwego, dodatku do tytułu lub oznaczenia odpowiedzialności), nie powtarza się go w strefie wydania.

Przykład 265.
Mały leksykon wielkich zespołów : 15th anniversary 3 CD compilation album

Przykład 266.
Ready for the mix : 1984-2003 : special fan edition / Modern Talking

4. Strefa adresu wydawniczego (strefa publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)

Strefa adresu wydawniczego (strefa publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) obejmuje:

  • miejsce wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • nazwę wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • datę wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • miejsce wytworzenia
  • nazwę wytwórcy
  • datę wytworzenia.

4.1 Znaki umowne

W strefie adresu wydawniczego (strefie publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) stosuje się następujące znaki umowne:

 

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza nazwę drugiego i kolejnych miejsc wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • poprzedza nazwę drugiego i kolejnych miejsc wytworzenia

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza nazwę każdego wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • poprzedza nazwę każdego wytwórcy

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza datę wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • poprzedza datę wytworzenia

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • rozdziela daty wydania podane w źródle danych według różnych kalendarzy

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp

  • obejmuje dane dotyczące wytworzenia, tzn. miejsce wytworzenia, nazwę wytwórcy i datę wytworzenia, które ujmuje się łącznie w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku (przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym).

4.2 Kolejność elementów

Elementy strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) podaje się w następującej kolejności:

  • miejsce wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • nazwa wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • data wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • miejsce wytworzenia
  • nazwa wytwórcy
  • data wytworzenia.

 

Miejsce wydania, nazwa wydawcy oraz data wydania są elementami obowiązkowymi opisu bibliograficznego. Miejsce wytworzenia, nazwę wytwórcy oraz datę wytworzenia podaje się, o ile informacje te występują w publikacji i są elementem niezbędnym do identyfikacji, np. gdy w nagraniu brak informacji o miejscu wydania i wydawcy.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce wydania ; miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy ; miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce dystrybucji : nazwa dystrybutora, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa dystrybutora, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data dystrybucji

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania (miejsce wytworzenia : nazwa wytwórcy, data wytworzenia)

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania (miejsce wytworzenia : nazwa wytwórcy)

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania (data wytworzenia)

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wytworzenia

4.3 Źródła danych

Dane dla strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) należy przejmować z całej publikacji, to znaczy z następujących źródeł, wybierając źródło zawierające najpełniejsze dane:

  • etykieta (para etykiet) na nośniku nagrania lub jej odpowiednik (nadruk, informacja wyryta lub wytłoczona na powierzchni nośnika nagrania)
  • źródła towarzyszące nośnikowi nagrania, takie jak opakowanie i jego elementy (koperta płyty, obwoluta kasety, pudełko, okładki opakowania, wkładki opisowe umieszczone w przezroczystym pudełku, etykieta na opakowaniu), o ile są oryginalne
  • dodatek tekstowy do nagrania, często w formie bookletu.

 

Dopuszcza się podawanie elementów adresu wydawniczego ustalonych na podstawie danych spoza publikacji (np. katalog wydawcy, dyskografia). Dane te ujmuje się w nawias kwadratowy i wyjaśnia w strefie uwag. Wyjaśnienie można pominąć w przypadkach oczywistych, nie budzących wątpliwości, np. kiedy nazwa firmy jednoznacznie wskazuje na jej siedzibę.

Przykład 267.
[Hamburg] : Deutsche Grammophon, [1981]
[Strefa uwag: Miejsce i rok wydania na podstawie bazy Discogs online.]

Przykład 268.
[Warszawa] : Syrena-Electro, [1936]
[Strefa uwag: Miejsce i rok wydania na podstawie: Syrena Record / Tomasz Lerski. — Warsaw ; New York, [2004].]

4.4 Język i system pisma

Elementy strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).


Jeżeli miejsce wydania i/lub nazwa wydawcy są wyrażone w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę występującą jako pierwsza. Form w innych językach nie przejmuje się do opisu.

4.5 Miejsce wydania

Miejsce wydania przejmuje się w formie występującej w źródle danych. Uwzględnia się przyimki przed nazwą miejsca wydania, podobnie jak słowa lub wyrażenia związane z nazwą miejsca wydania i niepowiązane składniowo z nazwą wydawcy.

Przykład 269.
Warszawa : Polskie Radio SA, ℗ 2005

Przykład 270.
Warsaw, Poland : DUX Recording Producers, 2013

Przykład 271.
Freiburg i. Br. : M. Welte und Söhne, [1906]

Przykład 272.
[Luboń] : Urząd Miasta w Luboniu, 2015

Jeżeli w źródle danych występuje zarówno nazwa miejscowości, jak i większej jednostki administracyjnej (np. stanu, prowincji itp.), obie nazwy przejmuje się do opisu.

 

Dopuszcza się dodanie do nazwy miejsca wydania niewystępującej w źródle danych nazwy większej jednostki administracyjnej ujętej w nawias kwadratowy, jeżeli jest to potrzebne do identyfikacji miejsca wydania (np. w celu odróżnienia od innej miejscowości o takiej samej nazwie).

Przykład 273.
Hayes, Middlesex : The Gramophone Co., [1945]
[Miejsce wydania wraz z nazwą hrabstwa przejęto z etykiety.]

Przykład 274.
Chicago, Ill. : QRS Co., [1916]
[Miejsce wydania wraz z skrótem nazwy stanu przejęto z etykiety.]

Przykład 275.
Warsaw, Poland : Dux Recording Producers, 2013
[Zachowano pisownię podaną na opakowaniu. Nazwa miejsca wydania konsekwentnie stosowana przez wydawcę.]

Jeżeli wiadomo, że nazwa miejsca wydania występująca w źródle danych jest fikcyjna, błędna, niepełna lub wymaga wyjaśnienia, przejmuje się ją do opisu bez zmian, podając jednocześnie odpowiednią uwagę wyjaśniającą w strefie uwag z właściwym i/lub prawidłowo zapisanym miejscem wydania.

 

4.5.1 Więcej niż jedno miejsce wydania


Jeżeli źródło danych zawiera więcej niż jedno miejsce wydania związane z nazwą jednego wydawcy, przejmuje się je w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficzne lub w kolejności występowania, gdy takiego wyróżnienia brak.

 

Jeżeli miejsca wydania są związane z różnymi wydawcami, podaje się je przed nazwą odpowiedniego wydawcy w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficzne lub w kolejności występowania, gdy takiego wyróżnienia brak.

 

Nazwę drugiego i kolejnych miejsc wydania poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 276.
London ; New York : The Aeolian Company, [między 1902 a 1915]

Przykład 277.
Nowawes ; Berlin : Electrola, [ok. 1930]
[Strefa uwag: Na etykiecie: Nowawes und Berlin.]

Przykład 278.
[Częstochowa] : Gaude Mater ; [Warszawa] : DUX Recording Producers, [1997]

W przypadku międzynarodowych korporacji wydawniczych, które w źródle danych podają wszystkie swoje siedziby na świecie, przejmuje się wyłącznie nazwę miejsca wydania związanego z opisywaną publikacją, jeżeli możliwe jest ustalenie go na podstawie informacji podanych w publikacji. Informacje o wystąpieniu w podstawowym źródle danych innych siedzib wydawcy podaje się wyłącznie w strefie uwag.

 

4.5.2 Brak miejsca wydania


Jeżeli w publikacji brak miejsca wydania, przyjmuje się następujące rozwiązania:

  • podanie miejsca wydania ustalonego na podstawie źródeł spoza nagrania dźwiękowego
  • podanie przypuszczalnego miejsce wydania ze znakiem zapytania
  • podanie nazwy kraju wydania lub innej jednostki administracyjnej (stanu, prowincji)
  • podanie nazwy przypuszczalnego kraju wydania lub innej jednostki administracyjnej ze znakiem zapytania
  • podanie określenia „miejsce nieznane”, jeżeli nie można ustalić choćby przypuszczalnego miejsca wydania.

Przykład 279.
[Gdańsk] : Zoharum, 2017
[Strefa uwag: Miejsce wydania na podstawie strony internetowej wydawcy http://zoharum.com/.]

Przykład 280.
[Szwajcaria?] : Helvetia Schallplatten, [między 1960 a 1972]
[Strefa uwag: Prawdopodobne miejsce wydania ustalono na podstawie nazwy wydawcy.]

Przykład 281.
[Warszawa] : Orpheon, [1924]

Przykład 282.
[Polska] : [wydawca nieznany], [2018]

 

4.5.3 Miejsce dystrybucji


Miejsce dystrybucji podaje się w strefie adresu wydawniczego (strefie publikacji, produkcji, dystrybucji itp.), jeżeli miejsce wydania oraz nazwa wydawcy są nieznane.

Przykład 283.
Paris : [dystrybucja] Odeola Paris, [między 1919 a 1930]

4.6 Nazwa wydawcy

Nazwę wydawcy przejmuje się w formie występującej w źródle danych. Nie skraca się ani nie pomija poszczególnych elementów nazwy wydawcy stanowiących jej integralną część, nawet jeżeli jest to:

  • nazwa miejsca siedziby wydawcy
  • określenie dotyczące stanu prawnego instytucji (S.A., Ltd., spółka z.o.o. itp.)
  • wyrażenie typu: „we współpracy”, „na zlecenie”.

 

Określenia wyrażające inną funkcję niż wydawniczą przejmuje się do opisu w formie, w jakiej występują w źródle danych.

 

Każdą nazwę wydawcy, producenta i/lub dystrybutora poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 284.
[Moskwa] : Komitet do spraw Sztuki przy RKL ZSRR : staraniem Związku Patriotów Polskich w ZSRR, [1940]

Przykład 285.
Praha : released by Supraphon a.s., ℗ 2015

Przykład 286.
[Nowy Bedoń] : [Ośrodek Rozwojowo-Wdrożeniowy Lasów Państwowych] ; [Warszawa] : [na zlecenie Centrum Informacyjnego Lasów Państwowych], [2017]

Przykład 287.
[Toronto] : [nakładem własnym], [2015]

Jeżeli w źródle danych znajduje się nazwa wydawcy wyrażona zarówno słownie, jak i w postaci znaku wydawcy (etykieta, label, logo), do opisu przejmuje się tę pierwszą, pomijając zapis ze znaku wydawcy.


Jeżeli w źródle danych znajduje się tylko znak wydawcy, a zawartą w nim nazwę można odczytać, przejmuje się ją do opisu.

Przykład 288.
[Warszawa] : Syrena-Electro, [1936]
[Na etykiecie: Syrena-Electro (znak wydawcy), brak nazwy wydawcy Syrena Record.]

Przykład 289.
Berlin, DDR : VEB Deutsche Schallplatten, [1977]
[Na etykiecie znak wydawcy Eterna i pełna nazwa wydawcy, na opakowaniu miejsce wydania, pełna nazwa wydawcy.]

Dużą literą zapisuje się pierwsze słowo nazwy wydawcy, kolejne wyrazy zgodnie z zasadami ortograficznymi danego języka. W przypadku nazw o ustalonym, nietypowym zapisie dużych i małych liter, przejmuje się zapis bez zmian, o ile jest to zapis rozpowszechniony, a nie jednostkowy zabieg typograficzny.

Przykład 290.
Georgsmarienhütte : cpo, ℗ 2000
[Akronim cpo to forma nazwy stosowana powszechnie przez niemieckie wydawnictwo płytowe Classic Production Osnabrück.]

W przypadku ciał zbiorowych o strukturze hierarchicznej przejmuje się formę i kolejność elementów nazwy występującą w źródle danych, oddzielając poszczególne człony kropkami, jeśli występują w mianowniku. Jeśli poszczególne człony zostały podane w przypadku zależnym, przejmuje się tę formę bez zmian.

Przykład 291.
Milano : Soc. An. „La Voce del Padrone — Columbia — Marconiphone” ; 2 Korpus Polski. Wydział Dobrobytu Żołnierza, produkcja [1946]
[Podana na etykiecie nazwa drugiego wydawcy ma budowę hierarchiczną. Ponieważ poszczególne człony występują w mianowniku, rozdzielono je kropkami.]

Przykład 292.
Warszawa : Oddział Warszawski Towarzystwa Przyjaciół Grodna i Wilna, [ok. 1993]

Jeżeli nazwa wydawcy występująca w źródle danych jest fikcyjna, błędna, niepełna lub wymaga wyjaśnienia, przejmuje się ją bez zmian, podając jednocześnie odpowiednią uwagę wyjaśniającą w strefie uwag z właściwą i/lub prawidłowo zapisaną nazwą wydawcy.

 

Nie przejmuje się do strefy adresu wydawniczego nazw wydawców książek będących podstawą wydania audiobooka.

 

4.6.1 Oficjalna nazwa wydawcy a imprint


W celu rozróżnienia typów wydawanych przez siebie publikacji jeden wydawca może używać dwóch lub więcej imprintów. Wydawca może samodzielnie stworzyć własne imprinty lub, przejmując całość produkcji wydawniczej innej wytwórni fonograficznej, nadal używać jej nazwy w nowo opublikowanych nagraniach dźwiękowych. W takiej sytuacji nazwa przejętego wydawnictwa jest używana jako imprint nowego właściciela (np. Blue Mix — label Agencji Artystycznej MTJ, Studio Inigo — część Wydawnictwa WAM, Polskie Nagrania Muza — nazwa przejęta wraz z produkcją wydawniczą przez Warner Music Poland).


Nazwę wydawcy przejmuje się zgodnie z podanymi wyżej zasadami, bez względu na to, czy jest ona imprintem wydawcy identycznym z jego oficjalną nazwą, czy nie.

Przykład 293.
Warsaw, Poland : DUX Recording Producers, 2018
[Oficjalna nazwa wydawcy jest tożsama z imprintem — nazwą marketingową.]

Przykład 294.
London : E.M.I. Records, ℗ 1969
[Imprint grupy wydawniczej The Gramophone Company Ltd., której nazwa występuje w booklecie.]

Przykład 295.
[Warszawa] : Blue Mix, ℗ © 2007
[Na opakowaniu występuje tylko imprint wydawcy. Nazwa wydawcy Agencja Artystyczna MTJ nie występuje w nagraniu dźwiękowym.]

Przykład 296.
Kraków : Studio Inigo, październik 2000
[W nagraniu dźwiękowym występuje wyłącznie imprint wydawcy. Nazwa wydawcy Wydawnictwo WAM nie występuje w żadnej części nagrania dźwiękowego.]

Przykład 297.
Warszawa : Warner Music Poland Sp. z o.o., [2018]
[Na etykiecie imprint — znak pierwszego wydawcy: Polskie Nagrania Muza. Na opakowaniu nazwa obecnego wydawcy: Warner Music Poland sp. z o.o. Do adresu wydawniczego przejęto nazwę wydawcy, a nie znak wydawcy.]

 

4.6.2 Właściciel ISBN


Jeżeli w nagraniu dźwiękowym wydanym na terenie Polski występuje ISBN, obowiązkowo należy sprawdzić właściciela ISBN z kodem kraju 83 w bazie polskich wydawców w serwisie e-ISBN: https://e-isbn.pl.

 

Jeżeli nagraniu dźwiękowemu został przydzielony ISBN z puli wydawcy, którego nazwa nie występuje w publikacji, podaje się ją w nawiasie kwadratowym, dodając w strefie uwag informację o źródle danych.

 

Jeżeli w serwisie e-ISBN oficjalna nazwa wydawcy jest odmienna od imprintu wydawcy, do strefy adresu wydawniczego przejmuje się imprint wydawcy.

 

4.6.3 Więcej niż jeden wydawca


Jeżeli w źródle danych występują nazwy więcej niż jednego wydawcy, przejmuje się je w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficzne lub w kolejności występowania, gdy takiego wyróżnienia brak.

 

Jeżeli każdy z wydawców jest związany z innym miejscem wydania, nazwy poszczególnych wydawców poprzedza się właściwymi dla nich miejscami wydania.

 

Jeżeli wydawcy są związani z tym samym miejscem wydania, nazwę wspólnego miejsca wydania podaje się tylko raz — przed nazwą pierwszego z wymienianych wydawców.

 

Każdą nazwę wydawcy poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 298.
[Warszawa] : Bołt ; [Podkowa Leśna] : In Situ Foundation, © 2017
[Dwóch wydawców, każdy związany z innym miejscem wydania.]

Przykład 299.
Warszawa : Centrum Edukacji Artystycznej, © 2000 ; Warsaw, Poland : DUX Recording Producers, 2000
[Obie instytucje są wydawcami nagrania dźwiękowego, ale zapis daty wydania jest różny przy każdej nazwie.]

Przykład 300.
London : The Orchestrelle Company ; New York : The Aeolian Company, [między 1902 a 1915]

Przykład 301.
[Moskwa] : Komitet do spraw Sztuki przy RKL ZSRR : staraniem Związku Patriotów Polskich w ZSRR, [1940]

 

4.6.4 Nazwa dystrybutora


Nazwę dystrybutora przejmuje się do opisu, jeżeli w źródle danych brak nazwy wydawcy.


Jeżeli w źródle danych nazwie dystrybutora towarzyszy określenie wyrażające jego funkcję, przejmuje się je bez zmian. Jeżeli brak takiego określenia, należy w razie potrzeby (np. jeżeli nazwa dystrybutora nie wskazuje na jego funkcję) dodać je w nawiasie kwadratowym.


Przy zapisie nazwy dystrybutora stosuje się takie same reguły jak w przypadku nazwy wydawcy.

Przykład 302.
Paris : [dystrybucja] Odeola Paris, [między 1919 a 1930]
[Na etykiecie rolki pianolowej brak znaku wydawcy L’E.M.P., natomiast przy numerze katalogowym znak dystrybutora Odeola Paris.]

 

4.6.5 Wytwórca jako wydawca


Jeżeli wytwórca jest odpowiedzialny za cały proces wydawniczo-produkcyjny nagrania dźwiękowego, podaje się jego nazwę w miejsce nazwy wydawcy.

 

4.6.6 Brak nazwy wydawcy i dystrybutora


Jeżeli w nagraniu dźwiękowym brak nazwy wydawcy i nie można jej ustalić na podstawie źródeł spoza nagrania dźwiękowego, przejmuje się do opisu nazwę dystrybutora. Jeżeli jednak nazwa dystrybutora również jest nieznana, w miejsce nazwy wydawcy podaje się określenie „wydawca nieznany” ujęte w nawias kwadratowy.

Przykład 303.
[Wrocław?] : [wydawca nieznany], [2015]
[W nagraniu dźwiękowym brak nazwy wydawcy, dystrybutora i wytwórcy, i nie można ich ustalić na podstawie innych źródeł.]

4.7 Data wydania

Rok wydania podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (wyrażenie słowne, cyfry rzymskie itd.).

 

Jeżeli w źródle danych występuje data dzienna i/lub miesięczna oraz rok według kalendarza gregoriańskiego, do opisu przejmuje się datę dzienną, miesiąc, rok.

 

Jeżeli wiadomo, że data występująca w źródle danych jest fikcyjna, błędna, niepełna lub wymaga wyjaśnienia, przejmuje się ją bez zmian, podając wyjaśnienie z poprawną datą wydania w strefie uwag.

 

Datę wydania, produkcji i/lub dystrybucji poprzedza się przecinkiem z odstępem po znaku (, ).

Przykład 304.
Warsaw, Poland : DUX Recording Producers, 2018

Przykład 305.
Kraków : Studio Inigo, październik 2000
[Na wkładce w opakowaniu kasety magnetofonowej: październik 2000.]

 

4.7.1 Data dystrybucji


Datę dystrybucji podaje się obowiązkowo, jeżeli w źródle danych brak daty wydania.

 

W razie potrzeby przejmuje się do opisu datę dystrybucji odmienną od daty wydania, podając ją za datą wydania. Datę dystrybucji zawsze poprzedza się określeniem „dystrybucja”.

 

4.7.2 Brak daty wydania i dystrybucji


Jeżeli w publikacji brak daty wydania i daty dystrybucji, w jej miejsce podaje się najpóźniejszą z poniższych dat:

  • datę copyright dla fonogramu poprzedzoną abrewiaturą ℗, dużą literą P lub małą literą p (stosownie do zapisu w źródle danych)
  • datę copyright odnoszącą się do całej publikacji poprzedzoną abrewiaturą ©, określeniem słownym copyright, formą skróconą cop., dużą literą C lub małą literą c
  • datę wytworzenia nośnika dźwięku, poprzedzając ją określeniem „produkcja”.

 

Jeżeli przy dacie występują oba oznaczenia: copyright dla fonogramu i copyright, odnoszące się do wydawcy, należy podać oba, zachowując kolejność występującą w źródle danych.

 

Jeżeli w publikacji występuje data wydania i różna od niej data copyright dla fonogramu, należy podać obie daty, rozdzielając je przecinkiem. W strefie uwag należy podać nazwę właściciela copyrightu dla fonogramu, jeżeli jest ona różna od nazwy wymienionej w adresie wydawniczym.

 

Jeżeli w publikacji poza datą wydania występują inne daty i oznaczenia odnoszące się do całości publikacji lub jej części dźwiękowej, należy te informacje podać w strefie uwag.

 

Jeżeli data copyright nie odnosi się do całości nagrania dźwiękowego, tylko do innej niż dźwiękowa części publikacji, np. artykułu w dodatku tekstowym, przejmuje się tę datę w miejsce daty wydania i podaje w nawiasie kwadratowym.

 

Jeżeli data wytworzenia nie odnosi się do nośnika dźwięku, tylko do innej części publikacji, np. dodatku tekstowego (data druku), przejmuje się tę datę w miejsce daty wydania i podaje w nawiasie kwadratowym.

 

Jeżeli w nagraniu dźwiękowym brak jakiejkolwiek daty związanej z procesem wydawniczym lub prawami autorskimi, obowiązkowo podaje się ustaloną lub przybliżoną datę wydania określoną na podstawie zawartości nagrania dźwiękowego lub źródeł spoza niego, np. na podstawie katalogu wydawniczego, dyskografii, informacji o premierze lub zapowiedzi nagrania dźwiękowego, daty wpływu egzemplarza obowiązkowego, czasu aktywności wydawcy lub wykonawcy itp.

 

Do zapisu dat przybliżonych stosuje się określenia „ok.”, „przed”, „po”, „nie przed”, „nie po”, „między … a …”.

 

Jeżeli data jest znana z dokładnością do dziesięciolecia lub stulecia, stosuje się określenie „między … a …”, podając datę początkową i końcową danego dziesięciolecia lub stulecia.

Przykład 306.
Warszawa : Polskie Radio SA, ℗ © 2014
[W publikacji brak daty wydania i daty dystrybucji. Do opisu przejęto datę copyrightu dla fonogramu i copyrightu występujące w jednym ze źródeł danych.]

Przykład 307.
Kraków : Stowarzyszenie im. Ludwiga van Beethovena ; Warsaw, Poland : DUX Recording Producers, © 2016
[Przejęto datę copyrightu.]

Przykład 308.
[Niemcy] : Deutsche Grammophon, [1982]
[Strefa uwag: Miejsce i rok wydania ustalono na podstawie bazy danych Discogs online; na etykiecie dla poszczególnych utworów: ℗ 1968, 1971, 1972, 1977 Polydor International GmbH, Hamburg.]

Przykład 309.
[Warszawa] : Muza, [produkcja 1948]
[Strefa uwag: Rok produkcji ustalono na podstawie kopii dokumentacji produkcyjnej wydawcy.]

Przykład 310.
[Paris] : L'Édition Musicale Perforée, [między 1919 a 1930]
[Strefa uwag: Miejsce i data wydania na podstawie https://www.mmdigest.com/.]

Przykład 311.
[Niemcy] : Odeon, [ok. 1942]
[Strefa uwag: Rok wydania na podstawie daty nagrania.]

Przykład 312.
[Miejsce nieznane] : [wydawca nieznany], [2010]
[Strefa uwag: Rok wydania na podstawie historii zespołu na stronie internetowej
http://staporkowmgokis.pl/zespol-duraczowianki/.]

4.8 Miejsce wytworzenia i nazwa wytwórcy

Miejsce wytworzenia oraz nazwę wytwórcy podaje się obowiązkowo, jeżeli nieznane są zarówno miejsce wydania (dystrybucji), jak i nazwa wydawcy (dystrybutora).

 

Zasady przejmowania danych dotyczących miejsca wytworzenia i nazwy wytwórcy są takie same jak w przypadku miejsca wydania i nazwy wydawcy.

 

Miejsce wytworzenia i nazwę wytwórcy ujmuje się w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku, to znaczy przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym ( () ). Nazwę wytwórcy poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 313.
[Miejsce nieznane] : Philips, p1979 (Holland)

Przykład 314.
[Miejsce nieznane] : Triumph, [między 1903 a 1932] (London : manufactured by Kastner & Co. Ltd.)

4.9 Data wytworzenia

Datę wytworzenia podaje się, jeżeli jest ona odmienna od daty wydania lub dystrybucji.

 

Datę wytworzenia razem z miejscem wytworzenia i nazwą wytwórcy ujmuje się w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku, to znaczy przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym ( () ).

 

Datę wytworzenia podawaną po nazwie wytwórcy poprzedza się przecinkiem z odstępem po znaku (, ). Jeżeli nie podaje się miejsca wytworzenia ani nazwy wytwórcy, datę wytworzenia poprzedza się określeniem „produkcja”.

 

Nie stosuje się nawiasu zwykłego, jeżeli data wytworzenia jest podawana w miejsce nieznanej daty wydania (dystrybucji).

Przykład 315.
[Warszawa] : Muza, [produkcja 1948]
[Strefa uwag: Rok produkcji ustalono na podstawie kopii dokumentacji produkcyjnej wydawcy.]
[W nagraniu dźwiękowym brak daty wydania i daty dystrybucji. Obu dat nie udało się ustalić, korzystając ze źródeł spoza nagrania dźwiękowego. Zgodnie z zasadami dla takiej sytuacji w miejsce daty wydania podano datę wytworzenia (poprzedzoną określeniem „produkcja”), którą udało się ustalić.]

5. Strefa opisu fizycznego

Strefa opisu fizycznego obejmuje:

  • liczbę nośników
  • określenie nośnika dźwięku
  • czas odtwarzania
  • inne cechy fizyczne
  • format (wymiary nośnika)
  • dodatek.

5.1 Znaki umowne

W strefie opisu fizycznego stosuje się następujące znaki umowne:

 

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje czas odtwarzania
  • obejmuje opis fizyczny dodatku

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza dane techniczne nagrania
  • poprzedza opis fizyczny dodatku

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza format (wymiary nośnika)

( + ) odstęp, znak dodawania, odstęp

  • poprzedza każde oznaczenie dodatku

( [] ) odstęp, nawias kwadratowy, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje dane uzupełniające dla nagrań dźwiękowych o cechach fizycznych innych niż powszechnie używane (np. nazwa firmy, typ)
  • obejmuje liczbę stron nieliczbowanych dodatku.

5.2 Kolejność elementów

Elementy opisu podaje się w następującej kolejności:

  • liczba nośników
  • określenie nośnika dźwięku
  • czas odtwarzania
  • inne cechy fizyczne
  • format (wymiary nośnika)
  • dodatek.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku ; format

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) ; format

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) : inne cechy fizyczne ; format

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) ; format + dodatek

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) : inne cechy fizyczne ; format + dodatek

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) : inne cechy fizyczne ; format + dodatek : opis fizyczny dodatku

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) ; format + dodatek + dodatek

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) : inne cechy fizyczne ; format + dodatek (objętość dodatku : inne cechy fizyczne dodatku ; wymiary dodatku)

5.3 Źródła danych

Źródłem danych dla opisu fizycznego jest cała publikacja.

5.4 Język i system pisma

Elementy opisu fizycznego podaje się w języku polskim. Tytuł dodatku podaje się w języku występującym w dodatku, w razie potrzeby poddaje się go konwersji według zasad szczegółowych dla danego pisma (zobacz Aneks nr 20).


Jeżeli tytuł dodatku występuje w więcej niż jednym języku, podaje się wyłącznie formę w języku dominującym w dodatku (język tekstu drukowanego, język filmu). Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się tytuł wyróżniony typograficznie lub, jeśli brak wyróżnień typograficznych, pierwszy z tytułów występujących w dodatku.

5.5 Liczba nośników i określenie nośnika dźwięku

Podaje się liczbę nośników wyrażoną cyframi arabskimi wraz z określeniem rodzaju nośnika dźwięku (np. 1 płyta audio).

 

Stosuje się następujące określenia nośników dźwięku:

  • CD
  • DAT
  • kartridż audio
  • kaseta magnetofonowa
  • płyta audio
  • pocztówka dźwiękowa
  • rolka pianolowa
  • SACD
  • taśma filmowa
  • taśma magnetofonowa
  • wałek fonograficzny.

Przykład 316.
3 płyty audio

Przykład 317.
2 CD

Przykład 318.
1 SACD

Przykład 319.
1 DAT

Dane uzupełniające dla nagrań dźwiękowych o cechach fizycznych innych niż powszechnie używane, podawane po określeniu nośnika dźwięku, ujmuje się w nawias kwadratowy z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku ( [] ), to znaczy przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym.

Przykład 320.
1 kaseta magnetofonowa [Elcaset]

Przykład 321.
1 kartridż audio [RCA Sound Tape Cartridge]

Nie podaje się liczby stron płyty audio i liczby ścieżek kasety lub taśmy magnetofonowej zawierających nagranie. Te dane podaje się w razie potrzeby w strefie uwag.

5.6 Czas odtwarzania

Podaje się łączny czas odtwarzania całego nagrania dźwiękowego lub czasy odtwarzania poszczególnych jednostek tworzących nagranie dźwiękowe (poszczególnych nośników dźwięku). Czas odtwarzania przejmuje się z jednego ze źródeł danych, stosując jednostki występujące w tym źródle (godziny, minuty, sekundy). Czas odtwarzania pomija się, jeżeli nie występuje on w żadnym źródle.

 

Czas odtwarzania poszczególnych utworów podaje się w strefie uwag.

 

Czas odtwarzania ujmuje się w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku ( () ), to znaczy przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym. Czasy odtwarzania poszczególnych jednostek (nośników dźwięku) tworzących nagranie dźwiękowe oddziela się przecinkiem.

Przykład 322.
1 CD (57 min 37 s)

Przykład 323.
2 płyty audio (30 min 20 s, 26 min 31 s)
[Dla poszczególnych płyt podano czasy ich odtwarzania.]

Przykład 324.
6 CD (4 godz. 30 min)
[Dla wszystkich płyt podano łączny czas występujący na opakowaniu.]

5.7 Inne cechy fizyczne

Uwzględnia się następujące cechy fizyczne z zachowaniem kolejności:

  • sposób zapisu dźwięku na nośniku (np. zapis analogowy, zapis cyfrowy)
  • prędkość odtwarzania (np. 78 obr./min, 19,05 cm/s)
  • szerokość rowka płyty (np. mikrorowek)
  • liczbę ścieżek na taśmie magnetycznej (np. 2 ścieżki)
  • konfigurację kanałów odtwarzania dźwięku (np. stereo)
  • informację o systemie redukcji szumów (np. Dolby C).

 

Cechy standardowe dla określonego nośnika dźwięku (np. prędkość odtwarzania dla CD i kaset magnetofonowych, mikrorowek dla płyt długogrających) pomija się.

 

Cechy fizyczne nagrania poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ). Poszczególne dane oddziela się przecinkiem.

Przykład 325.
2 płyty audio (30 min 20 s, 26 min 31 s) : zapis analogowy, 33 obr./min, kwadro

Przykład 326.
1 CD (74 min 36 s) : zapis cyfrowy, stereo

Przykład 327.
1 kaseta magnetofonowa : zapis analogowy, stereo, Dolby C

5.8 Format

Podaje się w zależności od typu nośnika dźwięku:

  • średnicę płyt audio i CD (w cm)
  • średnicę powierzchni nagranej pocztówek dźwiękowych (w cm)
  • wysokość i średnicę wałków fonograficznych (w cm)
  • szerokość taśmy magnetofonowej (w mm).

 

Przy podawaniu dwóch wymiarów liczby łączy się znakiem „x”.

 

Pomija się znormalizowane wymiary: szerokość standardowej taśmy magnetofonowej, szerokość taśmy w kasecie magnetofonowej i w kartridżu.

 

Wymiary całkowitej powierzchni pocztówek dźwiękowych podaje się w strefie uwag. Pomija się wymiary opakowania.

 

Dla nagrań złożonych z różnych nośników dźwięku mających różne wymiary podaje się wymiary wszystkich nośników.

 

Format (wymiary nośnika) nagrania dźwiękowego poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 328.
2 płyty audio (30 min 20 s, 26 min 31 s) : zapis analogowy, 33 obr./min, kwadro ; 30 cm

Przykład 329.
1 CD (74 min 36 s) : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm

Przykład 330.
14 płyt audio : zapis analogowy, 33 obr./min, mono ; 30 cm + 1 płyta audio : zapis analogowy, 45 obr./min, mono ; 17,5 cm

5.9 Dodatek

W nagraniach dźwiękowych występują dwa rodzaje dodatków:


1. Dodatki tekstowe, ściśle powiązane z nagraniem dźwiękowym, zawierające szczegółowe informacje o zawartości dźwiękowej, teksty o nagranych utworach, kompozytorach, autorach, wykonawcach, teksty utworów wokalnych lub mówionych itp.). Dodatki tekstowe mają najczęściej formę bookletu, umieszczonego w opakowaniu nagrania dźwiękowego lub będącego jego integralną częścią (trwale połączone z opakowaniem). Mogą mieć również formę pojedynczej karty lub zestawu kart.


2. Dodatki o różnej postaci fizycznej, zawierające treści luźniej powiązane z nagraniem lub uzupełniające nagranie. Mogą mieć postać książki (np. z tekstem będącym inspiracją dla twórcy nagranych utworów), dysku optycznego (np. z wersją audiowizualną utworów znajdujących się w nagraniu dźwiękowym, z wywiadem przeprowadzonym z wykonawcami utworów), plakatu (np. z wizerunkiem muzyka czy zespołu muzycznego), innego materiału ikonograficznego itp.

 

Dla dodatku, który jest rozpowszechniany z opisywanym nagraniem dźwiękowym i nie może być użytkowany niezależnie od niego, nie tworzy się osobnego opisu bibliograficznego.

 

W strefie opisu fizycznego jako oznaczenie dodatku podaje się liczbę jednostek z określeniem jego postaci fizycznej lub nadany samodzielnie wyraz lub wyrażenie zwięźle charakteryzujące dodatek. Nie podaje się tytułów lub części tytułu dodatku, jeżeli są takie same jak tytuł nagrania dźwiękowego.

 

Dla dodatków tekstowych, a w razie potrzeby także po dodatkach innego rodzaju, dodaje się opis fizyczny dodatku. Nie podaje się wymiarów bookletów i dodatków o ustandaryzowanych wymiarach takich jak CD, DVD itp.

 

W strefie uwag podaje się w uzasadnionych przypadkach informację dotyczącą zawartości dodatku oraz inne dane uznane za ważne.

 

Każde oznaczenie dodatku poprzedza się znakiem dodawania z odstępem po obu stronach znaku ( + ). Objętość, inne cechy fizyczne i wymiary dodatku ujmuje się w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku ( () ), czyli przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym. Opis fizyczny dodatku poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ). Format dodatku poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 331.
1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + 1 booklet
[Standardowe określenie dodatku tekstowego ściśle powiązanego z nagraniem.]

Przykład 332.
1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + 1 plakat

Przykład 333.
1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + 1 DVD
[Strefa uwag: DVD zawiera film dokumentalny o zespole, teledyski, nagrania z koncertów w Lipsku, Lublinie i Radomiu, galerię zdjęć z koncertów z lat 2005-2009.]

Przykład 334.
1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + 10 kart
[Strefa uwag: Na kartach teksty utworów w języku polskim i ilustracje.]

Przykład 335.
1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + dodatek ([28] stron : ilustracje kolorowe ; 20 cm)
[Strefa uwag: Książka zawiera teksty piosenek w języku polskim oraz 20 zabaw edukacyjnych.]
[Książka zawiera materiały ściśle powiązane z CD, dlatego opisano ją w jednym rekordzie.]

Przykład 336.
8 CD (10 godz. 28 min) : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + dodatek (200 stron : ilustracje ; 19 cm)
[Strefa uwag: Dodatek we wspólnym opakowaniu z płytami zawiera tekst o instrumentach Jérôme'a Lejeune'a i ilustracje instrumentów.]

Jeżeli dodatek tekstowy posiada tytuł wyróżniający i/lub własne cechy poza elementami opisu fizycznego (np. oznaczenie odpowiedzialności), w strefie opisu fizycznego podaje się ogólne określenie charakteryzujące dodatek (np. „dodatek”) oraz opis fizyczny. Tytuł dodatku wraz z jego oznaczeniem odpowiedzialności i ewentualnymi innymi elementami podaje się w strefie uwag.

Przykład 337.
1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + 1 Blu-ray + dodatek (41, [3] strony : ilustracje ; 16 cm) + plakat
[Strefa uwag: Tytuł dodatku: Paradise lost. Book 2 / by John Milton.]

6. Strefa serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego

Strefa serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego obejmuje:

  • tytuł właściwy serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
  • tytuł równoległy serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
  • dodatki do tytułu serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
  • równoległe dodatki do tytułu serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
  • oznaczenie podserii
  • tytuł podserii
  • ISSN
  • numerację związaną z serią i/lub wieloczęściowym nagraniem dźwiękowym.

6.1 Znaki umowne

W strefie serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego stosuje się następujące znaki umowne:

 

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje zespół elementów dotyczących jednej serii (w tym podserii, jeśli występuje) i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego

( () () ) nawias zwykły, odstęp, nawias zwykły

  • zespoły elementów dotyczących poszczególnych dwóch lub więcej serii (w tym podserii) i/lub wieloczęściowych nagrań dźwiękowych ujmuje się w odrębne nawiasy zwykłe i oddziela odstępem

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • poprzedza każdy tytuł równoległy
  • poprzedza każdy równoległy dodatek do tytułu, jeśli nie jest podawany po tytule równoległym

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza każdy dodatek do tytułu
  • poprzedza równoległy dodatek do tytułu podawany po tytule równoległym

( / ) odstęp, prawy ukośnik, odstęp

  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza każde kolejne oznaczenie odpowiedzialności tego samego rodzaju
  • poprzedza ISSN serii lub podserii
  • poprzedza tytuł podserii podawany po oznaczeniu podserii

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza każde kolejne oznaczenie odpowiedzialności różnego rodzaju
  • poprzedza numerację w obrębie serii lub podserii

(. ) kropka, odstęp

  • poprzedza oznaczenie podserii podawane po tytule serii
  • poprzedza tytuł podserii podawany po tytule serii (gdy brak oznaczenia podserii).

6.2 Kolejność elementów

Kolejność i obecność elementów w strefie serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego zależy od rodzaju elementów występujących w poszczególnych miejscach nagrania dźwiękowego (w pewnych sytuacjach niektóre elementy można podać tylko w strefie uwag). Podstawowa, wyjściowa kolejność elementów w tej strefie to:

  • tytuł właściwy serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
  • ISSN
  • numeracja związaną z serią i/lub wieloczęściowym nagraniem dźwiękowym.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

a. Seria główna

 

(Tytuł serii)

 

(Tytuł serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii, ISSN ; numeracja)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii, ISSN ; numeracja)

 

(Tytuł serii / oznaczenie odpowiedzialności serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii / oznaczenie odpowiedzialności serii, ISSN ; numeracja)

 

b. Podseria

 

(Wyróżniający tytuł podserii)

 

(Wyróżniający tytuł podserii ; numeracja podserii)

 

(Wyróżniający tytuł podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

(Tytuł serii. Niewyróżniający tytuł podserii ; numeracja podserii)

 

(Tytuł serii. Niewyróżniający tytuł podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

(Tytuł serii / oznaczenie odpowiedzialności serii. Niewyróżniający tytuł podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

(Tytuł serii. Oznaczenie podserii, Niewyróżniający tytuł podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

(Tytuł serii. Oznaczenie sekcji, ISSN sekcji ; numeracja sekcji)

 

c. Elementy równoległe

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii, ISSN ; numeracja)

 

(Tytuł serii ; numeracja = Tytuł równoległy serii ; równoległa numeracja)

 

(Tytuł serii, ISSN ; numeracja = Tytuł równoległy serii ; równoległa numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii : dodatek do tytułu serii)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii : dodatek do tytułu serii : dodatek do tytułu serii)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii = Tytuł równoległy serii : równoległy dodatek do tytułu serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii = równoległy dodatek do tytułu serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii / oznaczenie odpowiedzialności serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii / oznaczenie odpowiedzialności serii, ISSN ; numeracja)

 

(Tytuł serii. Niewyróżniający tytuł podserii = Tytuł równoległy serii. Niewyróżniający tytuł równoległy podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

d. Wieloczęściowe nagranie dźwiękowe

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego)

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego ; numeracja)

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego : dodatek do tytułu)

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego : dodatek do tytułu ; numeracja)

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego / oznaczenie odpowiedzialności)

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego / oznaczenie odpowiedzialności ; numeracja)

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności odmiennego charakteru ; numeracja)

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego. Określenie części ; numeracja)

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego. Określenie części, tytuł części / oznaczenie odpowiedzialności ; numeracja)

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego = Tytuł równoległy wieloczęściowego nagrania dźwiękowego)

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego = Tytuł równoległy wieloczęściowego nagrania dźwiękowego ; numeracja)

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego : dodatek do tytułu = Tytuł równoległy wieloczęściowego nagrania dźwiękowego : równoległy dodatek do tytułu)

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego : dodatek do tytułu = Tytuł równoległy wieloczęściowego nagrania dźwiękowego : równoległy dodatek do tytułu ; numeracja)

 

(Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego : dodatek do tytułu = równoległy dodatek do tytułu ; numeracja)

 

e. Więcej niż jedna seria, seria i wieloczęściowe nagranie dźwiękowe

 

(Dane pierwszej serii) (Dane drugiej serii)

 

(Dane wieloczęściowego nagrania dźwiękowego) (Dane serii)

6.3 Źródła danych

Źródłami danych dla oznaczenia serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego są w kolejności:

  • etykieta (para etykiet) na nośniku nagrania lub jej odpowiednik (nadruk, informacja wyryta lub wytłoczona na powierzchni nośnika nagrania)
  • źródła towarzyszące nośnikowi nagrania, takie jak opakowanie i jego elementy (koperta płyty, obwoluta kasety, pudełko, okładki opakowania, wkładki opisowe umieszczone w przezroczystym pudełku, etykieta na opakowaniu), o ile są oryginalne
  • dodatek tekstowy do nagrania, często w formie bookletu.

 

Informacje pochodzące spoza publikacji ujmuje się w nawiasy kwadratowe.

6.4 Język i system pisma

Elementy strefy serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

6.5 Pisownia (przejmowanie danych)

W strefie serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego:

  • nie stosuje się uwspółcześnionej pisowni
  • nie poprawia się pomyłek błędów, literówek lub niepoprawnych znaków diakrytycznych
  • nie zapisuje się akcentów wyrazowych ani pochylenia samogłosek
  • znaki interpunkcyjne, typograficzne, symbole i cyfry zapisuje się w formie występującej w źródle danych
  • numerację części podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (np. słowna, cyfry rzymskie), z wyjątkiem przypadków, gdy uzasadnione jest dokładne zachowanie formy występującej w źródle danych (np. gdy numeracja jest wyrażona kombinacją cyfr rzymskich i arabskich)
  • w tytule serii w języku polskim wszystkie wyrazy, oprócz przyimków i spójników oraz takich wyrażeń jak: „imienia”, „pod wezwaniem”, „do spraw”, należy pisać dużą literą. W przypadku innych języków w zapisie tytułu serii stosuje się zasady ortografii właściwe dla danego języka
  • w tytule wieloczęściowego nagrania dźwiękowego tylko pierwsze słowo zapisuje się dużą literą, pozostałe — zgodnie z ortografią danego języka.

Przykład 338.
(GT Archive Series ; 05)
[Tytuł serii.]

Przykład 339.
(Mieczysław Fogg znany i nieznany ; 5)
[Tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego.]

6.6 Tytuł serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego

6.6.1 Tytuł właściwy serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego


Tytuł właściwy serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego przejmuje się w formie, w jakiej występuje w źródle danych, z zachowaniem podanej wyżej kolejności źródeł.

 

Tytuł właściwy serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego jako element początkowy zespołu elementów dotyczących serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego poprzedza się nawiasem zwykłym otwierającym (().

 

Seria

Przykład 340.
(Alte Musik in unserer Zeit)

Przykład 341.
(Collection „Le Cercle Musical”)

Przykład 342.
(Dawna Muzyka Polska na Płytach Gramofonowych „Veriton”)

Przykład 343.
(Concert Classics Series)

Przykład 344.
(Composers and The Art of Their Time)

Przykład 345.
(DHM Original Album Classics)

Przykład 346.
(Contemporary Classic ; vol. 1)

Przykład 347.
(Czarodziejskie Opowieści MC)

Przykład 348.
(Hat[now]ART)

Przykład 349.
(Kolekcja Muzyki Ludowej Polskiego Radia)

Przykład 350.
(Marek Sierocki Przedstawia)

Przykład 351.
(Living Stereo)

Przykład 352.
(A Columbia Musical Treasury)

 

Wieloczęściowe nagranie dźwiękowe

Przykład 353.
(Complete MacGregor transcriptions ; vol. 2)

Przykład 354.
(Dzieła wszystkie / Jan Sebastian Bach ; 58)

Przykład 355.
(Mieczysław Fogg znany i nieznany ; 5)

Przykład 356.
(Gesamtausgabe / Ludwig van Beethoven ; II 4. 1.2233)

Jeżeli w różnych miejscach publikacji występują wyrażone w tym samym języku i/lub systemie pisma odmienne tytuły tej samej serii lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego, należy przejąć tytuł podany w pierwszym źródle danych. Jeżeli takiego tytułu brak — tytuł z następnego źródła danych, w podanej wyżej kolejności.

 

Odmienne tytuły nieprzejęte do strefy serii podaje się w strefie uwag, wraz z informacją o umiejscowieniu w nagraniu dźwiękowym.

 

Jeżeli tytuł serii wyrażony jest jedynie znakiem graficznym, nie podaje się jej nazwy w strefie serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego. W strefie uwag podaje się nazwę serii nadaną przez katalogującego lub powszechnie znaną.

 

Jeżeli tytuł serii jest częściowo wyrażony znakiem graficznym, nazwę serii podaje się w strefie serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego, przejmując występujący w tytule znak graficzny. Jeżeli jakiegoś znaku czy symbolu nie można przejąć ze względów technicznych, zastępuje się go opisem lub odpowiednikiem literowym albo słownym ujętym w nawias kwadratowy i w razie potrzeby podaje uwagę wyjaśniającą w strefie uwag.

 

W przypadku nagrań dźwiękowych, które nie są wydawane pod wspólnym tytułem jako części nagrania wieloczęściowego lub w ramach serii, ale które według informacji od autora i/lub wydawcy mają zgodnie z jego/ich zamierzeniem stanowić cykl, nie podaje się żadnych danych w strefie serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego.

 

Informacje o tzw. cyklu bez tytułu podaje się tylko w strefie uwag.

Przykład 357.
Ania na uniwersytecie / Lucy Maud Montgomery ; przełożyła Janina Zawisza-Krasucka
[Strefa uwag: Stanowi część 3. cyklu, część 1. pt.: Ania z Zielonego Wzgórza, część 2. pt.: Ania z Avonlea.]
[W nagraniu dźwiękowym brak tytułu i numeracji, informacja o cyklu i kolejności tytułów pochodzi od katalogującego.]

Przykład 358.
Harry Potter i insygnia śmierci / J. K. Rowling ; przekład Andrzej Polkowski
[Strefa uwag: Stanowi część 7. cyklu.]
[W nagraniu dźwiękowym brak numeracji, informacja o cyklu znajduje się w komentarzu na opakowaniu.]

Jeżeli wydawca nagrania dźwiękowego nie opatrzył go tytułem serii, ale szata graficzna oraz wykaz pozycji danej serii (np. w późniejszych częściach) pozwala na jej identyfikację, ustalony tytuł należy podać w nawiasie kwadratowym.

 

6.6.2 Tytuł równoległy serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego


Jeżeli w nagraniu dźwiękowym tytuł właściwy serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego jest wyrażony w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, za tytuł właściwy uznaje się tytuł w języku dominującym w nagraniu (język utworów wokalnych, język słowa mówionego). Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się:

  • tytuł wyróżniony typograficznie
  • pierwszy z tytułów występujących w wybranym dla serii lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego źródle danych, jeśli brak wyróżnień typograficznych.

 

Pozostałe tytuły występujące w wybranym dla serii lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego źródle danych podaje się jako tytuły równoległe w kolejności wskazanej poprzez wyróżnienie typograficzne, a gdy takiego wyróżnienia brak — w kolejności ich występowania.

 

Za tytuł równoległy uznaje się także odmienny językowo od tytułu właściwego tytuł oryginału serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego, jeżeli występuje on w publikacji w tym charakterze.

 

Tytuł równoległy poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ). Tytuł równoległy podaje się po tytule właściwym.

 

Jeżeli występują równoległe wersje innych elementów strefy serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego, dane wyrażone w tym samym języku i/lub systemie pisma należy grupować razem i całą grupę poprzedzić znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku. Wewnątrz grupy należy stosować znaki umowne odpowiadające poszczególnym elementom.

 

Seria

Przykład 359.
Perły Muzyki Polskiej = The Pearls of Polish Music
[Tytuł równoległy serii.]

Przykład 360.
(Jasnogórska Muzyka Dawna = Music from Jasna Góra = Musica Claromontana ; vol. 64)
[Dwa tytuły równoległe serii.]

 

Wieloczęściowe nagranie dźwiękowe

Przykład 361.
(Complete edition = Összkiadás / Bartók Béla ; 4)

 

6.6.3 Tytuł rodzajowy i tytuł niewyróżniający


Jeżeli tytułem serii jest nazwa rodzajowa lub tytuł niewyróżniający, do strefy serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego przejmuje się oznaczenie odpowiedzialności dotyczące serii.

 

Oznaczenie odpowiedzialności serii przejmuje się w formie występującej w źródle danych. Jeżeli oznaczenie odpowiedzialności jest powiązane składniowo z tytułem serii, przejmuje się je do opisu w takiej formie bez zmian. Jeżeli nie jest powiązane składniowo — podaje się je po prawym ukośniku z odstępem po obu stronach znaku ( / ).

 

Jeżeli oznaczenie odpowiedzialności występuje w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego serii. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę występującą jako pierwsza.

Przykład 362.
(Folk Music Collection / Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk ; vol. 4)
[Tytuł niewyróżniający — nazwa rodzajowa.]

Przykład 363.
(Audioteka PWN)
[Nazwa ciała zbiorowego zawarta w tytule serii.]

Jeżeli tytułem nagrania dźwiękowego jest tytuł zbiorczy (np. Dzieła wszystkie, Complete collection), do strefy serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego przejmuje się oznaczenie odpowiedzialności.

 

Oznaczenie odpowiedzialności wieloczęściowego nagrania dźwiękowego przejmuje się w formie występującej w źródle danych. Jeżeli oznaczenie odpowiedzialności jest powiązane składniowo z tytułem wieloczęściowego nagrania dźwiękowego, przejmuje się je do opisu w takiej formie bez zmian. Jeżeli nie jest powiązane składniowo — podaje się je po prawym ukośniku z odstępem po obu stronach znaku ( / ).

 

Jeżeli oznaczenie odpowiedzialności występuje w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego wieloczęściowego nagrania dźwiękowego. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę występującą jako pierwsza.

Przykład 364.
(Opera omnia / Mikołaj Zieleński ; vol. 2)

Przykład 365.
(Dzieła wszystkie w wykonaniu artystów polskich = Complete works performed by Polish artists / Fryderyk Chopin ; redakcja Janusz Urbański)

Przykład 366.
(Arturo Toscanini : the complete RCA collection ; vol. 60)
[Oznaczenie odpowiedzialności zawarte w tytule wieloczęściowego nagrania dźwiękowego.]

 

6.6.4 Dodatek do tytułu serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego


Dodatek (dodatki) do tytułu serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego podaje się po tytule właściwym lub po tytułach równoległych (jeśli występują).

 

Jeżeli w publikacji występują dwa lub więcej dodatki do tytułu, jako pierwszy podaje się dodatek wyróżniony typograficznie. Jeśli brak takiego wyróżnienia, dodatki do tytułu podaje się w kolejności ich występowania.

 

Pierwszy wyraz dodatku do tytułu zapisuje się małą literą, jeżeli jest to zgodne z zasadami ortograficznymi danego języka.

 

Każdy dodatek do tytułu poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

 

Seria

Przykład 367.
(Red Seal De Luxe : non-breakable)

 

Wieloczęściowe nagranie dźwiękowe

Przykład 368.
(Glenn Gould : the complete Bach collection ; CD 11)

Przykład 369.
(Idil Biret Beethoven edition : complete piano sonatas, concertos and symphony transcriptions ; 2)

 

6.6.5 Równoległy dodatek do tytułu serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego


Jeżeli równoległe dodatki do tytułu towarzyszą tytułom równoległym wyrażonym w tym samym języku i/lub systemie pisma, grupuje się je i całą grupę poprzedza znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ). Równoległe dodatki do tytułu podawane po tytułach równoległych wyrażonych w tym samym języku i/lub systemie pisma poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

 

Jeżeli brak tytułów równoległych, wszystkie równoległe dodatki do tytułu podaje się po dodatku (dodatkach) do tytułu serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego. W takiej sytuacji każdy równoległy dodatek do tytułu poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ).

6.7 Podseria / część / sekcja

Jeżeli nagranie dźwiękowe zostało wydane w podserii o tytule wyróżniającym, w strefie serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego podaje się wyłącznie oznaczenie podserii. Dane dotyczące serii głównej podaje się w strefie uwag, stosując znaki umowne właściwe dla strefy serii. Oznaczenie podserii, jako element początkowy strefy serii, poprzedza się nawiasem zwykłym otwierającym (().

Przykład 370.
(An Anthology of African Music = Anthologie de la Musique Africaine = Anthologie afrikanischer Musik ; 9)
[Strefa uwag: Seria główna: UNESCO Collection = Collection UNESCO = UNESCO-Reihe / general editor = editeur général = Hauptherausgeber Paul Collaer.]

Jeżeli nagranie dźwiękowe zostało wydane w podserii o tytule niewyróżniającym, w strefie serii podaje się tytuł serii głównej (z ewentualnym oznaczeniem odpowiedzialności dla serii), a tytuł podserii po kropce z odstępem (. ). Pozostałe dane serii głównej podaje się w strefie uwag.

 

Jeżeli podseria oprócz niewyróżniającego tytułu ma także swoje oznaczenie, podaje się je przed tytułem podserii poprzedzone kropką z odstępem. Tytuł podserii podaje się po oznaczeniu podserii poprzedzony przecinkiem i odstępem (, ).

Przykład 371.
(Naxos Historical. Great Pianists)

Przykład 372.
(Iz Sokroviŝnicy Mirovogo Ispolnitel'skogo Iskusstva. Vokalisty = The World’s Leading Interpreters of Music. Vocalists)

Jeżeli w ramach całości wieloczęściowego nagrania dźwiękowego dokonano podziału na części, podserie, sekcje, ich oznaczenia podaje się po tytule, ewentualnie po tytułach równoległych i dodatkach do tytułu. Oznaczenie części poprzedza się kropką i odstępem (. ).

 

Oznaczenie części może zawierać numer lub numer wraz określeniem części. Określenia przejmuje się wyłącznie z nagrania dźwiękowego i skraca zgodnie z wykazem skrótów (zobacz Aneks nr 15). Numer części podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (słowna, cyfry rzymskie), z wyjątkiem przypadków, gdy uzasadnione jest zachowanie formy występującej w źródle danych (np. gdy numeracja jest wyrażona kombinacją cyfr rzymskich i arabskich).

 

Tytuł części zależny od tytułu całości poprzedza się przecinkiem i odstępem (, ), o ile występuje oznaczenie części. Jeżeli brak oznaczenia części, tytuł części poprzedza się kropką i odstępem(. ).

6.8 ISSN

W strefie serii podaje się ISSN, jeżeli występuje w nagraniu dźwiękowym.
Jeżeli tytuł właściwy serii składa się z tytułu serii głównej i tytułu zależnego podserii, podaje się wyłącznie ISSN podserii. ISSN serii głównej podaje się w strefie uwag.

6.9 Numeracja

Do strefy serii przejmuje się numerację w obrębie serii, podserii i/lub całości wieloczęściowego nagrania dźwiękowego wraz z towarzyszącymi jej określeniami. Numerację podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (słownej, cyfr rzymskich), z wyjątkiem przypadków, gdy uzasadnione jest dokładne zachowanie formy występującej w źródle danych (np. gdy numeracja jest wyrażona kombinacją cyfr rzymskich i arabskich). Określenia towarzyszące numeracji skraca się według wykazu skrótów określeń towarzyszących numeracji (zobacz Aneks nr 15) i zapisuje się małą literą, chyba że jest to sprzeczne z ortografią danego języka.

 

Jeżeli numeracja składa się z roku i innego numeru, przy czym z początkiem nowego roku numeracja jest wznawiana, jako pierwszy podaje się rok. Jeżeli natomiast numeracja składa się z roku i innego numeru, ale jest ciągła w obrębie całej serii, jako pierwszy podaje się indywidualny numer.

 

Jeżeli numeracja występująca w nagraniu dźwiękowym jest błędna, przejmuje się ją do oznaczenia serii bez zmian oraz podaje się wyjaśnienie w strefie uwag.

 

Jeżeli tytuł właściwy serii składa się z tytułu serii głównej i tytułu niewyróżniającego podserii, numerację serii głównej podaje się wyłącznie w strefie uwag.

 

Seria

Przykład 373.
(Decca Personality Series ; album no. 145)

Przykład 374.
(Unvergänglich, Unvergessen ; Folge 200)

 

Wieloczęściowe nagranie dźwiękowe

Przykład 375.
(Complete piano works / Karol Szymanowski ; vol. 2)

Przykład 376.
(Wydanie narodowe edycja fonograficzna. Seria A, Utwory wydane za życia Chopina ; vol. 5)

6.9.1 Równoległe oznaczenie numeracji


Równoległe określenia towarzyszące numeracji przejmuje się, jeżeli towarzyszą im tytuły równoległe serii. Jeżeli w nagraniu dźwiękowym występuje zarówno tytuł równoległy serii i/lub podserii, jak też równoległe określenie towarzyszące numeracji, przejmuje się oba z nich bezpośrednio za tytułem właściwym/równoległym, któremu odpowiadają językowo. Jeżeli określenie występuje tylko w jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się je za ostatnim tytułem równoległym.

 

6.9.2 Więcej niż jeden system numeracji


Jeżeli seria posiada dwa odrębne systemy numeracji, podaje się je w kolejności występującej w publikacji, rozdzielając je przecinkiem i odstępem.

 

6.9.3 Nowy ciąg numeracji


Jeżeli dotychczasowy ciąg numerów serii został zastąpiony nowym ciągiem poprzedzonym określeniem typu „nowa seria”, „seria druga” itp. lub ich odpowiednikiem w innym języku, przejmuje się to określenie wraz z nowym ciągiem numeracji, rozdzielając je przecinkiem i odstępem.

 

6.9.4 Opis więcej niż jednego numeru


Przy opisie więcej niż jednej części serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego podaje się pierwszy i ostatni numer oddzielone łącznikiem, jeżeli numery następują kolejno po sobie. Jeżeli numery nie następują kolejno po sobie, wymienia się je wszystkie, rozdzielając przecinkiem i odstępem.

6.10 Nagranie dźwiękowe należące do więcej niż jednej serii

Jeżeli nagranie dźwiękowe wchodzi w skład więcej niż jednej serii, zespoły elementów dotyczących poszczególnych serii należy ujmować w odrębne nawiasy zwykłe i podawać w strefie serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego w kolejności alfabetycznej według tytułów serii.


Jeżeli nagranie dźwiękowe wchodzi jednocześnie w skład serii oraz stanowi część wieloczęściowego nagrania dźwiękowego, w pierwszej kolejności podaje się oznaczenie wieloczęściowego nagrania dźwiękowego.

Przykład 377.
(Das alte Werk) (Musik und ihre Zeit)
[Alfabetyczna kolejność tytułów serii.]

Przykład 378.
(Villard de Honnecourt : métier, memoires and travels of a 13th-century cathedral builder ; vol. 2) (Glossa Platinum)
[W pierwszej kolejności podaje się tytuł wieloczęściowego nagrania dźwiękowego.]

7. Strefa uwag

W strefie uwag podaje się:

  • dane należące do innych stref opisu bibliograficznego, których jednak przepisy nie pozwalają włączyć do odpowiedniej strefy lub też nakazują czy pozwalają podać tylko w strefie uwag
  • dane wyjaśniające informacje podane w innych strefach opisu bibliograficznego
  • dodatkowe informacje uznane za ważne.

 

Informacje podane w strefie uwag mogą dotyczyć dowolnego aspektu opisywanego nagrania dźwiękowego.

 

Specyficzny charakter uwag nie pozwala na ich kompletne wyliczenie. Można je kategoryzować według stref opisu bibliograficznego. Oprócz uwag odnoszących się do tych stref można podawać uwagi, które nie wiążą się z żadną strefą opisu bibliograficznego.

7.1 Źródła danych

Informacje służące do sformułowania uwag przejmuje się z nagrania dźwiękowego (np. uwaga o zawartości, źródle finansowania) lub spoza niego (np. uwaga dotycząca tytułu lub odpowiedzialności, uwaga dotycząca adresu wydawniczego).

7.2 Język i system pisma

Tekst uwagi formułuje się w języku polskim w sposób zwięzły i przejrzysty. Wyjątek stanowią uwagi przejmowane bezpośrednio z publikacji, bez zmiany języka, w formie cytaty. Uwagi takie ujmuje się w cudzysłów.

Przykład 379.
„Ork. Perskiego Oka pod dyr. Wiehlera”
[Informacja o wykonawcach podana w formie cytaty.]

Przykład 380.
„Hermine Kittel, k.k. Hofopersängerin mit Orchesterbegleitung, Wien”
[Informacja o wykonawcach podana w formie cytaty.]

7.3 Znaki umowne

Strefa uwag nie ma własnych znaków umownych, niemniej:

  • w przypadku sformalizowanej uwagi o zawartości opisywanego nagrania dźwiękowego stosuje się znaki umowne używane w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • podając dane serii głównej, stosuje się znaki umowne stosowane w strefie serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
  • podając uwagę o współtwórcach i wykonawcach, stosuje się znaki umowne stosowane w zapisie oznaczenia odpowiedzialności w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności (ta sama funkcja lub różne funkcje).

7.4 Sposób zapisu

W przypadku uwag formułowanych przez katalogującego nie stosuje się skracania wyrazów, z wyjątkiem skrótów przewidzianych do stosowania w opisie bibliograficznym (zobacz Aneks nr 15).

 

Wyrażenia wprowadzające powinny być jednolite. Tekst uwagi należy oddzielać od wyrażenia wprowadzającego dwukropkiem, przy czym nie jest to znak umowny, a zwykły znak interpunkcyjny, z odstępem tylko po znaku (: ).

 

Jeżeli uwaga zawiera odesłanie do innego obiektu bibliograficznego, należy podać dane pozwalające na jego identyfikację.

 

Poszczególne uwagi pisane w ciągłości wiersza oddziela się kropką i odstępem (. ).

7.5 Kolejność uwag

Uwagi podaje się w następującej kolejności:


1. Uwaga o utworach współwydanych
2. Sformalizowana uwaga o zawartości
3. Uwagi dotyczące poszczególnych stref opisu bibliograficznego

a. uwagi dotyczące tytułu
b. uwagi dotyczące oznaczenia odpowiedzialności
c. uwagi dotyczące oznaczenia wydania
d. uwagi dotyczące adresu wydawniczego
e. uwagi dotyczące opisu fizycznego
f. uwagi dotyczące serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
g. inne uwagi
h. uwagi dotyczące identyfikatora i sposobu uzyskania nagrania dźwiękowego

4. Uwaga o współtwórcach i producentach nagrania dźwiękowego
5. Uwaga o wykonawcach lub uczestnikach nagrania dźwiękowego
6. Uwaga o czasie i miejscu nagrania lub nadania
7. Uwaga o ograniczeniu w rozpowszechnianiu
8. Uwaga o grupie odbiorców
9. Uwaga o podstawie reedycji
10. Uwaga o innej postaci fizycznej
11. Uwaga o źródle finansowania
12. Uwaga o technicznych cechach nagrania dźwiękowego
13. Uwaga o języku
14. Uwaga o nagrodzie

7.6 Sformalizowana uwaga o zawartości

W strefie uwag podaje się informacje o zawartości lub częściowej zawartości opracowywanego nagrania dźwiękowego. Uwaga zawiera tytuły poszczególnych utworów wydanych pod wspólnym tytułem oraz oznaczenia odpowiedzialności i inne informacje towarzyszące (np. datę powstania utworu podaną po tytule, czas odtwarzania poszczególnych utworów podany przez wydawcę, nazwy wykonawców).

 

Uwagi o zawartości nie podaje się w przypadku antologii i składanek muzycznych zawierających dużą liczbę utworów.

 

W opisie całości wieloczęściowego nagrania dźwiękowego uwaga może zawierać informacje o zawartości poszczególnych części publikacji.

 

Jeżeli wszystkie utwory mają jednakowe oznaczenie odpowiedzialności i występuje ono w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności, w uwadze pomija się je.

 

Informacje przejmuje się z tego źródła w publikacji (etykieta, opakowanie, dodatek tekstowy), w którym dane są najpełniejsze. Nie należy informacji przejętych z jednego źródła uzupełniać informacjami z innego źródła. Dane obejmują tytuł, dodatki do tytułu, tytuły równoległe, oznaczenie odpowiedzialności i czas nagrania poszczególnych utworów.

 

W uwadze o zawartości stosuje się znaki umowne odpowiadające poszczególnym elementom strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. Czas odtwarzania (także w przypadku kilku utworów tego samego autorstwa) podaje się po oznaczeniu odpowiedzialności, ujmując go w nawias zwykły
( () ). Czasy odtwarzania kilku utworów podane w jednym nawiasie oddziela się przecinkiem i odstępem (, ).

 

Minuty i sekundy podaje się za pomocą cyfr arabskich, rozdzielając obie wartości dwukropkiem bez spacji (:). Pomija się cyfrę 0 przed liczbą minut mniejszą niż 10. Liczbę sekund mniejszą niż 10 uzupełnia się na pierwszym miejscu cyfrą 0 (np. 7:04, co oznacza 7 minut i 4 sekundy).

 

W opisie całości wieloczęściowego nagrania dźwiękowego dane mogą obejmować oznaczenie części, tytuł części, dodatki do tytułu części, tytuł równoległy części, oznaczenie odpowiedzialności odnoszące się do części, o ile nie jest ono identyczne z oznaczeniem odpowiedzialności dla całości wieloczęściowego nagrania dźwiękowego.

 

Zapis poszczególnych elementów przejmuje się w formie występującej w publikacji. Nie poprawia się błędów występujących w nagraniu. Błędy komentuje się w osobnej uwadze.

Przykład 381.
Zawiera: Carnaval op. 9 (1834/1835) ; Faschingsschwank aus Wien op. 26 (1839/1940) ; Gesänge der Frühe : fünf Klavierstücke op. 133 (1853)
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Wojciech Kocyan plays Robert Schumann.]
[Kompozytor i wykonawca są wspólni dla wszystkich utworów, zostali podani w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. W publikacji podano łączny czas odtwarzania wszystkich utworów.]

Przykład 382.
Zawiera: Für Elise / Ludwig van Beethoven (3:25). Impromptu in A flat major op. 90 no. 4 / Franz Schubert (7:36). Etude in F minor op. 10 no. 9 ; Etude in C minor op. 10 no. 12 „Revolution” ; Nocturne in F sharp major op. 15 no. 2 ; Fantaisie-impromptu in C sharp minor op. 66 ; Mazurka in D major op. 33 no. 2 ; Valse in D flat major op. 64 no. 1 „Minute” ; Polonaise in A flat major op. 53 „Heroic” / Frederic Chopin (2:0, 2:35, 3:42, 5:30, 2:33, 1:44, 7:08). Intermezzo : Faschingschwank aus Wien ; Widmung : paraphrase by Franz Liszt / Robert Schumann (2:15, 3:38). Sonetto 47 del Petrarca / Franz Liszt (4:58). Rigoletto : paraphrase by Franz Liszt / Giuseppe Verdi (7:07). Capriccio in F sharp minor op. 76 no. 1 ; Intermezzo in B minor op. 117 no. 2 / Johannes Brahms (2:43, 3:37). Notturno op. 54 no. 4 ; Schmetterling (Papillon) op. 43 no. 1 / Edvard Grieg (4:02, 2:12). Prelude in G minor op. 23 no. 5 ; Etude in C major op. 33 no. 2 ; Etude in E flat minor op. 39 no. 5 / Sergey Rachmaninov (4:01, 2:21, 4:42)
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Famous pieces.]
[Strefa uwag: Jerzy Romaniuk, fortepian.]
[Kompozytorzy podani po odpowiednich utworach, czasy odtwarzania poszczególnych utworów — po kompozytorach. Wykonawca wszystkich utworów podany w osobnej uwadze.]

Przykład 383.
Zawiera: Ranny różą (rec. Hanna Skarżanka) ; Zielony pomnik (rec. Jan Świderski) / Wacław Bojarski. xxx : Śniły się szarże... (rec. Zofia Rysiówna) ; O dniach innych (rec. Mariusz Dmochowski) ; Żelazne słupy (rec. Ignacy Gogolewski) ; Rok 44 (rec. Irena Kwiatkowska) / Zdzisław Leon Stroiński. Chopina marsz żałobny (I, II) (rec. Tadeusz Łomnicki) ; Zamiast rozmowy (rec. Mieczysław Voit) ; Do pożegnanej (rec. Andrzej Łapicki) ; Liryk o miłości (rec. Stanisław Jasiukiewicz) ; O niebieskim pachnącym groszku (rec. Halina Mikołajska) / Andrzej Trzebiński. xxx : Ty jesteś moje imię... (rec. Zofia Mrozowska) ; Biała magia (rec. Stanisław Jasiukiewicz) ; Ballada o trzech królach (rec. Tadeusz Łomnicki) ; Pokolenie (rec. Zofia Mrozowska) ; Z głową na karabinie (rec. Halina Mikołajska) ; Warszawa (rec. Hanna Skarżanka) / Krzysztof Kamil Baczyński. Wczorajszemu : fragment (rec. Ignacy Gogolewski) ; Miłość bez jutra (rec. Mariusz Dmochowski) ; Legenda o Homerze (rec. Hanna Skarżanka) ; Temu, który przyjdzie (rec. Andrzej Łapicki) ; Stygmat (rec. Jan Świderski) / Tadeusz Stefan Gajcy
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Odeszli z różą w sercu / wybór utworów i adaptacja Tadeusz Chudy.]
[W uwadze o zawartości audiobooka dodano w nawiasach zwykłych wykonawców poszczególnych utworów. Sporządzenie osobnej uwagi o wykonawcach wymagałoby dopisania do poszczególnych nazw wykonawców tytułów utworów.]

Przykład 384.
Zawiera: Książka dźwiękowa. Cz. 1, Fascynujący las. Przygody skrzata Choinka ; Las — nasz skarbiec przyrody ; Drewno — surowiec wszech czasów.
Książka dźwiękowa. Cz. 2, Z kart historii. Ostatnie dni Adama Loreta ; Tobie, ojczyzno
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Leśne opowieści : książka dźwiękowa]
[Opis słuchowisk wydanych na dwóch płytach. Tytuł wspólny na opakowaniu recto. Każda z płyt posiada własną numerację i tytuł.]

Przykład 385.
Zawiera: 1, Było. 2, Piąty bieg. 3, Cisza jak ta... 4, Złote przeboje słuchaczy Radia Złote Przeboje. 5, Giganci tańczą — urodzeni w PRL. 6, Cały mój zgiełk. 7, Czas wielkiej wody. 8, Live at Carnegie Hall (2000). Cz. 1. 9, Live at Carnegie Hall (2000). Cz. 2. 10, Bez prądu (1998). 11, Nie wierz nigdy kobiecie. 12, Karaoke słuchaczy Radia Złote Przeboje. 13, Dmuchawce, latawce, wiatr. 14, Sen o dolinie. 15, Dziewczyna o perłowych włosach. 16, Młode lwy — rock. 17, Gest Kozakiewicza. 18, Takie tango. 19, Opole 2004 — koncert. 20, Gratka na pożegnanie
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Budka Suflera : leksykon 1974-2005.]
[Opis całości nagrania wieloczęściowego. Numerację poszczególnych jednostek fizycznych tworzących publikację przejęto z publikacji.]

7.7 Uwagi dotyczące tytułu

7.7.1 Uwaga o źródle tytułu właściwego


W strefie uwag podaje się informacje o źródle tytułu właściwego, jeżeli:

  • tytuł właściwy został przejęty z innego źródła niż etykieta
  • w nagraniu dźwiękowym brak tytułu właściwego i został on przejęty spoza nagrania
  • w nagraniu dźwiękowym brak tytułu właściwego i został on nadany przez katalogującego.

Przykład 386.
Tytuł przejęty z opakowania recto

Przykład 387.
Tytuł przejęty z grzbietu opakowania

Przykład 388.
Tytuł przejęty z bookletu

Przykład 389.
Tytuł według: Syrena Record / Tomasz Lerski. — Warsaw ; New York, [2004] s. 640

Przykład 390.
Tytuł nadany przez katalogującego na podstawie zawartości dźwiękowej

 

7.7.2 Inne uwagi dotyczące tytułu


W strefie uwag podaje się następujące uwagi dotyczące tytułu (poprzedzone odpowiednią frazą wprowadzającą):

  • odmienne tytuły nagrania dźwiękowego występujące w pozostałych źródłach
  • dodatki do tytułu przejęte do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności spoza etykiety lub występujące w innych źródłach
  • tytuły równoległe przejęte do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności spoza etykiety lub występujące w innych źródłach
  • tytuł oryginału (dotyczy audiobooków)
  • tytuł przekładu pośredniego (dotyczy audiobooków).

Przykład 391.
Inny tytuł: Fiddle music from Zakopane

Przykład 392.
Tytuły równoległe: Complete cantatas. Vol. 16 = Les cantates. Vol. 16
[Tytuł właściwy: Das Kantatenwerk. Folge 16]

Przykład 393.
Tytuł okładkowy: Music inspired by the greatest themes from James Bond

Przykład 394.
Tytuł grzbietowy: Najpiękniejsze polskie kolędy

Przykład 395.
Na opakowaniu tytuł oryginalny: Székely fonó
[Tytuł na etykiecie podano w języku angielskim: Spinning room.]

Przykład 396.
Tytuł oryginału: Les misérables

Przykład 397.
Tytuł oryginału całości: Diary of a wimpy kid. Tytuł polski całości: Dziennik cwaniaczka. Tytuł oryginału utworu: Cabin fever

7.8 Uwagi dotyczące oznaczenia odpowiedzialności

W strefie uwag podaje się następujące informacje dotyczące oznaczenia odpowiedzialności:

  • informacje o oznaczeniu odpowiedzialności przejętym spoza etykiety lub z innego źródła niż źródło tytułu właściwego
  • informacje o oznaczeniu odpowiedzialności ustalonym na podstawie źródeł spoza nagrania dźwiękowego
  • sprostowania i komentarze dotyczące oznaczenia odpowiedzialności (np. błędnie przypisanego, fikcyjnego lub wątpliwego)
  • sprostowanie błędnej formy nazwy osoby lub ciała zbiorowego podanych w publikacji
  • informacje o oznaczeniu odpowiedzialności nieprzejętym do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności lub wyjaśniające funkcję osób i ciał zbiorowych podanych w oznaczeniu odpowiedzialności.

Przykład 398.
Nazwa kompozytora drugiego utworu według IMSLP Petrucci Music Library online
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: El trust de los tenorios : jota / Serrano. Ay! Ay! Ay! : vidalita / [Osman Pérez Freire].]

Przykład 399.
Błędna nazwa kompozytora, prawidłowa: C. M. Ziehrer
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Merry Vienna op. 419 / C. M. Zishrer. Vienna waltz op. 187 / Franz Drdla.]

Przykład 400.
Nazwa Korynna Pagano jest prawdopodobnie pseudonimem Kory Jaroszowej
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Chanson triste / Czajkowski ; Korynna Pagano, Kora Jaroszowa. Czerwony pas : pieśń góralska.]

Przykład 401.
Pierwszy utwór błędnie przypisany W. A. Mozartowi, właściwy kompozytor: Bernhard Flies ustalony na podstawie Köchel-Verzeichnis
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Wiegenlied : Schlafe, mein Prinzchen... / W. A. Mozart. Wiegenlied : Guten Abend, gut' Nacht... op. 49 Nr. 4 / Joh. Brahms.]

Przykład 402.
Nazwa autora ustalona na podstawie wersji drukowanej
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Dwa koniki i inne wierszyki / [Beata Ewa Komarnicka].]

Przykład 403.
Nazwa tłumacza ustalona na podstawie edycji książkowej: Warszawa : Drageus Publishing House, 2016
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: De oppresso liber / Evan Currie ; [tłumaczenie Justyn Łyżwa].]

Przykład 404.
Muzyka i słowa Andrzej Janusz, z wyjątkiem utworu: Zakochani w śmierci (muzyka Wojtek Szajwaj)
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Iluzjoniści / Sumptuastic.]

Przykład 405.
Wybór wierszy Krzysztof Kolberger ; opracowanie kolęd Czesław Grabowski
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Przy wigilijnym stole : najpiękniejsze kolędy polskie.]

Przykład 406.
Adaptacja i reżyseria Ewa Szymańska ; muzyka Andrzej Gmitrzuk
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Przygody Sindbada Żeglarza. Cz. 1-3 / Bolesław Leśmian.]

Przykład 407.
Muzyka i słowa utworu „Polowanie na wielbłąda”: Myslovitz
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Duże zwierzę : muzyka z filmu Jerzego Stuhra / muzyka Abel Korzeniowski.]

7.9 Uwagi dotyczące oznaczenia wydania

W strefie uwag podaje się następujące informacje dotyczące oznaczenia wydania:

  • informacje o zmianach zaistniałych w tytule lub w oznaczeniu odpowiedzialności względem poprzedniego wydania
  • informacje dotyczące historii powstania danego wydania i podstawy edycji
  • oznaczenie wydania, które nie odnosi się do opisywanego nagrania dźwiękowego, ale do wydania oryginalnego
  • prawidłowe oznaczenie wydania, jeżeli w strefie oznaczenia wydania podano błędne oznaczenie przejęte z opisywanego nagrania dźwiękowego
  • występujące w publikacji oznaczenie wydania odbiegające od oznaczenia wydania przejętego do strefy wydania (występujące w publikacji w innym źródle, niż źródło oznaczenia wydania przejętego do strefy wydania)
  • informacje o oznaczeniu wydania ustalonym na podstawie źródeł spoza nagrania dźwiękowego
  • oznaczenia wydania utworów współwydanych bez wspólnego tytułu, gdy każda z nich ma własne oznaczenie wydania
  • inne informacje związane z danym wydaniem.

Przykład 408.
Część materiału została wydana na płycie „Cassubia incognita” w 2009 r. Niniejsza płyta stanowi drugie, poprawione i rozszerzone wydanie.
[Uwagę przejęto z bookletu.]

Przykład 409.
Wydano w ramach X Podlasko-Poleskiego Festiwalu Kultury Tradycyjnej „Tam po majowuj rosi”

Przykład 410.
Wydano w ramach obchodów 100 lecia Parafii Kościoła św. Barbary w Sosnowcu

Przykład 411.
Płyta pamiątkowa wydana z okazji nadania Stefanii Toczyskiej doktoratu honoris causa Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku

7.10 Uwagi dotyczące adresu wydawniczego

W strefie uwag podaje się informacje uzupełniające, wyjaśniające i prostujące związane z adresem wydawniczym, np. jeżeli w nagraniu dźwiękowym podano znak i numer wydawniczy dystrybutora, a w adresie wydawniczym dane wydawcy, sporządza się uwagę o dystrybucji.

Przykład 412.
Miejsce i rok wydania na podstawie: Syrena Record / Tomasz Lerski. — Warsaw ; New York, [2004]

Przykład 413.
Dystrybucja Sony Music Entertainment Poland

Przykład 414.
Na etykiecie błędny rok wydania: 2017, prawidłowy na opakowaniu: 2018
[Strefa adresu wydawniczego: Wąwolnica : OBUH, 2018.]

7.11 Uwagi dotyczące opisu fizycznego

W strefie uwag podaje się dodatkowe informacje o cechach fizycznych dokumentu dźwiękowego pominiętych w strefie opisu fizycznego.

Przykład 415.
Na płycie dwie etykiety strony A.

 

7.11.1 Uwaga o dodatku


W strefie uwag podaje się:

  • szczegółowe informacje o dodatku, jeżeli nie podano ich w strefie opisu fizycznego
  • informacje o zawartości bookletu.

Przykład 416.
Na kartach teksty utworów w języku polskim i ilustracje.
[Strefa opisu fizycznego: 1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + 10 kart.]

Przykład 417.
Wydane w komplecie z książką Łódź między wojnami : opowieść o życiu miasta 1918-1939 / Michał Koliński, filmem „Skłamałam”, reprintem mapy: Plan wojewódzkiego miasta Łodzi. Skala 1:20.000
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Szlagiery łódzkich podwórek / Bałucka Kapela Podwórkowa.]
[Strefa opisu fizycznego: 1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm.]
[Opis dotyczy nagrania dźwiękowego. Dla publikacji rozpowszechnianych wraz z książką utworzono osobne opisy, ponieważ mogą być one użytkowane niezależnie od opisywanej książki.]

Przykład 418.
Booklet zawiera komentarz Marka Gantta w języku angielskim i libretto w języku włoskim i angielskim.

7.12 Uwagi dotyczące serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego

W strefie uwag podaje się informacje dotyczące serii i wieloczęściowej publikacji, m.in.:

  • nieprzejęte do strefy serii, występujące w różnych miejscach publikacji, wyrażone w tym samym języku i/lub systemie pisma odmienne tytuły tej samej serii lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego (wraz z informacją o umiejscowieniu w publikacji)
  • oznaczenie serii głównej, jeżeli w strefie serii podano podserię o tytule wyróżniającym
  • ISSN i/lub numerację serii głównej, jeżeli w strefie serii podano podserię o tytule niewyróżniającym
  • oznaczenie serii spoza publikacji
  • wyjaśnienie dotyczące serii oznaczonej wyłącznie znakiem graficznym
  • wyjaśnienia i sprostowania dotyczące tytułu i/lub błędnej numeracji serii i/lub wieloczęściowego nagrania dźwiękowego.

Przykład 419.
Reedycja nagrań wydanych w latach 1965-1977 w serii Phase 4 Stereo
[Strefa serii: (Phase 4 Stereo Concert Series).]

Przykład 420.
Na grzbiecie opakowania odmienny tytuł serii: Angielski Kryminał z Ćwiczeniami
[Strefa serii: (Angielski z Kryminałem).]

Przykład 421.
Seria główna: UNESCO Collection = Collection UNESCO = UNESCO-Reihe / general editor = editeur général = Hauptherausgeber Paul Collaer
[Strefa serii: (An Anthology of African Music = Anthologie de la Musique Africaine = Anthologie afrikanischer Musik ; 9).]

 

7.12.1 Seria wyrażona wyłącznie znakiem graficznym


Jeżeli w nagraniu dźwiękowym znajduje się tylko znak graficzny serii, nie podaje się jej nazwy w strefie serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego. W strefie uwag podaje się nazwę serii nadaną przez katalogującego lub znaną powszechnie.

 

7.12.2 Tzw. cykle bez tytułu


W przypadku audiobooków (szczególnie zaliczających się do literatury pięknej), które nie są wydawane pod wspólnym tytułem jako części wieloczęściowego nagrania dźwiękowego lub w ramach serii, ale które według informacji od autora i/lub wydawcy mają zgodnie z jego/ich zamierzeniem stanowić cykl, podaje się odpowiednie uwagi wyjaśniające.

Przykład 422.
Stanowi część 3. cyklu, część 1. pt.: Ania z Zielonego Wzgórza, część 2. pt.: Ania z Avonlea
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Ania na uniwersytecie / Lucy Maud Montgomery ; przełożyła Janina Zawisza-Krasucka.]
[W nagraniu dźwiękowym brak tytułu i numeracji, informacja o cyklu i kolejności tytułów pochodzi od katalogującego.]

 

7.12.3 ISSN, dodatki i numery specjalne czasopism


W nagraniach dźwiękowych stanowiących dodatek do czasopisma lub jego wydanie specjalne podaje się wyłącznie ogólną uwagę wyjaśniającą zawierającą tytuł czasopisma. Jeżeli w nagraniu dźwiękowym występuje także ISSN danego czasopisma, podaje się go w tej samej uwadze.

Przykład 423.
Dodatek do czasopisma: Twoja Muza nr 3 z 2006 r.

Jeżeli w nagraniu dźwiękowym występuje ISSN, ale brak jakiegokolwiek tytułu serii oraz nagranie dźwiękowe nie stanowi dodatku do czasopisma ani jego wydania specjalnego, podaje się uwagę wyjaśniającą. Uwagę tę stosuje się bez względu na to, czy dany ISSN znajduje się w bazie ISSN, czy też nie.

7.13 Inne uwagi

W strefie uwag podaje się informacje przejęte z opisywanego nagrania dźwiękowego (np.: etykiety, opakowania, bookletu) lub spoza niego, które nie przynależą do żadnej strefy opisu bibliograficznego ani też nie wynikają np. z tytułu lub dodatku do tytułu, np.:

  • uwagi dotyczące festiwalu, konkursu, trasy koncertowej, konferencji, seminarium lub innej imprezy powiązanej z opracowywanym nagraniem dźwiękowym (miejsca, daty, nazwy imprezy)
  • uwagi dotyczące dedykacji
  • uwagi mające na celu lepszą identyfikację nagrania dźwiękowego
  • uwagi związane z pracami dyplomowymi i dysertacjami
  • uwagi dotyczące zawartości dodatków.

Przykład 424.
Nagrania obejmują wybrane sesje z konferencji edukacyjnych odbywających się w ramach Instytutu Poradnictwa Chrześcijańskiego

Przykład 425.
Nagranie jest relacją muzyczną z trasy koncertowej Orkiestry Filharmonii Bałtyckiej pod batutą Ernsta van Tiela po Chinach

Przykład 426.
Płyta dedykowana pamięci Piotra Nurowskiego

Przykład 427.
Na etykiecie adnotacja: Wyrób polski

Przykład 428.
Na etykiecie i płycie faksymile wykonawcy

Przykład 429.
Płyta pamiątkowa wydana z okazji nadania Stefanii Toczyskiej doktoratu honoris causa Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku

7.14 Uwagi dotyczące identyfikatora i sposobu uzyskania nagrania dźwiękowego

W strefie uwag podaje się informacje dotyczące ISBN ustalonego na podstawie źródeł spoza nagrania dźwiękowego:

  • odpowiedniej zagranicznej bibliografii narodowej lub katalogu biblioteki centralnej
  • serwisu e-ISBN.

 

Podaje się również informacje dotyczące wymagających wyjaśnienia numerów wydawniczych nagrania dźwiękowego, np. błędnego numeru wydawniczego, różnic w numeracji występujących w poszczególnych źródłach.

Przykład 430.
ISBN na podstawie serwisu e-ISBN

Przykład 431.
Na grzbiecie opakowania błędny numer wydawniczy ZOHAR 060-2

Przykład 432.
Na etykiecie numer wydawniczy 532 856 2, na grzbiecie opakowania 532 856 4
[W opisie podano oba numery.]

7.15 Uwaga o współtwórcach i producentach nagrania dźwiękowego

Podaje się o uwagę o osobach i/lub ciałach zbiorowych, które uczestniczyły w artystycznym lub technicznym przygotowaniu nagrania: reżyserach nagrania, realizatorach, producentach.

 

Informacje przejmuje się z publikacji. Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju oddziela się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ). Kolejne nazwy w ramach tego samego oznaczenia odpowiedzialności oddziela się przecinkiem i odstępem (, ), z wyjątkiem przypadków, gdy nazwy te są ze sobą powiązane składniowo.

Przykład 433.
Reżyserzy nagrania Małgorzata Polańska, Lech Tołwiński

Przykład 434.
Realizacja dźwięku Ewa Szałkowska, Maria Olszewska

Przykład 435.
24 bitowy mastering oryginalnych taśm-matek: Studio 153 Bogdan Żywek

Przykład 436.
Produkcja muzyczna Marcin Bors, Fonoplastykon ; realizacja nagrań, miks i mastering Marcin Bors, Szymon Orchowski

Przykład 437.
Nagranie, miksowanie i mastering ZED Studio w Olkuszu

7.16 Uwaga o wykonawcach i uczestnikach nagrania dźwiękowego

Podaje się uwagę o osobach i/lub ciałach zbiorowych biorących udział lub będących uczestnikami nagrania.

 

Sposób formułowania uwagi:

  • informacje przejmuje się w formie i w kolejności występującej w publikacji
  • nie rozwija się inicjałów i skrótów występujących w nazwach
  • poprawia się formy błędnie podane przez wydawcę i sporządza się osobną uwagę wyjaśniającą
  • rodzaj odpowiedzialności (np. funkcja, nazwa głosu, nazwa instrumentu) podaje się w języku polskim po nazwie osoby i przecinku
  • skróty podanych w publikacji funkcji, nazw głosów, nazw instrumentów rozwija się, z wyjątkiem przypadków kiedy informację przejmuje się w postaci cytaty
  • informacje podawane w formie cytaty ujmuje się w cudzysłów
  • nazwy postaci dramatycznych podaje się po oznaczeniu funkcji, ujmując je z nawias zwykły.

 

W opisach utworów muzycznych przeznaczonych na duży zespół wykonawczy informacje dla przejrzystości opisu można uszeregować zgodnie z funkcją, podając w kolejności: solistów, chór, kierownika chóru, orkiestrę, dyrygenta.

 

Nazwy osób pełniących tę samą funkcję (mających ten sam głos lub grających na tym samym instrumencie) lub mających tę samą rolę dramatyczną rozdziela się przecinkiem i odstępem (, ), o ile nazwy te nie są powiązane składniowo. Po ostatniej nazwie podaje się nazwę funkcji lub roli dramatycznej.

 

Nazwy osób pełniących różne funkcje i mających różne role dramatyczne rozdziela się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

 

Jeżeli poszczególne utwory w nagraniu dźwiękowym wykonywane są przez różnych wykonawców, nazwy wykonawców należy powiązać z określonym utworem poprzez wskazanie jego numeru kolejnego (np. utwór 1.), tytułu (w formie pełnej lub skróconej) lub nazwy kompozytora. Informacje podaje się w nawiasie zwykłym po nazwie wykonawcy i jego funkcji.

 

W opisie nagrań dźwiękowych składających się z wielu utworów współwydanych dla przejrzystości opisu można nazwy wykonawców podać w sformalizowanej uwadze o zawartości, wymieniając ich bezpośrednio po tytułach utworów przez nich wykonywanych.

 

W przypadku dużej liczby wykonawców (np. w składankach muzycznych) dopuszcza się zastąpienie ich nazw w uwadze określeniem: „wykonawcy różni”. Dopuszcza się także zaznaczenie pominięcia nazw niektórych osób (np. wykonujących role epizodyczne w utworach dramatycznych) za pomocą określenia: „i inni”.

Przykład 438.
Czyta Elżbieta Kijowska

Przykład 439.
Czyta Dorota Landowska z udziałem Krzysztofa Gosztyły

Przykład 440.
Czytają Andrzej Chyra, Zbigniew Zamachowski, Maciej Stuhr, Magdalena Cielecka, Jan Peszek, Janusz Rudnicki

Przykład 441.
Wykonawcy: Antoni Królikowski, Olga Bołądź, Jacek Braciak, Antoni Pawlicki, Iza Kuna, Józef Pawłowski, Cezary Żak, Anna Próchniak, Bartosz Gelner, Lech Łotocki, Paweł Królikowski i inni

Przykład 442.
Z. Raciborska (Tadek) ; T. Bartosik (Dziadek) ; I. Kwiatkowska (Babcia) ; B. Stępniakówna (Sprzedawczyni) ; Z. Salaburski (Komendant) ; Z. Kryński (Piekarz) ; B. Niewinowski (Żongler) ; W. Majerówna, M. Nanowska, E. Gaertner (Sąsiadki) ; A. Gąssowski, W. Nanowski (Przechodnie) ; W. Zagórski, R. Gołębiowski (Strażacy) ; Zespół Instr. M. Janicza

Przykład 443.
Maîte Beaumont, alt (Flavius Bertaridus) ; Nina Bernsteiner, sopran (Rodelinda) ; Ann-Beth Solvang, mezzosopran (Flavia) ; Antonio Abete, bas (Grimoaldus) ; Katerina Tretyakova, sopran (Cunibert) i inni ; Academia Montis Regalis ; Alessandro de Marchi, dyrygent

Przykład 444.
Nicolas Hodges, fortepian (utwór 2. i 3.) ; Arditti String Quartet (utwór 1.) ; Luzerner Sinfonieorchester (utwór 1., 2. i 3.) ; Jonathan Nott, dyrygent (utwór 1.) ; John Axelrod, dyrygent (utwór 2. i 3.)

Przykład 445.
Claudio Arrau, fortepian ; Kölner Rundfunk-Sinfonie-Orchester ; Otto Klemperer, dyrygent (Chopin) ; Christoph von Dohnányi, dyrygent (Beethoven)
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Piano concerto no. 1 / Chopin. Piano concerto no. 4 / Beethoven.]

Przykład 446.
„Ork. Perskiego Oka pod dyr. Wiehlera”
[Informację o wykonawcach podano w formie cytaty.]

Przykład 447.
„Hermine Kittel, k.k. Hofopersängerin mit Orchesterbegleitung, Wien”
[Informację o wykonawcach podano w formie cytaty.]

Przykład 448.
Zawiera: Trzech chłopców z „Wedety” — potyczka w Drabiniance (Zenon Fajger). Jan Łopuski — kustosz pamięci narodowej (Mirosław Surdej). Początki „Solidarności” w Krośnieńskiem (Bogusław Kleszczyński). Sierpień '80 w Rzeszowie (Małgorzata Gliwa). Początki „Solidarności” w Tarnobrzeskiem (Marcin Bukała)
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Ślad pamięci : rozmowy Andrzeja Zajdla z historykami rzeszowskiego IPN. CD 25.]
[Nazwy uczestników podano w uwadze o zawartości nagrania dźwiękowego, po tytułach programów radiowych, w których występowali.]

7.17 Uwaga o czasie i miejscu nagrania lub nadania

W strefie uwag podaje się informacje o dacie i/lub miejscu zdarzenia związanego z opisywanym nagraniem dźwiękowym:

  • dacie i/lub miejscu nagrania
  • dacie i/lub miejscu wykonania
  • dacie i/lub miejscu nadania przez media.

 

Informacje podaje się, jeżeli występują one w publikacji. Można w razie potrzeby podać informacje, korzystając ze źródła spoza publikacji. W takim wypadku należy podać źródło, z którego zaczerpnięto informacje.

 

Uwagę zapisuje się w języku polskim, pozostawiając w przypadku mało znanych obiektów, imprez i miejsc nazwy oryginalne. Datę dzienną i rok zapisuje się za pomocą cyfr arabskich, a miesiąc słownie.

 

Jeżeli w nagraniu dźwiękowym występuje kilka utworów nagranych (wykonanych lub nadanych) w różnym czasie i w różnych miejscach, daty i miejsca należy powiązać z odpowiadającymi im utworami.

 

W przypadku bardzo wielu dat występujących w nagraniu dźwiękowym można podać je w postaci zakresu, a wiele różnych miejsc można w miarę możliwości scharakteryzować ogólnie lub pominąć.

Przykład 449.
Nagrano w 1957 r.

Przykład 450.
Nagrano w studiu Teatru Polskiego Radia w Warszawie

Przykład 451.
Nagrano podczas sesji w Centrum Formacji Duchowej Salwatorianów w Trzebini

Przykład 452.
Nagrano podczas 22 Przeglądu Piosenki Aktorskiej „Artyści Piosenki” we Wrocławiu

Przykład 453.
Nagrano 19-21 maja 1999 r. w kościele św. Gertrudy w Hamburgu
[W publikacji: The recording is made at 19.-21. May 1999 in the Church of St. Gertrud in Hamburg-Uhlenhorst.]

Przykład 454.
Nagrano w styczniu 2004 r. w Studiu Nagrań Arka w Warszawie

Przykład 455.
Nagrano między kwietniem 2007 r. a sierpniem 2009 r. w studiu Fonoplastykon we Wrocławiu

Przykład 456.
Nagrano na żywo 21 sierpnia 2005 r. w Whiteley Hall w Chetham's School of Music w Manchesterze

Przykład 457.
Nagrano w czerwcu 1981 r. (Barkarola), w maju 1977 r. (Etiudy op. 25), w marcu 1974 r. (Ballada F-dur), w 1975 r. podczas IX Międzynarodowego Konkursu im. Fryderyka Chopina w Warszawie (Mazurki op. 24) i w 1980 r. podczas X Międzynarodowego Konkursu im. Fryderyka Chopina w Warszawie (Etiuda cis-moll)

Przykład 458.
Audycje wyprodukowane i wyemitowane przez Polskie Radio Rzeszów w latach 2007-2009

7.18 Uwaga o ograniczeniu w rozpowszechnianiu

W strefie uwag podaje się informacje o ograniczeniu w rozpowszechnianiu nagrania dźwiękowego. Informację o rodzaju ograniczeń przejmuje się z publikacji.

Przykład 459.
Płyta wzorcowa, wyłącznie do wewnętrznego użytku służbowego

Przykład 460.
Płyta promocyjna, nie do sprzedaży

Przykład 461.
Płyta stanowi projekt edukacyjny i nie jest przeznaczona do sprzedaży

Przykład 462.
Płyta nie do sprzedaży - jest integralną częścią programu koncertu z okazji 70 rocznicy śmierci Ignacego Jana Paderewskiego

Przykład 463.
„Private record, not for sale”

Przykład 464.
Wersja limitowana, nie na sprzedaż, z autografami członków zespołu w booklecie

7.19 Uwaga o grupie odbiorców

W strefie uwag podaje się informacje o grupie odbiorców. Z opisywanej publikacji przejmuje się tylko te informacje, które uznaje się za ważne dla określenia grupy odbiorców. Nie przejmuje się uwag równoznacznych z informacjami występującymi w innych strefach opisu zawierającymi dane przejęte z opisywanej publikacji (np. z tytułu, dodatku do tytułu itd.). Nie przejmuje się także określeń marketingowych, np.: „najlepszy album na domowe imprezy!”, „nauczysz się porozumiewać w ciągu trzech tygodni” itp.


Uwagę podaje się w formie występującej w publikacji, w razie potrzeby skracając tekst uwagi z zachowaniem sensu i poprawności gramatycznej.

Przykład 465.
Muzyka jazzowa przeznaczona głównie dla dzieci (4-6 i 7-10 lat), ale także dla rodziców
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Jazzowanki wyciszanki.]

Przykład 466.
Nagranie przeznaczone dla osób niewidomych i słabowidzących z dodatkową niepełnosprawnością intelektualną
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Nasza Europa / Mateusz Ciborowski.]

Przykład 467.
Wyłącznie do użytku urzędu stanu cywilnego

Przykład 468.
Słuchowisko przeznaczone dla dzieci od lat 4
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Księżniczka i rycerz : słuchowisko dla dzieci / muzyka i tekst Jerzy Latos.]

Przykład 469.
Dla dorosłych
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Bajki chińskie, czyli Opowieści dziwnej treści / Zbigniew Królicki.]

Przykład 470.
Dla karmiących matek i ich dzieci
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Muzyka z mlekiem matki.]

Przykład 471.
Tylko dla dorosłych
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Wybór Zofii / William Styron ; tłumaczenie Zbigniew Batko.]

7.20 Uwaga o podstawie reedycji

Uwagę o wersji oryginalnej podaje się w przypadku, gdy podstawę opisu stanowi reedycja.


Uwagę podaje się w miarę możliwości w sformalizowanej wersji z podziałem na strefy opisu bibliograficznego lub w formie swobodnego zapisu.


Opis oryginału poprzedza się wyrażeniem wprowadzającym w języku polskim „reedycja” lub używa się tego wyrażenia w treści uwagi.

Przykład 472.
Reedycja płyty wydanej przez BMG Poland w 2003 r.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Andrzej Piaseczny.]

Przykład 473.
Większość nagrań wydana jako reedycja płyty MTJCD 10708, opublikowanej przez Agencję Artystyczną MTJ w 2007 r.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Brunetki, blondynki / Jan Kiepura.]

7.21 Uwaga o innej postaci fizycznej

W strefie uwag podaje się przejętą z opracowywanego nagrania dźwiękowego informację o istnieniu innej, powszechnie dostępnej postaci fizycznej opracowywanej publikacji.

 

W przypadku adiobooków podaje się przejętą z opracowywanego audiobooka informację o istnieniu innej, powszechnie dostępnej postaci fizycznej opracowywanego audiobooka, którego ISBN nie został wydrukowany na opracowywanym audiobooku.


Przejmuje się wyłącznie URI dokładnie identyfikujące dostępne, darmowe wersje online publikacji.

Przykład 474.
Audiobook dostępny także jako książka i e-book

Przykład 475.
Audiobook dostępny online: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/historia-zoltej-cizemki/

7.22 Uwaga o źródle finansowania

W strefie uwag podaje się informacje o źródle finansowania nagrania dźwiękowego i/lub jego publikacji. Nazwy instytucji podaje się zgodnie z zasadami tworzenia deskryptorów korporatywnych, a nazwy osób podaje się w mianowniku. Jeżeli nagranie/publikacja było współfinansowane przez wiele osób lub ciał zbiorowych, dopuszcza się podanie ogólnej informacji charakteryzującej źródła finansowania. Nie pomija się informacji o finansowaniu ze środków publicznych.

 

Nazwę ciała zbiorowego lub osoby finansującej poprzedza się wyrażeniem wprowadzającym: „Finansowanie:” lub „Współfinansowanie:”.

 

Dwa różne źródła (współ)finansowania rozdziela się przecinkiem i odstępem.

Przykład 476.
Współfinansowanie: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Urząd Miasta w Bytowie
[Na publikacji: Projekt realizowany dzięki dotacji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Urzędu Miasta w Bytowie.]

Pomija się:

  • nazwy programów, funduszy, numery grantów itp.
  • informacje, które nie identyfikują konkretnych osób lub ciał zbiorowych (np. „Publikacja dotowana ze źródeł prywatnych”, „Sfinansowano z 1% podatku”)
  • informacje dotyczące sfinansowania publikacji przez samego autora, jeżeli jest on także wydawcą.

 

Wszystkie fundusze i programy europejskie zastępuje się nazwą: Unia Europejska.

 

W przypadku finansowania przez organy administracji państwowej lub samorządowej podaje się nazwę organu terytorialnego, np. Urząd Marszałkowski (Województwo Mazowieckie), Samorząd (Województwo Podlaskie), Powiat Płocki, Miasto Gdynia.

 

Zachowuje się nazwy funkcji osób publicznych (np. dziekan, burmistrz, prezydent miasta), ale pomija ich imiona i nazwiska.

Przykład 477.
Współfinansowanie: Fundacja Edukacja dla Demokracji, Unia Europejska, budżet państwa
[Na publikacji: Projekt „Budowanie mostów” został sfinansowany w ramach programu Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności Przemiany w Regionie — RITA, realizowanego przez Fundację Edukacja dla Demokracji oraz dzięki pomocy finansowej Unii Europejskiej i Budżetu Państwa w ramach projektu Phare „Przedsiębiorcza wieś i zrównoważony rozwój”.]

Przykład 478.
Współfinansowanie: Miasto Gdańsk

Przykład 479.
Współfinansowanie: Narodowe Centrum Kultury
[Na publikacji: Dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu „Kultura — Interwencje 2018. EtnoPolska”.]

7.23 Uwaga o technicznych cechach nagrania dźwiękowego

W strefie uwag podaje się informacje o technicznych cechach nagrania dźwiękowego, których nie uwzględniono w opisie fizycznym. Informacje podaje się na podstawie:

  • opisowych danych zawartych w dowolnym miejscu publikacji
  • ścieżki dźwiękowej
  • widocznych cech nośnika dźwięku.

 

Informacje mogą dotyczyć warstwy dźwiękowej nagrania, np.: zastosowania systemu cyfrowego, masteringu, formatu zapisu, charakterystyki rowkowania, liczby ścieżek dźwiękowych lub samego nośnika dźwięku, np.: cech materiału, z którego go wykonano. Kolejne informacje podaje się po przecinku i odstępie (, ).

Przykład 480.
Nagranie w formacie mp3

Przykład 481.
Nagranie w standardzie Daisy

Przykład 482.
24-bitowy mastering oryginalnych taśm-matek

Przykład 483.
Nagranie akustyczne, płyta patefonowa z zapisem wgłębnym

Przykład 484.
Zapis nagrania na jednej stronie płyty

Przykład 485.
Płyta z czerwonego przezroczystego winylu

7.24 Uwaga o języku

W strefie uwag podaje się informacje o języku tekstu utworów wokalnych i/lub słowa mówionego, jeżeli inne strefy opisu nie dostarczają pełnych danych o języku, a opisywane nagranie dźwiękowe spełnia przynajmniej jeden z następujących warunków:

  • tekst utworów wokalnych lub słowa mówionego jest w więcej niż jednym języku (nie dotyczy materiałów do nauki języka obcego)
  • tekst utworów wokalnych lub słowa mówionego jest przekładem lub zawiera przekład
  • język tekstu mówionego jest inny niż język tytułu właściwego i nie znajduje to odzwierciedlenia w innych strefach opisu.

 

Języki tekstu utworów wokalnych lub słowa mówionego wymienia się w kolejności alfabetycznej. W przypadku tekstów równoległych, jeżeli jeden z języków stanowił podstawę przekładu dla pozostałych wersji językowych, podaje się go jako pierwszy, a pozostałe w kolejności alfabetycznej.

Przykład 486.
Śpiew w języku angielskim, arabskim, francuskim, hebrajskim, łacińskim, starogreckim i tureckim

 

7.24.1 Język tekstu

Przykład 487.
Tekst w języku słowackim
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Gottland / Mariusz Szczygieł.]
[Język tekstu mówionego jest inny niż język tytułu właściwego.]

Przykład 488.
Tekst w języku katalońskim
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Atlàntida : szenische Kantate in einem Prolog und 3 Teilen / Manuel de Falla.]
[Język tekstu nie wynika z innych stref opisu.]

 

7.24.2 Język tekstu równoległego

Przykład 489.
CD 4 zawiera angielską wersję językową: uroczystości narodowych, dokumentów i audycji, które zostały zarejestrowane na CD 1 i CD 2, ścieżkę dźwiękową z angielskim lektorem.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Katyń 1940 / redakcja i opracowanie Mikołaj Dobrowolski ; scenariusz i wybór Anna Lisiecka ; konsultacja merytoryczna Małgorzata Małaszko, Krzysztof Zaleski ; konsultacja muzyczna Paweł Sztompke.]

 

7.24.3 Język oryginału


Uwagę o języku oryginału i/lub języku, z którego wykonano przekład pośredni podaje się, gdy spełnione są jednocześnie oba poniższe warunki:

  • w opisie brak tytułu oryginału, ponieważ jest on niemożliwy do ustalenia
  • język oryginału nie wynika z danych zawartych w oznaczeniu odpowiedzialności.

Przykład 490.
Przekład pośredni z: Shadows on the Hudson. Tekst oryginalny w jidysz.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Cienie nad rzeką Hudson / Isaac Bashevis Singer ; przełożyła Elżbieta Zychowicz.]
[Tekst jest przekładem pośrednim, ale tytuł oryginału w jidysz jest nieznany.]

7.25 Uwaga o nagrodzie

W strefie uwag podaje się informację o nagrodzie przyznanej opisywanej publikacji, o ile informacja taka jest w niej zawarta.

Przykład 491.
Nagroda Grand Prix du Disque

Przykład 492.
Grand Prix of 9th Competition for a Recording Project „Forgotten Polish Music” — konkurs Wydawnictwa Muzycznego Acte Préalable z 2012 r.

Przykład 493.
Nagroda Grammy 2014 w kategorii „Najlepszy album dużego zespołu jazzowego”

Przykład 494.
Grand Prix 1955 de l'Académie Charles Cros i Grand Prix 1956 de l'Académie du Disque Français

Przykład 495.
Nagroda Literacka im. Kornela Makuszyńskiego

Przykład 496.
Norweska Nagroda Księgarzy 2017

8. Strefa identyfikatora i sposobu uzyskania nagrania dżwiękowego

Strefa identyfikatora i sposobu uzyskania nagrania dźwiękowego zawiera następujące elementy:

  • identyfikator (kolejność identyfikatorów to: ISRC, numer wydawniczy, ISBN)
  • informacje uzupełniające
  • sposób uzyskania nagrania dźwiękowego.

8.1 Znaki umowne

W strefie identyfikatora i sposobu uzyskania nagrania dźwiękowego stosuje się następujące znaki umowne:

 

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • łącznie obejmuje informacje uzupełniające dla ISRC i ISBN
  • łącznie obejmuje informacje uzupełniające dla warunków dostępności (ceny)

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza każdą dodatkową informację uzupełniającą

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza warunki dostępności, o ile nie stanowią pierwszego elementu strefy.

8.2 Kolejność elementów

Elementy strefy identyfikatora i sposobu uzyskania nagrania dźwiękowego podaje się w następującej kolejności:

  • poprawne i prawidłowo przypisane identyfikatory
  • informacja uzupełniająca/informacje uzupełniające
  • warunki dostępności
  • niewłaściwy identyfikator.

 

W przypadku braku możliwości ustalenia prawidłowego ISBN na pierwszym miejscu podaje się niewłaściwy ISBN a następnie informacje uzupełniające.


Przykładowe schematy układu elementów:

 

ISRC

 

Warunki dostępności

 

Poprawny ISRC Niewłaściwy ISRC

 

Oznaczenie wydawnicze nagrania dźwiękowego

 

Oznaczenie matrycy płyty

 

Numer wzorca taśmy

 

ISBN

 

Warunki dostępności

 

ISBN : warunki dostępności

 

ISBN (informacja uzupełniająca)

 

ISBN (informacja uzupełniająca) : warunki dostępności

 

ISBN : warunki dostępności (informacja uzupełniająca)

 

ISBN (informacja uzupełniająca) : warunki dostępności (informacja uzupełniająca)

 

ISBN (informacja uzupełniająca ; informacja uzupełniająca)

 

Poprawny ISBN (informacja uzupełniająca ; informacja uzupełniająca) : warunki dostępności

 

Niewłaściwy ISBN (informacja uzupełniająca)

 

Niewłaściwy ISBN (informacja uzupełniająca ; informacja uzupełniająca)

 

Poprawny ISBN (informacja uzupełniająca) Niewłaściwy ISBN (informacja uzupełniająca)

8.3 Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla tej strefy jest całe opracowywane nagranie dźwiękowe.

 

Jeżeli w nagraniu dźwiękowym występuje wyłącznie niewłaściwy ISBN, stosuje się poniższe rozwiązania:

  • w przypadku nagrań dźwiękowych wydanych na terenie Polski, na których występuje ISBN, właściwy ISBN ustala się na podstawie serwisu e-ISBN https://e-isbn.pl/IsbnWeb/
  • w przypadku nagrań zagranicznych, na których występuje ISBN, właściwy ISBN można przejąć z odpowiedniej bibliografii narodowej, katalogu biblioteki centralnej lub bazy danych międzynarodowej agencji ISBN https://grp.isbn-international.org.

 

Cenę oraz inne warunki dostępności przejmuje się wyłącznie z opisywanej publikacji.

8.4 Język i system pisma

Elementy strefy identyfikatora i sposobu uzyskania nagrania dźwiękowego podaje się w języku polskim z wyjątkiem informacji uzupełniających przejętych z nagrania dźwiękowego, które nie są podawane w ujednoliconej formie, np. nazw wydawców lub oznaczeń części.

8.5 ISRC

ISRC (International Standard Recording Code) Międzynarodowy Znormalizowany Kod Nagrania to niepowtarzalne oznaczenia literowo-cyfrowe identyfikujące pojedynczą ścieżkę (track) nagrania dźwiękowego lub muzycznego nagrania wideo, np.: FR-Z03-91-01231. Zawiera informacje ważne dla ochrony praw autorskich do nagrania.

 

ISRC składa się z 12 znaków w czterech grupach:

  • dwuliterowy kod kraju właściciela praw autorskich
  • trzyznakowy kod właściciela praw autorskich
  • dwucyfrowe oznaczenie daty pierwszego nagrania — nabycia praw (dwie ostatnie cyfry roku)
  • pięciocyfrowy kod pojedynczego nagrania.

 

Numer przejmuje się z publikacji. Może on być wydrukowany na etykiecie, opakowaniu lub w dodatku tekstowym. W nagraniach wydanych w formie CD najczęściej jest zakodowany na początku każdej ścieżki dźwiękowej. Kod można odczytać za pomocą odpowiednich programów komputerowych.

 

Każdy ISRC podaje się osobno.

 

Podaje się również źle zakodowany lub błędnie przypisany pojedynczemu nagraniu ISRC. Jeżeli prawidłowy ISRC nie jest znany, pozostawia się jedynie błędny ISRC.

 

Każdy ISRC podaje się w osobnej strefie pisanej od nowego wiersza z wcięciem.

Przykład 497.
ISRC PL-B17-11-00087
ISRC PL-B17-11-00088
ISRC PL-B17-11-00089

Przykład 498.
ISRC FR-Z03-92-02342

8.6 Inne oznaczenia nagrania dźwiękowego

Inne niż ISRC oznaczenia nadawane nagraniom dźwiękowym to:

  • oznaczenie wydawnicze nagrania dźwiękowego
  • oznaczenie matrycy płyty gramofonowej
  • oznaczenie matrycy płyty CD
  • numer wzorca taśmy magnetofonowej.

 

8.6.1 Oznaczenie wydawnicze nagrania dźwiękowego


Oznaczenie wydawnicze nagrania dźwiękowego nadawane jest przez wydawców nagrań dźwiękowych w celu identyfikacji poszczególnych publikacji.

 

Oznaczenie wydawnicze składa się z:

  • nazwy wydawcy, najczęściej podanej w postaci skróconej (tzw. label) i
  • numeru katalogowego.

 

Oznaczenia wydawnicze przejmuje się z całej publikacji (z etykiety, opakowania, dodatku tekstowego). Podaje się wszystkie numery katalogowe znajdujące się w nagraniu dźwiękowym. Także odrębne numery katalogowe nadane każdej stronie płyty analogowej, jeżeli takie występują. Nie powtarza się numeru katalogowego dla dwóch stron płyty analogowej, jeżeli różnią się one tylko dodanym do numeru oznaczeniem strony, np. A, B lub I, II lub strona 1, strona 2. Dla nagrań dźwiękowych składających się z kilku jednostek fizycznych podaje się numery katalogowe dla poszczególnych jednostek i całego zestawu, jeżeli posiada on odrębny numer katalogowy.

 

Numer katalogowy przejmuje się z nagrania dźwiękowego z zachowaniem spacji i innych znaków rozdzielających.

 

Każde oznaczenie wydawnicze podaje się w osobnej strefie pisanej od nowego wiersza z wcięciem.

Przykład 499.
Syrena-Electro 8854

Przykład 500.
Deutsche Grammophon 2561 095
Deutsche Grammophon 2561 096
Deutsche Grammophon 2561 097
Deutsche Grammophon 2561 098

 

8.6.2 Oznaczenie matrycy płyty i numer wzorca taśmy


Oznaczenie matrycy płyty i numer wzorca taśmy są jednostkowymi zapisami zawierającymi dane o nagraniu i wytworzeniu płyty lub taśmy magnetofonowej. Służą do identyfikacji nagrania i pozwalają śledzić jego kolejne edycje.

 

Oznaczenie matrycy płyty jest to ciąg liter i cyfr, czasem zawiera także inne symbole graficzne. Oznaczenie matrycy płyty najczęściej jest wyryte lub odciśnięte za pomocą stempla na powierzchni płyty analogowej, a w przypadku CD nadrukowane. Znajduje się na wolnej od zapisu dźwiękowego powierzchni płyty gramofonowej, blisko jej środka i w środkowej części CD. Każda strona płyty analogowej ma własną matrycę. Niekiedy oznaczenie matrycy płyty jest wydrukowana na etykiecie, najczęściej jako zapis skrócony, przy użyciu mniejszych znaków i w innym miejscu niż numer katalogowy.

 

Numer wzorca taśmy magnetofonowej wydrukowany jest na końcach taśmy.

 

Obowiązkowo należy podawać oznaczenie matrycy dla płyt szybkoobrotowych. W przypadku późniejszych nagrań płytowych — jeżeli na płycie brak oznaczenia wydawniczego.

 

Oznaczenie matrycy płyty i numer wzorca taśmy przejmuje się z nagrania dźwiękowego z zachowaniem spacji i innych znaków rozdzielających.

 

Każde oznaczenie matrycy płyty i numer wzorca taśmy podaje się w osobnej strefie pisanej od nowego wiersza z wcięciem, poprzedzając wyrażeniem: „Nr matrycy”, „Nr wzorca”.

Przykład 501.
Nr matrycy 27974
Nr matrycy 27975

Przykład 503.
Nr matrycy 02987 A-1
Nr matrycy 02987 B-1
Nr matrycy 02988 A-1
Nr matrycy 02988 B-1

8.7 ISBN

ISBN (International Standard Book Number) Międzynarodowy Znormalizowany Numer Książki jest czasem stosowany do oznaczenia nagrania dźwiękowego. Najczęściej w przypadku, kiedy opakowanie ma postać zbliżoną do książki. Częściej oznacza się nim audiobooki, rzadziej nagrania muzyczne.

 

Jest to niepowtarzalne oznaczenie cyfrowe identyfikujące jedno wydanie nagrania dźwiękowego. W 1974 roku w Polsce został wprowadzony 10-cyfrowy ISBN, od 2007 roku stosuje się ISBN 13-cyfrowy.

 

ISBN 13-cyfrowy składa się z pięciu grup (cyfr):

  • prefiksu 978 lub 979
  • kodu kraju lub strefy językowej wydania
  • kodu wydawcy
  • kodu publikacji
  • cyfry kontrolnej.

 

Cyfrę kontrolną sprawdza się, wyliczając algorytm na poprzednich cyfrach. ISBN 10- i 13-cyfrowe są wyliczane na podstawie odmiennych algorytmów.
Liczba cyfr w każdym elemencie numeru ISBN dla grupy rejestracyjnej, wydawcy i publikacji różni się długością.

Przykład 504.
ISBN 978-83-952283-1-5
[ISBN dla nagrania muzycznego Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego „Na Groniach” wydanego w 2018 roku.]

 

8.7.1 Informacje uzupełniające


Informacje uzupełniające dotyczą:

  • całości i części wieloczęściowego nagrania dźwiękowego lub zestawu
  • błędnego lub ponownie nadanego ISBN.

 

Informacje uzupełniające podaje się w formie ujednoliconej. Informacje uzupełniające, które dotyczą jednego ISBN, ujmuje się łącznie w nawias zwykły ( () ). Dodatkowe informacje uzupełniające (informacje innego rodzaju) podaje się po średniku z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 505.
ISBN 978-83-7552-840-4 (t. 10)

Przykład 506.
ISBN 978-83-7552-833-6 (3) : zł 24,99

 

8.7.2 Więcej niż jeden ISBN


W nagraniu dźwiękowym najczęściej występuje jeden ISBN. W pozostałych przypadkach należy postępować zgodnie z zasadami opisu książki.
Jeżeli występuje kilka poprawnych i prawidłowo przypisanych ISBN, podaje się je w następującej kolejności:

  • ISBN przypisany opisywanemu wariantowi wydania
  • ISBN całości zestawu, jeżeli każda część zestawu posiada własny ISBN, a opis dotyczy całości
  • ISBN 13-cyfrowy, jeżeli występuje także jego wariant 10-cyfrowy.

 

Każdy ISBN podaje się w osobnej strefie pisanej od nowego wiersza z wcięciem.

Przykład 507.
ISBN 978-83-7552-840-4 (t. 10)
ISBN 978-83-7552-715-5 (całość)

 

8.7.3 Nazwa wydawcy


Jeżeli nagranie dźwiękowe zostało wydane przez więcej niż jednego wydawcę, każdy ISBN należy opatrzyć zwięzłą i czytelną informacją uzupełniającą identyfikującą właściwego wydawcę. Informacją uzupełniającą może być np.: akronim, forma skrócona lub pełna nazwa wydawcy. Warunkiem zastosowania odpowiedniego rozwiązania jest czytelność informacji.

 

Jeżeli ISBN należy do osoby prywatnej, jako informację uzupełniającą podaje się inicjał(y) imienia oraz nazwisko. Jeśli wydawca sam dokonał rozróżnienia, stosując akronim lub inną formą swojej nazwy, można przejąć je do opisu.

 

8.7.4 ISBN wieloczęściowego nagrania dźwiękowego


Jeżeli nagranie dźwiękowe opatrzono ISBN części oraz całości wieloczęściowego nagrania dźwiękowego, oba numery należy uzupełnić odpowiednimi informacjami dodatkowymi. W przypadku części numerowanych, numery części podaje się cyframi arabskimi niezależnie od formy występującej w książce (cyfry rzymskie, słownie, oznaczenie graficzne, np. gwiazdki itp.). Numeracja (określenie wraz z numerem) powinna być zgodna z zastosowaną w strefie tytułu i odpowiedzialności lub strefie serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego. ISBN części nienumerowanych można rozróżnić w sposób wskazany przez wydawcę, tytułami lub innymi zwięzłymi określeniami.


Do oznaczenia ISBN całości wieloczęściowego nagrania dźwiękowego stosuje się wyłącznie określenie „całość”.

Przykład 508.
Biblioteka Gazety Wyborczej. Wielcy Kompozytorzy Filmowi ; 3
ISBN 978-83-7552-833-6 (3) : zł 24,99
ISBN 978-83-7552-715-5 (całość)

 

8.7.5 Niewłaściwy ISBN


ISBN uznaje się za niewłaściwy, jeżeli:

  • jest błędny pod względem długości lub struktury
  • został wcześniej wykorzystany do identyfikacji innej publikacji
  • nie odnosi się do opracowywanego nagrania dźwiękowego, np. dotyczy innej postaci fizycznej
  • odnosi się do całości wieloczęściowego nagrania dźwiękowego, a opis dotyczy wyłącznie jednej części, identyfikowanej własnym ISBN.

 

Jeżeli w audiobooku występuje ISBN książki będącej podstawą wydania audiobooka, nie przejmuje się go do strefy ISBN. Informację o nim podaje się jedynie w strefie uwag.

 

Jeżeli w nagraniu dźwiękowym występuje ISBN rozpoznany jako niewłaściwy, podaje się odpowiednią informację uzupełniającą: „błędny” lub „ponownie nadany”.

Przykład 509.
ISBN 978-83-948106-6 (błędny)

Poprawny ISBN można ustalić w następujących przypadkach:

  • błąd występuje w jednej z trzech pierwszych części ISBN lub na ich styku, czyli w prefiksie (978 lub 979), kodzie kraju lub kodzie wydawcy
  • przeliczyć 10-cyfrowy ISBN (bez prefiksu) na 13-cyfrowy ISBN
  • wydawca zarejestrował publikację w serwisie e-ISBN i podał tam jej właściwy ISBN.

 

Jeżeli w nagraniu dźwiękowym występuje wyłącznie błędny ISBN, a ustalenie prawidłowego numeru jest możliwe, poprawny ISBN przejmuje się do strefy ISBN i podaje się w pierwszej kolejności wraz z odpowiednią informacją wyjaśniającą w strefie uwag.

Przykład 510.
ISBN 978-83-948106-6-5 (Fundacja) ISBN 978-83-948106-6 (błędny)
[Strefa uwag: Na okładce błędny ISBN.]

Jeżeli ISBN na opracowywanym nagraniu dźwiękowym jest identyczny z ISBN nadanym wcześniej innej publikacji, należy ustalić, który z nich jest właściwy dla opracowywanego nagrania dźwiękowego, stosując poniższe rozwiązania:

  • sprawdzić w serwisie e-ISBN, której publikacji został przypisany ISBN
  • skontaktować się z wydawcą w celu wyjaśnienia.

 

Jeżeli nie można ustalić, który ISBN identyfikuje daną publikację, należy przejąć oba ISBN do opisu jako poprawne bez wyjaśniania w strefie uwag.

8.8 Sposób uzyskania nagrania dźwiękowego

Cenę oraz inne warunki dostępności przejmuje się wyłącznie z opisywanego nagrania dźwiękowego.

 

Cenę nagrania dźwiękowego podaje się cyframi arabskimi poprzedzonymi odpowiednim symbolem waluty lub kodem ISO 4217, zależnie od formy występującej w nagraniu dźwiękowym. Zdawkowe jednostki pieniężne (np. grosze, centy) zapisuje się po przecinku. Kolejne ceny w różnych walutach oddziela się przecinkiem i odstępem. W razie potrzeby po cenie dodaje się zwięzłą informację wyjaśniającą ujętą w nawias zwykły.

 

W opisie nagrań dźwiękowych dystrybuowanych bezpłatnie podaje się określenie „egzemplarz bezpłatny”.

 

Określenie warunków dostępności podaje się po dwukropku z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 511.
ISBN 978-83-7552-833-6 (3) : zł 24,99 (0% VAT)
ISBN 978-83-7552-715-5 (całość)
[Określenie 0% VAT przejęto z nagrania dźwiękowego i podano za ceną jako informację wyjaśniającą.]

Przykład 512.
Zł 65
[Opis nagrania dźwiękowego bez ISBN, ISRC i innych numerów.]

Przykład 513.
Egzemplarz bezpłatny
[W nagraniu dźwiękowym: Egzemplarz promocyjny nie na sprzedaż.]