Czasopisma

Wstęp

Niniejsze opracowanie zawiera przepisy katalogowania czasopism publikowanych w formie drukowanej.

 

Przepisy katalogowania czasopism oparto na zaktualizowanym w ostatnich latach standardzie ISBD w jego skonsolidowanej postaci, w niewielkim tylko stopniu wzbogaconym o rozwiązania przejęte ze standardu RDA (rezygnacja ze stosowania skrótów, rezygnacja z reguły wyliczania do 3 elementów, rezygnacja z poprawiania i komentowania błędów w miejscu ich wystąpienia, wprowadzenie reguły „bierz, co widzisz”). Zrezygnowano także z rozróżnienia trzech stopni szczegółowości opisu bibliograficznego, wychodząc z założenia, że opis powinien być możliwie szczegółowy, a stopień wykorzystania danych w różnych sposobach ich prezentacji nie powinien wynikać z przepisów katalogowania. Opis powinien zawierać elementy, które pozwolą użytkownikom odnaleźć poszukiwane informacje. Konieczność sporządzania dokładnych i szczegółowych opisów bibliograficznych wynika z tworzenia przez Bibliotekę Narodową Bibliografii Zawartości Czasopism oraz Bibliografii Wydawnictw Ciągłych Nowych, Zawieszonych i Zmieniających Tytuł będących członami bieżącej bibliografii narodowej.

 

Istotne uzupełnienie tekstu Przepisów katalogowania stanowią aneksy, w których zamieszczono wykazy norm i zaleceń międzynarodowych dotyczących konwersji znaków i alfabetów niełacińskich na znaki łacińskie, skrótów dopuszczonych do stosowania w opisie bibliograficznym i nazw rodzajowych występujących w tytułach serii oraz słownik terminologiczny.

1. Zasady ogólne

1.1 Zawartość i budowa opisu

Opis bibliograficzny czasopisma może zawierać następujące elementy zebrane w ośmiu strefach (występowanie poszczególnych elementów jest uzależnione od budowy i/lub zawartości publikacji):

 

a) strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności:

  • tytuł właściwy
  • dodatek (dodatki) do tytułu
  • oznaczenie (oznaczenia) podserii/sekcji
  • tytuł (tytuły) podserii/sekcji
  • oznaczenie (oznaczenia) odpowiedzialności

 

b) strefa wydania:

  • oznaczenie wydania
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania
  • dodatkowe oznaczenie wydania
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące dodatkowego oznaczenia wydania

 

c) strefa numeracji:

  • numeracja zeszytu/zeszytów

 

d) strefa adresu wydawniczego (strefa publikacji, produkcji, dystrybucji itp.):

  • miejsce wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • nazwa wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • data wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • miejsce druku lub wytworzenia
  • nazwa drukarni lub wytwórcy
  • data druku lub wytworzenia

 

e) strefa opisu fizycznego:

  • określenie formy czasopisma i/lub objętości
  • oznaczenie ilustracji
  • format
  • dodatek

 

f) strefa serii:

  • tytuł właściwy serii
  • dodatki do tytułu serii
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące serii
  • oznaczenie podserii
  • tytuł podserii
  • ISSN
  • numeracja związana z serią/podserią

 

g) strefa uwag

 

h) strefa identyfikatora i sposobu uzyskania czasopisma:

  • identyfikator (ISSN)
  • tytuł kluczowy
  • określenie sposobu uzyskania czasopisma i/lub cena.

 

W katalogowanej pozycji większość elementów może:

  • wystąpić kilkakrotnie w tym samym języku i/lub systemie pisma, zawierając kolejne dane (np. kilka dodatków do tytułu, miejsc wydania)
  • być powtórzona w innym języku i/lub systemie pisma jako tak zwany element równoległy (np. tytuł równoległy, równoległy dodatek do tytułu, równoległe oznaczenie wydania).

 

Dobór elementów opisu bibliograficznego oraz ich kolejność w obrębie poszczególnych stref ustalają dalsze przepisy.

1.2 Forma graficzna opisu

1.2.1 Układ graficzny

 

Układ graficzny dotyczy sposobu prezentacji opisów w różnego rodzaju zbiorach informacji o dokumentach, a zwłaszcza bibliografiach, w tym bibliografii narodowej, nie dotyczy jednak bibliografii załącznikowych i przypisów bibliograficznych. W katalogach komputerowych sposób prezentacji danych jest zdefiniowany przez tzw. szablony wyświetlania uwzględniające różne przesłanki, nie tylko przepisy katalogowania i ścisłe stosowanie określonych w nich znaków umownych.

 

Kolejne strefy opisu bibliograficznego podaje się w ciągłości wiersza. Tylko strefę uwag oraz strefę identyfikatora i sposobu uzyskania czasopisma podaje się od nowego wiersza z wcięciem.

 

Każdą strefę, oprócz pierwszej, pisaną w ciągłości wiersza, poprzedza się kropką, odstępem, myślnikiem, odstępem (. — ). Jeżeli daną strefę zaczyna się od nowego wiersza z wcięciem (co wyraźnie oddziela ją od strefy poprzedniej), należy pominąć znak umowny poprzedzający strefę.

 

Jeżeli strefa powtarza się w ciągłości wiersza, każde jej powtórzenie poprzedza się kropką, odstępem, myślnikiem, odstępem (. — ). Jeżeli strefa zostaje powtórzona od nowego wiersza, nie stosuje się znaku umownego poprzedzającego strefę.

 

Jeżeli w opisie nie występuje pierwszy element strefy, znaki umowne poprzedzające dalszy element strefy, który w tej sytuacji rozpoczyna strefę, pomija się, zastępując je w zapisie w ciągłości wiersza kropką, odstępem, myślnikiem, odstępem (. — ) poprzedzającymi strefę.

 

Do opisu nie włącza się stref lub elementów, które nie mają zastosowania w opisie danej publikacji.

Przykład 1.
Dental Tribune : the world's dental newspaper / [redaktor naczelny Magdalena Wojtkiewicz]. — Wydanie polskie. — Vol. 1, nr 1 (styczeń/marzec 2003)-. — Warszawa : Medical Tribune Polska, 2003-. — 42 cm.
Kwartalnik. — Tytuł według nagłówka.
ISSN 1730-315X = Dental Tribune (Wyd. polskie)

Przykład 2.
Logopedia Silesiana. — T. 1-. — Katowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2012-. — 24 cm. — (Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, ISSN 0208-6336)
Rocznik.
ISSN 2300-5246 : zł 30,00

 

1.2.2 Znaki umowne


Znaki umowne stosuje się w celu oddzielenia kolejnych stref opisu bibliograficznego oraz wyróżnienia poszczególnych elementów w obrębie stref.

 

Każdy element opisu bibliograficznego poprzedza się lub oddziela znakami umownymi. Znak umowny poprzedzający element opisu pomija się, jeżeli dany element rozpoczyna strefę.

 

Jeżeli dany element powtarza się, to każde jego wystąpienie poprzedza się znakami umownymi właściwymi dla tego elementu.

 

Przed znakiem umownym i po nim występuje odstęp (pojedyncza spacja na klawiaturze) w celu zaznaczenia jego funkcji znaku oddzielającego. Wyjątek stanowią przecinek (,) i kropka (.), których nie poprzedza się odstępem, odstęp powinien występować tylko po nich.

 

Nawiasy zwykłe ( () ) i kwadratowe ( [] ) traktuje się jako jeden znak (znak dwuelementowy), stosując odstęp przed pierwszym (otwierającym) i po drugim (zamykającym) nawiasie (elemencie znaku). Przed nawiasem zwykłym lub kwadratowym i po nim może wystąpić tylko pojedyncza spacja. Jeżeli po zamykającym nawiasie zwykłym lub kwadratowym występuje przecinek lub kropka jako znak umowny albo inny znak interpunkcyjny przejęty z katalogowanej pozycji — nie stosuje się odstępu.

 

W nawiasie kwadratowym ( [] ) podaje się informacje znalezione poza podstawowym źródłem danych. Jeżeli następujące po sobie elementy w tej samej strefie przejęto spoza podstawowego źródła danych, każdy z nich należy ująć w odrębny nawias kwadratowy.

Przykład 3.
[Wodynie] : [Urząd Gminy], 2015-
[Miejsce wydania i nazwa wydawcy według bazy ISSN.]

Przykład 4.
Warszawa : [Franciszek Salezy Dmochowski], [1825-1827]
[Strefa uwag: Wydawca według: Estr XIX t. 2 s. 277.]

Dobór znaków umownych oraz ich stosowanie w obrębie poszczególnych stref ustalają dalsze przepisy. Na początku omówienia każdej strefy przedstawiono odpowiednie dla niej, najczęściej spotykane schematy stosowania znaków umownych.

 

1.2.3 Grupowanie elementów równoległych


Każdą przejmowaną do opisu wersję równoległą elementu (tj. wyrażoną w innym języku i/lub systemie pisma) poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ).

Przykład 5.
International Business and Global Economy = Biznes Międzynarodowy w Gospodarce Globalnej
[Tytuł równoległy.]

Przykład 6.
Studia Białorutenistyczne = Belarusaznaŭčyâ Dasledavannì = Belarusian Studies
[Dwa tytuły równoległe.]

Przykład 7.
Acta Societatis Botanicorum Poloniae : organ Polskiego Towarzystwa Botanicznego = publication de la Société Botanique de Pologne
[Równoległy dodatek do tytułu.]

Przykład 8.
Przegląd Budowlany = Revue du Batiment = Baurundschau = Building Review : organ Stowarzyszenia Zawodowego Przemysłowców Budowlanych Rzeczypospolitej Polskiej
[Trzy tytuły równoległe bez równoległych dodatków do tytułu.]

Przykład 9.
Slavia Occidentalis / Instytut Zach.-Słowiański przy Uniwersytecie Poznańskim = Institut d'Études Concernant les Slaves Occidentaux
[Równoległe oznaczenie odpowiedzialności.]

Jeżeli w jednej strefie kolejne elementy mają swoje wersje równoległe, elementy w każdym z języków i/lub systemów pisma grupuje się i podaje łącznie. Elementy wewnątrz grupy poprzedza się odpowiednimi dla każdego z nich znakami umownymi. Grupę elementów zapisanych w pierwszym języku i/lub systemie pisma poprzedza się znakiem umownym właściwym dla pierwszego elementu tej grupy, natomiast każdą kolejną grupę elementów (wyrażoną w odmiennym języku i/lub systemie pisma) poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ).

Przykład 10.
Pogranicze Polsko-Słowackie : rocznik Euroregionu „Tatry” = Pohraničie Poľsko-Slovenské : ročenka Euroregiónu Tatry
[Tytuł równoległy wraz z równoległym dodatkiem do tytułu.]

Przykład 11.
Mały Rocznik Statystyczny Polski / Główny Urząd Statystyczny = Concise Statistical Yearbook of Poland / Central Statistical Office
[Tytuł równoległy i równoległe oznaczenie odpowiedzialności.]

Przykład 12.
Drewno : prace naukowe, doniesienia, komunikaty / Instytut Technologii Drewna = Wood : research papers, reports, announcements / Wood Technology Institute
[Tytuł równoległy, równoległy dodatek do tytułu, równoległe oznaczenie odpowiedzialności.]

Przykład 13.
Bulletin International de l'Académie des Sciences de Cracovie. Classe des Sciences Mathématiques et Naturelles, Série A. Sciences Mathématiques = Anzeiger der Akademie der Wissenschaften in Krakau. Matematisch-Naturwissenschaftliche Klasse, Reihe A. Matematische Wissenschaften
[Tytuł równoległy, równoległe oznaczenie części i równoległy tytuł części.]

1.3 Jednostka opisu

Jednostką opisu bibliograficznego może być:

  • całość czasopisma
  • określony ciąg zeszytów czasopisma
  • pojedynczy zeszyt czasopisma.

1.4 Źródła danych

Wybór głównego źródła danych zależy od typu publikacji. Ogólne kryteria to:


a. kompletność informacji służącej do identyfikacji:

  • źródło podające najpełniejsze, najbardziej przejrzyste i miarodajne informacje

 

b. styczność źródła względem informacji:

  • źródło najbliższe zawartości publikacji, takie jak źródło wewnętrzne

 

c. stabilność źródła danych:

  • najbardziej trwałe źródło.

 

1.4.1 Kolejność źródeł danych


Dane do opisu należy przejmować z następujących źródeł, zachowując podaną niżej kolejność:


1. główna strona tytułowa


2. jeżeli brak strony tytułowej — substytut strony tytułowej, czyli ta część zeszytu czasopisma stanowiącego podstawę opisu bibliograficznego (strona, część strony lub inna część zeszytu czasopisma), która zawiera tytuł czasopisma. Substytut strony tytułowej zastępuje nieobecną stronę tytułową i jest traktowany jak podstawowe źródło danych.


3. inne preliminaria, tzn. strona redakcyjna, wszystkie karty poprzedzające stronę tytułową lub jej substytut, okładka (z grzbietem i obwolutą), ale tylko wtedy, gdy jest ona integralną częścią oryginalnej postaci wydania czasopisma, żywa pagina


4. inne części zeszytu: wstęp, przedmowa, spis treści, tekst główny, załączniki, dodatki do tekstu itp.


5. źródła spoza czasopisma, np. bibliografie, w tym narodowe, katalogi, uznane wydawnictwa informacyjne, także internetowe.

 

1.4.2 Główne źródła danych


Jeżeli występują co najmniej dwa źródła danych, które mogą być głównym źródłem danych dla publikacji, wówczas wybiera się źródło występujące jako pierwsze, poza następującymi przypadkami:


1. Jeżeli publikacja zawiera główne źródła danych w co najmniej dwóch językach i/lub systemach pisma, wówczas za główne źródło danych uznaje się:

a. źródło w języku i/lub systemie pisma, które odpowiada językowi i/lub systemowi pisma zawartości lub dominuje w zawartości publikacji
b. źródło w języku i/lub systemie pisma przekładu, jeżeli wiadomo, że publikacja jest tłumaczeniem
c. źródło w oryginalnym języku i/lub systemie pisma, w którym zawartość jest wyrażona
d. źródło występujące jako pierwsze.


2. Jeżeli publikacja zawiera główne źródła danych noszące różne daty, należy wybrać źródło oznaczone najpóźniejszą datą.

 

Główna strona tytułowa

Jeżeli informacje tradycyjnie występujące na stronie tytułowej są podane bez powtórzeń na dwóch stronicach na rozwarciu, na stronicach przylegających (tzw. tytuł rozkładowy), obie te stronice należy traktować łącznie jako jedną stronę tytułową.

 

Jeżeli czasopismo ma dwie lub więcej stron tytułowych w tym samym języku i/lub systemie pisma, jako główną stronę tytułową należy traktować stronę tytułową z najpóźniejszą datą wydania.

 

Jeżeli czasopismo ma dwie lub więcej stron tytułowych w różnych językach i/lub systemach pisma, jako główną stronę tytułową należy traktować stronę tytułową w języku i/lub systemie pisma:

1. zawartości czasopisma
2. głównej części czasopisma
3. dominującym w czasopiśmie.

 

Strony tytułowe niewybrane jako główne źródło danych uznaje się za preliminaria.

 

1.4.3 Podstawowe źródła danych


Poszczególne strefy opisu bibliograficznego mają wyznaczone podstawowe źródła, z których przede wszystkim należy przejmować dane. Informacje pochodzące z innych źródeł niż podstawowe dla danej strefy należy przejmować do opisu w nawiasie kwadratowym lub podawać tylko w strefie uwag, stosownie do dalszych szczegółowych postanowień.

1.5 Podstawa opisu czasopisma

Podstawą opisu czasopisma powinien być pierwszy zeszyt wliczony w ciąg numeracji (oznaczony najniższym numerem lub najwcześniejszą datą). Informację o numerze sygnalnym (próbnym) niewliczonym w ciąg numeracji podaje się w strefie uwag.

 

W przypadku istotnej zmiany tytułu lub istotnej zmiany nazwy instytucji sprawczej, przy tytule będącym nazwą rodzajową, podstawą opisu powinien być pierwszy zeszyt, w którym nastąpiła ta zmiana.

 

Jeżeli opisywane czasopismo przestało się ukazywać, podstawę opisu powinien stanowić zeszyt pierwszy, a dla strefy numeracji i dla daty wydania w strefie adresu wydawniczego także ostatni zeszyt opisywanego wydawnictwa.

 

Podstawę opisu ciągu zeszytów powinien stanowić pierwszy zeszyt opisywanego ciągu. Przy opisywaniu zamkniętego ciągu zeszytów podstawę opisu dla strefy numeracji i dla daty wydania w strefie adresu wydawniczego powinien stanowić także ostatni zeszyt.

 

Podstawę opisu pojedynczego zeszytu powinien stanowić opisywany zeszyt.

1.6 Zmiany wymagające i niewymagające nowego opisu

Jeżeli w czasie ukazywania się czasopisma tytuł uznany za właściwy ulega w dalszych zeszytach niewielkim zmianom, zmiany te lub tylko informacje o nich podaje się w strefie uwag.

 

W przypadku istotnych zmian tytułu właściwego (i niektórych innych elementów) należy sporządzić nowy opis bibliograficzny, podając poprzedni tytuł w strefie uwag.

 

1.6.1 Znaczące zmiany w tytule właściwym czasopisma


Za znaczące (wymagające nowego opisu) zmiany tytułu właściwego uznaje się:

 

a) dodanie, usunięcie, zmianę lub zmianę kolejności jakiegokolwiek wyrazu w pierwszych pięciu początkowych wyrazach tytułu (sześciu początkowych wyrazach, jeżeli tytuł rozpoczyna się od rodzajnika), z wyjątkiem sytuacji uznanych za zmiany nieistotne

Przykład 14.
Korespondencja do Sejmu
Sejm i Obywatel

Przykład 15.
Posłaniec Serca Jezusowego
Modlitwa i Służba

Przykład 16.
Abc Rolnika
Rolnicze Abc

Przykład 17.
Nowy Świat Ciszy
Świat Ciszy

b) dodanie, usunięcie lub zmianę w dalszych wyrazach tytułu (po pięciu pierwszych wyrazach tytułu lub sześciu, gdy tytuł zaczyna się od rodzajnika), jeżeli powoduje to zmianę tytułu lub wskazuje na zmianę zakresu tematycznego

Przykład 18.
Język Polski w Szkole dla Klas IV-VIII
Język Polski w Szkole dla Klas IV-VI

c) zmianę nazwy ciała zbiorowego wymienionej w dowolnym miejscu w tytule, z wyjątkiem przypadków uznanych za nieistotne

Przykład 19.
Rocznik Sekcji Pedagogiki Religijnej Wydziału Filozoficznego Towarzystwa Jezusowego w Krakowie
Rocznik Sekcji Pedagogiki Religijnej Wyższej Szkoły Filozoficzno-Pedagogicznej Ignatianum w Krakowie

1.6.2 Znaczące zmiany w innych elementach niż tytuł właściwy czasopisma


W przypadku wydawnictw ciągłych należy sporządzić nowy opis również w następujących sytuacjach, nawet jeżeli tytuł właściwy nie zmienia się:

 

a) tytuł właściwy jest nazwą rodzajową, a instytucja sprawcza zmienia swoją nazwę albo czasopismo wydawane jest przez inną instytucję

Przykład 20.
Biuletyn Naukowy – Akademia Rolniczo-Techniczna im. M. Oczapowskiego w Olsztynie
Biuletyn Naukowy – Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

b) zmienia się oznaczenie wydania i wskazuje ono na znaczącą zmianę zakresu lub zasięgu wydawnictwa ciągłego

Przykład 21.
Jazz Forum (Wydanie niemieckie)
Jazz Forum (Wydanie międzynarodowe)

c) zmienia się nośnik fizyczny

Przykład 22.
Kwartalnik Statystyki Międzynarodowe (Druk)
Kwartalnik Statystyki Międzynarodowe (CD-ROM)

d) dotychczasowy tytuł zależny staje się tytułem niezależnym

Przykład 23.
Roczniki Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Seria III. Matematyka Stosowana
Matematyka Stosowana

e) czasopismo podlega kumulacji i kumulacje mają odrębną numerację od numeracji zeszytów nieskumulowanych

Przykład 24.
Reader’s guide to periodical literature
[Dwutygodnik, którego roczne i rzadsze kumulacje są oznaczane numeracją odrębną od tej, która nadawana jest bieżącym zeszytom.]

f) wydawnictwo ciągłe powstaje z połączenia co najmniej dwóch innych wydawnictw ciągłych

Przykład 25.
Dziennik Łódzki — Wiadomości Dnia
[Powstało z połączenia:
Dziennik Łódzki
Wiadomości Dnia.]

g) co najmniej dwa wydawnictwa ciągłe powstają w wyniku podziału jednego wydawnictwa ciągłego.

Przykład 26.
Słupskie Prace Geograficzne
Słupskie Prace Matematyczno-Fizyczne
Słupskie Prace Przyrodnicze
[Powstałe z podziału: Słupskie Prace Matematyczno-Przyrodnicze]

1.6.3 Nieznaczące zmiany w tytule właściwym czasopisma


Nie sporządza się nowego opisu wydawnictwa ciągłego w przypadku nieznaczącej zmiany w jego tytule właściwym. Na ogół jeżeli zmiany w tytule właściwym są nieznaczące, tytuł zmieniony podaje się w strefie uwag. W przypadku wątpliwości zmianę uznaje się za nieznaczącą.

 

Za nieznaczące uznaje się następujące zmiany:

a) zmiana zapisu słowa lub słów (zmiany ortograficzne i interpunkcyjne w obrębie tytułu niepowodujące zmiany jego znaczenia), np.:

  • różne formy pisowni
  • skrót, znak, symbol (np. &) — forma słowna
  • cyfry arabskie — cyfry rzymskie
  • cyfra lub data — forma słowna
  • pisownia z łącznikiem — bez łącznika
  • złożenie zapisane jednym lub dwoma wyrazami, niezależnie od tego, czy z łącznikiem, czy bez niego.

Przykład 27.
Archiwum Komisyi Historycznej
Archiwum Komisji Historycznej

Przykład 28.
SMS
eSeMeS

Przykład 29.
Accommodations and Travel Services
Accommodations & Travel Services

Przykład 30.
XXe Siècle
20e Siècle

Przykład 31.
7 Dni
Siedem Dni

Przykład 32.
Jahres-Bericht über das Königliche Gymnasium zu Graudenz
Jahresbericht über das Königliche Gymnasium zu Graudenz

Przykład 33.
Yearbook of the American Philosophical Society
Year Book of the American Philosophical Society

b) zastąpienie akronimu lub inicjału formą rozwiniętą (lub odwrotnie)

Przykład 34.
Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej
Biuletyn IPN

c) zmiana fleksyjna słowa, np. liczba mnoga zamiast pojedynczej

Przykład 35.
Zeszyt Naukowy
Zeszyty Naukowe

d) dodanie, usunięcie lub zmiana rodzajników, przyimków i spójników w dowolnym miejscu w tytule

Przykład 36.
Jahresbericht der Handelskammer des Kreisles Thorn für das Jahr ...
Jahresbericht der Handelskammer für Kreisles Thorn für das Jahr ...

e) dodanie, usunięcie lub zmiana znaków interpunkcyjnych rozdzielających litery w skrótowcach (w dowolnym miejscu w tytule)

Przykład 37.
C.D.N.
CDN

f) zmiana dotycząca kolejności tytułów, gdy w podstawowym źródle danych tytuł podano w co najmniej dwóch językach, jeżeli tytuł wybrany wcześniej jako tytuł właściwy występuje jako tytuł równoległy

 

g) dodanie, usunięcie lub zmiana słów łączących tytuł w dowolnym jego miejscu z numeracją

Przykład 38.
Kalendarz Ewangelicko-Reformowany na ... Rok
Kalendarz Ewangelicko-Reformowany

h) regularnie zamieszczana zmiana tytułu wydań sobotnio-niedzielnych, świątecznych itp.

Przykład 39.
Gazeta Wyborcza
Gazeta Świąteczna

i) dodanie, usunięcie lub zmiana kolejności wyrazów w dowolnym miejscu tytułu, jeżeli tytuł właściwy ma charakter wyliczania jednorodnych elementów i nie zmienia się znacząco zakres

Przykład 40.
Echa znad Drawy i Gwdy
Echo znad Gwdy i Drawy

j) dodanie lub usunięcie z dowolnego miejsca w tytule słów oznaczających rodzaj publikacji, np. magazyn, czasopismo, biuletyn lub ich odpowiedników w innych językach.

 

k) dodanie lub usunięcie z tytułu właściwego (w przypadku tytułów właściwych będących nazwą rodzajową) nazwy instytucji sprawczej.

1.7 Język i system pisma

Stosuje się dwie zasady, w zależności od strefy opisu.

 

Elementy opisu przejmowane z katalogowanej pozycji, a więc należące do:

  • strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • strefy wydania
  • strefy numeracji
  • strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)
  • strefy serii
  • strefy uwag (dotyczy tylko tych uwag, w których podaje się dane przejmowane z katalogowanej pozycji, np. tytuł oryginału, warianty tytułów, cytata bibliograficzna)

podaje się w języku i/lub systemie pisma, w jakim zapisano je w źródle danych. W razie potrzeby znaki i litery niełacińskie poddaje się konwersji (transliteruje, transkrybuje lub latynizuje) na znaki łacińskie według norm i zaleceń międzynarodowych podanych w Aneksie nr 20.

 

Jeżeli tytuł publikacji jest w niej wyrażony w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, stosuje się odpowiednie kryteria wyboru tytułu właściwego.

 

Jeżeli poszczególne inne elementy opisu są wyrażone w publikacji w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, do opisu przejmuje się przede wszystkim wersję w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego, a gdy takiej wersji brak — wersję wyróżnioną typograficznie lub podaną jako pierwszą, gdy takiego wyróżnienia brak.
Wersje w innych językach i/lub systemach pisma podaje się jako wersje równoległe, o ile szczegółowe postanowienia nie nakazują innego rozwiązania.

 

Elementy opisu, które nie są przejmowane z katalogowanej pozycji, tylko formułowane przez katalogującego, a więc należące do:

  • strefy opisu fizycznego
  • strefy uwag (nie dotyczy uwag, w których podaje się dane przejmowane z katalogowanej pozycji, np. tytuł oryginału, warianty tytułów, cytata bibliograficzna)
  • strefy identyfikatora i sposobu uzyskania czasopisma

podaje się w języku polskim.

1.8 Pisownia

1.8.1 Forma gramatyczna, ortografia


Elementy opisu przejmowane z katalogowanej pozycji, a więc należące do:

  • strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • strefy wydania
  • strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)
  • strefy serii
  • strefy uwag (dotyczy tylko części uwag)

podaje się w formie, w jakiej występują w źródle danych, o ile postanowienia dotyczące danego elementu nie nakazują przyjęcia innego rozwiązania.

 

Zachowuje się sformułowania, pisownię i formy gramatyczne, to znaczy:

  • nie uwspółcześnia się pisowni

Przykład 40.
Dyaryusz Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey

  • nie zmienia się form gramatycznych

Przykład 41.
Biuletyn Akademicki Legjonu Młodych U.P. / pod redakcją St. Kosmalskiego
[Nazwę redaktora pozostawiono w dopełniaczu.]

Przykład 42.
Warszawa : staraniem i nakładem redakcyi czasopisma „Przyroda i Przemysł”, 1873-1874
[Nazwę wydawcy pozostawiono w dopełniaczu.]

  • nie rozwija się skrótów

Przykład 43.
Orędownik dla Śląska Ciesz. oraz Pow. Biała-Żywiec
[Zachowano skróty występujące w tytule właściwym.]

  • nie dodaje się rozwiązania słownego liczb wyrażonych cyframi.

Przykład 44.
13 : magazyn szczęśliwej nastolatki

1.8.2 Duże i małe litery


W tytule czasopisma wszystkie wyrazy oprócz przyimków, spójników i rodzajników oraz takich wyrażeń, jak „imienia”, „pod wezwaniem”, „do spraw”, należy pisać dużą literą. Dotyczy to również tytułu podserii/sekcji, tytułu równoległego, tytułu obocznego.


Pierwsza litera pierwszego wyrazu każdej strefy opisu bibliograficznego powinna być zapisana dużą literą.


W pozostałych przypadkach duże i małe litery zapisuje się zgodnie z zasadami ortograficznymi języka użytego w opisie, niezależnie od sposobu zapisu w źródle danych.

Przykład 45.
Roczniki Naukowe Polskiego Towarzystwa Zootechnicznego

Przykład 46.
Acta Universitatis Nicolai Copernici. Nauki Matematyczno-Przyrodnicze. Prace Limnologiczne = Limnological Papers

Przykład 47.
Pamiętnik Towarzystwa Literackiego imienia Adama Mickiewicza

Przykład 48.
Dzikoviana : rocznik Muzeum Historycznego Miasta Tarnobrzega

1.8.3 Stosowanie skrótów


Zrezygnowano ze stosowanych dotychczas łacińskich czy polskich skrótów umownych oraz skracania wyrazów typowych regulowanego niegdyś przez odpowiednie normy.

 

Elementy opisu przejmowane z katalogowanej pozycji, a więc należące do:

  • strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • strefy wydania
  • strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)
  • strefy serii
  • strefy uwag (dotyczy tylko części uwag)

podaje się w takiej formie, w jakiej występują w źródle danych, nie rozwija się więc zastanych skrótów ani samodzielnie nie skraca żadnych danych.

 

Wyjątek stanowi tu:

  • strefa numeracji
  • strefa serii.

 

Określenie części skraca się zgodnie z wykazem skrótów (zobacz Aneks nr 15).

 

W przypadku elementów opisu, które w swoim brzmieniu nie są przejmowane z katalogowanej pozycji, tylko formułowane samodzielnie przez katalogującego, a więc należących do:

  • strefy opisu fizycznego
  • strefy uwag
  • strefy identyfikatora i sposobu uzyskania czasopisma

również nie stosuje się skrótów umownych ani skracania wyrazów typowych.

 

W tym przypadku stosowanie skrótów zostało ograniczone do niezbędnego minimum:

  • najczęściej spotykane, najbardziej rozpowszechnione skróty
  • symbole chemiczne, fizyczne, matematyczne, geograficzne itp., w tym:

– symbole pierwiastków chemicznych
– symbole jednostek miar
– kierunki geograficzne (strony świata)

  • występujące przed imieniem lub nazwiskiem:

– stopnie naukowe
– stopnie wojskowe
– godności kościelne i zakonne.

 

Wykaz skrótów stosowanych w opisie bibliograficznym podano w Aneksie nr 15.

 

1.8.4 Symbole


O ile wykorzystywany system komputerowy na to pozwala, symbole i inne znaki (w tym także typograficzne) zapisuje się w formie, w jakiej występują w źródle danych.

Przykład 49.
Food & History
[Znak pisarski & przejęto ze strony tytułowej.]

Jeżeli jakiegoś znaku czy symbolu nie można przejąć do opisu ze względów technicznych, zastępuje się go opisem lub odpowiednikiem literowym albo słownym ujętym w nawias kwadratowy i w razie potrzeby podaje uwagę wyjaśniającą w strefie uwag.

Przykład 50.
I [Love] Crypto : magazyn o kryptowalutach i technologii blockchain
[Symbol serca występujący na okładce zastąpiono wyrazem love.]

1.9 Prostowanie i wyjaśnianie danych

Informacje mylne i fikcyjne lub błędnie zapisane słowa przejmuje się z katalogowanej pozycji w niezmienionej postaci. Nie komentuje się ich ani nie prostuje w miejscu wystąpienia. Sprostowania, komentarze, wyjaśnienia itp. podaje się tylko w strefie uwag.

Przykład 51.
Jaruzela : pismo obyczajowe : (d. „Karuzela”) / redagują Mieczysław Srakowski, Jerzy Turban, Albin Dziwak
[Strefa uwag:
Od 1982, nr 3: wydaje Ambasada ZSRR — filia w Jaworowie Podlaskim
Od 1984, nr 5: wydaje Ambasada Filia w Jaworowie Podlaskim
Od 1986, nr 7: wydaje Centralna Agencja Wywiadowcza (CIA), Waszyngton, USA.
Delegatura w Tworkach k. Pruszkowa. Tel.: 997
Nazwy redaktorów i instytucji sprawczych fikcyjne.]
[Fikcyjne nazwy redaktorów i instytucji sprawczych]

Wyjątek:

  • Jeśli w tytule czasopisma będącym podstawą opisu występuje oczywisty błąd typograficzny, który w następnych numerach czasopisma zostaje poprawiony, w opisie podajemy poprawną formę, a tytuł z dokumentu podajemy w strefie uwag. W przypadku wątpliwości, czy pisownia słowa lub słów jest poprawna, przejmuje się ją bez zmian.

Przykład 52.
Wiadomości Udanińskie
[Strefa uwag: R. 1, nr 1 (2010) błędny tytuł: Wiadomośći Udanińskie]

Zasada ta nie dotyczy zamierzonych przez wydawcę nietypowych rozwiązań w pisowni:

Przykład 53.
Baby Buuuum

Sprostowania, komentarze, wyjaśnienia podaje się tylko w strefie uwag.

2. Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności

Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności obejmuje:

  • tytuł właściwy
  • tytuł równoległy (tytuły równoległe)
  • dodatek (dodatki) do tytułu
  • równoległy dodatek do tytułu (równoległe dodatki do tytułu)
  • oznaczenie (oznaczenia) podserii/sekcji
  • tytuł (tytuły) podserii/sekcji
  • oznaczenie (oznaczenia) odpowiedzialności
  • równoległe oznaczenie (oznaczenia) odpowiedzialności.

2.1 Znaki umowne

W strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności stosuje się następujące znaki umowne:

 

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza każdy dodatek do tytułu
  • poprzedza każdy równoległy dodatek do tytułu podany po tytule równoległym

( / ) odstęp, prawy ukośnik, odstęp

  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności podane po dowolnym tytule
  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności podane po oznaczeniu podserii/sekcji gdy brak tytułu podserii/sekcji

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza każdą kolejną nazwę w obrębie jednego oznaczenia odpowiedzialności
  • poprzedza tytuł podserii/sekcji, jeżeli przed tytułem podserii/sekcji występuje oznaczenie podserii/sekcji

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • oddziela kolejne oznaczenia odpowiedzialności (oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju)

(. ) kropka, odstęp

  • poprzedza oznaczenie podserii/sekcji
  • poprzedza tytuł podserii/sekcji, jeżeli przed tytułem podserii/sekcji nie występuje oznaczenie podserii/sekcji

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • poprzedza każdy tytuł równoległy
  • poprzedza każdy równoległy dodatek do tytułu podany po dodatku do tytułu (gdy brak tytułu równoległego)
  • poprzedza każde równoległe oznaczenie odpowiedzialności podane po oznaczeniu odpowiedzialności.

2.2 Kolejność elementów

Elementy strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności (o ile odpowiednie dane występują) podaje się w następującej kolejności:

  • tytuł właściwy
  • dodatek do tytułu
  • oznaczenie odpowiedzialności.

 

Kolejność ta ulega zmianie, gdy:

  • elementy opisu są ze sobą powiązane składniowo
  • uwzględnia się równoległe wersje elementów.

 

Szczegółowe zasady podano przy omówieniu poszczególnych elementów strefy.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / pierwsza nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności, kolejna nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności = równoległe oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności = Tytuł równoległy / równoległe oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu = Tytuł równoległy : równoległy dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł wspólny. Tytuł serii/sekcji

 

Tytuł wspólny. Oznaczenie serii/sekcji, Tytuł serii/sekcji

 

Tytuł wspólny : dodatek do tytułu wspólnego. Tytuł serii/sekcji

 

Tytuł wspólny : dodatek do tytułu wspólnego. Tytuł serii/sekcji : dodatek do tytułu serii/sekcji

 

Tytuł wspólny. Tytuł serii/sekcji = Równoległy tytuł wspólny. Równoległy tytuł serii/sekcji

 

Tytuł wspólny. Tytuł serii/sekcji : dodatek do tytułu = Równoległy tytuł wspólny. Równoległy tytuł serii/sekcji : równoległy dodatek do tytułu

 

Tytuł wspólny : dodatek do tytułu. Tytuł serii/sekcji = Równoległy tytuł wspólny : równoległy dodatek do tytułu. Równoległy tytuł serii/sekcji

2.3 Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności jest strona tytułowa lub jej substytut.

 

W przypadku braku tytułu przejmuje się go ze źródeł spoza czasopisma. W szczególnych sytuacjach dopuszcza się samodzielne nadanie tytułu przez katalogującego. W obu przypadkach tytuł podaje się w nawiasie kwadratowym. W nawiasie kwadratowym podaje się również tytuł czasopisma przejęty z innej części czasopisma niż strona tytułowa w sytuacji, gdy strona tytułowa istnieje, ale nie zawiera tytułu.

 

Oznaczenia odpowiedzialności przejęte spoza strony tytułowej lub jej substytutu podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

W strefie uwag podaje się:

  • informacje uzupełniające i wyjaśniające tytuł (gdy zachodzi taka potrzeba)
  • źródło tytułu właściwego:
  • przejętego spoza istniejącej strony tytułowej
  • przejętego spoza czasopisma
  • utworzonego przez katalogującego

 

  • występujące poza podstawowym źródłem danych:
  • warianty tytułu właściwego
  • tytuły równoległe
  • dodatki do tytułu

 

  • dane dotyczące odpowiedzialności ustalone na podstawie zewnętrznych źródeł.

2.4 Język i system pisma

Tytuł i oznaczenie odpowiedzialności zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w podstawowym źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

2.5 Tytuł właściwy

Tytuł właściwy to podstawowy tytuł czasopisma. Tytuł właściwy zawsze należy podawać jako pierwszy element opisu bibliograficznego, nawet jeżeli w podstawowym źródle danych został poprzedzony oznaczeniem odpowiedzialności, nadtytułem, tytułem serii lub innymi napisami (z wyjątkiem sytuacji, kiedy oznaczenie odpowiedzialności poprzedzające tytuł właściwy jest z nim powiązane gramatycznie).

 

W skład tytułu właściwego wchodzi:

  • tytuł oboczny.

 

Tytuł właściwy nie obejmuje:

  • tytułu równoległego
  • dodatku do tytułu równoległego
  • dodatku do tytułu.

 

2.5.1 Wybór tytułu właściwego


Jeżeli w podstawowym źródle danych występuje więcej niż jeden tytuł wyrażony w tym samym języku i/lub systemie pisma, za tytuł właściwy uznaje się:

  • tytuł wyróżniony typograficznie, z wyjątkiem przypadków, gdy wyróżniony tytuł ma wyraźnie charakter dodatku do tytułu
  • pierwszy z tytułów, jeżeli żaden nie został wyróżniony typograficznie
  • tytuł wyróżniający znaczeniowo, jeżeli wyróżnienie typograficzne lub kolejność nie stanowią podstawy wyboru.

 

Pozostałe tytuły należy traktować jako dodatki do tytułu i przejmuje się je do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. Odmienne tytuły czasopisma występujące poza podstawowym źródłem danych podaje się w strefie uwag.

 

Jeżeli w podstawowym źródle danych tytuł czasopisma wyrażony jest w dwóch lub więcej językach i/lub systemach pism, za tytuł właściwy uznaje się tytuł w języku głównej części czasopisma.


Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, ponieważ żaden z języków nie dominuje w tekście lub żaden z tytułów nie jest wyrażony w języku głównej części czasopisma, podaje się:

  • tytuł wyróżniony typograficznie
  • pierwszy z tytułów występujących w podstawowym źródle danych, jeśli żaden z nich nie jest wyróżniony typograficznie.

 

Pozostałe tytuły należy traktować jako tytuły równoległe i przejmuje się je do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. Tytuły równoległe występujące poza podstawowym źródłem danych podaje się w strefie uwag.

 

Jeżeli tytuł właściwy zawiera dowolne oznaczenie dotyczące wcześniejszego tytułu, tytułu wchłoniętego itp., to nie przejmuje się go jako części tytułu, niezależnie od tego, czy jest ono połączone składniowo z resztą tytułu, czy nie. Związki z innymi publikacjami podaje się w strefie uwag.

 

2.5.2 Pisownia tytułu właściwego


Tytuł właściwy przejmuje się ze źródła danych dosłownie, z zachowaniem sformułowań i ortografii. Wszystkie wyrazy tytułu czasopisma poza przyimkami, spójnikami i rodzajnikami oraz wyrażeniami takimi jak: „imienia”, „pod wezwaniem” należy pisać dużą literą.

  • nie uwspółcześnia się pisowni
  • nie poprawia się pomyłek, błędów, literówek lub niepoprawnych znaków diakrytycznych
  • skróty występujące w tytule przejmuje się bez zmian
  • nie zapisuje się akcentów wyrazowych ani pochylenia samogłosek (dotyczy XIX-wiecznych publikacji w języku polskim).

 

Znaki interpunkcyjne (w tym wielokropek), typograficzne, symbole i cyfry zapisuje się w takiej formie, w jakiej występują w źródle danych.


Jeżeli jakiegoś znaku czy symbolu nie można przejąć do opisu ze względów technicznych, zastępuje się go opisem lub odpowiednikiem literowym albo słownym ujętym w nawias kwadratowy i w razie potrzeby podaje uwagę wyjaśniającą w strefie uwag.

Przykład 54.
Kurjer Polski w Paryżu : dwutygodnik polityczny-literacki-społeczny : organ patryotyczny Polski

Przykład 55.
Farys : meśęčnik literacko-naukowy i społečny

Przykład 56.
Nasz Glos : pismo Obozu Polakow w Ettlingen

Przykład 57.
Djabeł : pismo satyryczno-polityczne i humorystyczno-krytyczne illustrowane = Devil : the Polish weekly humorous illustrated

Przykład 58.
...Kałuszyńskie : czasopismo Kałuszyna i okolic

Przykład 59.
Kochamy Futbol
[Strefa uwag: Litera o w słowie Futbol przedstawiona w formie piłki.]

Przykład 60.
¿?
[Studenckie czasopismo iberystyczne wydawane w Instytucie Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego.]

Występującą w tytule numerację lub numer imprezy, zmieniające się w kolejnych zeszytach, należy pomijać. Opuszczenie należy zaznaczać wielokropkiem, jeżeli nie występuje ono na początku opisu. Wielokropek poprzedza się odstępem ( … ).

Przykład 61.
Działalność Naukowa Politechniki Warszawskiej w Roku ...
[W zeszycie: Działalność Naukowa Politechniki Warszawskiej w Roku 1966.]

Przykład 62.
Kongres Medycyny i Farmacji w Warszawie
[W zeszycie: I Kongres Medycyny i Farmacji w Warszawie.]

Przykład 63.
Bericht über das Gymnasium zu Graudenz von ... bis ...
[W zeszycie: Bericht über das Gymnasium zu Graudenz von Ostern 1867 bis Ostern 1868.]

Przykład 64.
Program Królewskiego Gimnazyum Katolickiego w Chełmnie na Rok Szkolny ...
[W zeszycie: Program Królewskiego Gimnazyum Katolickiego w Chełmnie na Rok Szkólny 1859-60.]

Przykład 65.
Sprawozdanie ... za Rok ... z Działalności Kasy Mianowskiego, Instytutu Popierania Nauki
[W zeszycie: Sprawozdanie 42 za Rok 1923 z Działalności Kasy Mianowskiego, Instytutu Popierania Nauki.]

2.5.3 Forma tytułu właściwego


Tytuł właściwy należy przejmować w formie występującej na stronie tytułowej lub jej substytucie. Dopuszcza się zmianę interpunkcji.

Przykład 66.
Problemy Ekologii
[Na czasopiśmie: problemy EKOLOGII.]

Przykład 67.
Print Partner : opakowania, innowacje
[Na czasopiśmie: print partner : opakowania — innowacje.]

Tytuł właściwy może składać się ze skrótowca, akronimu, logo lub zawierać taki element.

Przykład 68.
WCR : magazyn rajdowy

Przykład 69.
N.P.M. : magazyn turystyki górskiej

Jeśli w źródle danych znajduje się zarówno tytuł, jak i akronim tytułu, za tytuł właściwy należy przyjąć tytuł w formie rozwiniętej, a akronim podać jako dodatek do tytułu.

Przykład 70.
Poradnik Pozarządowy : PP : współpraca samorządu i NGO, prawo, porady, dobre praktyki

Tytuł właściwy może zawierać cyfry, liczby lub pojedyncze litery.

Przykład 71.
13 : magazyn szczęśliwej nastolatki

Przykład 72.
3S : serwis społeczno-samorządowy

Jeżeli tytuł właściwy składa się z dwóch członów (z których każdy tworzy niezależny tytuł) połączonych spójnikiem „czyli” lub jego odpowiednikiem w języku polskim (np. albo, to jest) lub obcym (np. or, ou, oder, ossia, aneb, sive), drugi człon jest tytułem obocznym.

Przykład 73.
Agape czyli Miłość Najdoskonalsza Dobrego Pasterza

Przykład 74.
Archiv für Vaterländische Interessen oder Preussische Provinzial-Blätter

 

2.5.4 Brak tytułu


Jeżeli czasopismo nie zawiera strony tytułowej i jej substytutu:

  • tytuł przejmuje się z zewnętrznych źródeł bibliograficznych: katalogów wydawniczych, bibliografii lub innych opracowań, uzupełniając go początkowym fragmentem tekstu z ujętym w nawias kwadratowy wyrażeniem wprowadzającym „Incipit:”
  • w przypadku braku informacji w źródłach tytuł nadawany jest przez katalogującego i uzupełniony początkowym fragmentem tekstu z ujętym w nawias kwadratowy wyrażeniem wprowadzającym „Incipit:”.

 

Tytuł spoza czasopisma (zarówno przejęty ze źródeł informacji, jak i nadany przez katalogującego) ujmuje się w nawias kwadratowy. W strefie uwag podaje się źródło tytułu.

2.6 Tytuł równoległy

Tytuł równoległy to tytuł wyrażony w innym języku i/lub systemie pisma niż tytuł właściwy. Tytuł równoległy występuje w podstawowym źródle danych jako odpowiednik tytułu właściwego.

 

Jeżeli w podstawowym źródle danych tytuł tego samego dzieła jest wyrażony w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, każdy tytuł, którego nie uznano za tytuł właściwy, przejmuje się do opisu jako tytuł równoległy.

 

Tytuły równoległe występujące poza podstawowym źródłem danych podaje się tylko w strefie uwag, bez wskazania ich lokalizacji.

 

Każdy tytuł równoległy poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ). Tytuł równoległy podaje się po tytule właściwym (lub po dodatkach do tytułu bądź po oznaczeniach odpowiedzialności, jeżeli w opisie występują także wersje równoległe tych elementów).

 

Dwa lub więcej tytuły równoległe podaje się:

  • w porządku wynikającym z układu typograficznego
  • w kolejności występowania, gdy brak wyróżnień typograficznych.

Przykład 75.
Biografistyka Pedagogiczna = Biographical Studies and Education / [Ryszard Skrzyniarz redaktor naczelny]
[Tytuł równoległy.]

Przykład 76.
Belaruskaâ Mova âk Zamežnaâ = Język Białoruski jako Obcy = Belarusian as a Foreign Language
[Dwa tytuły równoległe.]

Przykład 77.
Sztuka i Krytyka = Art and Criticism : komunikat Zarządu Polskiego Instytutu Studiów nad Sztuką Świata / pod redakcją Jerzego Malinowskiego
[Brak równoległego dodatku do tytułu, tytuł równoległy podany po tytule właściwym, ale przed dodatkiem do tytułu.]

2.7 Dodatek do tytułu

Dodatek do tytułu to wyraz lub wyrażenie w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego uzupełniające tytuł właściwy. Rozróżnia się podtytuł i nadtytuł.

 

Za dodatek do tytułu nie uznaje się takich elementów, jak: motto, dedykacja, inwokacja (czy inne wyrażenia wprowadzające, które nie stanowią części tytułu właściwego), nazwy honorowych patronatów, programów finansujących, grantów, informacje o nagrodach itp.


Należy zwracać uwagę, czy informacja poprzedzająca tytuł w źródle danych stanowi nadtytuł, czy też nazwę serii, instytucji sprawczej itp.

 

Dodatki do tytułu występujące w podstawowym źródle danych przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności.

 

Każdy dodatek do tytułu poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ). Pierwszy wyraz każdego dodatku do tytułu zapisuje się małą literą, jeżeli jest to zgodne z zasadami ortograficznymi danego języka.

 

Dodatek (dodatki) do tytułu podaje się zasadniczo po tytule właściwym, jednakże:

  • jeżeli występuje tytuł równoległy (bez równoległego dodatku do tytułu), dodatek do tytułu podaje się po tytule równoległym
  • jeżeli występuje tytuł równoległy z równoległym dodatkiem do tytułu, dodatek do tytułu podaje się po tytule właściwym (wersje językowe grupuje się razem).

 

Jeżeli w podstawowym źródle danych występują dwa lub więcej elementy uznane za dodatki do tytułu, jako pierwszy podaje się element wyróżniony typograficznie. Jeśli brak takiego wyróżnienia, dodatki do tytułu podaje się w kolejności ich występowania.

Przykład 78.
Bluszcz : pismo tygodniowe illustrowane dla kobiet

Przykład 79.
Czytanie Literatury : łódzkie studia literaturoznawcze : czasopismo Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Łódzkiego

Przykład 80.
Gazeta Polska Bukowiny : pismo społeczne, gospodarcze i literacko-kulturalne : vidannâ Černìvec'kogo Oblasnogo Tovaristva Pol's'koï Kul'turi ìm. Adama Mìckeviča

Dodatki do tytułu spoza podstawowego źródła danych podaje się w strefie uwag.

 

Dopuszcza się przejęcie do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności podtytułu spoza podstawowego źródła danych, jeżeli jest to niezbędne do identyfikacji czasopisma lub jeżeli podtytuł zawiera istotne informacje

Przykład 81.
Archiwum Historii i Filozofii Medycyny : [organ Polskiego Towarzystwa Historii Medycyny i Farmacji]

2.8 Równoległy dodatek do tytułu

Równoległy dodatek do tytułu to dodatek do tytułu wyrażony w innym języku i/lub systemie pisma niż tytuł właściwy. Może on występować łącznie z tytułem równoległym lub samodzielnie (bez tytułu równoległego).

 

Pierwszy wyraz każdego równoległego dodatku do tytułu zapisuje się małą literą, jeżeli jest to zgodne z zasadami ortograficznymi danego języka.

 

Równoległe dodatki do tytułu występujące w podstawowym źródle danych przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. Równoległe dodatki do tytułu spoza podstawowego źródła danych podaje się w strefie uwag.

 

Równoległy dodatek do tytułu poprzedza się:

  • dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ), jeżeli podaje się go po odpowiadającym mu tytule równoległym lub innym równoległym dodatku do tytułu wyrażonym w tym samym języku i/lub systemie pisma
  • znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ), gdy brak tytułu równoległego i wszystkie równoległe dodatki do tytułu podaje się po dodatku do tytułu (dodatku wyrażonym w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego).

 

Innymi słowy, jeżeli w podstawowym źródle danych znajdują się równoległe dodatki do tytułu, należy:

  • dodatek do tytułu wyrażony w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego podać po tytule właściwym, natomiast
  • równoległe dodatki do tytułu podać po tytułach równoległych odpowiadających im pod względem języka i/lub systemu pisma
  • jeżeli brak tytułów równoległych, należy wszystkie równoległe dodatki do tytułu podać po dodatku (dodatkach) do tytułu.

Przykład 82.
Kronika Polska : niezależny dziennik demokratyczny = Chronique de Pologne : journal démocratique indépendant
[Równoległy dodatek do tytułu podany po tytule równoległym (grupowanie elementów równoległych).]

2.9 Oznaczenie odpowiedzialności

Oznaczenie odpowiedzialności to nazwa i/lub wyrażenie określające podmiot odpowiedzialny za intelektualną i/lub artystyczną zawartość czasopisma. Podmiotem odpowiedzialnym może być osoba (autor, współtwórca) lub ciało zbiorowe (instytucja sprawcza).

 

Pierwsze oznaczenie odpowiedzialności podawane po jakimkolwiek tytule (tytuł właściwy, tytuł równoległy, dodatek do tytułu, tytuł części itd.) lub po oznaczeniu części (gdy brak tytułu części) poprzedza się prawym ukośnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( / ).

 

Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju (nazwy ciał zbiorowych, redaktorów) niepowiązane spójnikiem lub innym wyrażeniem oddziela się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

 

W obrębie jednego oznaczenia odpowiedzialności (oznaczenia odpowiedzialności tego samego rodzaju) poszczególne nazwy ciał zbiorowych lub osób niepowiązane spójnikiem lub innym wyrażeniem oddziela się przecinkiem i odstępem (, ).

Przykład 83.
Archivum Veterinarium Polonicum / Polish Academy of Sciences. Committee of Veterinary Sciences ; [editor in chief Piotr Wyrost]

Podstawowym źródłem danych dla oznaczenia odpowiedzialności jest strona tytułowa lub jej substytut. Oznaczenia odpowiedzialności przejęte spoza podstawowego źródła danych podaje się w nawiasie kwadratowym. Informacje dotyczące oznaczenia odpowiedzialności ustalone na podstawie źródeł spoza katalogowanej pozycji podaje się tylko w strefie uwag.

Przykład 84.
International Journal of Food Science and Bioprocessing / [Wrocław University of Economics ; redaktor Tomasz Lesiów]

Przykład 85.
Krakowsko-Wileńskie Studia Slawistyczne : seria poświęcona starożytnościom słowiańskim / [Instytut Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Katedra Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Wileńskiego = Krokuvos ir Vilniaus Slavistikos Tyrinėjimai : serija skirta slavų senovei / Krokuvos Jagailaičių universiteto. Slavų filologijos institutas, Vilniaus universiteto. Slavų filologijos katedra ; red. serii Aleksander Naumow i Sergejus Temčinas]

W opisach bibliograficznych czasopism nazwy ciał zbiorowych zawsze podaje się przed nazwami osób.

 

Do opisu przejmuje się osoby sprawujące funkcje wiodące w redakcji czasopisma (redaktor naczelny, przewodniczący komitetu redakcyjnego, redaktor serii). Jeżeli w czasie ukazywania się wydawnictwa następują zmiany w oznaczeniach odpowiedzialności, zmiany lub tylko informacje o nich należy podawać w strefie uwag.

 

2.9.1 Forma nazw przejmowanych do oznaczenia odpowiedzialności


Nazwy podmiotów odpowiedzialnych za intelektualną i/lub artystyczną zawartość czasopisma oraz pełniących określone funkcje w procesie powstania czasopisma przejmuje się do oznaczenia odpowiedzialności wraz z występującymi przy nich wyrażeniami i skrótami (np. tytuły, godności, afiliacje itp.).

 

Przejmując do oznaczenia odpowiedzialności występujące w źródle danych afiliacje autorów i/lub współautorów, podaje się je w nawiasach zwykłych. Jeżeli w źródle danych poszczególne człony nazwy ciała zbiorowego o strukturze hierarchicznej występują w mianowniku, oddziela się je kropkami, niezależnie od tego, w jakiej kolejności te człony występują.

 

2.9.2 Określenie rodzaju współpracy


Wyrazy lub wyrażenia określające rodzaj wkładu pracy osoby w intelektualną i/lub artystyczną zawartość czasopisma oraz wskazujące jej (jego) funkcje w procesie powstania czasopisma traktuje się jako integralną część oznaczenia odpowiedzialności i przejmuje w formie występującej w źródle danych.

Przykład 86.
Ius Novum : kwartalnik Wydziału Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego / [redaktor naczelny Ryszard A. Stefański]

Przykład 87.
Acta Philologica / Uniwersytet Warszawski. Wydział Filologiczny ; [komitet redakcyjny J. Reychman przewodniczący]

 

2.9.3 Więcej niż jedna osoba lub ciało zbiorowe


Nazwy osób i/lub ciał zbiorowych spełniających zróżnicowane funkcje podaje się w odrębnych oznaczeniach odpowiedzialności (oznaczeniach odpowiedzialności różnego rodzaju).


Poszczególne oznaczenia odpowiedzialności podaje się w kolejności, w jakiej występują w podstawowym źródle danych, chyba że wyróżnienia typograficzne sugerują inne ich uporządkowanie. Kolejne oznaczenia odpowiedzialności należy oddzielać średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ), z wyjątkiem wypadków, gdy traktuje się je jako jedno wyrażenie.

 

Nazwy dwóch i więcej osób lub ciał zbiorowych spełniających taką samą funkcję (np. autorów, ilustratorów, instytucji sprawczych) należy wymieniać w jednym oznaczeniu odpowiedzialności. Należy przy tym zachować kolejność nazw występujących w źródle danych. Kolejne nazwy należy oddzielać przecinkiem i odstępem (, ), z wyjątkiem przypadków, gdy są ze sobą powiązane składniowo.

Przykład 88.
Bulletin of the History of Education / The Poznań Society for the Advancement of the Arts and Sciences. Faculty of History and Social Science, Department of History of Education of Adam Mickiewicz University in Poznań = Biuletyn Historii Wychowania / Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Wydział Historii i Nauk Społecznych, Zakład Historii Wychowania Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu ; [Wiesław Jamrożek editor in chief]

2.10 Oznaczenie podserii/sekcji

Oznaczenie podserii/sekcji zawiera określenie części i/lub numer. Oznaczenie części przejmuje się wyłącznie z czasopisma. Określenie części skraca się zgodnie z wykazem skrótów (zobacz Aneks
nr 2). Numer części podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (np. słowna, cyfry rzymskie), z wyjątkiem przypadków, gdy uzasadnione jest dokładne zachowanie formy występującej w źródle danych (np. gdy numeracja jest wyrażona kombinacją cyfr rzymskich i arabskich).

 

Oznaczenie podserii/sekcji przejmuje się z całego czasopisma, podstawowym źródłem danych jest strona tytułowa lub jej substytut. Dane spoza podstawowego źródła podaje się w nawiasie kwadratowym.

Przykład 89.
Statystyka Polski. Seria A

Przykład 90.
Acta Astronomica. Série C

2.11 Tytuł podserii/sekcji

Tytuł podserii/sekcji przejmuje się z całego czasopisma (np. z okładki lub z grzbietu). Podstawowym źródłem danych dla tytułu części jest strona tytułowa lub jej substytut. Dane spoza podstawowego źródła podaje się w nawiasie kwadratowym.

Przykład 91.
Acta Biologica Cracoviensia. Série Zoologie

Przykład 92.
Acta Universitatis Wratislaviensis. Prawo

Przykład 93.
Roczniki Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Seria 5, Dydaktyka Matematyki

Przykład 94.
Kosmos : czasopismo Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika. Serja B, Przegląd Zagadnień Naukowych

Jeśli tytuł właściwy składający się z serii głównej i podserii posiada podserię o tytule wyróżniającym, należy tytuł podserii przyjąć jako tytuł właściwy, zaś serię główną podać w strefie serii.

Przykład 95.
Germanica Wratislaviensia
[Strefa serii: (Acta Universitatis Wratislaviensis).]

Przykład 96.
Problemy Transportu i Logistyki
[Strefa serii: (Zeszyty Naukowe — Uniwersytet Szczeciński).]

2.12 Równoległy tytuł podserii/sekcji

Równoległy tytuł podserii/sekcji przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności tylko wówczas, jeśli znajduje się on w podstawowym źródle danych, to znaczy gdy główne źródło danych podaje tytuł części w dwóch lub więcej językach i/lub systemach pisma.

 

Równoległy tytuł podserii/sekcji występujący poza podstawowym źródłem danych (np. z innojęzycznej strony tytułowej, okładki czy grzbietu) podaje się tylko w strefie uwag.

Przykład 97.
Acta Scientiarum Polonorum. Architectura = Budownictwo
[Równoległy tytuł podserii.]

Przykład 98.
Bulletin International de l'Académie des Sciences de Cracovie. Classe des Sciences Mathématiques et Naturelles. Série A, Sciences Mathématiques = Anzeiger der Akademie der Wissenschaften in Krakau. Matematisch-Naturwissenschaftliche Klasse, Reihe A. Matematische Wissenschaften
[Ponieważ wszystkie elementy tytulatury mają swoje wersje równoległe, elementy wyrażone w drugim języku zostały zgrupowane i zapisane po znaku równości.]

3. Strefa wydania

Strefa wydania obejmuje:

  • oznaczenie wydania
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania.

3.1 Znaki umowne

W strefie wydania stosuje się następujące znaki umowne:

 

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza każdą kolejną nazwę w obrębie jednego oznaczenia odpowiedzialności dotyczącego wydania

( / ) odstęp, prawy ukośnik, odstęp

  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza kolejne oznaczenia odpowiedzialności (oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju).

3.2 Kolejność elementów

Elementy strefy wydania (o ile odpowiednie dane występują) podaje się w następującej kolejności:

  • oznaczenie wydania
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania.

 

Jeżeli elementy strefy wydania są ze sobą powiązane składniowo, należy odstąpić od podanej wyżej kolejności i przejmować je do opisu w kolejności ich występowania w źródle danych.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

Oznaczenie wydania

 

Oznaczenie wydania / oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania

3.3. Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla strefy wydania jest strona tytułowa czasopisma lub jej substytut.

 

Jeżeli w podstawowym źródle danych brak oznaczenia wydania, przejmuje się je z innych miejsc w czasopiśmie z zachowaniem następującej kolejności: strona redakcyjna, metryka czasopisma, okładka, inna część czasopisma. Oznaczenie wydania spoza podstawowego źródła danych podaje się w nawiasie kwadratowym, bez podawania uwagi o lokalizacji takiego oznaczenia.

 

Jako oznaczenie wydania należy podawać:

  • oznaczenie wskazujące numerowane wydanie, przedruk lub zmienione wydanie czasopisma jako całości
  • oznaczenie odmiany wydania (lokalnych mutacji)
  • oznaczenie wersji językowej
  • oznaczenie wydania o specjalnym przeznaczeniu czytelniczym
  • oznaczenie wskazujące szczególny typ druku lub postać fizyczną.

Przykład 99.
Wydanie A0

Przykład 100.
Wydanie 2

Przykład 101.
English-language edition

Przykład 102.
[Wydanie B]

Przykład 103.
Mutacja 3

Przykład 104.
Wydanie polskie

Przykład 105.
Poland edition

Przykład 106.
International edition

Dopuszcza się podawanie oznaczenia wydania ustalonego na podstawie danych spoza czasopisma. Dane te ujmuje się w nawias kwadratowy.

Przykład 107.
[Wydanie z dodatkiem Materiały Informacyjne].

Jako oznaczenia wydania nie należy traktować:

  • oznaczenia wskazującego numerację zeszytów — oznaczenie to należy podawać w strefie numeracji
  • oznaczenia wskazującego regularne aktualizacje — oznaczenie to można podawać w strefie uwag.

3.4 Język i system pisma

Elementy strefy wydania zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

 

Jeżeli oznaczenie wydania jest wyrażone w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę występującą jako pierwszą. Form w innych językach nie przejmuje się do opisu.

3.5 Sposób zapisu oznaczenia wydania

Oznaczenie wydania przejmuje się do opisu w formie występującej w źródle danych.

 

Liczebniki zapisane słownie lub cyframi rzymskimi przejmuje się bez zmian, podobnie jak oznaczenie wyrażone innymi znakami. Jeżeli jakiegoś symbolu nie można przejąć do opisu ze względów technicznych, zastępuje się go odpowiednim wyrazem lub wyrażeniem ujętym w nawias kwadratowy i podaje się wyjaśnienie w strefie uwag.

Przykład 108.
Wydanie drugie

Przykład 109.
Wydanie IV

Przykład 110.
Wydanie A0

Jeżeli oznaczenie wydania składa się z litery lub cyfry bez wyrazów towarzyszących, należy dodać słowo „Wydanie” w nawiasie kwadratowym.

Przykład 111.
[Wydanie] 3-1

Przykład 112.
[Wydanie] B

3.6 Oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania

Oznaczenia odpowiedzialności odnoszące się do osób i ciał zbiorowych związanych tylko z opisywanym wydaniem czasopisma (redaktor wydania, autor dodatku do opisywanego wydania) przejmuje się do opisu jako oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania. Oznaczenie to zapisuje się po ukośniku prawym z odstępem po obu stronach znaku ( / ).

Przykład 113.
Mutacja D / redakcja Jarosław Kaczorowski

Przykład 114.
Edycja polska / Tomasz Raczek dyrektor edycji polskiej

4. Strefa numeracji

W strefie numeracji podaje się oznaczenia numeryczne i/lub chronologiczne pierwszego i/lub ostatniego zeszytu lub części czasopisma, w zależności od tego, co jest przedmiotem opisu:

  • w opisie całości wydawnictwa ukazującego się na bieżąco:
    • numerację pierwszego zeszytu

 

  • w opisie całości wydawnictwa, które przestało się ukazywać:
    • numerację pierwszego i ostatniego zeszytu

 

  • w opisie wybranego otwartego ciągu zeszytów:
    • numerację pierwszego zeszytu opisywanego ciągu

 

  • w opisie wybranego zamkniętego ciągu zeszytów:
    • numerację pierwszego i ostatniego zeszytu opisywanego ciągu

 

  • w opisie pojedynczego zeszytu:
    • numerację opisywanego zeszytu.

 

W strefie numeracji nie należy podawać numeracji innych zeszytów, niż wymienione powyżej.

 

Jeżeli podstawą opisu całości wydawnictwa:

  • ukazującego się na bieżąco nie jest zeszyt pierwszy
  • które przestało się ukazywać nie jest zeszyt pierwszy i ostatni,

strefę numeracji należy pominąć, a informację o zeszycie stanowiącym podstawę opisu należy podać w strefie uwag.

 

Przy sporządzaniu nowego opisu z powodu istotnych zmian tytułu właściwego lub nazwy instytucji sprawczej (w przypadku tytułu będącego nazwą rodzajową) podaje się numerację tylko tych zeszytów, w których nastąpiła odpowiednia zmiana. Opis poprzedniego wydawnictwa należy zamknąć, podając w strefie numeracji numerację ostatniego zeszytu przed zmianą.

 

Jeżeli opisu nie sporządza się na podstawie pierwszego i/lub ostatniego zeszytu lub części, to w strefie uwag podaje się informacje o zeszycie/zeszytach lub częściach stanowiących podstawę opisu.

 

Informację o numerze sygnalnym niewliczonym w ciąg numeracji podaje się w strefie uwag.

 

Daty podane w strefie numeracji mogą — lecz nie muszą — pokrywać się z datami wydania podanymi w strefie adresu wydawniczego.

4.1 Znaki umowne

(-) łącznik

  • w opisie zamkniętego ciągu zeszytów lub części czasopisma wiąże numer i/lub datę pierwszego zeszytu lub pierwszej części czasopisma z numerem i/lub datą ostatniego numeru lub ostatniej części czasopisma
  • w opisie niezamkniętego, kontynuowanego ciągu zeszytów lub części czasopisma po numerze i/lub dacie pierwszego zeszytu lub pierwszej części czasopisma wskazuje ich kontynuację
  • jeżeli podaje się tylko numer i/lub datę ostatniego zeszytu lub ostatniej części czasopisma, poprzedza numer i/lub datę tego zeszytu lub części

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp

  • obejmuje datę podaną po numerze, jeżeli występuje zarówno oznaczenie numeryczne, jak i oznaczenie chronologiczne, z wyjątkiem sytuacji, gdy numer rozdziela datę

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • poprzedza drugi i każdy kolejny system numerowania (numeracja oboczna lub numeracja w innym języku albo według innego kalendarza) występujące w tym samym zeszycie

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza nowy ciąg numerowania.

4.2 Kolejność elementów

Przykładowe schematy układu elementów:


Data pierwszego zeszytu lub części-

 

Data pierwszego zeszytu lub części-data ostatniego zeszytu lub części

 

-data ostatniego zeszytu lub części

 

Numer pierwszego zeszytu lub części-

 

Numer pierwszego zeszytu lub części-numer ostatniego zeszytu lub części

 

-numer ostatniego zeszytu lub części

 

Numer pierwszego zeszytu lub części (data pierwszego zeszytu lub części)-

 

Numer pierwszego zeszytu lub części (data pierwszego zeszytu lub części)-numer ostatniego zeszytu lub części (data ostatniego zeszytu lub części)

 

-numer ostatniego zeszytu lub części (data ostatniego zeszytu lub części)

 

Numer pierwszego zeszytu lub części-numer ostatniego zeszytu lub części = odmienny numer pierwszego zeszytu lub części-odmienny numer ostatniego zeszytu lub części

 

Numer pierwszego zeszytu lub części-numer ostatniego zeszytu lub części ; numer pierwszego zeszytu lub części nowego ciągu numerowania-numer ostatniego zeszytu lub części

 

Numer pierwszego zeszytu lub części-numer ostatniego zeszytu lub części ; określenie nowego ciągu, numer pierwszego zeszytu lub części nowego ciągu-numer ostatniego zeszytu lub części

4.3 Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla strefy numeracji jest całe czasopismo. Informacje przejęte spoza podstawowego źródła podaje się w nawiasach kwadratowych.

4.4 Język i system pisma

Elementy strefy numeracji zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

4.5 Struktura strefy numeracji

W strefie numeracji podaje się oznaczenia numeryczne i/lub chronologiczne pierwszego zeszytu lub pierwszej części, umieszczając po nich łącznik, ponadto:

  • jeżeli wydawnictwo ciągłe przestało się ukazywać, to po łączniku podaje się oznaczenia numeryczne i/lub chronologiczne ostatniego zeszytu lub ostatniej części
  • gdy podaje się zarówno oznaczenie chronologiczne, jak i oznaczenie numeryczne, to oznaczenie chronologiczne umieszcza się w nawiasie zwykłym
  • podając samo oznaczenie chronologiczne, nie stosuje się nawiasów.

4.6 Numeracja

4.6.1 Oznaczenie numeryczne


Numerację przejmuje się w formie, w jakiej występuje w źródle danych, z zastrzeżeniem, że numery wyrażone cyframi innymi niż arabskie lub słownie zastępuje się cyframi arabskimi, a wielopoziomową numerację podaje się w porządku hierarchicznym. Oznaczenie numeryczne może zawierać nie tylko cyfry, ale także litery lub inne znaki. Wyrazy w oznaczeniu skraca się według wykazu skrótów (zobacz Aneks nr 15).

Przykład 115.
Nr 1-

Przykład 116.
Bd. 1-

Przykład 117.
R. 1, nr 1-

Przykład 118.
Vol. 1, nr. 1-

4.6.2 Oznaczenie chronologiczne


Oznaczenie chronologiczne przejmuje się w formie, w jakiej występuje w źródle danych. Wyrazów w oznaczeniu nie skraca się.

Przykład 119.
Maj 1988-

Przykład 120.
10.10.2001-

Przykład 121.
15 January 1970-

Przykład 122.
Styczeń/luty 2003-

Przykład 123.
1 kwartał 2008-

Przykład 124.
Fall 2012-

Przykład 125.
2e trimestre 1973-

4.6.3 Sposób zapisu oznaczenia numeracji

 
Jeżeli numeracja zeszytów lub części wydawnictwa ciągłego składa się zarówno z oznaczenia numerycznego, jak i chronologicznego, zapisuje się obydwa oznaczenia. Oznaczenie chronologiczne podaje się w nawiasie zwykłym po oznaczeniu numerycznym.

Przykład 126.
R. 1, nr 1 (styczeń 2014)-

Przykład 127.
2015, nr 1 (24 września)-

Przykład 128.
Vol. 1, nr. 1 (January 1971)-

Jeżeli wydawnictwo ciągłe przestało się ukazywać, po numeracji pierwszego zeszytu lub pierwszej części podaje się numerację ostatniego zeszytu lub ostatniej części.

Przykład 129.
Nr 1 (1999)-nr 5 (2003)

Przykład 130.
R. 1, nr 1 (wiosna 1992)-R. 5, nr 4 (zima 1996)

Przykład 131.
1971, nr. 1 (January)-1975, nr. 12 (December)

Jeżeli oznaczenie zawiera co najmniej dwa numery, określenia miesiąca, roku itp. oddzielone łącznikiem, wówczas, żeby uniknąć niejasności, łącznik zastępuje się ukośnikiem, ponieważ łącznik jest stosowany do oddzielania oznaczenia pierwszego i ostatniego zeszytu.

Przykład 132.
2018, nr 1/2-
[Na zeszycie: nr 1-2.]

Przykład 133.
2009/2010-
[Na zeszycie: 2009-2010.]

Dane niepełne uzupełnia się, umieszczając brakujące informacje w nawiasie kwadratowym.

Przykład 134.
[19]95, nr 1-

Przykład 135.
Vol. 1 ([19]83)

Przykład 136.
[19]85, 1-[19]93, 3

Błędne oznaczenia w numeracji przejmuje się do opisu, podając za nimi poprawne dane ujęte w nawias kwadratowy wraz z poprzedzającym je określeniem „właściwie”. W razie potrzeby podaje się wyjaśnienie w strefie uwag.

Przykład 137.
1986 [właściwie 1968]-

Przykład 138.
Vol. 20 [właściwie 21] (1846)-

Daty według kalendarza innego niż gregoriański przejmuje się w formie, w jakiej występują w źródle danych. Odpowiadające im daty według kalendarza gregoriańskiego przejęte spoza źródła danych dodaje się w nawiasach kwadratowych.

Przykład 139.
1353 [1979]-
[Data według kalendarza muzułmańskiego.]

Przykład 140.
No 1 (3 niv. an 11 [23 grudnia 1802])-
[Data według francuskiego kalendarza republikańskiego.]

Jeżeli wydawnictwo ciągłe przestało się ukazywać i nieznany jest numer i/lub data pierwszego zeszytu lub pierwszej części, wówczas podaje się tylko numer i/lub datę ostatniego zeszytu lub ostatniej części poprzedzony łącznikiem.

Przykład 141.
-R. 15, nr 51/52 (24/31 grudnia 1965)

Jeżeli wydawnictwo ciągłe przestało się ukazywać po wydaniu pierwszego numeru, numerację zeszytu podaje się bez łącznika.

Przykład 142.
[19]95, nr 1

Przykład 143.
R. 1, nr 1 (1 maja 2000)

Jeżeli pierwszy zeszyt lub pierwsza część wydawnictwa ciągłego jest dostępna, ale brak na niej numeracji, a w kolejnych zeszytach lub częściach pojawia się schemat numerowania, to pierwszemu zeszytowi lub części nadaje się numerację zgodnie z tym wzorcem. Jeżeli brak jest informacji o oznaczeniach kolejnych zeszytów lub części, podaje się odpowiednio oznaczenie [Nr 1] (lub jego odpowiednik w języku tytułu właściwego) lub oznaczenie chronologiczne pierwszego zeszytu lub pierwszej części.

Przykład 144.
[Nr 1]-
[Kolejne zeszyty numerowane: Nr 2, Nr 3 itd.]

Przykład 145.
[1968]-
[Katalogowana publikacja to raport roczny, dla którego bardziej odpowiednie jest oznaczenie chronologiczne niż numeryczne.]

4.6.4 Równoległy schemat numerowania

 

Jeżeli na zeszycie lub części występują oznaczenia w co najmniej dwóch językach i/lub systemach pisma, to podaje się oznaczenie w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, wówczas podaje się pierwsze oznaczenie. Pozostałych oznaczeń nie przejmuje się do opisu.

 

4.6.5 Oboczny schemat numerowania


Jeżeli na zeszycie lub części występują różne schematy numerowania (np. numeracja zarówno w obrębie tomu, rocznika, roku, jak i w sposób ciągły) lub oznaczenia chronologiczne według różnych kalendarzy, to wszystkie te oznaczenia podaje się w strefie numeracji. Oboczny sposób numerowania poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ).

Przykład 146.
Bd. 1, Nr. 1 (Frühling 1970)- = Nr. 1-
[Na pierwszym numerze czasopisma występuje podwójna numeracja: w obrębie tomu i numeracja ciągła.]

Przykład 147.
1995, nr 1 (kwiecień)- = nr 1-

Oznaczenia chronologiczne wyrażone według różnych kalendarzy zawsze podaje się łącznie, niezależnie od tego, czy oznaczenie numeracji dotyczy pojedynczego zeszytu, czy zakresu zeszytów.

Przykład 148.
Nr 1 (20 maja 1917 = 7 maja 1917)-
[Na pierwszym numerze czasopisma w numeracji występuje podwójne oznaczenie chronologiczne: według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego.]

Przykład 149.
No 188 (22 octobre 1796 = 1er brumaire an 5)-no 500 (4 septembre 1797 = 18 fructidor an 5)
[Na pierwszym i ostatnim numerze opisywanego ciągu czasopisma w numeracji występuje podwójne oznaczenie chronologiczne: według kalendarza gregoriańskiego i francuskiego kalendarza republikańskiego.]

W przypadku zakresu numerów, jeżeli oboczny sposób numerowania występuje na pierwszym i ostatnim zeszycie lub części opisywanego ciągu, oboczny sposób numerowania podaje się dla całego zakresu (po numeracji podstawowej i znaku równości).

Przykład 150.
R. 1, nr 1 (17 stycznia 1946)-R. 8, nr 207 (31 sierpnia 1953) = nr 1-nr 2384
[Na pierwszym i ostatnim numerze opisywanego czasopisma występuje podwójna numeracja: w obrębie tomu i numeracja ciągła.]

Natomiast jeżeli oboczny sposób numerowania występuje tylko na pierwszym lub ostatnim zeszycie (części), to znaczy: zanikł lub pojawił się w trakcie ukazywania się czasopisma, podaje się go przy odpowiednim elemencie oznaczenia numeracji.

Przykład 151.
R. 1, nr 1 (1921)-R. 5, nr 4 = 20 (1925)
[Kwartalnik, numeracja ciągła 20 występuje na ostatnim zeszycie, brak jej na zeszycie pierwszym.]

Przykład 152.
2012, nr 1 = 1 (4 stycznia)-2016, nr 18 (10 maja)
[Tygodnik, ciągła numeracja 1 występuje tylko na pierwszym zeszycie, brak jej na zeszycie ostatnim.]

4.6.6 Nowy ciąg numerowania


Jeżeli w wydawnictwie ciągłym wprowadza się nowy ciąg numerowania, ale nie wymaga to sporządzenia nowego opisu, to podaje się numerację według pierwszego ciągu, a po niej numerację zgodnie z nowym ciągiem, poprzedzoną średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 153.
31 March 1961-26 September 1969 ; y. 1, nr 1 (1 October 1969)-
[Od października 1969 r. wprowadzono nowy ciąg numeracji — numerację w obrębie roku.]

Przykład 154.
Vol. 1, nr. 1 (March 1950)-vol. 4, nr. 5 (August 1954) ; December 1954-
[Od grudnia 1954 r., po kilkumiesięcznej przerwie w ukazywaniu się, zrezygnowano z numeracji w obrębie tomu, pozostając tylko przy numeracji chronologicznej.]

Zazwyczaj wydawnictwo ciągłe nosi odpowiednie oznaczenie (np. nowa seria, druga seria itp.) wskazujące, że jest to nowy ciąg numerowania, a nie nowe wydawnictwo ciągłe. Jeżeli podaje się oznaczenie nowego ciągu, to wówczas stawia się po nim przecinek z odstępem (, ) i dopiero po nim podaje się numer w nowym ciągu. Oznaczenie nowego ciągu numerowania przejmuje się w formie występującej w źródle danych.

Przykład 155.
1905, nr 1-1912, nr 12 ; nowa seria, R. 1, nr 1 (1919)-R. 21, nr 3/4 (1939)

Przykład 156.
Bd. 1 (1962)-Bd. 6 (1967) ; neue Folge, Bd. 1 (1968)-

Przykład 157.
T. 12, 40/41 (janvier/juillet 1962)-t. 27, 103 (décembre 1977) ; nouvelle série, 1/2 (septembre 1978)-

5. Strefa adresu wydawniczego (strefa publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)

Strefa adresu wydawniczego (strefa publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) obejmuje:

  • miejsce wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • nazwę wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • datę wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • miejsce druku lub wytworzenia
  • nazwę drukarni lub wytwórcy
  • datę druku lub wytworzenia.

5.1 Znaki umowne

W strefie adresu wydawniczego (strefie publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) stosuje się następujące znaki umowne:

 

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza nazwę drugiego i kolejnych miejsc wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • poprzedza nazwę drugiego i kolejnych miejsc druku lub wytworzenia

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza nazwę każdego wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • poprzedza nazwę każdej drukarni lub wytwórcy

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza datę wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • poprzedza datę druku lub wytworzenia

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • rozdziela daty wydania podane w źródle danych według różnych kalendarzy

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp

  • obejmuje dane dotyczące druku, tzn. miejsce druku, nazwę drukarni i datę druku ujmuje się łącznie w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku (przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym).

5.2 Kolejność elementów

Elementy strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) podaje się w następującej kolejności:

  • miejsce wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • nazwa wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • data wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • miejsce druku lub wytworzenia
  • nazwa drukarni lub wytwórcy
  • data druku lub wytworzenia.

 

Miejsce wydania, nazwa wydawcy oraz data wydania są elementami obowiązkowymi opisu bibliograficznego. Miejsce druku, nazwę drukarni oraz datę druku podaje się w opisach czasopism wydawanych do 1945 roku, o ile informacje te występują w czasopiśmie.


Przykładowe schematy układu elementów:


Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce wydania ; miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy ; miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania (miejsce druku : nazwa drukarni)

5.3 Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) cała publikacja.

 

Dane do opisu należy przejmować z następujących źródeł i w podanej niżej kolejności:

1. główna strona tytułowa
2. okładka, nagłówek, strona redakcyjna, metryka wydawnicza
3. inne preliminaria, obwoluta, żywa pagina
4. inne części zeszytu: wstęp, przedmowa, spis treści, załączniki

 

Jeżeli zeszyt stanowiący podstawę opisu nie ma głównej strony tytułowej, należy wybrać jako jej substytut to źródło danych wymienione w punkcie 2., które zawiera najpełniejsze informacje. Jeżeli tego kryterium nie da się zastosować, należy wybierać źródła danych w następującej kolejności:

  • okładka
  • nagłówek
  • strona redakcyjna
  • metryka wydawnicza.

 

Dopuszcza się podawanie elementów adresu wydawniczego ustalonych na podstawie danych spoza czasopisma (np. serwis ISSN). Dane te ujmuje się w nawias kwadratowy i wyjaśnia w strefie uwag.

Przykład 158.
[Warszawa] : [Wiedza i Praktyka], 2012-

5.4 Język i system pisma

Elementy strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).


Jeżeli miejsce wydania i/lub nazwa wydawcy są wyrażone w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę występującą jako pierwsza. Form w innych językach nie przejmuje się do opisu.

5.5 Miejsce wydania

Miejsce wydania przejmuje się w formie występującej w źródle danych. Uwzględnia się przyimki przed nazwą miejsca wydania, podobnie jak towarzyszące im słowa lub wyrażenia związane z nazwą miejsca wydania i niepowiązane składniowo z nazwą wydawcy.

Przykład 159.
Warszawa : RSW „Prasa-Książka-Ruch”, 1978-

Przykład 160.
We Lwowie : nakładem i drukiem M. F. Poremby

Jeżeli w źródle danych występuje zarówno nazwa miejscowości, jak i większej jednostki administracyjnej (np. stanu, prowincji itp.), obie nazwy przejmuje się do opisu.


Dopuszcza się dodanie do nazwy miejsca wydania niewystępującej w źródle danych nazwy większej jednostki administracyjnej ujętej w nawias kwadratowy, jeżeli jest to potrzebne do identyfikacji miejsca wydania (np. w celu odróżnienia od innej miejscowości o takiej samej nazwie).

Przykład 161.
Waterloo, Ontario : Conrad Grebel College, 1991-

Jeżeli wiadomo, że nazwa miejsca wydania występująca w źródle danych jest fikcyjna, błędna, niepełna lub wymaga wyjaśnienia, przejmuje się ją do opisu bez zmian, podając jednocześnie odpowiednią uwagę wyjaśniającą w strefie uwag z właściwym i/lub prawidłowo zapisanym miejscem wydania.

Przykład 162.
Bromberg
[Strefa uwag: Miejsce wydania: Bydgoszcz.]

5.5.1 Więcej niż jedno miejsce wydania


Jeżeli źródło danych zawiera więcej niż jedno miejsce wydania związane z nazwą jednego wydawcy, przejmuje się je w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficzne lub w kolejności występowania, gdy takiego wyróżnienia brak.


Jeżeli miejsca wydania są związane z różnymi wydawcami, podaje się je przed nazwą odpowiedniego wydawcy w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficzne lub w kolejności występowania, gdy takiego wyróżnienia brak.

 

Nazwę drugiego i kolejnych miejsc wydania poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 163.
Łódź ; Bełchatów : „ADK”, 2004-

Przykład 164.
Bielsko-Biała : „Augustana” ; Dzięgielów : „Warto”, 2005-

W przypadku międzynarodowych korporacji wydawniczych, które w podstawowym źródle danych podają wszystkie swoje siedziby na świecie (np. Harlequin, Springer, Peter Lang itd.), przejmuje się wyłącznie nazwę miejsca wydania związanego z wydaniem opisywanego czasopisma, ustalonego na podstawie informacji podanych najczęściej na stronie redakcyjnej lub w innym miejscu w czasopiśmie. Informacje o wystąpieniu innych siedzib wydawcy w podstawowym źródle danych podaje się wyłącznie w strefie uwag.

 

5.5.2 Brak miejsca wydania


Jeżeli w czasopiśmie brak miejsca wydania, przyjmuje się następujące rozwiązania:

  • podanie miejsca wydania ustalonego na podstawie źródeł spoza czasopisma
  • podanie przypuszczalnego miejsca wydania ze znakiem zapytania
  • podanie nazwy kraju wydania lub innej jednostki administracyjnej (stanu, prowincji)
  • podanie nazwy przypuszczalnego kraju wydania lub innej jednostki administracyjnej ze znakiem zapytania
  • podanie określenia „miejsce nieznane”, jeżeli nie można ustalić choćby przypuszczalnego miejsca wydania.

Przykład 165.
[Miejsce nieznane] : [wydawca nieznany], [2015]-

Przykład 166.
[Okręg warszawski] : [wydawca nieznany]
[Strefa uwag: Miejsce wydania: Okr. warszawski według: Centralny katalog polskiej prasy konspiracyjnej 1939-1945 / oprac. Lucjan Dobroszycki. — Warszawa, 1962 oraz Polska prasa konspiracyjna 1939-1945 ; Prasa Powstania Warszawskiego 1944 : katalog / Władysław Mroczkowski, Halina Nowosad-Łaptiew ; Centralne Archiwum KC PPR. — Warszawa, 1979.]

 

5.5.3 Miejsce dystrybucji


Miejsce dystrybucji podaje się w strefie adresu wydawniczego (strefie publikacji, produkcji, dystrybucji itp.), jeżeli miejsce wydania oraz nazwa wydawcy są nieznane.

Przykład 167.
Warszawa : skład główny w Księgarni E. Wende i Spółka, 1909

5.6 Nazwa wydawcy

Nazwę wydawcy przejmuje się w formie występującej w źródle danych. Nie skraca się ani nie pomija poszczególnych elementów nazwy wydawcy stanowiących jej integralną część, nawet jeżeli jest to:

  • nazwa miejsca siedziby wydawcy
  • określenie dotyczące stanu prawnego instytucji (S.A., Ltd., spółka z.o.o. itp.)
  • wyrażenie typu: „we współpracy”, „na zlecenie”.

 

Określenia wyrażające inną funkcję niż wydawniczą przejmuje się do opisu w formie, w jakiej występują w źródle danych.

 

Każdą nazwę wydawcy, producenta i/lub dystrybutora poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 168.
Lesko : Bieszczadzki Dom Kultury : przy pomocy Urzędu Miasta i Gminy, 2000-

Przykład 169.
Gorzów Wlkp. : Regionalna Prywatna Agencja Prasowa : na zlecenie Dębnowskiego Ośrodka Kultury, 2000-

Jeżeli w podstawowym źródle danych znajduje się nazwa wydawcy wyrażona zarówno słownie, jak i w postaci logotypu (w tym sygnetu drukarskiego), do opisu przejmuje się tę pierwszą, pomijając formę ze znaku graficznego. Jeżeli w podstawowym źródle danych znajduje się tylko logotyp wydawcy, a zawartą w nim nazwę można odczytać, przejmuje się ją do opisu.


Dużą literą zapisuje się pierwsze słowo nazwy wydawcy, kolejne wyrazy zgodnie z zasadami ortograficznymi danego języka. W przypadku nazw o ustalonym, nietypowym zapisie dużych i małych liter przejmuje się zapis bez zmian, o ile jest to zapis rozpowszechniony, a nie jednostkowy zabieg typograficzny.

Przykład 170.
Warszawa : „AdPress”, 2006-2016

W przypadku ciał zbiorowych o strukturze hierarchicznej przejmuje się formę i kolejność elementów nazwy występującą w źródle danych, oddzielając poszczególne człony kropkami, jeśli występują w mianowniku. Jeśli poszczególne człony zostały podane w przypadku zależnym, przejmuje się tę formę bez zmian.

Przykład 171.
Sopot : Polska Akademia Nauk. Komitet Badań Morza, 1975-1988

Przykład 172.
Łódź : Oddział Grodzki Związku Nauczycielstwa Polskiego, 1945

Jeżeli nazwa wydawcy występująca w źródle danych jest fikcyjna, błędna, niepełna lub wymaga wyjaśnienia, przejmuje się ją bez zmian, podając jednocześnie odpowiednią uwagę wyjaśniającą w strefie uwag z właściwą i/lub prawidłowo zapisaną nazwą wydawcy.

 

5.6.1 Więcej niż jeden wydawca


Jeżeli w źródle danych występują nazwy więcej niż jednego wydawcy, przejmuje się je w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficzne lub w kolejności występowania, gdy takiego wyróżnienia brak.


Jeżeli każdy z wydawców jest związany z innym miejscem wydania, nazwy poszczególnych wydawców poprzedza się właściwymi dla nich miejscami wydania.


Jeżeli wydawcy są związani z tym samym miejscem wydania, nazwę wspólnego miejsca wydania podaje się tylko raz — przed nazwą pierwszego z wymienianych wydawców.

Przykład 173.
Łódź : Centrum Dokumentacji i Studiów Podatkowych ; Toruń : TNOIK „Dom Organizatora”, 1999-

 

5.6.2 Drukarnia jako wydawca


Jeżeli drukarnia jest odpowiedzialna za cały proces wydawniczo-produkcyjny czasopisma, podaje się jej nazwę w miejsce nazwy wydawcy.

Przykład 174.
Kraków : Wydawnictwo i Drukarnia „Secesja”, 1992-1994

Przykład 175.
Pelplin : drukiem i nakładem Drukarni i Księgarni „Pielgrzyma”, 1929-1939

 

5.6.3 Brak nazwy wydawcy i dystrybutora


Jeżeli w czasopiśmie brak nazwy wydawcy i nie można jej ustalić na podstawie źródeł spoza czasopisma, przejmuje się do opisu nazwę dystrybutora. Jeżeli jednak nazwa dystrybutora również jest nieznana, w miejsce nazwy wydawcy podaje się określenie „wydawca nieznany” ujęte w nawias kwadratowy.

Przykład 176.
Kraków : [wydawca nieznany], 1977

5.7 Data wydania

Rok wydania podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (wyrażenie słowne, cyfry rzymskie, litery alfabetu hebrajskiego, arabskiego, cerkiewnosłowiańskiego itd.).


Jeżeli wiadomo, że data występująca w źródle danych jest fikcyjna, błędna, niepełna lub wymaga wyjaśnienia, przejmuje się ją bez zmian, podając wyjaśnienie z poprawną datą wydania w strefie uwag.


Datę wydania, produkcji i/lub dystrybucji poprzedza się przecinkiem z odstępem po znaku (, ).

 

5.7.1 Data według kalendarza innego niż gregoriański


Rok wydania podany w źródle danych według kalendarza innego niż gregoriański przejmuje się bez zmian, dodając po odstępie odpowiedni rok według kalendarza gregoriańskiego ujęty w nawias kwadratowy.


Jeżeli początek roku w obu kalendarzach nie jest zbieżny, a w źródle danych brak daty dziennej lub miesięcznej pozwalającej na jednoznaczne przeliczenie roku wydania, w nawiasie kwadratowym podaje się oba lata możliwe według kalendarza gregoriańskiego połączone spójnikiem „lub”.


Rok wyrażony według kalendarza żydowskiego podany w skróconej rachubie należy uzupełnić o początkową cyfrę pięć wyrażającą liczbę tysięcy ujętą w nawias kwadratowy.


Jeżeli w źródle danych data wydania została określona podwójnie, to znaczy według kalendarza gregoriańskiego i niegregoriańskiego, przejmuje się obie daty, rozdzielając je znakiem równości z odstępem po obu jego stronach. Jako pierwszą podaje się datę wyrażoną według kalendarza niegregoriańskiego.

 

5.7.2 Brak daty wydania i dystrybucji


Jeżeli w czasopiśmie brak daty wydania i daty dystrybucji, w jej miejsce podaje się najpóźniejszą datę związaną z drukiem. Gdy brak daty druku, podaje się najpóźniejszą datę związaną z nadaniem praw autorskich. Datę inną niż data wydania poprzedza się odpowiednim określeniem: druk, copyright (gdy w źródle danych występuje pełne lub skrócone określenie słowne lub słowne w połączeniu z abrewiaturą) lub abrewiaturą © (jeśli w źródle danych występuje sama abrewiatura).

 

Jeżeli w czasopiśmie brak jakiejkolwiek daty związanej z procesem wydawniczym lub prawami autorskimi, obowiązkowo podaje się ustaloną lub przybliżoną datę wydania określoną na podstawie zawartości czasopisma lub innych źródeł, np. na podstawie katalogu wydawniczego, bibliografii, daty wpływu egzemplarza obowiązkowego, daty cenzury lub imprimatur itp.

 

Do zapisu dat przybliżonych stosuje się określenia „ok.”, „przed”, „po”, „nie przed”, „nie po”, „między … a …”.

5.8 Miejsce druku i nazwa drukarni

Miejsce druku oraz nazwę drukarni podaje się obowiązkowo, jeżeli jest spełniony jeden z poniższych warunków:

  • nieznane są zarówno miejsce wydania (dystrybucji), jak i nazwa wydawcy (dystrybutora)
  • opis dotyczy czasopisma wydanego na terenie Polski lub polonicum zagranicznego wydanego przed 1945 r.

 

Zasady przejmowania danych dotyczących miejsca druku i nazwy drukarni są takie same jak w przypadku miejsca wydania i nazwy wydawcy.

 

Miejsce druku i nazwę drukarni ujmuje się w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku, to znaczy przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym ( () ). Nazwę drukarni poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 177.
Warszawa : [wydawca nieznany], 1830-1831 ([Warszawa] : w drukarni Banku Polskiego)

6. Strefa opisu fizycznego

Strefa opisu fizycznego obejmuje:

  • określenie formy czasopisma i/lub objętości
  • oznaczenie ilustracji (lub innych cech fizycznych)
  • format
  • dodatek.

6.1 Znaki umowne

W strefie opisu fizycznego stosuje się następujące znaki umowne:

 

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje formę czasopisma
  • inne cechy fizyczne i wymiary dodatku

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza oznaczenie ilustracji
  • poprzedza opis fizyczny dodatku

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza format

( + ) odstęp, znak dodawania, odstęp

  • poprzedza każde oznaczenie dodatku.

6.2 Kolejność elementów

Elementy opisu podaje się w następującej kolejności:

  • określenie formy czasopisma
  • oznaczenie ilustracji (lub innych cech fizycznych)
  • format
  • dodatek.

 

Przykładowe schematy układu elementów:


Format

 

Format + dodatek

 

Określenie formy czasopisma ; format

 

Określenie formy czasopisma : oznaczenie ilustracji ; format

 

Określenie formy czasopisma ; format + dodatek

 

Określenie formy czasopisma : oznaczenie ilustracji ; format + dodatek

 

Określenie formy czasopisma : oznaczenie ilustracji ; format + dodatek : opis fizyczny dodatku

 

Określenie forma czasopisma ; format + dodatek + dodatek

 

Określenie formy czasopisma : oznaczenie ilustracji ; format + dodatek (objętość dodatku : inne cechy fizyczne dodatku ; wymiary dodatku)

6.3 Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla opisu fizycznego jest całe czasopismo.

6.4 Język i system pisma

Elementy opisu fizycznego podaje się w języku polskim.

6.5 Określenie formy czasopisma

Dla czasopism w formie innej niż kodeks podaje się określenie postaci fizycznej czasopisma (np. teka, pudełko). W przypadku czasopisma, które przestało się ukazywać, można podać liczbę zeszytów wyrażoną cyframi arabskimi, szczególnie w tych przypadkach, gdy liczba jednostek fizycznych różni się od tej wynikającej z danych numeracji.


Objętość podawaną po określeniu formy czasopisma ujmuje się w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku ( () ), to znaczy przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym.

6.6 Oznaczenie ilustracji

Informacje o materiale ilustracyjnym podaje się, jeżeli stanowi on cechę charakterystyczną całości opisywanego czasopisma.


Za ilustracje nie uważa się tabel, które zawierają dane statystyczne lub tekstowe. Nie zaznacza się, że niektóre lub wszystkie ilustracje są kolorowe.

 

Przy opisywaniu czasopism w innej postaci niż kodeks podaje się oznaczenie innych cech fizycznych.

6.7 Format czasopisma

Podaje się wysokość czasopisma mierzoną wzdłuż grzbietu. Przy opisie czasopism o nietypowych kształtach (wysokość grzbietu jest mniejsza niż szerokość) podaje się także jego szerokość.


Wartości po przecinku zaokrągla się w górę do pełnych centymetrów. Przy podawaniu dwóch wymiarów liczby łączy się znakiem „x”.

Przykład 178.
30 cm
[Dokładna wysokość grzbietu czasopisma wynosi 29,2 cm.]

Przykład 179.
21x40 cm
[Wysokość grzbietu jest mniejsza niż szerokość czasopisma, dlatego podano dwa wymiary.]

W strefie uwag rejestruje się zmiany formatu, które w sposób istotny zmieniają charakter czasopisma.

6.8 Dodatek

W strefie opisu fizycznego należy podawać oznaczenie regularnie publikowanych dodatków (dotyczy dodatków, które nie podlegają odrębnemu opracowaniu bibliograficznemu). Jako oznaczenie dodatku podaje się nadany samodzielnie wyraz lub wyrażenie zwięźle charakteryzujące dodatek. Można podać także jego opis fizyczny zgodnie z zasadami opisu dla danego typu dokumentów.


Jeżeli stały dodatek piśmienniczy posiada tytuł wyróżniający i ewentualnie oznaczenie odpowiedzialności, zaleca się opisywanie go jako dodatku ciągłego z podaniem odpowiedniej informacji w strefie uwag.


W przypadkach wątpliwych oznaczenie dokumentu towarzyszącego podaje się w strefie uwag.

Przykład 180.
30 cm + wykroje

Przykład 181.
21 cm + nuty

Przykład 182.
30 cm + mapy + CD-ROM

7. Strefa serii

Strefa obejmuje:

  • tytuł właściwy serii (lub podserii)
  • tytuł równoległy serii (lub podserii)
  • dodatki do tytułu serii (lub podserii)
  • równoległe dodatki do tytułu serii (lub podserii)
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące serii (lub podserii)
  • ISSN serii (lub podserii)
  • numerację związaną z serią (lub podserią).

 

Przy opisywaniu czasopisma, które ukazuje się na bieżąco, strefa serii wystąpi tylko wówczas, gdy przewiduje się, że wszystkie zeszyty ukażą się w obrębie tej samej serii (lub podserii).


Przy opisywaniu czasopisma, które przestało się ukazywać lub ciągu zeszytów strefa serii wystąpi, jeżeli wszystkie zeszyty opisywanego czasopisma ukazały się w tej samej serii (lub podserii). Jeżeli warunek ten nie jest spełniony, informacje o ukazaniu się poszczególnych zeszytów w serii (lub podserii) podaje się w strefie uwag.


Przy opisywaniu pojedynczego zeszytu należy podać dane dotyczące serii (lub podserii), w której ukazał się dany zeszyt.

 

Jeżeli opisywane czasopismo:

  • ukazuje się w obrębie serii, w strefie serii podaje się wyłącznie dane dotyczące serii
  • ukazuje się w obrębie podserii, w strefie serii podaje się dane dotyczące podserii, a dane dotyczące serii głównej podaje się w strefie uwag
  • ukazuje się w ramach więcej niż jednej serii (lub podserii), dane dotyczące każdej serii (lub podserii) ujmuje się w odrębne nawiasy zwykłe.

7.1 Znaki umowne

W strefie serii stosuje się następujące znaki umowne:

 

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje zespół elementów dotyczących jednej serii (w tym podserii, jeśli występuje)

( () () ) nawias zwykły, odstęp, nawias zwykły

  • zespoły elementów dotyczących poszczególnych dwóch lub więcej serii (w tym podserii) ujmuje się w odrębne nawiasy zwykłe i oddziela odstępem

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • poprzedza każdy tytuł równoległy serii (lub podserii)
  • poprzedza każdy równoległy dodatek do tytułu serii (lub podserii), jeśli nie jest podawany po tytule równoległym serii (lub podserii)

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza każdy dodatek do tytułu serii (lub podserii)
  • poprzedza równoległy dodatek do tytułu serii (lub podserii) podawany po tytule równoległym serii (lub podserii)

( / ) odstęp, prawy ukośnik, odstęp

  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza każde kolejne oznaczenie odpowiedzialności tego samego rodzaju
  • poprzedza ISSN serii (lub podserii)
  • poprzedza tytuł podserii podawany po oznaczeniu podserii

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza każde kolejne oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju
  • poprzedza numerację w obrębie serii (lub podserii)

(. ) kropka, odstęp

  • poprzedza oznaczenie podserii podawane po tytule serii
  • poprzedza tytuł podserii podawany po tytule serii (gdy brak oznaczenia podserii).

7.2 Kolejność elementów

Kolejność i obecność elementów w strefie serii zależy od rodzaju opisywanego czasopisma.

 

Podstawowa, wyjściowa kolejność elementów w tej strefie to:

  • tytuł właściwy serii (lub podserii)
  • ISSN serii (lub podserii)
  • numeracja związaną z serią (lub podserią).

 

Przykładowe schematy układu elementów:


a. Seria główna


(Tytuł serii)

 

(Tytuł serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii, ISSN ; numeracja)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii, ISSN ; numeracja)

 

(Tytuł serii / oznaczenie odpowiedzialności serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii / oznaczenie odpowiedzialności serii, ISSN ; numeracja)

 

b. Podseria


(Tytuł serii. Niewyróżniający tytuł podserii ; numeracja podserii)

 

(Tytuł serii. Niewyróżniający tytuł podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

(Tytuł serii. Oznaczenie podserii, Niewyróżniający tytuł podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

(Wyróżniający tytuł podserii ; numeracja podserii)

 

(Wyróżniający tytuł podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

(Tytuł serii. Oznaczenie podserii / oznaczenie odpowiedzialności)

 

(Tytuł serii. Oznaczenie podserii / oznaczenie odpowiedzialności ; numeracja)

 

(Tytuł serii. Oznaczenie podserii / oznaczenie odpowiedzialności, ISSN ; numeracja)

 

c. Elementy równoległe


(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii, ISSN ; numeracja)

 

(Tytuł serii ; numeracja = Tytuł równoległy serii ; równoległa numeracja)

 

(Tytuł serii, ISSN ; numeracja = Tytuł równoległy serii ; równoległa numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii : dodatek do tytułu serii)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii = Tytuł równoległy serii : równoległy dodatek do tytułu serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii = równoległy dodatek do tytułu serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii / oznaczenie odpowiedzialności serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii / oznaczenie odpowiedzialności serii, ISSN ; numeracja)

 

(Tytuł serii. Niewyróżniający tytuł podserii = Tytuł równoległy serii. Niewyróżniający tytuł równoległy podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

(Wyróżniający tytuł podserii = Tytuł równoległy podserii)

 

(Wyróżniający tytuł podserii = Tytuł równoległy podserii ; numeracja podserii)

 

(Wyróżniający tytuł podserii = Tytuł równoległy podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

(Wyróżniający tytuł podserii ; numeracja = Tytuł równoległy podserii ; równoległa numeracja podserii)

 

(Wyróżniający tytuł podserii, ISSN podserii ; numeracja = Tytuł równoległy podserii ; równoległa numeracja podserii)

7.3 Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla oznaczenia serii (lub podserii) jest strona tytułowa serii (najczęściej strona sąsiadująca z główną stroną tytułową).


Jeżeli w czasopiśmie nie ma strony tytułowej serii albo na stronie tytułowej serii brak niektórych elementów oznaczenia serii (lub podserii), przejmuje się je z innych miejsc w czasopiśmie z zachowaniem następującej kolejności źródeł: strona tytułowa, strona przedtytułowa, okładka, pozostałe części czasopisma i zapisuje bez nawiasu kwadratowego.

7.4 Język i system pisma

Elementy strefy serii zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

7.5 Pisownia (przejmowanie danych)

W strefie serii

  • nie stosuje się uwspółcześnionej pisowni
  • nie poprawia się pomyłek, błędów lub niepoprawnych znaków diakrytycznych
  • nie zapisuje się akcentów wyrazowych ani pochylenia samogłosek (dotyczy XIX-wiecznych publikacji w języku polskim)
  • znaki interpunkcyjne, typograficzne, symbole i cyfry zapisuje się w formie występującej w źródle danych
  • numerację zeszytów podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (np. słowna, cyfry rzymskie), z wyjątkiem przypadków, gdy uzasadnione jest dokładne zachowanie formy występującej w źródle danych (np. gdy numeracja jest wyrażona kombinacją cyfr rzymskich i arabskich)
  • wszystkie wyrazy w tytule serii (lub podserii), oprócz przyimków i spójników oraz takich wyrażeń jak: „imienia”, „pod wezwaniem”, „do spraw”, należy pisać dużą literą.

7.6 Tytuł serii (podserii)

7.6.1 Tytuł właściwy serii (podserii)


Tytuł właściwy serii (lub podserii) przejmuje się w formie, w jakiej występuje w źródle danych.

 

Jeżeli w różnych miejscach czasopisma występują wyrażone w tym samym języku i/lub systemie pisma odmienne tytuły tej samej serii (lub podserii), należy przejąć tytuł podany w podstawowym źródle danych. Jeżeli takiego tytułu brak — tytuł z następnego źródła danych, w podanej wyżej kolejności (zobacz źródła danych). Odmienne tytuły nieprzejęte do strefy serii podaje się w strefie uwag wraz z informacją o umiejscowieniu w czasopiśmie.

 

Jeżeli tytuł podserii jest tytułem wyróżniającym, w strefie serii podaje się tylko tytuł podserii, tytuł serii głównej podaje się w strefie uwag.

 

W przypadku gdy tytuł podserii jest tytułem zależnym (tytuł właściwy podserii składa się z tytułu serii głównej, po którym występuje oznaczenie podserii i/lub tytuł podserii), tytuł serii głównej razem z zależnym tytułem podserii podaje się w strefie serii i nie powtarza się go w strefie uwag.

Przykład 183.
(Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach)

Przykład 184.
(Biblioteka Monitoringu Środowiska)

Przykład 185.
(Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Seria Nauk Społecznych)

Oznaczenie podserii może być wyrażone w formie literowej, cyfrowej lub mieszane. Jeżeli podseria ma budowę hierarchiczną oznaczenie podserii i/ lub tytuł podserii powtarza się.

 

Oznaczenie podserii, podaje się przed tytułem podserii i poprzedza kropką z odstępem (. ). Jeżeli tytuł podserii podaje się po oznaczeniu podserii, poprzedza się go przecinkiem i odstępem (, ). Jeżeli oznaczenie podserii nie występuje, tytuł podserii poprzedza się kropką z odstępem (. ).

Przykład 186.
(Zeszyty Naukowe Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku. Humanistyka. Dział L, Prace z Logiki)

Przykład 187.
(Schriften des Bayerischen Staatsministeriums für Unterricht und Kultus. Reihe A, Bildungsstatistik)

Przykład 188.
(Prace Wydziału Nauk Humanistycznych. Seria A / Bydgoskie Towarzystwo Naukowe)

7.6.2 Tytuł rodzajowy serii (podserii)


Jeżeli tytułem serii jest nazwa rodzajowa (np. Zeszyty Naukowe, Prace Naukowe, Roczniki), do strefy serii przejmuje się oznaczenie odpowiedzialności dotyczące serii (wykaz nazw rodzajowych zobacz Aneks nr 21).


Oznaczenie odpowiedzialności serii przejmuje się w formie występującej w źródle danych. Oznaczenie odpowiedzialności niepowiązane składniowo z tytułem serii poprzedza się prawym ukośnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( / ).

Przykład 189.
(Roczniki Statystyczne / Główny Urząd Statystyczny)

Przykład 190.
(Zeszyty Naukowe / Politechnika Zielonogórska)

Oznaczenie odpowiedzialności powiązane składniowo z tytułem serii przejmuje się do opisu w takiej formie bez zmian.

Przykład 191.
(Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis)

Jeżeli oznaczenie odpowiedzialności występuje w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego serii. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę wyróżnioną typograficznie lub — gdy brak takiego wyróżnienia — występującą jako pierwsza.

 

7.6.3 Równoległy tytuł serii (podserii)


Jeżeli w czasopiśmie tytuł właściwy serii (lub podserii) jest wyrażony w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, za tytuł właściwy uznaje się tytuł w języku głównej części czasopisma. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się:

  • tytuł wyróżniony typograficznie
  • pierwszy z tytułów występujących w podstawowym źródle danych, jeśli brak wyróżnień typograficznych.

 

Pozostałe tytuły występujące w podstawowym źródle danych podaje się jako tytuły równoległe w kolejności ich występowania lub wskazanej poprzez wyróżnienie typograficzne.


Tytuł równoległy poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ). Tytuł równoległy podaje się po tytule właściwym.


Jeżeli występują równoległe wersje innych elementów strefy serii, dane wyrażone w tym samym języku i/lub systemie pisma należy grupować razem i całą grupę poprzedzić znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku. Wewnątrz grupy należy stosować znaki umowne odpowiadające poszczególnym elementom.

Przykład 192.
(Zeszyty Naukowe Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica = Scientific Bulletins of the Stanisław Staszic Academy of Mining and Metallurgy)
[Tytuł i tytuł równoległy serii.]

7.6.4 Dodatek do tytułu serii (podserii)


Dodatek (dodatki) do tytułu serii (lub podserii) podaje się po tytule właściwym serii (lub podserii) lub po tytułach równoległych (jeśli występują).

 

Jeżeli w czasopiśmie występują dwa lub więcej dodatki do tytułu, jako pierwszy podaje się dodatek wyróżniony typograficznie. Jeśli brak takiego wyróżnienia, dodatki do tytułu podaje się w kolejności ich występowania.

 

Pierwszy wyraz dodatku do tytułu zapisuje się małą literą, jeżeli jest to zgodne z zasadami ortograficznymi danego języka.
Każdy dodatek do tytułu poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

 

7.6.5 Równoległy dodatek do tytułu serii (podserii)


Jeżeli równoległe dodatki do tytułu występują z tytułem równoległym wyrażonym w tym samym języku i/lub systemie pisma, grupuje się je razem i całą grupę poprzedza znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ).

 

Równoległe dodatki do tytułu podawane po tytule równoległym wyrażonym w tym samym języku i/lub systemie pisma poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

 

Jeżeli brak tytułów równoległych, wszystkie równoległe dodatki do tytułu podaje się po dodatku (dodatkach) do tytułu serii (lub podserii), poprzedzając każdy z nich znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ).

7.7 ISSN serii (podserii)

W strefie serii podaje się ISSN serii (lub podserii) jeżeli występuje on w czasopiśmie. W przypadku gdy w strefie serii podaje się tylko dane dotyczące podserii, podaje się wyłącznie ISSN podserii. ISSN serii głównej podaje się w strefie uwag. ISSN podaje się wraz z akronimem, a całość poprzedza się przecinkiem z odstępem (, ).

Przykład 193.
(Acta Universitatis Wratislaviensis, ISSN 0239-6661)

Przykład 194.
(Acta Universitatis Wratislaviensis. Prace Filozoficzne, ISSN 0524-4528)
[Strefa uwag: Seria główna: ISSN 0239-6661.]

7.8 Numeracja w obrębie serii (podserii)

Przy opisywaniu całości czasopisma lub określonego ciągu zeszytów numerację w obrębie serii (lub podserii) można podać tylko wówczas, gdy wszystkie zeszyty opisywanego wydawnictwa oznaczone są tym samym numerem. Jeżeli numeracja zeszytów w obrębie serii (lub podserii) zmienia się, informację o numeracji podaje się tylko w strefie uwag.


Przy opisywaniu pojedynczego zeszytu czasopisma należy podać numerację tego zeszytu w obrębie serii (lub podserii).

 

W przypadku podserii o tytule niewyróżniającym, przejmowanym do opisu razem z tytułem serii głównej, w strefie serii podaje się tylko numerację w obrębie podserii. Numerację w obrębie serii głównej podaje się w strefie uwag.

 

Numer w obrębie serii (lub podserii) podaje się cyframi arabskimi wraz z przejętym z zeszytu określeniem części. Określenie części skraca się zgodnie z wykazem skrótów (zobacz Aneks nr 15).

Przykład 195.
(Public Health Service Publication ; nr. 1124)

7.9 Czasopismo należące do więcej niż jednej serii (podserii)

Jeżeli czasopismo wchodzi w skład więcej niż jednej serii (lub podserii), zespoły elementów dotyczących poszczególnych serii (lub podserii) należy ujmować w odrębne nawiasy zwykłe i podawać w strefie w kolejności alfabetycznej według tytułów serii (lub podserii).

8. Strefa uwag

W strefie uwag podaje się:

  • dane należące do innych stref opisu bibliograficznego, których przepisy nie pozwalają włączyć do odpowiedniej strefy lub też nakazują czy pozwalają podać je tylko w strefie uwag
  • dane wyjaśniające informacje podane w innych strefach opisu bibliograficznego
  • dodatkowe informacje uznane za ważne.

 

Informacje podane w strefie uwag mogą dotyczyć dowolnego aspektu opisywanego czasopisma.

 

Specyficzny charakter uwag nie pozwala na ich kompletne wyliczenie. Można je kategoryzować według stref opisu bibliograficznego. Oprócz uwag odnoszących się do tych stref można podawać uwagi, które nie wiążą się z żadną strefą opisu bibliograficznego.

8.1 Źródła danych

Informacje służące do sformułowania uwag przejmuje się z czasopisma (np. uwaga o częstotliwości, źródle finansowania) lub spoza niego (np. uwaga dotycząca tytułu lub oznaczenia odpowiedzialności, uwaga dotycząca adresu wydawniczego).

8.2 Język i system pisma

Uwagi formułuje się w języku polskim w sposób zwięzły i przejrzysty. Wyjątek stanowią uwagi przejmowane z opisywanego czasopisma, które podaje się w języku, w jakim w nim występują, np.: Tytuł grzbietowy: Revista de la Union de Escritores y Artistas de Cuba.

8.3 Znaki umowne

Strefa uwag nie ma własnych znaków umownych. Poszczególne uwagi zaleca się oddzielać znakiem zakończenia strefy (. — ), z wyjątkiem przypadków gdy podaje się je od nowego wiersza. W obrębie poszczególnych uwag należy stosować znaki umowne właściwe dla strefy opisu, której dotyczy uwaga.

8.4 Sposób zapisu

W przypadku uwag formułowanych przez katalogującego nie stosuje się skracania wyrazów, z wyjątkiem skrótów przewidzianych do stosowania w opisie bibliograficznym (zobacz Aneks nr 15).

 

Wyrażenia wprowadzające powinny być jednolite. Tekst uwagi należy oddzielać od wyrażenia wprowadzającego dwukropkiem, przy czym nie jest to znak umowny, a zwykły znak interpunkcyjny, z odstępem tylko po znaku.

 

Jeżeli uwaga zawiera odesłanie do innego obiektu bibliograficznego, należy podać dane pozwalające na jego identyfikację.

8.5 Kolejność uwag

Uwagi podaje się w następującej kolejności:


a) uwagi dotyczące opisu bibliograficznego jako całości

1. uwagi o częstotliwości
2. uwaga o zeszycie stanowiącym podstawę opisu
3. uwaga o źródle tytułu właściwego
4. uwagi o języku czasopisma
5. uwagi o systemie pisma
6. sformalizowana uwaga o zawartości
7. uwagi dotyczące związków opisywanego czasopisma z innymi wydawnictwami
8. uwagi o ograniczonym rozpowszechnianiu


b) uwagi dotyczące poszczególnych stref opisu

1. uwagi dotyczące tytułu
2. uwagi dotyczące oznaczenia odpowiedzialności
3. uwagi dotyczące wydania
4. uwagi dotyczące numeracji
5. uwagi dotyczące adresu wydawniczego
6. uwagi dotyczące opisu fizycznego
7. uwagi dotyczące serii
8. uwagi dotyczące identyfikatora (ISSN) i sposobu uzyskania czasopisma.

8.6 Uwagi dotyczące opisu bibliograficznego jako całości

8.6.1 Uwagi o częstotliwości


Należy podawać częstotliwość zeszytu stanowiącego podstawę opisu. Częstotliwość podaje się w języku polskim, stosując typowe określenia (np. dziennik, tygodnik, dwutygodnik). Określenie częstotliwości należy podać również wtedy, gdy jest ono wyrażone w tytule lub podtytule.


Podaje się także informacje o zmianach częstotliwości następujących w czasie ukazywania się czasopisma.

Przykład 196.
Kwartalnik

Przykład 197.
Miesięcznik (nie ukazuje się w lipcu i sierpniu)

Przykład 198.
Pięć razy w roku

Przykład 199.
Kwartalnik, od t. 9 (1958) dwumiesięcznik

 

8.6.2 Uwaga o zeszycie stanowiącym podstawę opisu


Podaje się numerację zeszytu stanowiącego podstawę opisu, jeżeli nie jest to zeszyt pierwszy.

Przykład 200.
Opis na podstawie: R. 2, nr 5 = 12 (maj 2018)

Przykład 201.
Opis na podstawie: Lipiec 1946

 

8.6.3 Uwaga o źródle tytułu właściwego


Jeżeli zeszyt stanowiący podstawę opisu nie ma strony tytułowej i tytuł właściwy został przejęty z jej substytutu, należy podać źródło tytułu właściwego.


Jeżeli w zeszycie stanowiącym podstawę opisu brak tytułu właściwego i został on ustalony przez katalogującego, przejęty z bibliografii itp., należy podać informację o źródle tytułu.

Przykład 202.
Tytuł według okładki

Przykład 203.
Tytuł według nagłówka

Przykład 204.
Tytuł według: Estr XIX t. 6 s. 551

Przykład 205.
Tytuł nadany przez katalogującego

 

8.6.4 Uwagi o języku czasopisma


W strefie uwag podaje się informacje o języku, jeżeli inne strefy opisu nie dostarczają pełnych danych o języku, a opisywane czasopismo spełnia przynajmniej jeden z następujących warunków:

  • zawiera tekst w więcej niż jednym języku
  • jest przekładem
  • zawiera streszczenie, spis treści w innym języku niż tekst główny
  • język tekstu jest inny niż język tytułu właściwego.

 

Nie uwzględnia się obcojęzycznych cytatów, przykładów itp. (np. w czasopismach językoznawczych albo dotyczących teorii przekładu), które służą jedynie zilustrowaniu opisywanych problemów.

 

Języki tekstu, streszczeń itd. wymienia się w kolejności alfabetycznej.

 

Uwagi podaje się z zachowaniem poniższej kolejności:

  • Uwagi dotyczące języka tekstu głównego
  • Uwagi dotyczące języka streszczenia
  • Uwagi dotyczące języka spisu treści.

 

Poszczególne uwagi, oddziela się kropką. Można je łączyć w jedną frazę, jeżeli dotyczą tego samego języka/języków.

Przykład 206.
Tytuł w języku łacińskim. Tekst w języku angielskim. Streszczenia i spis treści w języku francuskim i niemieckim
Przykład 207.
Tekst równoległy w języku angielskim, polskim i rosyjskim
[Tekst równoległy w trzech językach, żaden z języków tekstu nie jest dominujący, wymieniono je w kolejności alfabetycznej.]

Uwagę o języku streszczenia i spisu treści podaje się wyłącznie, gdy streszczenie, spis treści jest w innym języku niż tekst główny czasopisma.

Przykład 208.
Streszczenie w języku angielskim
[W czasopiśmie występuje tylko jedno streszczenie w języku angielskim. Tekst główny w języku polskim.]

Przykład 209.
Streszczenia w języku francuskim i niemieckim
[W czasopiśmie występują dwa streszczenia tekstu głównego: jedno w języku francuskim i jedno w języku niemieckim. Tekst główny w języku polskim.]

Przykład 210.
Spis treści także w języku niemieckim
[W czasopiśmie występuje spis treści w języku tekstu głównego oraz w języku niemieckim.]

 

8.6.5 Uwagi o systemie pisma


Uwagi o systemie pisma podaje się jeżeli:

  • do zapisu języka wykorzystuje się obecnie więcej niż jeden system pisma (np. w języku serbskim, azerbejdżańskim, tatarskim, kurdyjskim, mongolskim)
  • do zapisu języka wykorzystano w czasopiśmie inny system pisma niż powszechnie obecnie stosowany dla danego języka (np. język białoruski zapisany alfabetem łacińskim)
  • w czasopiśmie występuje zapis alfabetem Braille’a lub w innym systemie pisma przeznaczonym dla osób niewidomych
  • dla zaznaczenia innego kroju pisma niż antykwa, przede wszystkim pisma gotyckiego
  • istnieje potrzeba wyrażania innego specjalnego sposobu zapisu, np. alfabetu fonetycznego.

 

Z reguły podaje się wyłącznie nazwę odpowiedniego systemu pisma. Jeżeli uwaga o systemie pisma jest nieczytelna, należy podać informację, którego z języków tekstu uwaga dotyczy.

Przykład 211.
Alfabet łaciński

Przykład 212.
Cyrylica

Przykład 213.
Pismo mongolskie

Przykład 214.
Pismo gotyckie

Przykład 215.
Alfabet Braille’a

Przykład 216.
Alfabet łaciński. Część tekstu cyrylicą

 

8.6.6 Sformalizowana uwaga o zawartości


Sformalizowana uwaga o zawartości zawiera informacje o nieopisywanych oddzielnie samoistnych dodatkach, bibliografiach, spisach treści i indeksach. Uwaga może się odnosić do wszystkich zeszytów bądź jednego, o ile opracowujący uzna tę informację za ważną.

 

W przypadku dodatku należy podać tytuł dodatku, oznaczenie odpowiedzialności, numerację zeszytów, których uwaga dotyczy, stosując znaki umowne odpowiadające poszczególnym elementom opisu. Poszczególne strefy oddziela się znakiem zakończenia strefy (. — ).

 

W przypadku indeksów skumulowanych podaje się tytuł indeksu w formie występującej w dokumencie, numerację zeszytów objętych indeksem oraz numerację zeszytu, w którym indeks występuje.

 

W przypadku bibliografii należy podać wszystkie informacje o bibliografii zamieszczone w czasopiśmie łącznie z liczbą pozycji ujętych w bibliografii.

 

Podaje się określenia w języku polskim: dodatek, bibliografia, spis treści, indeks.

 

Kolejność podawania uwag:

  • dodatek (dodatki)
  • bibliografia (bibliografie)
  • spis(y) treści
  • indeks(y)

Przykład 217.
Dodatki: Eksport-Import, Polityka Mieszkaniowa

Przykład 218.
Indeks Przeglądu Historycznego za lata 1926-1956 w t. 51 (1960)

Przykład 219.
Niektóre zeszyty zawierają bibliografię i indeks

Przykład 220.
Wol. 1, nr 2 (1990) Bibliografia prasy konspiracyjnej. 215 poz.

Przykład 221.
W każdym ostatnim zeszycie rocznika bibliografia. Około 100 poz.

Nie wymienia się numerów stron zajmowanych przez indeks(y), bibliografię ani nie rozróżnia się ich typów. Uwagi o bibliografii i indeksie, spisie treści oddziela się kropką i odstępem (. ).

 

8.6.7 Uwagi dotyczące związku opisywanego czasopisma z innymi wydawnictwami


W strefie uwag podaje się uwagi dotyczące powiązań opisywanego czasopisma z innymi publikacjami. Jako informację o czasopismach związanych należy podać:

  • tytuł kluczowy i numer ISSN poprzedzony znakiem równości
  • jeżeli tytuł kluczowy nie jest znany, zaleca się podawać tytuł właściwy, oddzielając go od ISSN przecinkiem
  • jeżeli tytuł właściwy jest tytułem rodzajowym, należy podać również nazwę instytucji sprawczej.

 

Należy podawać następujące informacje:

  • tytuł poprzedni czasopisma, jeżeli opisywane wydawnictwo jest kontynuacją
  • tytuł następny, jeżeli opisywane czasopismo jest kontynuowane
  • dane dotyczące oryginału (tytuł, adres wydawniczy, ISSN, częstotliwość), jeżeli opisywane czasopismo jest dokumentem wtórnym (reprintem, przedrukiem, reedycją) i dane oryginału różnią się od danych opisywanego dokumentu wtórnego
  • tytuł oryginału jeżeli opisywane czasopismo jest przekładem
  • tytuł tłumaczenia opisywanego czasopisma
  • tytuł wydawnictwa współwydanego z opisywanym czasopismem
  • informacje o odmiennych wydaniach: dane dotyczące innych wersji językowych, jeżeli opisywane czasopismo ukazuje się jednocześnie w więcej niż jednym języku, dane dotyczące wydań lokalnych (mutacji), innych rodzajów wydań
  • informacje o odmiennej postaci fizycznej (opublikowane na innym nośniku lub wydane w innej formie)
  • tytuł dodatku jeżeli opisywany jest tytuł główny czasopisma (dotyczy samoistnych dodatków opisanych oddzielnie)
  • tytuł wydawnictwa głównego (przy opisie dodatku)

 

Wytłuszczenie fraz wprowadzających ma charakter poglądowy, nie należy stosować go w opisach

Przykład 222.
Poprzednio: Śląskie Wiadomości Logopedyczne, ISSN 1732-1301
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Forum Logopedyczne]
[W strefie uwag podano tytuł i ISSN tytułu poprzedniego.]

Przykład 223.
Powstało z połączenia tytułów: Acta Astronomica. Série A, Acta Astronomica. Série B, Acta Astronomica. Série C
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Acta Astronomica.]
[W strefie uwag podano informację o tytułach poprzednich. Czasopismo powstało w wyniku połączenia trzech tytułów.]

Przykład 224.
Wchłonęło: Miesięcznik Prawa Handlowego i Wekslowego
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Przegląd Prawa Handlowego.]
[Opisywane czasopismo wchłonęło czasopismo, którego tytuł podano w strefie uwag.]

Przykład 225.
Utworzone przez połączenie: HT Horyzonty Techniki, ISSN 0137-8813 i Zrób Sam, ISSN 0208-4570
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Horyzonty Techniki, Zrób Sam.]
[W strefie uwag podano informację o tytułach poprzednich. Opisywane czasopismo powstało w wyniku połączenia dwóch czasopism.]

Przykład 226.
Wydzielone z: Zeszyty Naukowe — Uniwersytet Warszawski. Filia w Białymstoku. Pedagogika i Psychologia (1976) = ISSN 0239-2933
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Zeszyty Naukowe. Pedagogika i Psychologia. Dział P, Prace Psychologiczne.]
[Opisywane czasopismo wydzieliło się z nadal ukazującego się czasopisma, którego tytuł kluczowy i ISSN podano w strefie uwag.]

Przykład 227.
Ciąg dalszy: Forum Logopedyczne, ISSN 1898-4096
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Śląskie Wiadomości Logopedyczne.]
[W strefie uwag podano informację o tytule następnym.]

Przykład 228.
Wchłonięte przez : Przegląd Prawa Handlowego
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Miesięcznik Prawa Handlowego i Wekslowego.]
[Opisywane czasopismo zostało wchłonięte przez czasopismo, którego tytuł podano w strefie uwag.]

Przykład 229.
W połączeniu z: Acta Astronomica. Série A, Acta Astronomica. Série B, utworzyło: Acta Astronomica, ISSN 001-5237
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Acta Astronomica. Série C.]
[Opisywane czasopismo połączyło się z czasopismami, których tytuły oraz tytuł nowo utworzonego czasopisma podano w strefie uwag.]

Przykład 230.
Oryginał: The War Illustrated
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Wojna w Obrazach.]
[W strefie uwag podano tytuł czasopisma będącego podstawą przekładu.]

Przykład 231.
Tłumaczenie: Wojna w Obrazach
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: The War Illustrated.]

Przykład 232.
Odmienne wydanie: Trybuna Literatów i Artystów (Wyd. 2)
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Trybuna Literatów i Artystów.]

Przykład 233.
Odmienne wydanie: Inter Finitimos (Wyd. polskie) = ISSN 1234-107X
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Inter Finitimos.]

Przykład 234.
Współwydane: Modern Jewish Studies, ISSN 0270-9406
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Yiddish.]

Przykład 235.
Oryginał: Lwów : J. Grażek, 1895 (Lwów : Drukarnia Polska)
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Almanach Tatrzański.]
[Opisywany jest reprint, w strefie uwag podano informacje dotyczące oryginału, przy czym tylko te, które są odmienne w stosunku do danych reprintu.]

Przykład 236.
Dodatek ciągły: Mała Fantastyka, ISSN 0860-6064
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Fantastyka.]

Przykład 237.
Wydawnictwo główne: Fantastyka (Warszawa) = ISSN 0209-1631
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Mała Fantastyka.]

Przykład 238.
Odmienna postać fizyczna: Promyczek (Warszawa. Braille) = ISSN 0239-3913
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Promyczek.]

 

8.6.8 Uwagi o ograniczonym rozpowszechnianiu


W strefie uwag podaje się informacje o ograniczeniach w rozpowszechnianiu czasopisma. Informację o rodzaju ograniczeń przejmuje się z czasopisma.

Przykład 239.
Na prawach rękopisu

Przykład 240.
Do użytku służbowego

Przykład 241.
Do użytku wewnętrznego

Przykład 242.
Poufne

8.7 Uwagi dotyczące poszczególnych stref opisu bibliograficznego

8.7.1 Uwagi dotyczące tytułu


W strefie uwag podaje się następujące uwagi dotyczące tytułu:

  • odmienne tytuły czasopisma występujące poza stroną tytułową
  • wyjaśnienia, sprostowania tytułu właściwego (np. rozwiązanie akronimu występującego w tytule właściwym przejęte spoza zeszytu będącego podstawą opisu, informacje o błędach w tytule)
  • dodatki do tytułu spoza podstawowego źródła danych
  • tytuły równoległe spoza podstawowego źródła danych
  • równoległe dodatki do tytułu pominięte w głównym opisie.

 

Zmiany rejestrowane dotyczące tytułu i dodatku do tytułu:

  • informacje o niewielkich zmianach tytułu właściwego (nie wymagające utworzenia nowego opisu)
  • zmiana tytułu równoległego, pojawienie się i zanik tytułu równoległego
  • zmiany dodatku do tytułu, pojawienie się i zanik dodatku do tytułu
  • zmiany równoległego dodatku do tytułu, pojawienie się i zanik równoległych dodatków do tytułu.

Przykład 243.
Od 1939/1949 tytuł: Rocznik Orientalistyczny
[Tytuł właściwy: Rocznik Oryentalistyczny.]
[Niewielka zmiana tytułu (niewymagająca utworzenia nowego opisu) — zmiana pisowni.]

Przykład 244.
Od R. 4, nr 75 (1949) tytuł: Echo Krakowskie
[Tytuł właściwy: Echo Krakowa]
[Niewielka zmiana tytułu (niewymagająca utworzenia nowego rekordu) — zmiana końcówki fleksyjnej.]

Przykład 245.
Rozwiązanie tytułu: Pięć do Jednego
[Tytuł właściwy: 5 : 1.]

Przykład 246.
Odmienna interpretacja tytułu: Wspólnota Kaliska
[Tytul właściwy: Kaliska Wspólnota]
[W uwadze podano odmienną interpretację tytułu wynikającą z układu elementow na stronie.]

Przykład 247.
Tytuł równoległy: Urgent Problems of Europe
[Tytuł spoza głównego źródła danych.]

Przykład 248.
Tytuł okładkowy: Kalendarz Ludowy Obrazkowy na Rok …
[Tytuł przejęty z oryginalnej okładki czasopisma, odmienny od tytułu właściwego.]

Przykład 249.
Tytuł grzbietowy: Revista de la Union de Escritores y Artistas de Cuba
[Tytuł przejęty z grzbietu oryginalnej okładki czasopisma, odmienny od tytułu właściwego.]

Przykład 250.
Tytuł z żywej paginy: Roczniki Naukowe AWF w Poznaniu
[Tytuł przejęty z żywej paginy, odmienny od tytułu właściwego.]

 

8.7.2 Uwagi dotyczące oznaczenia odpowiedzialności


W strefie uwag podaje się następujące informacje dotyczące oznaczenia odpowiedzialności:

  • informacje o oznaczeniu odpowiedzialności ustalonym na podstawie źródeł spoza czasopisma
  • sprostowania i komentarze dotyczące oznaczenia odpowiedzialności (np. błędnie przypisanego, fikcyjnego lub wątpliwego)
  • sprostowanie błędnej formy nazwy osoby lub ciała zbiorowego podanych w czasopiśmie
  • rozwiązanie akronimu osoby lub instytucji sprawczej przejęte spoza strony tytułowej
  • informacje o oznaczeniu odpowiedzialności nieprzejętym do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • informacje o zmianach oznaczenia odpowiedzialności (zmianach redaktorów i instytucji sprawczej).

Przykład 251.
Od R. 1, nr 4 (1889) redaktor odpowiedzialny ks. Marceli Dziurzyński

Przykład 252.
Od R. 2, nr 27 (1924) [redaktor kpt. Królikowski-Muszkiet]

Przykład 253.
Od vol. 9, nr. 1 (1967) równoległa nazwa instytucji sprawczej: Association Canadienne des Slavistes

Przykład 254.
Od 2006, nr 4: Zarząd Główny Związku Artystów Scen Polskich

 

8.7.3 Uwagi dotyczące wydania


W strefie uwag podaje się następujące informacje dotyczące strefy wydania:

  • wyjaśnienie formy zapisu oznaczenia wydania, gdy w zeszycie stanowiącym podstawę opisu nie jest ono wyrażone literami lub cyframi
  • prawidłowe oznaczenie wydania, jeżeli w strefie wydania podano błędne oznaczenie przejęte z opisywanego czasopisma
  • informacje o oznaczeniu wydania ustalonym na podstawie źródeł spoza czasopisma
  • inne informacje związane z danym wydaniem
  • informacje o zmianach oznaczenia w kolejnych zeszytach czasopisma.

Przykład 255.
Od R. 54, nr 2 (1999) oznaczenie wydania: Wydanie dla Gdańska, Sopotu, Pruszcza
[Oznaczenia wydania: Wydanie dla Trójmiasta.]

Przykład 256.
Od R. 82, nr 1 (2005) oznaczenie wydania: Gość Niedzielny. — [Z dodatkiem Gość Katowicki]
[Oznaczenie wydania: Wydanie AB.]

Przykład 257.
Od 2002, nr 2 brak oznaczenia wydania

 

8.7.4 Uwagi dotyczące numeracji


W strefie uwag podaje się informacje dotyczące numeracji nieprzewidziane do podawania w strefie numeracji. W niesformalizowanej uwadze podaje się przede wszystkim:

  • ustaloną przez opisującego numerację lub tylko datę pierwszego (bądź pierwszego i/lub ostatniego) zeszytu, jeżeli podstawą opisu nie jest pierwszy (bądź pierwszy i/lub ostatni) zeszyt
  • informację o numerze sygnalnym (próbnym) niewliczonym w ciąg numeracji
  • informacje o nieregularnościach
  • informacje o błędach w numeracji.

Przykład 258.
Numeracja pierwszego zeszytu: 1831, nr 1 (29 września)
[Opis na podstawie: 1831, nr 3 (1 października).]

Przykład 259.
Nr 0 ukazał się w 2007 pt.: Matecznik.
[Tytuł właściwy: Matecznik Białowieski.]
[Strefa numeracji: 2007, nr 1- .]
[W strefie uwag podano tytuł i datę wydania nr 0.]

Przykład 260.
Nr próbny ukazał się w czerwcu 1989.
[Strefa numeracji: R. 1, nr 1 (5 października 1989)- .]

Przykład 261.
Ukazał się nr 0 (8 kwietnia 1923) i nr 0 (10 września 1923), nr 1 nie wydano.

Przykład 262.
Nr 36 oznacza kolejny tydzień roku i jest pierwszym zeszytem czasopisma
[Strefa numeracji: 1992, nr 36- .]

Przykład 263.
Od 1986, nr 13 pojawia się numerowanie roczników, które nawiązuje do czasopisma ukazującego się pod tym samym tytułem w latach 1927-1934.

Przykład 264.
Nie ukazywało się w okresie: 1941: 19 IX-17 X.

Przykład 265.
Na czasopiśmie daty według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego

 

8.7.5 Uwagi dotyczące adresu wydawniczego


W strefie uwag podaje się informacje uzupełniające, wyjaśniające i prostujące związane z adresem wydawniczym, przede wszystkim: informacje o zmianach miejsca wydania, miejsca druku, zmienionych wydawcach, drukarniach występujących w kolejnych zeszytach opisywanego czasopisma.

Przykład 266.
Miejsce wydania: Bydgoszcz
[Miejsce wydania w strefie adresu wydawniczego: Bromberg.]

Przykład 267.
Miejsce wydania: Berlin
[Miejsce wydania w strefie adresu wydawniczego: Belin.]

Przykład 268.
Miejsce wydania: Harbin
[Miejsce wydania w strefie adresu wydawniczego: Charbin.]

zmiany w adresie wydawniczym:

Przykład 269.
Od R. 1, nr 5 (1899) wydawca: nakładem X. M. Dziurzyńskiego

Przykład 270.
Od 1910, nr 1 wydawca: za wydawnictwo Wincenty Horodny

Przykład 271.
Od R. 1, nr 5 (1912) wydawca: Lwów : Tow. Akad. Zjednoczenie we Lwowie

Przykład 272.
Od 1938, nr 10 wydawca: S-ka Wyd. Nowa Prawda Sp. z o.o.

Przykład 273.
Od vol. 34 nr 2 (1994) wydawca: Zakład Narodowy im. Ossolińskich : Uniwersytet Wrocławski

Przykład 274.
Od 2005, z. 4: miejsce wydania i wydawca: Warszawa : PWN — Polish Scientific Publishers ; Oxford : Pergamon Press

Przykład 275.
Od 1818 druk: (w drukarni Akademickiey)

Przykład 276.
Od R. nr 8 (1934) druk: (w drukarni „Czasu” pod zarządem Leopolda Wójcika)

Przykład 277.
Od 1935, nr 2 wydawca i druk: czcionkami i nakł. Drukarni i Księgarni św. Wojciecha

Przykład 278.
Od R. 4, nr 1 (1910) wydawca i druk: nakładem i drukiem H. Faltenberga i Spółki

 

8.7.6 Uwagi dotyczące opisu fizycznego


W strefie uwag podaje się informacje dotyczące opisu fizycznego, m. in.:

  • informacje o zmianach formatu
  • informacje szczegółowe o dodatku jeżeli nie podano ich w strefie opisu fizycznego
  • informacje o innych cechach fizycznych, których nie podaje się w strefie opisu fizycznego.

Przykład 279.
Od 1989, nr 1: 24 cm

Przykład 280.
Maszynopis powielony

Przykład 281.
Druk jednostronny

 

8.7.7 Uwagi dotyczące serii


W strefie uwag podaje się informacje dotyczące m. in.:

  • wyjaśnienia i sprostowania tytułu i/lub numeracji serii (lub podserii)
  • tytułu serii głównej, jeżeli opisywane czasopismo ukazuje się w obrębie podserii, której tytuł jest niezależny od tytułu serii głównej
  • numeracji serii głównej
  • ISSN, tytułu kluczowego serii głównej
  • zmian tytułów serii (lub podserii) następujących w czasie ukazywania się czasopisma.

Przykład 282.
Seria główna: ISSN 0239-6661
[Strefa serii: Acta Universitatis Wratislaviensis. Prace Filozoficzne, ISSN 0524-4528]
[W strefie serii podano tytuł i ISSN podserii, w strefie uwag — ISSN serii głównej.]

Przykład 283.
Od 1994 ukazuje się w serii: (Bibliographien zur Geschichte und Landeskunde Ostmitteleuropas, ISSN 0177-3631)
[Strefa serii: (Prace Komisji Nauk Humanistycznych / Polska Akademia Nauk. Oddział we Wrocławiu]
[W strefie uwag podano informację o zmianie tytuł serii.]

Przykład 284.
Zeszyt oznaczony w serii jako nr 1916

Przykład 285.
T. 5 ukazał się poza serią.

 

8.7.8 Uwagi dotyczące identyfikatora (ISSN) i sposobu uzyskania czasopisma


Należy podać informację o błędnym ISSN występującym w zeszycie będącym podstawą opisu, uzupełniając ujętym w nawias zwykły określeniem „błędny”.


W strefie uwag podaje się także informacje o błędnych ISSN występujących w kolejnych zeszytach, jak również o ISSN zmienionym przy zmianie wydawcy.

Przykład 286.
Na czasopiśmie ISSN 07444-5105 (błędny)

Przykład 287.
Na czasopiśmie ISSN 1429-9623 (błędny)
[Strefa identyfikatora: ISSN 2300-665X (poprawny).]

Przykład 288.
R. 3, nr 9 (2011) na czasopiśmie ISSN 2081-3457 (błędny)

9. Strefa identyfikatora (ISSN) i sposobu uzyskania czasopisma

Strefa identyfikatora i sposobu uzyskania czasopisma zawiera następujące elementy:

  • identyfikator (ISSN)
  • informacje uzupełniające
  • tytuł kluczowy
  • sposób uzyskania czasopisma.

9.1 Znaki umowne

W strefie identyfikatora (ISSN) i sposobu uzyskania czasopisma stosuje się następujące znaki umowne:

 

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • poprzedza tytuł kluczowy (oddziela ISSN od tytułu kluczowego)

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza określenie sposobu uzyskania czasopisma

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • łącznie obejmuje informacje uzupełniające dla ISSN
  • łącznie obejmuje informacje uzupełniające dla sposobu uzyskania czasopisma (ceny)

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza każdą dodatkową informację uzupełniającą.

9.2 Kolejność elementów strefy

Elementy strefy identyfikatora i sposobu uzyskania czasopisma podaje się w następującej kolejności:

  • ISSN
  • Tytuł kluczowy
  • Warunki uzyskania czasopisma.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

ISSN

 

ISSN : sposób uzyskania czasopisma

 

ISSN = Tytuł kluczowy

 

ISSN = Tytuł kluczowy : sposób uzyskania czasopisma

 

ISSN = Tytuł kluczowy : sposób uzyskania czasopisma (informacja uzupełniająca)

 

ISSN (informacja uzupełniająca)

9.3 ISSN

Międzynarodowy znormalizowany numer wydawnictwa ciągłego (ISSN) nadawany jest publikacjom ciągłym (czasopismom, gazetom, seriom numerowanym, rocznikom itp.) niezależnie od nośnika, na którym się ukazują, służy do jednoznacznej identyfikacji danego tytułu. ISSN składa się z akronimu „ISSN” i 8 cyfr oddzielonych łącznikiem między czwartą i piątą cyfrą.

 

ISSN przejmuje się z zeszytu czasopisma stanowiącego podstawę opisu, jeżeli wiadomo, że jest on prawidłowy. Jeżeli w zeszycie będącym podstawą opisu występuje wyłącznie błędny ISSN (źle wydrukowany, o błędnej strukturze, pomyłkowo przypisany dokumentowi), nie podaje się go w strefie identyfikatora. W takim przypadku należy ustalić prawidłowy ISSN i podać go w strefie identyfikatora, uzupełniając ujętym w nawias zwykły określeniem „poprawny”, a informacje o błędnym ISSN podać w strefie uwag. W strefie uwag podaje się także informacje o błędnych ISSN występujących w kolejnych zeszytach czasopisma.

 

Źródła służące weryfikacji ISSN:

  • w przypadku czasopism polskich wydanych na terenie Polski właściwy ISSN ustala się na podstawie bazy ISSN
  • w przypadku czasopism zagranicznych właściwy ISSN można przejąć z odpowiedniej bibliografii narodowej, katalogu biblioteki centralnej lub międzynarodowej bazy danych ISSN.

 

Jeżeli numer ISSN umieszczony jest na dokumencie, a nie występuje jeszcze w bazie ISSN, należy przejąć go do opisu, o ile nie jest on przydzielony wydawnictwu związanemu z opisywanym czasopismem (np. tytułowi poprzedniemu, jeżeli wydawnictwo zmieniło tytuł).
ISSN tytułów związanych podaje się w strefie uwag, ISSN serii — w strefie serii. Jeżeli wraz ze zmianą wydawcy nastąpiła zmiana ISSN, nowy ISSN należy podać w strefie uwag.

Przykład 289.
ISSN 1899-0444

Przykład 290.
ISSN 2300-665X (poprawny)
[Strefa uwag: Na czasopiśmie ISSN 1429-9623 (błędny).]

9.4 Tytuł kluczowy

Tytuł kluczowy jest nadawany przez narodowy ośrodek ISSN. Do opisu przejmuje się go tylko w przypadku, gdy różni się od tytułu właściwego czasopisma. Tytuł kluczowy przejmuje się z bazy ISSN w formie, w jakiej został nadany, z zachowaniem ortografii, interpunkcji, dużych i małych liter. Tytuł kluczowy przejmuje się z dopowiedzeniami. Dopowiedzenia ujęte są w nawiasy zwykłe.

Przykład 291.
Uroda (Deutsche Ausg.)
[Tytuł właściwy: Uroda.]

Przykład 292.
Wychowanie Techniczne w Szkole (Warszawa. 1961)
[Tytuł właściwy: Wychowanie Techniczne w Szkole.]

Przykład 293.
The Journal of general education (University Park, Pa)
[Tytuł właściwy: The Journal of General Education.]

9.5 Sposób uzyskania czsopisma

Cenę oraz inne warunki dostępności przejmuje się wyłącznie z zeszytu stanowiącego podstawę opisu czasopisma.


Cenę czasopisma (cena pojedynczego zeszytu) podaje się cyframi arabskimi poprzedzonymi odpowiednim symbolem waluty lub kodem ISO 4217, zależnie od formy występującej w czasopiśmie. Zdawkowe jednostki pieniężne (np. grosze, centy) zapisuje się po przecinku. Kolejne ceny w różnych walutach oddziela się przecinkiem i odstępem. W razie potrzeby po cenie dodaje się zwięzłą informację wyjaśniającą ujętą w nawias zwykły.


W opisie czasopism dystrybuowanych bezpłatnie podaje się określenie: „bezpłatnie”.

Przykład 294.
ISSN 1899-1556 : zł 20

Przykład 295.
ISSN 1899-0444 : bezpłatnie

Przykład 296.
ISSN 1898-8482 = Air World (Tychy) : zł 25