Książki

Wstęp

Od wielu lat polscy bibliotekarze odczuwają brak jednolitych i aktualnych przepisów katalogowania wszystkich typów zbiorów bibliotecznych, w tym przede wszystkim książki, której nawet definicja nie jest dzisiaj sprawą ani prostą, ani oczywistą. Prezentowane opracowanie stara się wyjść naprzeciw oczekiwaniom środowiska i kodyfikuje przepisy katalogowania.

 

Za punkt wyjścia przyjęto książkę pojmowaną szeroko, we wszystkich formach wydawniczych (w kategoriach rynku wydawniczego — we wszystkich formach produktu), niezależnie od nośnika, formy zapisu czy sposobu prezentacji treści. Skupiając się na oczywistych różnicach między książką drukowaną, elektroniczną a dźwiękową, nie można dzisiaj tracić z pola widzenia, że poszczególne materializacje stanowią ucieleśnienie tej samej realizacji dzieła (rodzina modeli konceptualnych FRBR wywiera coraz mocniejszy wpływ na praktykę katalogowania). Normą jest już dzisiaj jednoczesne publikowanie przez wydawców książki papierowej, e-booka i audiobooka. Wspólne przepisy katalogowania pozwalają zunifikować opisy bibliograficzne różnych typów publikacji, a w efekcie ułatwić użytkownikom bibliotek dostęp do poszukiwanych materiałów oraz korzystanie z katalogów bibliotecznych w ogóle, realizując główne założenia Międzynarodowej Deklaracji Katalogowania (ICP), która w centrum działań bibliotek stawia ich użytkownika, jego potrzeby i wygodę w kontakcie z biblioteką.

 

Opracowane przez Bibliotekę Narodową Przepisy katalogowania książek starają się pogodzić różne, czasami sprzeczne podejścia: z jednej strony dobrze ugruntowany zwyczaj i tradycja opisu bibliograficznego mocno osadzonego w standardzie ISBD obecnym w polskich bibliotekach od kilkudziesięciu już lat, z drugiej próby zmiany paradygmatu opisu bibliograficznego związane z dynamicznie rozwijającym się standardem RDA, następnie potrzeby i wygodę użytkowników bibliotek (przede wszystkim czytelność, zrozumiałość i nieprzeładowanie opisów i danych w nich zawartych), wreszcie wymogi krajowej centrali bibliograficznej i urzędowej rejestracji całości produkcji wydawniczej — miarodajne, jednoznaczne i możliwie precyzyjne opisy bibliograficzne.

 

Przepisy katalogowania książek oparto na zaktualizowanym w ostatnich latach standardzie ISBD w jego skonsolidowanej postaci, w niewielkim tylko stopniu wzbogaconym o rozwiązania przejęte ze standardu RDA (rezygnacja ze stosowania skrótów, rezygnacja z reguły wyliczania do 3 elementów, rezygnacja z poprawiania i komentowania błędów w miejscu ich wystąpienia, wprowadzenie reguły „bierz, co widzisz”). Zrezygnowano także z rozróżnienia trzech stopni szczegółowości opisu bibliograficznego, wychodząc z założenia, że opis powinien być możliwie szczegółowy, a stopień wykorzystania danych w różnych sposobach ich prezentacji nie powinien wynikać z przepisów katalogowania.

 

Istotne uzupełnienie tekstu Przepisów katalogowania stanowią aneksy, w których zamieszczono wykazy norm i zaleceń międzynarodowych dotyczących konwersji znaków i alfabetów niełacińskich na znaki łacińskie, skrótów dopuszczonych do stosowania w opisie bibliograficznym i nazw rodzajowych występujących w tytułach serii oraz słownik terminologiczny.

1. Zasady ogólne

1.1 Zawartość i budowa opisu

Opis bibliograficzny książki (w tym audiobooka) może zawierać następujące elementy zebrane w siedmiu (w przypadku e-booków w ośmiu) strefach. Występowanie poszczególnych elementów jest uzależnione od budowy i/lub zawartości publikacji:

 

a) strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności:

  • tytuł właściwy
  • dodatek (dodatki) do tytułu
  • tytuł pracy współwydanej (tytuły prac współwydanych)
  • oznaczenie (oznaczenia) części
  • tytuł (tytuły) części
  • oznaczenie (oznaczenia) odpowiedzialności

 

b) strefa wydania:

  • oznaczenie wydania
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania
  • dodatkowe oznaczenie wydania
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące dodatkowego oznaczenia wydania

 

AUDIOBOOK

  • oznaczenie wydania

 

c) strefa adresu wydawniczego (strefa publikacji, produkcji, dystrybucji itp.):

  • miejsce wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • nazwa wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • data wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • miejsce druku lub wytworzenia
  • nazwa drukarni lub wytwórcy
  • data druku lub wytworzenia

 

d) strefa opisu fizycznego:

  • określenie formy książki i/lub objętość
  • oznaczenie ilustracji
  • format
  • dodatek

 

AUDIOBOOK

  • liczba nośników
  • określenie nośnika dźwięku
  • czas odtwarzania
  • inne cechy fizyczne
  • format (wymiary nośnika)
  • dodatek

 

E-BOOK

  • liczba nośników fizycznych
  • określenie nośnika fizycznego
  • inne cechy fizyczne
  • format (wymiary nośnika)
  • dodatek

 

e) strefa serii i książki wielotomowej:

  • tytuł właściwy serii i/lub książki wielotomowej
  • dodatki do tytułu serii i/lub książki wielotomowej
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące serii i/lub książki wielotomowej
  • oznaczenie podserii
  • tytuł podserii
  • ISSN
  • numeracja związana z serią i/lub książką wielotomową

 

f) strefa uwag

 

g) strefa identyfikatora i sposobu uzyskania książki:

  • identyfikator (np. ISBN, ISRC, DOI)
  • informacje uzupełniające
  • określenie sposobu uzyskania książki.

 

 

W katalogowanej pozycji większość elementów może:

  • wystąpić kilkakrotnie w tym samym języku i/lub systemie pisma, zawierając kolejne dane (np. kilka dodatków do tytułu, miejsc wydania czy numerów ISBN)
  • być powtórzona w innym języku i/lub systemie pisma jako tak zwany element równoległy (np. tytuł równoległy, równoległy dodatek do tytułu, równoległe oznaczenie wydania).

 

Dobór elementów opisu bibliograficznego oraz ich kolejność w obrębie poszczególnych stref ustalają dalsze przepisy.

1.2 Forma graficzna opisu

1.2.1 Układ graficzny

 

Układ graficzny dotyczy sposobu prezentacji opisów w różnego rodzaju zbiorach informacji o dokumentach, a zwłaszcza bibliografiach, w tym bibliografii narodowej, nie dotyczy jednak bibliografii załącznikowych i przypisów bibliograficznych. W katalogach komputerowych sposób prezentacji danych jest zdefiniowany przez tzw. szablony wyświetlania uwzględniające różne przesłanki, nie tylko przepisy katalogowania i ścisłe stosowanie określonych w nich znaków umownych.

 

Kolejne strefy opisu bibliograficznego podaje się w ciągłości wiersza. Tylko strefę uwag oraz strefę identyfikatora i sposobu uzyskania książki podaje się od nowego wiersza z wcięciem.

 

Każdą strefę, oprócz pierwszej, pisaną w ciągłości wiersza, poprzedza się kropką, odstępem, myślnikiem, odstępem (. — ). Jeżeli daną strefę zaczyna się od nowego wiersza z wcięciem (co wyraźnie oddziela ją od strefy poprzedniej), należy pominąć znak umowny poprzedzający strefę.

 

Jeżeli strefa powtarza się w ciągłości wiersza, każde jej powtórzenie poprzedza się kropką, odstępem, myślnikiem, odstępem (. — ). Jeżeli strefa zostaje powtórzona od nowego wiersza, nie stosuje się znaku umownego poprzedzającego strefę.

 

Jeżeli w opisie nie występuje pierwszy element strefy, znaki umowne poprzedzające dalszy element strefy, który w tej sytuacji rozpoczyna strefę, pomija się, zastępując je w zapisie w ciągłości wiersza kropką, odstępem, myślnikiem, odstępem (. — ) poprzedzającymi strefę (np. w odniesieniu do dodatkowego oznaczenia wydania przy braku oznaczenia wydania jako takiego).

Przykład 1.
Wydanie drugie, 3-4 tysięcy
[Oznaczenie wydania i wysokość nakładu podane na stronie tytułowej. Wysokości nakładu, jako dodatkowe oznaczenie wydania, zapisano po przecinku i odstępie.]

Przykład 2.
10.-12. Tausend
[W książce brak oznaczenia wydania, wysokość nakładu podana na stronie tytułowej. Dodatkowe oznaczenie wydania w postaci wysokości nakładu rozpoczyna strefę wydania, więc przecinek i odstęp poprzedzające ten element zostały pominięte.]

Przykład 3
ISBN 978-83-7181-868-4 (oprawa miękka) : zł 22
[Cena podana po ISBN, więc poprzedzona odpowiednim znakiem umownym.]

Przykład 4
Zł 13
[Opis przejęty z innej bibliografii, bez autopsji. Brak ISBN, rodzaj oprawy jest nieznany. Cena jest jedynym elementem strefy.]

 

Do opisu nie włącza się stref lub elementów, które nie mają zastosowania w opisie danej publikacji, pomija się również znaki umowne poprzedzające lub zamykające taką strefę lub element (np. oznaczenie ilustracji w opisie książki bez materiału ilustracyjnego, strefę serii w przypadku książki nienależącej do żadnej serii).

Przykład 5.
Etyka Solidarności oraz Homo sovieticus / Józef Tischner. — Wydanie 3. — Kraków : Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2018. — 295 stron ; 21 cm.
Indeks.
ISBN 978-83-240-5362-9 : zł 36,90

Przykład 6.
Kulinarne pojedynki = Shokugeki no souma. 9 / scenariusz Yuto Tsukuda ; rysunki Shun Saeki ; współpraca Yuki Morisaki ; [tłumaczenie Beata Trojnar]. — Warszawa : Wydawnictwo Waneko, 2018. — 165, [25] stron : ilustracje ; 18 cm.
Tytuł oryginału: Shokugeki no Sōma. 9, „Gyoku” no sedai. — Od 16 lat.
ISBN 978-83-8096-126-5 (t. 9) : zł 19,99
ISBN 978-83-8096-117-3 (seria)

Przykład 7.
Osoba jako byt i norma w filozofii kardynała Karola Wojtyły / Henryk Tomasik. — Radom : Wydawnictwo Diecezji Radomskiej Ave, 2018. — 156 stron ; 25 cm. — (Radomska Biblioteka Teologiczna)
Praca doktorska. Katolicki Uniwersytet Lubelski, 1984.
Bibliografia na stronach 147-156.
Tytuł równoległy: The person as being and norm in the philosophy of cardinal Karol Wojtyła.
ISBN 978-83-61147-15-2

Przykład 8.
Mój różaniec z Sercem Jezusa / Grzegorz Walkiewicz. — Warszawa : Wydawnictwo Sióstr Loretanek, [2018]. — 14 stron : fotografia, portret ; 16 cm. — (Biblioteka Miesięcznika „Różaniec”) (Mój Różaniec ; 5)
ISBN 978-83-7257-913-3

 

1.2.2 Znaki umowne

 

Znaki umowne stosuje się w celu oddzielenia kolejnych stref opisu bibliograficznego oraz wyróżnienia poszczególnych elementów w obrębie stref.

 

Każdy element opisu bibliograficznego poprzedza się lub oddziela znakami umownymi. Znak umowny poprzedzający element opisu pomija się, jeżeli dany element rozpoczyna strefę.

 

Jeżeli dany element powtarza się, to każde jego wystąpienie poprzedza się znakami umownymi właściwymi dla tego elementu.

 

Przed znakiem umownym i po nim występuje odstęp (pojedyncza spacja na klawiaturze) w celu zaznaczenia jego funkcji znaku oddzielającego. Wyjątek stanowią przecinek (,) i kropka (.), których nie poprzedza się odstępem, odstęp powinien występować tylko po nich.

 

Nawiasy zwykłe ( () ) i kwadratowe ( [] ) traktuje się jako jeden znak (znak dwuelementowy), stosując odstęp przed pierwszym (otwierającym) i po drugim (zamykającym) nawiasie (elemencie znaku). Przed nawiasem zwykłym lub kwadratowym i po nim może wystąpić tylko pojedyncza spacja. Jeżeli po zamykającym nawiasie zwykłym lub kwadratowym występuje przecinek lub kropka jako znak umowny albo inny znak interpunkcyjny przejęty z katalogowanej pozycji — nie stosuje się odstępu.

 

W nawiasie kwadratowym ( [] ) podaje się informacje znalezione poza podstawowym źródłem danych. Jeżeli następujące po sobie elementy w tej samej strefie przejęto spoza podstawowego źródła danych, każdy z nich należy ująć w odrębny nawias kwadratowy.

Przykład 9.
Bydgoszcz : Archikonfraternia Literacka w Warszawie. Dom w Bydgoszczy, 2014
[Strefa uwag: Miejsce wydania i nazwa wydawcy według serwisu e-ISBN, w książce podano tylko ISBN wydawcy.]

Przykład 10.
Warszawa : [wydawca nieznany], [2017]
[Strefa uwag: Rok wydania na podstawie daty wpływu egzemplarza obowiązkowego.]

Dobór znaków umownych oraz ich stosowanie w obrębie poszczególnych stref ustalają dalsze przepisy. Na początku omówienia każdej strefy przedstawiono odpowiednie dla niej, najczęściej spotykane schematy stosowania znaków umownych.

 

1.2.3 Grupowanie elementów równoległych

 

Każdą przejmowaną do opisu wersję równoległą elementu (tj. wyrażoną w innym języku i/lub systemie pisma) poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ).

Przykład 11.
Przydrożny kamień = Robō no Ishi / Tadeusz Soboń
[Tytuł równoległy.]

Przykład 12.
Ogrody działkowe w Polsce = Jardins ouviers en Pologne = Workmen's garden in Poland / Marja Chmieleńska
[Dwa tytuły równoległe.]

Przykład 13.
Antoni Janusz Pastwa : cienie, torsy, twarze = shadows, torsos, faces / [teksty Krzysztof Karasek, Lechosław Lameński, Jarosław Mikołajewski ; tłumaczenie Piotr Szymor]
[Równoległy dodatek do tytułu.]

Przykład 14.
Znaki na srebrze = Marks on silver in Poland : znaki miejskie i państwowe używane na terenie Polski w obecnych jej granicach / Michał Gradowski
[Tytuł równoległy bez równoległego dodatku do tytułu.]

Przykład 15.
Tabulatura Joannis de Lublin : ad faciendum cantum choralem fundamentum : ad faciendam correcturam / edycja i przekład polski = edited and translated into Polish by Elżbieta Witkowska-Zaremba ; przekład angielski traktatów = English translations of treatises Anna Maria Busse Berger
[Równoległe oznaczenia odpowiedzialności.]

Przykład 16.
(Studia i Analizy = Studies & Analyses / Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych, ISSN 1506-1701 ; 230)
[Równoległy tytuł serii.]

Przykład 17.
(Disciplina Monastica : studies on medieval monastic life = études sur la vie monastique au Moyen Âge ; 5)
[Równoległy dodatek do tytułu serii.]

Jeżeli w jednej strefie kolejne elementy mają swoje wersje równoległe, elementy w każdym z języków i/lub systemów pisma grupuje się i podaje łącznie. Elementy wewnątrz grupy poprzedza się odpowiednimi dla każdego z nich znakami umownymi. Grupę elementów zapisanych w pierwszym języku i/lub systemie pisma poprzedza się znakiem umownym właściwym dla pierwszego elementu tej grupy, natomiast każdą kolejną grupę elementów (wyrażoną w odmiennym języku i/lub systemie pisma) poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ).

Przykład 18.
Z życiorysu filozofa : bibliografia prac Karola Bala = Aus der Biographie eines Philosophen : Bibliographie von Karol Bal
[Tytuł równoległy wraz z równoległym dodatkiem do tytułu.]

Przykład 19.
Adomas Mickevicius : poetas ir Lietuva : apybraiža = Adam Mickiewicz : poeta i Litwa : zarys = Adam Mickiewicz : poet and Lithuania : essay / Vytautas Kubilius
[Dwa tytuły równoległe, każdy z dwoma równoległymi dodatkami do tytułu.]

Przykład 20.
Park Narodowy w Pieninach i słowacki rezerwat przyrodniczy w Pieninach : protokół wspólnych obrad polskiej i czechosłowackiej Komisji odbytych w Krakowie dnia 8 i 9 stycznia 1934 roku / Instytut Badawczy Lasów Państwowych = Národní Park w Pěninách a Slovenská ṕřirodní rezervace w Pěninách : protokol společných porad Komisí polské a československé konaných v Krakově v dnech 8 a 9 lenda 1934 / Výzkumný Ústav Státních Lesů = Pieniny National Park and Slovakian nature reservation in Pieniny : protocol of the joined conferences of the Polish and Czechoslovakian Committees held in Cracov on the 8-th and 9-th January 1934 / Research Institute of State Forests
[Dwa tytuły równoległe, każdy z równoległym dodatkiem do tytułu i równoległym oznaczeniem odpowiedzialności.]

Przykład 21.
Bürgerliches Gesetzbuch. Buch 4, Familienrecht : zuletzt geändert durch Art. 16 G v. 29.6.2015 I 1042 = Niemiecki kodeks cywilny. Ks. 4, Prawo rodzinne : ostatnia zmiana 29.06.2015 / [tłumaczenie] Ewa Tuora-Schwierskott
[Tytuł równoległy, równoległe oznaczenie części, równoległy tytuł części z równoległym dodatkiem do tytułu części.]

Przykład 22.
(Polska Pieśń i Muzyka Ludowa : źródła i materiały = Polish Folk Song and Music : sources and materials ; t. 1)
[Równoległy tytuł serii z równoległym dodatkiem do tytułu serii.]

Przykład 23.
(Informacja Naukowa / Instytut Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej = Information Science / Institute for Scientific, Technical and Economic Information, ISSN 1230-2090 ; 18)
[Równoległy tytuł serii i równoległe oznaczenie odpowiedzialności dotyczące serii.]

Przykład 24.
(Prace PTIN ; nr 4 = Studies of PSSI ; no 4)
[Równoległy tytuł serii i równoległe określenie towarzyszące numeracji w obrębie serii.]

Przykład 25.
(Polska z lotu orła : biblioteka = Poland from eagle's eye view : library)
[Równoległy tytuł książki wielotomowej wraz z równoległym dodatkiem do tytułu.]

1.3 Jednostka opisu

Podstawową jednostką opisu bibliograficznego książki drukowanej jest pojedynczy wolumin, rozumiany jako jednostka fizyczna. Może to być:

  • publikacje samodzielne wydawniczo (jednoczęściowa publikacja zwarta)
  • części publikacji wielotomowej
  • publikacja wchodząca w skład serii.

 

Tylko w szczególnych przypadkach uzasadnionych potrzebami biblioteki i gdy wskazane jest zachowanie zamierzenia wydawcy, jednostką opisu bibliograficznego książki drukowanej może być zespół jednostek fizycznych (więcej niż jeden wolumin) opublikowany w formie zestawu, teki itp.

 

Zarówno pojedynczy wolumin, jak i zespół jednostek fizycznych mogą zawierać:

  • jeden utwór
  • kilka utworów
  • fragment (fragmenty) utworu.

 

AUDIOBOOK

Jednostką opisu bibliograficznego może być:

  • jednostka fizyczna (pojedynczy nośnik dźwięku)
  • zespół jednostek fizycznych (więcej niż jeden nośnik dźwięku).

 

Zarówno jednostka fizyczna, jak i zespół jednostek fizycznych mogą zawierać:

  • jeden utwór
  • kilka utworów
  • fragment (fragmenty) utworu.

 

W obu przypadkach (jednostka fizyczna, zespół jednostek fizycznych) mogą to być:

  • publikacje samodzielne wydawniczo (jednoczęściowe nagranie dźwiękowe)
  • części publikacji wieloczęściowych (część wieloczęściowego nagrania dźwiękowego).

 

Opis bibliograficzny powinien odzwierciedlać zamierzenie wydawcy i dotyczyć:

  • publikacji samodzielnej wydawniczo
  • jednej części publikacji wieloczęściowej
  • w uzasadnionych przypadkach — całości publikacji wieloczęściowej lub zgromadzonych części tej publikacji
  • pakietu nagrań.

 

Szczególnym przypadkiem publikacji wieloczęściowej jest pakiet nagrań dźwiękowych złożony z publikacji samodzielnych wydawniczo (np. wydanych w różnym czasie lub nagranych przez różnych wykonawców), które wydawca, najczęściej ze względów marketingowych, połączył w całość za pomocą nowego opakowania, czasem nadając im wspólny tytuł.

 

E-BOOK

Jednostką opisu bibliograficznego może być:

  • jednostka fizyczna (pojedynczy nośnik elektroniczny lub dokument o dostępie zdalnym)
  • zespół jednostek fizycznych (więcej niż jeden nośnik elektroniczny).

 

Zarówno jednostka fizyczna, jak i zespół jednostek fizycznych mogą zawierać:

  • jeden dokument elektroniczny
  • kilka dokumentów elektronicznych
  • fragment (fragmenty) dokumentu elektronicznego (dokumentów elektronicznych).

 

W obu przypadkach (jednostka fizyczna, zespół jednostek fizycznych) mogą to być:

  • publikacje samodzielne wydawniczo (jednoczęściowy dokument elektroniczny)
  • części publikacji wieloczęściowych (część wieloczęściowego dokumentu elektronicznego).

 

Opis bibliograficzny powinien odzwierciedlać zamierzenie wydawcy i dotyczyć:

  • publikacji samodzielnej wydawniczo
  • jednej części publikacji wieloczęściowej
  • w uzasadnionych przypadkach — całości publikacji wieloczęściowej lub zgromadzonych części tej publikacji
  • pakietu dokumentów elektronicznych.

 

Szczególnym rodzajem publikacji wieloczęściowej lub publikacji współwydanych jest pakiet dokumentów elektronicznych złożony z publikacji samodzielnych wydawniczo (np. wydanych wcześniej niezależnie od siebie), które wydawca, najczęściej ze względów marketingowych, połączył w całość za pomocą nowego opakowania, czasem nadając im wspólny tytuł.

 

W przypadku publikacji zawierających kilka nośników fizycznych należy zwrócić szczególną uwagę na ich zawartość oraz oznaczenia i prawidłowo rozpoznać, czy jest to:

  • wieloczęściowy dokument elektroniczny posadowiony na więcej niż jednym nośniku fizycznym (poszczególne nośniki lub ich zawartość mają oznaczenia i/lub tytuły części wchodzących w skład wieloczęściowego dokumentu elektronicznego)
  • jednoczęściowy dokument elektroniczny posadowiony na więcej niż jednym nośniku fizycznym (poszczególne nośniki lub ich zawartość nawet jeśli są numerowane, nie są częściami wieloczęściowego dokumentu elektronicznego, numer nośnika fizycznego nie jest tożsamy z oznaczeniem części dokumentu wieloczęściowego)
  • pakiet dokumentów elektronicznych — zestaw niezależnych dokumentów, publikacji elektronicznych powiązanych wspólnym opakowaniem, czasem także wspólnym tytułem.

 

Jeżeli ten sam dokument elektroniczny dostępny jest w różnych formach produktu, np.:

  • na różnych rodzajach nośników (np. dysk optyczny i pendrive)
  • na nośnikach tego samego rodzaju, ale różnej wielkości (np. dyskietka 9 cm i 14 cm)
  • w postaci różnych danych wyjściowych czy formatów wyświetlania (np. dokument o dostępie lokalnym odtwarzany z dysku optycznego lub z dyskietki)
  • w różnych formatach plików (np. PDF, MOBI, EPUB),

dla każdej formy produktu (typu nośnika, formatu pliku itd.) sporządza się odrębny opis, nawet jeśli poszczególne formy produktu są opatrzone tym samym ISBN czy innym identyfikatorem.

 

Jeżeli opisywany dokument elektroniczny jest dokumentem multimedialnym posadowionym na dwóch lub więcej nośnikach fizycznych różnego rodzaju traktowanych jako komplet przewidziany do wspólnego użytkowania (np. dysk optyczny z danymi tekstowymi i wideodysk), wówczas należy sporządzić jeden opis bibliograficzny dla dokumentu elektronicznego jako całości. Opis fizyczny poszczególnych nośników fizycznych należy sporządzić wg odpowiednich, dalszych ustaleń.

1.4 Źródła danych

Wybór głównego źródła danych zależy od typu publikacji. Ogólne kryteria to:


a. kompletność informacji służącej do identyfikacji:
źródło podające najpełniejsze, najbardziej przejrzyste i miarodajne informacje


b. styczność źródła względem informacji:
źródło najbliższe zawartości publikacji, takie jak źródło wewnętrzne


c. stabilność źródła danych:
najbardziej trwałe źródło.

 

1.4.1 Kolejność źródeł danych


Dane do opisu należy przejmować z następujących źródeł, zachowując podaną niżej kolejność:

 

KSIĄŻKA DRUKOWANA

1. strona tytułowa, a jeżeli książka ma dwie lub więcej stron tytułowych — główna strona tytułowa


2. jeżeli brak strony tytułowej — substytut strony tytułowej, czyli ta część książki (stronica, część stronicy lub inna część książki), która zawiera tytuł właściwy książki (nagłówek, okładka itp.). Substytut strony tytułowej zastępuje nieobecną stronę tytułową, jest traktowany jak podstawowe źródło danych


3. inne preliminaria, tzn. strona redakcyjna, wszystkie karty poprzedzające stronę tytułową lub jej substytut, okładka (z grzbietem i obwolutą), ale tylko wtedy, gdy jest ona integralną częścią oryginalnej postaci wydania książki, metryka książki (niezależnie od umiejscowienia)


4. inne części książki: wstęp, tekst główny, dodatki do tekstu itp.


5. źródła spoza książki, np. bibliografie, w tym narodowe, katalogi, uznane wydawnictwa informacyjne, także internetowe

 

AUDIOBOOK

1. źródła na stałe związane z nośnikiem nagrania, takie jak etykieta (para etykiet) na nośniku lub jej odpowiednik (nadruk, informacja wyryta lub wytłoczona na powierzchni nośnika)


2. źródła towarzyszące nośnikowi nagrania, takie jak opakowanie i jego elementy (koperta płyty, obwoluta kasety, pudełko, okładki opakowania, wkładki opisowe umieszczone w przezroczystym pudełku, etykieta na opakowaniu), o ile są oryginalne


3. dodatek tekstowy do nagrania, często w formie bookletu


4. dźwiękowa zawartość nagrania


5. źródła spoza nagrania dźwiękowego, np. dyskografie, bibliografie, w tym narodowe, katalogi, uznane wydawnictwa informacyjne, także internetowe.

 

Jeżeli w pierwszym źródle nie występuje tytuł wspólny dla dwóch lub więcej utworów znajdujących się w nagraniu, a występuje on w kolejnych źródłach, to pierwszeństwo należy przyznać tym źródłom.

 

W nagraniach dźwiękowych będących zbiorem jednostek fizycznych należy przejąć tytuł wspólny z pierwszego w kolejności źródła, w którym on występuje. Można również dać pierwszeństwo źródłu zawierającemu pełniejszą formę tytułu.

 

Pierwszeństwo przed źródłami dźwiękowymi mają zazwyczaj źródła tekstowe. Jednak jeżeli brak jest informacji tekstowej, jest ona nieczytelna, w dużym stopniu niekompletna lub wyraźnie błędna, a integralne źródło dźwiękowe jest bardziej odpowiednie, to pierwszeństwo można przyznać temu ostatniemu.

 

E-BOOK

Wybór podstawy opisu dokumentu elektronicznego zależy od trybu dostępu do dokumentu (dostęp zdalny i lokalny) oraz konieczności (bądź braku konieczności) instalowania dokumentu o dostępie lokalnym w celu jego uruchomienia i korzystania z jego zawartości:

 

  • dokument o dostępie lokalnym niewymagający instalacji:

– odtworzony dokument elektroniczny

 

  • dokument o dostępie lokalnym wymagający instalacji:

– źródła zewnętrzne względem dokumentu (nośnik fizyczny, opakowanie, materiały
towarzyszące i dodatki), tzn. cała publikacja, jednak z wyłączeniem samego dokumentu

 

  • dokument o dostępie zdalnym:

– dokument uzyskany określonym trybem dostępu.

 

Dane do opisu należy przejmować z następujących źródeł, zachowując podaną niżej kolejność:


1. źródła wewnętrzne (zawartość nośnika fizycznego, treść dokumentu dostępnego zdalnie)


a. ekran tytułowy
b. główne menu
c. przedstawienie programu
d. pierwsza wyświetlona informacja
e. krótki tekst, który pojawia się u góry każdego wielostronicowego dokumentu
f. strona domowa
g. inna wyraźnie wyświetlona, identyfikująca informacja


2. źródła zewnętrzne (nośnik fizyczny, opakowanie, dodatki)


a. etykiety na stałe naklejone na nośnik fizyczny lub odbite na nim
b. pojemnik, opakowanie pochodzące od wydawcy, producenta lub dystrybutora
c. dokumentacja lub inne dodatki i materiały towarzyszące (np. list wydawcy)


3. źródła spoza publikacji

np. bibliografie, w tym narodowe, katalogi, bazy danych, uznane wydawnictwa informacyjne, także internetowe

 

Jeżeli informacje zawarte w źródłach wewnętrznych różnią się dokładnością, należy spośród nich wybrać to źródło, które dostarcza informacji najbardziej kompletnych. Analogicznie należy postąpić w przypadku źródeł zewnętrznych.

 

Informacje brakujące w wybranym źródle danych uzupełnia się na podstawie innych źródeł wchodzących w skład publikacji lub źródeł spoza publikacji, zgodnie z dalszymi postanowieniami.

 

Przy wykorzystywaniu dokumentacji (lub innych materiałów towarzyszących) jako źródła danych należy wyraźnie odróżnić dane odnoszące się tylko do dokumentacji (lub innych materiałów towarzyszących) od tych, które dotyczą dokumentu elektronicznego.

 

W przypadku dokumentów współwydanych pod wspólnym tytułem należy wybrać to źródło, które podaje tytuł wspólny.

 

Jeżeli opisywany dokument elektroniczny jest dokumentem multimedialnym posadowionym na dwóch lub więcej nośnikach fizycznych różnego rodzaju traktowanych jako komplet przewidziany do wspólnego użytkowania (np. dysk optyczny z danymi tekstowymi i wideodysk), z których każda ma swoje własne źródła danych, wybiera się źródło dostarczające danych odnoszących się do dokumentu jako całości i zawierające tytuł wspólny.

 

1.4.2 Główne źródła danych

 

Jeżeli występują co najmniej dwa źródła danych, które mogą być głównym źródłem danych dla publikacji, wówczas wybiera się źródło występujące jako pierwsze, poza następującymi przypadkami:


1. Jeżeli publikacja zawiera główne źródła danych w co najmniej dwóch językach i/lub systemach pismach, wówczas za główne źródło danych uznaje się:


a. źródło w języku i/lub systemie pisma, który odpowiada językowi i/lub systemowi pisma zawartości lub dominuje w zawartości publikacji


b. źródło w języku i/lub systemie pisma przekładu, jeżeli wiadomo, że publikacja jest tłumaczeniem


c. źródło w oryginalnym języku i/lub systemie pisma, w którym zawartość jest wyrażona


d. źródło występujące jako pierwsze


2. Jeżeli publikacja zawiera główne źródła danych, noszące różne daty, należy wybrać źródło oznaczone późniejszą albo najpóźniejszą datą.

 

KSIĄŻKA DRUKOWANA — Główna strona tytułowa

 

Jeżeli informacje tradycyjnie występujące na stronie tytułowej są podane bez powtórzeń na dwóch stronicach na rozwarciu, na stronicach przylegających (tzw. tytuł rozkładowy), obie te stronice należy traktować łącznie jako jedną stronę tytułową.

 

Jeżeli książka ma dwie lub więcej stron tytułowych w tym samym języku i/lub systemie pisma, jako główną stronę tytułową należy traktować:


1. stronę tytułową z najpóźniejszą datą wydania


2. stronę tytułową przedstawiającą książkę w aspekcie, którego dotyczy opis, np.:

  • przy opisie pojedynczego tomu książki wielotomowej — stronę tytułową dotyczącą opisywanego tomu, a nie całości książki wielotomowej
  • dla wydawnictwa zwartego w obrębie serii — analityczną stronę tytułową
  • dla faksymile — stronę tytułową z informacjami dotyczącymi reprodukcji.

 

Jeżeli książka ma dwie lub więcej stron tytułowych w różnych językach i/lub systemach pisma, jako główną stronę tytułową należy traktować stronę tytułową w języku i/lub systemie pisma:


1. zawartości książki
2. głównej części książki
3. dominującym w książce
4. przekładu, jeżeli wiadomo, że książka jest tłumaczeniem
5. w oryginalnym języku i/lub systemie pisma, w którym zawartość jest wyrażona,


a jeśli tych kryteriów nie da się zastosować:


6. prawą z dwóch stron tytułowych na rozwarciu lub
7. pierwszą prawą z dwóch lub więcej stron tytułowych.

 

Strony tytułowe niewybrane jako główne źródło danych uznaje się za preliminaria.

 

W przypadku książek zawierających prace współwydane w przeciwnych kierunkach jako główną stronę tytułową należy traktować stronę tytułową pracy uznanej za główną. Wyboru pracy uznanej za główną dokonuje się na podstawie układu i zawartości publikacji, przede wszystkim:

 

  • umiejscowienia jedynej strony redakcyjnej
  • kompletności danych na każdej z dwóch stron redakcyjnych
  • umiejscowienia jedynego wstępu
  • kolejności tytułów na grzbiecie książki
  • kolejności tytułów we wstępie czy przedmowie
  • umiejscowienia znaku graficznego wydawcy na grzbiecie książki pozwalającego wskazać, która okładka jest wierzchnia, a która spodnia
  • charakteru prac (np. praca główna i praca uzupełniająca, tekst pierwotny i jego przekład)
  • występowania ISBN tylko na jednej z okładek
  • występowania ceny publikacji tylko na jednej z okładek

 

Jeżeli żaden z elementów publikacji ani jej układ nie są rozstrzygające, wyboru pracy głównej dokonuje się na podstawie kolejności alfabetycznej tytułów.

 

E-BOOK — GŁÓWNY EKRAN TYTUŁOWY

 

Jeżeli dokument elektroniczny ma dwa lub więcej ekrany tytułowe w tym samym języku i/lub systemie pisma, jako główny ekran tytułowy należy traktować:


1. ekran tytułowy z najpóźniejszą datą wydania


2. ekran tytułowy przedstawiający dokument elektroniczny w aspekcie, którego dotyczy opis, np.:

 

  • przy opisie pojedynczej części wieloczęściowego dokumentu elektronicznego — ekran tytułowy dotyczący opisywanej części, a nie całości publikacji
  • dla faksymile — ekran tytułowy z informacjami dotyczącymi reprodukcji.

 

W przypadku wielojęzycznego dokumentu elektronicznego z oddzielnymi ekranami tytułowymi w poszczególnych językach i/lub systemach pisma, za główny ekran tytułowy należy uznać pierwsze z następujących po sobie źródeł.

 

1.4.3 Podstawowe źródła danych


Poszczególne strefy opisu bibliograficznego mają wyznaczone podstawowe źródła, z których przede wszystkim należy przejmować dane. Informacje pochodzące z innych źródeł niż podstawowe dla danej strefy należy przejmować do opisu w nawiasie kwadratowym lub podawać tylko w strefie uwag, stosownie do dalszych szczegółowych postanowień.

 

1.5 Język i system pisma

Stosuje się dwie zasady, w zależności od strefy opisu.

 

Elementy opisu przejmowane z katalogowanej pozycji, a więc należące do:

  • strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • strefy wydania
  • strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)
  • strefy serii i książki wielotomowej
  • strefy uwag (dotyczy tylko tych uwag, w których podaje się dane przejmowane z katalogowanej pozycji, np. tytuł oryginału, warianty tytułów, cytata bibliograficzna)

podaje się w języku i/lub systemie pisma, w jakim zapisano je w źródle danych. W razie potrzeby znaki i litery niełacińskie poddaje się konwersji (transliteruje, transkrybuje lub latynizuje) na znaki łacińskie według norm i zaleceń międzynarodowych podanych w Aneksie nr 20.

 

Jeżeli tytuł publikacji jest w niej wyrażony w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, stosuje się odpowiednie kryteria wyboru tytułu właściwego.

 

Jeżeli poszczególne inne elementy opisu są wyrażone w publikacji w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, do opisu przejmuje się przede wszystkim wersję w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego, a gdy takiej wersji brak — wersję wyróżnioną typograficznie lub podaną jako pierwszą, gdy takiego wyróżnienia brak.

 

Wersje w innych językach i/lub systemach pisma podaje się jako wersje równoległe, o ile szczegółowe postanowienia nie nakazują innego rozwiązania.

 

Elementy opisu, które nie są przejmowane z katalogowanej pozycji, tylko formułowane przez katalogującego, a więc należące do:

  • strefy opisu fizycznego
  • strefy uwag (nie dotyczy uwag, w których podaje się dane przejmowane z katalogowanej pozycji, np. tytuł oryginału, warianty tytułów, cytata bibliograficzna)
  • strefy identyfikatora i sposobu uzyskania książki

podaje się w języku polskim.

 

1.6 Pisownia

1.6.1 Forma gramatyczna, ortografia


Elementy opisu przejmowane z katalogowanej pozycji, a więc należące do:

  • strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • strefy wydania
  • strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)
  • strefy serii i książki wielotomowej
  • strefy uwag (dotyczy tylko części uwag)

podaje się w formie, w jakiej występują w źródle danych, o ile postanowienia dotyczące danego elementu nie nakazują przyjęcia innego rozwiązania.

 

Zachowuje się sformułowania, pisownię i formy gramatyczne, to znaczy:

  • nie uwspółcześnia się pisowni

Przykład 26.
Dyaryusz Senatu Seymu Królestwa Polskiego

Przykład 27.
[Lublin] : nakładem Bibjoteki Reflektora, druk lipiec1927 (tłoczono w Lublinie : w Drukarni Sztuka)

Przykład 28.
(Z Historji i Literatury)

  • nie poprawia się ani nie komentuje pomyłek, błędów, literówek czy niepoprawnych znaków diakrytycznych w miejscu ich wystąpienia

Przykład 29.
Agencja Złamanch Serc / Irena Matuszkiewicz
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej błędny tytuł, prawidłowy: Agencja Złamanych Serc.]
[W tytule właściwym zachowano błędną formę
Złamanch.]

Przykład 30.
Słownik minimum norwesko-polski, polsko-norweski / Elżbieta Frank-Obożyńska
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej błędna nazwa autora, prawidłowa: Elżbieta Frank-Oborzyńska.]
[W oznaczeniu odpowiedzialności zachowano błędną nazwę autora, prawidłowa to
Elżbieta Frank-Oborzyńska.]

Przykład 31.
Ryga : „Pożyteozna Literatura”, [1927] (Ryga : „Obudzenie”)
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej błędna nazwa wydawcy, prawidłowa: Pożyteczna Literatura.]
[W nazwie wydawcy zachowano błędną formę
Pożyteozna.]

  • nie zmienia się form gramatycznych

Przykład 32.
Genetyka zwierząt w teorii i praktyce : praca zbiorowa / pod redakcją Zuzanny Nowak
[Nazwę redaktora pozostawiono w dopełniaczu.]

Przykład 33.
Kronika polska / Gall Anonim ; w przekładzie Zygmunta Komarnickiego
[Nazwę tłumacza pozostawiono w dopełniaczu.]

Przykład 34.
W Krakowie : staraniem i nakładem C.K. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1864 (w Drukarni C.K. Uniwersytetu)
[Miejsce wydania i nazwę drukarni pozostawiono w miejscowniku, a nazwę wydawcy w dopełniaczu.]

  • nie rozwija się skrótów

Przykład 35.
Czy św. Faustyna i św. Jan Paweł II zostaną doktorami Kościoła? : polscy święci apostołami Bożego miłosierdzia / Andrzej A. Napiórkowski, Paweł Warchoł
[Zachowano skróty występujący w tytule właściwym.]

Przykład 36.
Kodeks karny — część szczególna. T. 2, Komentarz, art. 222-316 / redaktorzy prof. UW dr hab. Michał Królikowski, prof. dr hab. Robert Zawłocki ; autorzy dr hab. Magdalena Błaszczyk, prof. UMK dr hab. Jerzy Lachowski, dr hab. Aneta Michalska-Warias, dr hab. Justyn Piskorski, prof. UwB dr hab. Andrzej Sakowicz, prof. dr hab. Leszek Wilk, prof. UG dr hab. Wojciech Zalewski, prof. dr hab. Robert Zawłocki, notariusz Mariusz Żelichowski
[Zachowano skrót występujący w tytule części i skróty występujące w oznaczeniach odpowiedzialności (skrót oznaczenia części wynika z innych reguł).]

Przykład 37.
Boston, MA : G. K. Hall, 1990
[Zachowano skróty występujące w nazwie miejsca wydania i nazwie wydawcy.]

Przykład 38.
Warszawa : podano do druku z polecenia spr∴ i dosk∴ ▭∴ BB∴ PP∴ Zjed∴ pod Wsch∴ Warszawy, 5816 [1816]
[W nazwie wydawcy zachowano masońskie skróty i symbol zastępujący słowo loża: ▭.
Rozwiązanie zapisu: Podano do druku z polecenia sprawiedliwej i doskonałej Loży Braci Polaków Zjednoczonych pod Wschodem Warszawy.]

  • bez zmian przejmuje się znaki interpunkcyjne, w tym wielokropek

Przykład 39.
...i nie opuszczę cię aż do śmierci / Jan Śledzianowski
[Pozostawiono wielokropek rozpoczynający tytuł właściwy.]

Przykład 40.
Gdybym był jak... pirat / [tekst Saviour Pirotta ; ilustracje Chris Mould]
[Pozostawiono wielokropek znajdujący się wewnątrz tytułu właściwego.]

Przykład 41.
„Scholastyczne” i „humanistyczne” pojęcie filozofii / Juliusz Domański
[W zapisie tytułu pozostawiono cudzysłowy występujące na stronie tytułowej.]

Przykład 42.
Tarnowskie Góry : Jan Mic(..)ewicz bez (ki) TU, 2018
[W nazwie wydawcy pozostawiono sposób zapisu występujący na stronie redakcyjnej. Nazwa autora i wydawcy to
Jan Micewicz.]

Przykład 43.
Rozum i wiara wobec pytania: kim jestem? / Tadeusz Styczeń
[W tytule właściwym pozostawiono dwukropek (niepoprzedzony odstępem), ponieważ po nim nie następuje podtytuł, lecz dalszy ciąg tytułu właściwego.]

  • nie zapisuje się akcentów wyrazowych ani pochylenia samogłosek

Przykład 44.
O prawie granicznem polskiem / przez St. Ł.
[Zapis tytułu na stronie tytułowej: O prawie graniczném polskiém.]

  • nie dodaje się rozwiązania słownego liczebników wyrażonych cyframi.

 

Sprostowania, komentarze, wyjaśnienia podaje się tylko w strefie uwag.

 

Wyjątki:

 

  • występujące w tytule nawiasy kwadratowe (z wyjątkiem znajdujących się w formułach chemicznych, matematycznych, zapisie fonetycznym itp.) należy oddawać przez nawiasy zwykłe. Inne rodzaje nawiasów należy przejmować bez zmian. Jeżeli jednak cały tytuł właściwy ujęty jest w źródle danych w jakikolwiek nawias, należy w opisie pominąć ten nawias. Powyższe zasady dotyczą wszystkich elementów opisu.
  • jeżeli tytuł właściwy zawiera w sobie tytuł innego dzieła lub cytat wyróżniony w źródle danych wyłącznie kursywą, ujmuje się je w cudzysłów w celu zachowania zamierzonego graficznego wyróżnienia tej części tytułu
  • znak równości występujący w funkcji łącznika wewnątrzwyrazowego zamienia się na łącznik wewnątrzwyrazowy
  • cudzysłów — niezależnie od formy graficznej występującej w źródle danych — należy oddawać za pomocą jednej formy graficznej, domyślnej dla danego systemu komputerowego (dostępnej „z klawiatury”), np. " ". W niniejszych Przepisach jako formę obowiązującą przyjęto zgodny z polskimi zasadami interpunkcji cudzysłów podwójny: „ ”.
  • znaki interpunkcyjne i typograficzne poprzedzające dodatki do tytułu pomija się, zamieniając je na znak umowny poprzedzający dodatek do tytułu — dwukropek z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 45.
Ssaki (Mammalia) / opracował Roman Kuntze
[Na stronie tytułowej: Ssaki [Mammalia]. Nawias kwadratowy zamieniono na zwykły.]

Przykład 46.
Reorientations in [Mg(H2O)6](ClO4)2 studied by the proton magnetic resonance and the quasielastic neutron scattering methods
[Zachowano zapis ze strony tytułowej z użyciem nawiasu kwadratowego, ponieważ występuje on we wzorze chemicznym.]

Przykład 47.
Ja bez jaźni w powieści Samanthy Harvey „The Wilderness” / Sonia Front
[Tytuł zawiera tytuł innego dzieła, który na stronie tytułowej jest wyróżniony wyłącznie kursywą. Dodano cudzysłów w celu oddania tego wyróżnienia.]

Przykład 48.
From „syntax” to „semantik” : Carnap's inferentialism and its prospects / Adam Tamas Tuboly.
[Na stronie tytułowej: From ‘Syntax’ to ‘Semantik’ — Carnap’s Inferentialism and Its Prospects. Cudzysłowy pojedyncze zamieniono na podwójne, myślnik wprowadzający podtytuł zamieniono na znak umowny poprzedzający dodatek do tytułu czyli dwukropek z odstępem po obu stronach znaku.]

Przykład 49.
Wegweiser durch das Sudeten-Gebirge / von Johann Christian Gottlieb Berndt
[Zapis tytułu na stronie tytułowej: Wegweiser durch das Sudeten=Gebirge.]

Przykład 50.
Von der Drei-Kaiserreich-Ecke : geschichtlich-kulturelle Episoden / mit zwanzig Illustrationen nach Photographien, sowie einer Original-Titel- und Umschlagzeichnung von Professor Richard Knötel
[Na stronie tytułowej: Von der Drei=Kaiserreich=Ecke Geschichtlich=kulturelle Episoden Mit zwanzig Illustrationen nach Photographien, sowie einer Original=Titel= und Umschlagzeichnung von Professor Richard Knötel.]

 
1.6.2 Duże i małe litery


Pierwsza litera pierwszego wyrazu każdej strefy opisu bibliograficznego powinna być zapisana dużą literą. Ponadto w przypadku niektórych elementów lub części elementów opisu (np. tytuł sekcji, tytuł równoległy, tytuł oboczny) pierwsza litera pierwszego wyrazu tego elementu również powinna być pisana dużą literą.

Przykład 51.
Pan Tadeusz czyli Ostatni zajazd na Litwie / Adam Mickiewicz
[Pierwsze słowo tytułu obocznego zapisuje się dużą literą.]

Przykład 52.
Ogrody działkowe w Polsce = Jardins ouviers en Pologne = Workmen's garden in Poland / Marja Chmieleńska
[Pierwsze słowo każdego tytułu równoległego zapisuje się dużą literą.]

Przykład 53.
(Studia Societatis Scientiarum Torunensis. Sectio D, Botanica ; vol. 1, nr 1)
[Pierwsze słowo tytułu sekcji zapisuje się dużą literą.]

Przykład 54.
„Scholastyczne” i „humanistyczne” pojęcie filozofii / Juliusz Domański
[Na stronie tytułowej nazwa autora i tytuł zapisane wersalikami.]

W pozostałych przypadkach duże i małe litery zapisuje się zgodnie z zasadami ortograficznymi języka użytego w opisie, niezależnie od sposobu zapisu w źródle danych.

Przykład 55.
Society and religion in the Grand Duchy of Lithuania : a reprint of the 1754 Nieśwież edition of „Pełnia pięknej jak księżyc, łask promieniami światu przyświecająca” / edited with an introduction by Maciej Siekierski
[Na stronie tytułowej zapis: Society and Religion in the Grand Duchy of Lithuania: A Reprint of the 1754 Nieśwież Edition of Pełnia pięknej jak księżyc, łask promieniami światu przyświecająca Edited with an Introduction by Maciej Siekierski.]

Wyjątki:

 

  • pierwsze słowo tytułu właściwego oraz tytułu obocznego zapisuje się dużą literą niezależnie od pisowni użytej w źródle danych, chyba że jest to symbol (matematyczny, fizyczny, chemiczny itp.), w przypadku którego zmiana wielkości litery powoduje zmianę znaczenia, np.:

– π (stała matematyczna, rodzaj wiązania chemicznego, symbol cząstki elementarnej)

– Π (symbol iloczynu)

  • szczególne zabiegi stylistyczno-interpunkcyjne użyte przez autora w tytule właściwym (np. wielokropek na początku tytułu)
  • w przypadku nazw wydawcy o ustalonym, nietypowym zapisie dużych i małych liter przejmuje się zapis bez zmian, o ile jest to zapis rozpowszechniony, a nie jednostkowy zabieg typograficzny
  • w tytule serii w języku polskim wszystkie wyrazy, oprócz przyimków i spójników oraz takich wyrażeń jak: „imienia”, „pod wezwaniem”, „do spraw” należy pisać dużą literą. W przypadku innych języków w zapisie tytułu serii stosuje się zasady ortografii właściwe dla danego języka.

Przykład 56.
π razy drzwi : szkice o liczeniu, myśleniu i istnieniu / John D. Barrow ; przełożyła Katarzyna Lipszyc
[Na początku tytułu właściwego pozostawiono małą literę (symbol matematyczny), ponieważ zastosowanie dużej litery spowodowałaby zmianę znaczenia symbolu.]

Przykład 57.
...i nie opuszczę cię aż do śmierci / Jan Śledzianowski
[W zapisie tytułu właściwego pozostawiono początkowy wielokropek. W związku z tym pierwsze słowo tytułu właściwego przejęto ze strony tytułowej zapisane małą literą, ponieważ wielokropek wskazuje na celowe pominięcie domniemanego początkowego fragmentu tytułu.]

Przykład 58.
Gdańsk : słowo/obraz terytoria, 2015
[Nazwa wydawcy została przejęta w formie konsekwentnie stosowanej przez wydawcę, tzn. bez użycia dużych liter.]

Przykład 59.
Warszawa : Wydawnictwo CM : we współpracy z Klubem MOrd, 2018
[W nazwach wydawców pozostawiono specyficznie zastosowane duże litery.]

Przykład 60.
(Katalog Polskich Druków Muzycznych 1801-1875 w Bibliotekach Polskich ; 2)
[Tytuł serii.]

 

1.6.3 Stosowanie skrótów


Zrezygnowano ze stosowanych dotychczas łacińskich oraz polskich skrótów umownych oraz skracania wyrazów typowych regulowanego niegdyś przez odpowiednie normy.

 

Elementy opisu przejmowane z katalogowanej pozycji, a więc należące do:

  • strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • strefy wydania
  • strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)
  • strefy serii i książki wielotomowej
  • strefy uwag (dotyczy tylko części uwag)

podaje się w takiej formie, w jakiej występują w źródle danych, nie rozwija się więc zastanych skrótów ani samodzielnie nie skraca żadnych danych.

 

Jedynym wyjątkiem jest tutaj oznaczenie części występujące w dwóch strefach: w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności oraz w strefie serii i książki wielotomowej. Określenia towarzyszące numeracji części skraca się według wykazu skrótów (zobacz Aneks nr 15).

Przykład 61.
Mechanika. Cz. A / Anna Kaczorowska

Przykład 62.
Historia Śląska od najdawniejszych czasów do roku 1400. T. 2 z. 1 / [opracował Tadeusz Silnicki] ; Polska Akademia Umiejętności

Przykład 63.
Bibliografia polska XIX stulecia. Cz. 3, Stolecie XV-XVIII w układzie abecadłowym. T. 21, L-Łz / Karol Estreicher

Przykład 64.
(Raport / Instytut Badań Jądrowych ; nr 1463/XXII/C/B)

Przykład 65.
(Zeszyty Naukowe / Politechnika Łódzka. Rozprawy Naukowe, ISSN 0137-4834 ; z. 483)

Przykład 66.
(Studia Societatis Scientiarum Torunensis. Sectio D, Botanica ; vol. 1, nr 1)

Przykład 67.
(Sämtliche Schriften / Karl Löwith ; Bd. 2)

Przykład 68.
(Wybór powieści J. I. Kraszewskiego. Seryja II ; t. 50)

 

W przypadku elementów opisu, które w swoim brzmieniu nie są przejmowane z katalogowanej pozycji, tylko formułowane samodzielnie przez katalogującego, a więc należących do:

  • strefy opisu fizycznego
  • strefy uwag
  • strefy identyfikatora i sposobu uzyskania książki

również nie stosuje się skrótów umownych ani skracania wyrazów typowych.

 

W tym przypadku stosowanie skrótów zostało ograniczone do niezbędnego minimum:

  • najczęściej spotykane, najbardziej rozpowszechnione skróty
  • symbole chemiczne, fizyczne, matematyczne, geograficzne itp., w tym:

– symbole pierwiastków chemicznych
– symbole jednostek miar
– kierunki geograficzne (strony świata)

  • występujące przed imieniem lub nazwiskiem:

– stopnie naukowe
– stopnie wojskowe
– godności kościelne i zakonne.

 

Wykaz skrótów stosowanych w opisie bibliograficznym podano w Aneksie nr 15.

 

1.6.4 Symbole


O ile wykorzystywany system komputerowy na to pozwala, symbole i inne znaki (w tym także typograficzne) zapisuje się w formie, w jakiej występują w źródle danych.

Przykład 69.
The albatross & other stories / by Susan Hill
[Znak pisarski & przejęto ze strony tytułowej.]

Przykład 70.
Służąc d§bru wspólnemu / redakcja Katarzyna Kułak-Krzysiak, Jerzy Parchomiuk.
[Znak pisarski § przejęto ze strony tytułowej.]

Przykład 71.
S@motność w Sieci / Janusz L. Wiśniewski.
[Znak pisarski @ przejęto ze strony tytułowej.]

Przykład 72.
[Warszawa] : podano do druku z polecenia spr∴ i dosk∴ ▭∴ BB∴ PP∴ Zjed∴ pod Wsch∴ Warszawy, 5816 [1816]
[W nazwie wydawcy zachowano masoński symbol zastępujący słowo loża: ▭.
Rozwiązanie zapisu: Podano do druku z polecenia sprawiedliwej i doskonałej Loży Braci Polaków Zjednoczonych pod Wschodem Warszawy.]

Jeżeli jakiegoś znaku czy symbolu nie można przejąć do opisu ze względów technicznych, zastępuje się go opisem lub odpowiednikiem literowym albo słownym ujętym w nawias kwadratowy i w razie potrzeby podaje uwagę wyjaśniającą w strefie uwag.

Przykład 73.
I [love] Podlasie / Małgorzata Józefowicz
[Symbol serca występujący na stronie tytułowej zastąpiono wyrazem love.]

1.7 Prostowanie i wyjaśnianie danych

Informacje mylne i fikcyjne lub błędnie zapisane słowa przejmuje się z katalogowanej pozycji w niezmienionej postaci. Nie komentuje się ich ani nie prostuje w miejscu wystąpienia. Sprostowania, komentarze, wyjaśnienia itp. podaje się tylko w strefie uwag.

Przykład 74.
Agencja Złamanch Serc / Irena Matuszkiewicz
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej błędny tytuł, prawidłowy: Agencja Złamanych Serc.]

Przykład 75.
Słownik minimum norwesko-polski, polsko-norweski / Elżbieta Frank-Obożyńska
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej błędna nazwa autora, prawidłowa: Elżbieta Frank-Oborzyńska.]

Przykład 76.
Wydanie 3
[Strefa uwag: W książce błędne oznaczenie wydania, prawidłowe: Wydanie 4.]

Przykład 77.
Ryga : „Pożyteozna Literatura”, [1927] (Ryga : „Obudzenie”)
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej błędna nazwa wydawcy, prawidłowa: Pożyteczna Literatura.]

Przykład 78.
Warszawa : nakładem Redakcji „Głosu”, 1999 (Warszawa : druk F. Csernáka)
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej błędny rok wydania, prawidłowy na okładce: 1899.]

Przykład 79.
Poznań : Ars boni et aequi, 1992
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej błędny rok wydania, prawidłowy na podstawie przytoczonych pozycji bibliograficznych: nie przed 1995.]

Przykład 80.
(Biblioteczka Syndykatu Emigracyjnego ; z. 7)
[Strefa uwag: Prawidłowa numeracja: z. 9.]

Przykład 81.
(Matematyka i Informatyka / Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, ISSN 0083-4246 ; nr 124)
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej błędny tytuł serii, prawidłowy: Filozofia i Logika / Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.]

 

Wyjątki:


W miejscu wystąpienia komentuje się:

  • niezgodność numeru ostatniej liczbowanej strony (karty, łamu) ciągu z jego rzeczywistą objętością
  • niewłaściwy ISBN.

Przykład 82.
XIV [właściwie XXIV], 255, [3] strony ; 23 cm

Przykład 83.
[4], LXXXIV, [2], 253 [właściwie 299], [3] strony ; 18 cm
[Strefa uwag: Strona 299 błędnie oznaczona jako 253]

Przykład 84.
ISBN 978-83-62485-04-9 (błędny)

Przykład 85.
ISBN 978-83-61712-80-0 (ponownie nadany ; oprawa miękka)

Przykład 86.
ISBN 978-83-65521-80-4 (oprawa miękka) ISBN 978-83-65521-80-6 (błędny)
[Strefa uwag: ISBN na podstawie informacji z Biura ISBN.]

2. Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności

Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności obejmuje:

  • tytuł właściwy
  • tytuł równoległy (tytuły równoległe)
  • dodatek (dodatki) do tytułu
  • równoległy dodatek do tytułu (równoległe dodatki do tytułu)
  • tytuł pracy współwydanej (tytuły prac współwydanych)
  • oznaczenie (oznaczenia) części
  • tytuł (tytuły) części
  • oznaczenie (oznaczenia) odpowiedzialności
  • równoległe oznaczenie (oznaczenia) odpowiedzialności.

2.1 Znaki umowne

W strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności stosuje się następujące znaki umowne:

 

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza każdy dodatek do tytułu
  • poprzedza każdy równoległy dodatek do tytułu podany po tytule równoległym

( / ) odstęp, prawy ukośnik, odstęp

  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności podane po dowolnym tytule
  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności podane po oznaczeniu części gdy brak tytułu części

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza każdą kolejną nazwę w obrębie jednego oznaczenia odpowiedzialności
  • poprzedza tytuł części, jeżeli przed tytułem części występuje oznaczenie części

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • oddziela kolejne oznaczenia odpowiedzialności (oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju)
  • poprzedza tytuł każdej kolejnej pracy tego samego autorstwa

(. ) kropka, odstęp

  • poprzedza oznaczenie części występujące po tytule
  • poprzedza tytuł części, jeżeli przed tytułem części nie występuje oznaczenie części
  • poprzedza tytuł pierwszej pracy autorstwa innego niż autorstwo pracy poprzedzającej ją w opisie bibliograficznym

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • poprzedza każdy tytuł równoległy
  • poprzedza każdy równoległy dodatek do tytułu podany po dodatku do tytułu (gdy brak tytułu równoległego)
  • poprzedza każde równoległe oznaczenie odpowiedzialności podane po oznaczeniu odpowiedzialności

2.2 Kolejność elementów

Elementy strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności (o ile odpowiednie dane występują) podaje się w następującej kolejności:

  • tytuł właściwy
  • dodatek do tytułu
  • oznaczenie odpowiedzialności.

Kolejność ta ulega zmianie, gdy:

  • elementy opisu są ze sobą powiązane składniowo
  • uwzględnia się równoległe wersje elementów
  • przedmiotem opisu są prace współwydane bez wspólnego tytułu
  • przedmiotem opisu jest pojedynczy tom książki wielotomowej o tytule niewyróżniającym (zależnym od tytułu całości).

Szczegółowe zasady podano przy omówieniu poszczególnych elementów strefy.

 

Przykładowe schematy układu elementów:


a. Dzieła anonimowe bez jakichkolwiek oznaczeń odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy : dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy : równoległy dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu = Tytuł równoległy : równoległy dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu = równoległy dodatek do tytułu

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu = równoległy dodatek do tytułu = równoległy dodatek do tytułu

 

b. Dzieła autorskie oraz dzieła anonimowe z oznaczeniem odpowiedzialności i pojedyncze tomy książek wielotomowych o tytułach wyróżniających (niezależnych od tytułu całości)

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / pierwsza nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności, druga nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju, kolejna nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / pierwsza nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności, kolejna nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności = równoległe oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności = Tytuł równoległy / równoległe oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju ; kolejne oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu = Tytuł równoległy : równoległy dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju, kolejna nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju

 

c. Dzieła jednego autora współwydane bez wspólnego tytułu

 

Tytuł właściwy ; Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy ; Tytuł właściwy ; Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu ; Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy ; Tytuł właściwy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu ; Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju, kolejna nazwa w oznaczeniu odpowiedzialności tego samego rodzaju

 

d. Dzieła dwóch lub więcej autorów współwydane bez wspólnego tytułu

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności. Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju. Tytuł właściwy / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności innego rodzaju

 

Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności. Tytuł właściwy : dodatek do tytułu / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł właściwy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności. Tytuł właściwy = Tytuł równoległy / oznaczenie odpowiedzialności

 

e. Pojedyncze tomy książek wielotomowych o tytułach niewyróżniających (zależnych od tytułu całości)

 

Tytuł całości. Zależny tytuł części

 

Tytuł całości. Zależny tytuł części = Równoległy tytuł całości. Równoległy zależny tytuł części

 

Tytuł całości. Zależny tytuł części / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł całości. Oznaczenie części

 

Tytuł całości. Oznaczenie części, Zależny tytuł części

 

Tytuł całości : dodatek do tytułu. Zależny tytuł części : dodatek do tytułu części

 

Tytuł całości : dodatek do tytułu. Oznaczenie części, zależny tytuł części / oznaczenie odpowiedzialności

 

Tytuł całości. Zależny tytuł części : dodatek do tytułu części / oznaczenie odpowiedzialności = Równoległy tytuł całości. Równoległy zależny tytuł części : równoległy dodatek do tytułu części / równoległe oznaczenie odpowiedzialności

2.3 Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności jest strona tytułowa lub jej substytut.

 

W przypadku braku tytułu w książce przejmuje się go ze źródeł spoza książki. W szczególnych sytuacjach dopuszcza się samodzielne nadanie tytułu przez katalogującego. W obu przypadkach tytuł podaje się w nawiasie kwadratowym. W nawiasie kwadratowym podaje się również tytuł książki przejęty z innej części książki niż strona tytułowa, w sytuacji gdy strona tytułowa istnieje, ale nie zawiera tytułu, np. podaje tylko nazwy autorów.

 

Oznaczenia odpowiedzialności przejęte spoza strony tytułowej lub jej substytutu podaje się w nawiasie kwadratowym. Dodane przez katalogującego doprecyzowanie rodzaju współpracy, niezbędne do identyfikacji książki, także podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

Oznaczenie części, niewyróżniający (zależny od tytułu całości) tytuł części oraz oznaczenie odpowiedzialności dotyczące pojedynczego tomu książki wielotomowej przejmuje się z całego woluminu. Tytuł części i oznaczenie części przejęte spoza strony tytułowej lub jej substytutu podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

W strefie uwag podaje się:

  • informacje uzupełniające i wyjaśniające tytuł (gdy zachodzi taka potrzeba)
  • źródło tytułu właściwego:
    • przejętego spoza istniejącej strony tytułowej
    • przejętego spoza książki
    • utworzonego przez katalogującego
  • występujące poza podstawowym źródłem danych:
    • warianty tytułu właściwego
    • tytuły równoległe
    • dodatki do tytułu
  • dane dotyczące odpowiedzialności ustalone na podstawie źródeł zewnętrznych.

 

W strefie uwag nie podaje się informacji o opisie na podstawie substytutu strony tytułowej ani źródła tytułu właściwego przejętego z substytutu strony tytułowej. Tytułu właściwego przejętego z substytutu strony tytułowej nie ujmuje się w nawias kwadratowy.

 

AUDIOBOOK

Źródłami danych dla strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności są w kolejności:


1. etykieta (para etykiet) na nośniku nagrania lub jej odpowiednik (nadruk, informacja wyryta lub wytłoczona na powierzchni nośnika nagrania)


2. źródła towarzyszące nośnikowi nagrania, takie jak opakowanie i jego elementy (koperta płyty, obwoluta kasety, pudełko, okładki opakowania, wkładki opisowe umieszczone w przezroczystym pudełku, etykieta na opakowaniu), o ile są oryginalne


3. dodatek tekstowy do nagrania, często w formie bookletu


4. dźwiękowa zawartość nagrania (tytuł i oznaczenie odpowiedzialności podane w formie zapowiedzi).

 

Tytułu właściwego przejętego z powyższych źródeł nie ujmuje się w nawias kwadratowy.

 

Jeżeli w pierwszym źródle nie występuje oznaczenie odpowiedzialności, a występuje ono wraz z tytułem w kolejnych źródłach, to pierwszeństwo należy przyznać tym źródłom. W tym przypadku oznaczenia odpowiedzialności nie ujmuje się w nawias kwadratowy.

 

W przypadku braku tytułu w jednym z powyższych źródeł przejmuje się go ze źródeł spoza nagrania dźwiękowego. W szczególnych sytuacjach dopuszcza się samodzielne nadanie tytułu przez katalogującego, najczęściej na podstawie zawartości dźwiękowej (brak jest zapowiedzi z tytułem i oznaczeniem odpowiedzialności, ale możliwe jest szczegółowe rozpoznanie zawartości lub jej ogólne scharakteryzowanie). W obu przypadkach tytuł podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

Jeżeli w pierwszym źródle nie występuje tytuł wspólny dla dwóch lub więcej utworów znajdujących się w nagraniu, a występuje on w kolejnych źródłach, to pierwszeństwo należy przyznać tym źródłom.

 

W nagraniach dźwiękowych będących zbiorem jednostek fizycznych należy przejąć tytuł wspólny z pierwszego w kolejności źródła, w którym on występuje. Można również dać pierwszeństwo źródłu zawierającemu pełniejszą formę tytułu. W powyższych przypadkach tytułu właściwego nie ujmuje się w nawias kwadratowy.

 

Oznaczenie odpowiedzialności ustalone na podstawie źródła zewnętrznego podaje się w nawiasie kwadratowym. Dodane przez katalogującego doprecyzowanie rodzaju współpracy, niezbędne do identyfikacji nagrania dźwiękowego, także podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

Oznaczenie części, niewyróżniający (zależny od tytułu całości) tytuł części oraz oznaczenie odpowiedzialności dotyczące pojedynczej części nagrania wieloczęściowego przejmuje się z pierwszych trzech źródeł.

 

W strefie uwag podaje się:

  • informacje uzupełniające i wyjaśniające tytuł (gdy zachodzi taka potrzeba)
  • źródło tytułu właściwego:
  • przejętego spoza etykiety lub jej odpowiednika
  • przejętego spoza nagrania dźwiękowego
  • utworzonego przez katalogującego
  • występujące poza źródłem wybranym dla tytułu właściwego:
  • warianty tytułu właściwego
  • tytuły równoległe
  • dodatki do tytułu
  • źródło oznaczenia odpowiedzialności:
  • przejętego spoza etykiety lub jej odpowiednika
  • przejętego spoza nagrania dźwiękowego
  • utworzonego przez katalogującego
  • źródło oznaczenia części i niewyróżniającego tytułu części:
  • przejętych spoza etykiety lub jej odpowiednika
  • przejętych spoza nagrania dźwiękowego
  • utworzonych przez katalogującego.

 

E-BOOK

Podstawowym źródłem danych dla strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności jest cała publikacja, to znaczy następujące elementy w podanej niżej kolejności:


1. źródła wewnętrzne (zawartość nośnika fizycznego, treść dokumentu dostępnego zdalnie)

a. ekran tytułowy
b. główne menu
c. przedstawienie programu
d. pierwsza wyświetlona informacja
e. krótki tekst, który pojawia się u góry każdego wielostronicowego dokumentu
f. strona domowa
g. inna wyraźnie wyświetlona, identyfikująca informacja


2. źródła zewnętrzne (nośnik fizyczny, opakowanie, dodatki)

a. etykiety na stałe naklejone na nośnik fizyczny lub odbite na nim
b. pojemnik, opakowanie pochodzące od wydawcy, producenta lub dystrybutora
c. dokumentacja lub inny materiał towarzyszący (np. list wydawcy),

przy czym jako podstawę opisu należy wybrać jeden z powyższych elementów według następujących kryteriów:

  • jeżeli poszczególne źródła nie różnią się szczegółowością danych — element znajdujący się najwyżej na liście
  • jeżeli informacje zawarte w źródłach wewnętrznych różnią się dokładnością — źródło, które dostarcza informacji najbardziej kompletnych (analogicznie należy postąpić w przypadku źródeł zewnętrznych)
  • w przypadku dokumentów współwydanych pod wspólnym tytułem — źródło, które podaje tytuł wspólny.

 

W strefie uwag obowiązkowo podaje się informację o źródle tytułu właściwego.

 

Dane przejęte do opisu spoza wybranego podstawowego źródła danych podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

W przypadku braku tytułu dokumentu elektronicznego w całej publikacji przejmuje się go ze źródeł spoza publikacji (przede wszystkim z bibliografii, w tym narodowych, katalogów, bazy danych, uznanych wydawnictw informacyjnych, także internetowych). W szczególnych sytuacjach dopuszcza się samodzielne nadanie tytułu przez katalogującego. W obu przypadkach tytuł podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

W strefie uwag podaje się:

  • źródło tytułu właściwego
  • informacje uzupełniające i wyjaśniające tytuł (gdy zachodzi taka potrzeba)
  • występujące poza podstawowym źródłem danych:
  • warianty tytułu właściwego
  • dodatki do tytułu
  • tytuły równoległe
  • informacje o oznaczeniu odpowiedzialności:
  • ustalonym na podstawie źródeł spoza dokumentu elektronicznego
  • nieprzejętym do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • sprostowania i komentarze dotyczące:
  • tytułu i jego elementów
  • oznaczenia odpowiedzialności
  • oznaczenia i tytułu części.

2.4 Język i system pisma

Tytuł i oznaczenie odpowiedzialności zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w podstawowym źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

2.5 Tytuł właściwy

Tytuł właściwy to podstawowy tytuł książki, tytuł uznany za główny tytuł książki. Tytuł właściwy zawsze należy podawać jako pierwszy element opisu bibliograficznego, nawet jeżeli w źródle danych został poprzedzony oznaczeniem odpowiedzialności, nadtytułem, tytułem serii lub innymi napisami (z wyjątkiem sytuacji, kiedy oznaczenie odpowiedzialności poprzedzające tytuł właściwy jest z nim powiązane gramatycznie).

 

W skład tytułu właściwego wchodzi:

  • tytuł oboczny.

 

Tytuł właściwy nie obejmuje:

  • dodatku do tytułu
  • tytułu równoległego
  • równoległego dodatku do tytułu.

 

2.5.1 Wybór tytułu właściwego

 

Jeżeli w podstawowym źródle danych występuje więcej niż jeden tytuł tej samej pracy wyrażony w tym samym języku i/lub systemie pisma, za tytuł właściwy uznaje się:

  • tytuł wyróżniony typograficznie, z wyjątkiem przypadków, gdy wyróżniony tytuł ma wyraźnie charakter dodatku do tytułu
  • pierwszy z tytułów, jeżeli żaden nie został wyróżniony typograficznie
  • tytuł wyróżniający się znaczeniowo, jeżeli wyróżnienie typograficzne lub kolejność nie stanowią podstawy wyboru.

 

Pozostałe tytuły należy traktować jako dodatki do tytułu i przejmuje się je do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności.

Przykład 87.
Diagnostyka i wzmacnianie konstrukcji żelbetowych : sesja naukowo-techniczna : Warszawa, 15 marca 1994 r. / Instytut Techniki Budowlanej
[Jako tytuł właściwy wybrano tytuł wyróżniony typograficznie.]

Przykład 88.
Śląskie Warsztaty Diagnostyczne „Warsztaty z głową” : schorzenia głowy ras brachycefalicznych : monografia / redakcja lek. wet. Dorota Niedziela ; [tłumaczenie dr hab. n. wet. Krzysztof Lutnicki, lek. wet. Anna Fabisz, lek. wet. Robert Imioło, lek. wet. Anita Piątek, lek. wet. Maciej Kiełbowicz]
[Mimo wskazania typograficznego Monografia nie jest tytułem wyróżniającym, dlatego wybrano inną kolejność zapisu.]

Odmienne tytuły książki występujące poza podstawowym źródłem danych podaje się w strefie uwag.

Przykład 89.
Tężnie w Ciechocinku / Bogumił R. Korzeniewski
[Strefa uwag: Tytuł okładkowy: Ciechocinek — Tężnie.]

Przykład 90.
CGW'15 Workshop, October 26-28, 2015, Krakow, Poland : proceedings / editors Marian Bubak, Michał Turała, Kazimierz Wiatr
[Strefa uwag: Tytuł grzbietowy: Workshop proceedings CGW'15.]

Jeżeli w podstawowym źródle danych tytuł książki wyrażony jest w dwóch lub więcej językach i/lub systemach pisma, za tytuł właściwy uznaje się tytuł w języku głównej części książki.

 

Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, ponieważ żaden z języków nie dominuje w tekście lub żaden z tytułów nie jest wyrażony w języku głównej części książki, podaje się:

  • tytuł wyróżniony typograficznie
  • pierwszy z tytułów występujących w podstawowym źródle danych, jeśli żaden z nich nie jest wyróżniony typograficznie.

 

Pozostałe tytuły należy traktować jako tytuły równoległe i przejmuje się je do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności.

Przykład 91.
Kultura polska na Łotwie : wersja polska = Pol̜u kultūra Latvijā : pol̜u variants / redakcja Jarosław Sozański, Ryszard Szklennik ; Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Rydze
[Jako tytuł właściwy wybrano tytuł w głównym języku książki.]

Przykład 92.
Ogrody działkowe w Polsce = Jardins ouviers en Pologne = Workmen's garden in Poland / Marja Chmieleńska
[Ponieważ żaden z tytułów nie został wyróżniony typograficznie a w treści książki brak języka dominującego (tekst równoległy w języku polskim, francuskim i angielskim), tytuły podano w kolejności ich występowania na stronie tytułowej.]

Tytuły równoległe występujące poza podstawowym źródłem danych podaje się w strefie uwag.

Przykład 93.
Świeccy i kapłaństwo : wokół poszukiwań teologicznych Yves Congara / Krzysztof Michalczak
[Strefa uwag: Tytuł równoległy: De laicis et sacerdotio : questiones ad investigationem theologicam Yves Congar spectantes.]

 

AUDIOBOOK

Jeżeli w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego tytuł nagrania dźwiękowego wyrażony jest w dwóch lub więcej językach i/lub systemach pisma, za tytuł właściwy uznaje się tytuł w języku dominującym w nagraniu (język utworów wokalnych, język tekstu mówionego).

 

E-BOOK

Nazwy pliku nie należy traktować jako tytułu właściwego, chyba że jest to jedyna nazwa występująca w źródłach wewnętrznych i zewnętrznych.

 

W przypadku wielojęzycznego dokumentu, z oddzielnymi ekranami tytułowymi w poszczególnych językach i/lub systemach pisma, za źródło tytułu właściwego należy uznać pierwsze z następujących po sobie źródeł.

 

2.5.2 Pisownia tytułu właściwego


Tytuł właściwy przejmuje się ze źródła danych dosłownie, z zachowaniem sformułowań i ortografii, lecz bez konieczności zachowania dużych liter, to znaczy:

  • nie uwspółcześnia się pisowni

Przykład 94.
Dyaryusz Senatu Seymu Królestwa Polskiego

  • nie poprawia się ani nie komentuje pomyłek, błędów, literówek czy niepoprawnych znaków diakrytycznych w miejscu ich wystąpienia

Przykład 95.
Agencja Złamanch Serc / Irena Matuszkiewicz
[W tytule właściwym zachowano błędną formę Złamanch, bez poprawiania i komentowania błędu w miejscu jego wystąpienia.]

  • skróty występujące w tytule przejmuje się bez zmian

Przykład 96.
Czy św. Faustyna i św. Jan Paweł II zostaną doktorami Kościoła? : polscy święci apostołami Bożego miłosierdzia / Andrzej A. Napiórkowski, Paweł Warchoł
[W tytule właściwym zachowano skróty.]

Przykład 97.
Mowa przy obchodzie pamiątki zeszłych B∴ B∴ na Zgromadzeniu S∴ i D∴ ▭ Świątyni Izys pod wielkim wschodem Polskim dnia 14. Mca X. R. P. S. 5812 / miana przez B∴ Woyciecha Pękalskiego, Reprezentanta u Wielkiego Narodowego Wschodu Spr∴ i Dos∴ ▭∴ Jutrzenki wschodzącey, Mówcę i Członka Świątyni Izys
[Strefa uwag: Słowo „loża” w tytule wyrażone symbolem masońskim.]
[Znaki i symbole przejęto ze strony tytułowej. W uwadze podano wyjaśnienie dotyczące niezbyt rozpowszechnionego symbolu.]

  • nie zapisuje się akcentów wyrazowych ani pochylenia samogłosek

Przykład 98.
O prawie granicznem polskiem / przez St. Ł.
[Na stronie tytułowej zapis: O prawie graniczném polskiém.]

  • nie dodaje się rozwiązania słownego liczebników pisanych cyframi
  • duże i małe litery zapisuje się zgodnie z zasadami ortograficznymi danego języka.

Przykład 99.
Bibliothèque nationale de France : Hébreu 1 à 32 : manuscrits de la bible hébraïque / par Javier del Barco ; Bibliothèque nationale de France. Institut de recherche et d'histoire des textes

Przykład 100.
Habent sua fata libelli : seltsames Schicksal eines der Bücher aus den Sammlungen der Nationalbibliothek in Warschau / von Witold Stankiewicz

Przykład 101.
A journey from Sydney to the Australian Alps : undertaken in the months of January, February and March 1834 / by John Lhotsky ; edited by Alan E. J. Andrews

Znaki interpunkcyjne (w tym wielokropek), typograficzne, symbole i cyfry zapisuje się w takiej formie, w jakiej występują w źródle danych.

 

Jeżeli jakiegoś znaku czy symbolu nie można przejąć do opisu ze względów technicznych, zastępuje się go opisem lub odpowiednikiem literowym albo słownym ujętym w nawias kwadratowy i w razie potrzeby podaje uwagę wyjaśniającą w strefie uwag.

Przykład 102.
...i nie opuszczę cię aż do śmierci / Jan Śledzianowski
[W zapisie tytułu właściwego pozostawiono początkowy wielokropek. W związku z tym pierwsze słowo tytułu właściwego przejęto ze strony tytułowej zapisane małą literą, ponieważ wielokropek wskazuje na celowe pominięcie domniemanego początkowego fragmentu tytułu.]

Przykład 103.
Gdybym był jak... pirat / [tekst Saviour Pirotta ; ilustracje Chris Mould]
[Pozostawiono wielokropek znajdujący się wewnątrz tytułu właściwego.]

Przykład 104.
The albatross & other stories / by Susan Hill
[Znak pisarski & przejęto ze strony tytułowej.]

Przykład 105.
Służąc d§bru wspólnemu / redakcja Katarzyna Kułak-Krzysiak, Jerzy Parchomiuk
[Znak pisarski § przejęto ze strony tytułowej.]

Przykład 106.
Rozum i wiara wobec pytania: kim jestem? / Tadeusz Styczeń
[W tytule właściwym pozostawiono dwukropek (niepoprzedzony odstępem), ponieważ po nim nie następuje podtytuł, lecz dalszy ciąg tytułu właściwego.]

Przykład 107.
I [love] Podlasie / Małgorzata Józefowicz
[Symbol serca występujący na stronie tytułowej zastąpiono wyrazem love.]

 

Wyjątki:

 

  • pierwsze słowo tytułu właściwego oraz tytułu obocznego zapisuje się dużą literą niezależnie od pisowni użytej w źródle danych, chyba że jest to symbol (matematyczny, fizyczny, chemiczny itp.), w przypadku którego zmiana wielkości litery powoduje zmianę znaczenia, np.:

– π (stała matematyczna, rodzaj wiązania chemicznego, symbol cząstki elementarnej)
– Π (symbol iloczynu)

  • występujące w tytule nawiasy kwadratowe (z wyjątkiem znajdujących się w formułach chemicznych, matematycznych, zapisie fonetycznym itp.) należy oddawać przez nawiasy zwykłe. Inne rodzaje nawiasów należy przejmować bez zmian. Jeżeli jednak cały tytuł właściwy jest ujęty w źródle danych w jakikolwiek nawias, należy w opisie pominąć ten nawias
  • jeżeli tytuł właściwy zawiera w sobie tytuł innego dzieła lub cytat wyróżniony w źródle danych wyłącznie kursywą, ujmuje się je w cudzysłów w celu zachowania zamierzonego graficznego wyróżnienia tej części tytułu
  • znak równości występujący w funkcji łącznika wewnątrzwyrazowego zamienia się na łącznik wewnątrzwyrazowy
  • cudzysłów — niezależnie od formy graficznej występującej w źródle danych — należy oddawać za pomocą jednej formy graficznej, domyślnej dla danego systemu komputerowego (dostępnej „z klawiatury”), np. " ". W niniejszych Przepisach jako formę obowiązującą przyjęto zgodny z polskimi zasadami interpunkcji cudzysłów podwójny: „ ”
  • znaki interpunkcyjne i typograficzne poprzedzające dodatki do tytułu pomija się, zamieniając je na znak umowny poprzedzający dodatek do tytułu — dwukropek z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 108.
Różowe środy albo Podróż z ciotką Huldą / Sylvia Heinlein ; ilustrowała Anke Kuhl ; z języka niemieckiego przełożył Tomasz Ososiński
[Pierwsze słowo tytułu właściwego i tytułu obocznego zapisuje się dużą literą.]

Przykład 109.
π razy drzwi : szkice o liczeniu, myśleniu i istnieniu / John D. Barrow ; przełożyła [z angielskiego] Katarzyna Lipszyc
[Na początku tytułu właściwego pozostawiono małą literę (symbol matematyczny), ponieważ zastosowanie dużej litery spowodowałaby zmianę znaczenia symbolu.]

Przykład 110.
Ssaki (Mammalia) / opracował Roman Kuntze
[Na stronie tytułowej: Ssaki [Mammalia]. Nawias kwadratowy zmieniono na zwykły.]

Przykład 111.
Reorientations in [Mg(H2O)6](ClO4)2 studied by the proton magnetic resonance and the quasielastic neutron scattering methods
[Zachowano zapis ze strony tytułowej z użyciem nawiasu kwadratowego, ponieważ występuje on we wzorze chemicznym.]

Przykład 112.
[bi̯ˈɛbʒa], [bi̯ˈɛːbʒaː], [bi̯ˈeːbʒa] oder etwa [bi̯ˈɛpʒ̊aː]? : einige Bemerkungen zur Eindeutschung des einfachen, oder doch des schwierigen Hydronyms „Biebrza” im deutschen Satzkontext / Robert Skoczek
[Zachowano zapis ze strony tytułowej z użyciem nawiasów kwadratowych, ponieważ występują on w zapisie fonetycznym.]

Przykład 113.
Ja bez jaźni w powieści Samanthy Harvey „The Wilderness” / Sonia Front
[Tytuł zawiera tytuł innego dzieła, który na stronie tytułowej jest wyróżniony wyłącznie kursywą. Dodano cudzysłów w celu oddania tego wyróżnienia.]

Przykład 114.
From „syntax” to „semantik” : Carnap's inferentialism and its prospects / Adam Tamas Tuboly
[Na stronie tytułowej: From ‘Syntax’ to ‘Semantik’ — Carnap’s Inferentialism and Its Prospects. Cudzysłowy pojedyncze zamieniono na podwójne, myślnik wprowadzający podtytuł zamieniono na znak umowny poprzedzający dodatek do tytułu czyli dwukropek z odstępem po obu stronach znaku.]

Przykład 115.
Von der Drei-Kaiserreich-Ecke : geschichtlich-kulturelle Episoden / mit zwanzig Illustrationen nach Photographien, sowie einer Original-Titel- und Umschlagzeichnung von Professor Richard Knötel
[Na stronie tytułowej: Von der Drei=Kaiserreich=Ecke Geschichtlich=kulturelle Episoden Mit zwanzig Illustrationen nach Photographien, sowie einer Original=Titel= und Umschlagzeichnung von Professor Richard Knötel.]

 

2.5.3 Forma tytułu właściwego


Tytuł właściwy może składać się jedynie z nazwy rodzajowej albo terminu określającego typ dzieła lub jego intelektualną czy artystyczną zawartość.

Przykład 116.
Opowiadania / Anton Czechow ; [opracowanie Agnieszka Nożyńska-Demianiuk]

Przykład 117.
Dzieła wybrane / Tadeusz Dołęga-Mostowicz ; ilustracje Tomasz Górecki

Tytuł właściwy może składać się z nazwy osoby lub ciała zbiorowego.

Przykład 118.
Chopin / Jarosław Iwaszkiewicz

Przykład 119.
Julian Tuwim : antologia / [wybór wierszy Ewa Tuwim-Woźniak]

Przykład 120.
Muzeum Narodowe w Poznaniu / [redakcja naukowa Maria Gołąb, Ewa Hornowska, Adam Soćko]

Tytuł właściwy może składać się ze skrótowca, akronimu, logo lub zawierać taki element.

Przykład 121.
HTML / Karol Wierzchołowski

Przykład 122.
Ekspert ONZ wśród szamanów Afryki / Kazimierz Mazurkiewicz ; wybór i opracowanie Romana Chojnicka

Przykład 123.
Inside Coca-Cola : a CEO's life story of building the world's most popular brand / Neville Isdell with David Beasley
[Na stronie tytułowej nazwa Coca-Cola w formie logotypu.]

Tytuł właściwy może zawierać cyfry, liczby lub pojedyncze litery.

Przykład 124.
7 / Erica Spindler ; przełożył Jacek Żuławnik

Przykład 125.
Ucho, dynia, 125! / Maria Krüger

Przykład 126.
1859 dni Warszawy / Władysław Bartoszewski

Przykład 127.
Wojna trzynastoletnia 1447-1510 / [autor tekstu Marek Borucki]

Przykład 128.
Postęp badań zmian klimatu Warszawy w ostatnich stuleciach (XVIII-XXI) / Maria Stopa-Boryczka, Jerzy Boryczka

Przykład 129.
Tajemnicza liczba e i inne sekrety matematyki / Bogdan Miś

Przykład 130.
π : biografia najbardziej tajemniczej liczby na świecie / Alfred S. Posamentier i Ingmar Lehmann ; przełożyli Joanna i Adam Skalscy ; posłowie autorstwa dr Herberta A. Hauptmana laureata Nagrody Nobla

Przykład 131.
L & S / Milan Lasica & Július Satinský

Jeżeli tytuł właściwy składa się z dwóch członów (z których każdy tworzy niezależny tytuł) połączonych spójnikiem „czyli” lub jego odpowiednikiem w języku polskim (np. albo, to jest) bądź obcym (np. or, ou, oder, ossia, aneb, sive), drugi człon jest tytułem obocznym. Pierwszy wyraz tytułu obocznego zapisuje się dużą literą.

Przykład 132.
Pan Tadeusz czyli Ostatni zajazd na Litwie : historia szlachecka z r. 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem / Adam Mickiewicz

Przykład 133.
Wieczór Trzech Króli albo Co zechcecie / William Shakespeare ; przełożył Stanisław Barańczak

Przykład 134.
Biblia to jest Księgi Starego i Nowego Testamentu / z łacińskiego na język polski przełożone przez ks. D. Jakóba Wujka

Przykład 135
Twelfth Night, or What you will / William Shakespeare ; edited by Marta Gibińska-Marzec and Jerzy Strzetelski

Przykład 136.
Jak miluje Anna Marie aneb Jak se v Čechách vaří pivo / Václav Matĕjka

Przykład 137.
Absolutismus und Föderalismus oder Die Quelle alles Uebels und dessen Heilung / von Heinrich Prinz von Hanau

ale:

Przykład 138.
Kary pieniężne za usuwanie, uszkadzanie albo niszczenie drzew lub krzewów / Krzysztof Gruszecki
[Spójnik albo nie łączy dwóch niezależnych członów tytułu właściwego, samodzielnych tytułów, nie występuje więc tutaj tytuł oboczny.]

Przykład 139.
Zespolenie modlitwy i pracy : 25 lat metropolii katowickiej, czyli górnośląskiej / Henryk Olszar
[Spójnik czyli nie łączy dwóch niezależnych członów tytułu właściwego, samodzielnych tytułów, po drugie — występuje w dopowiedzeniu do tytułu, a nie w tytule właściwym. W tym przypadku również nie występuje tutaj tytuł oboczny.]

 

2.5.4 Inne elementy opisu zawarte w tytule

 

Dane należące do innych elementów opisu bibliograficznego (np. nazwa wydawcy, oznaczenie odpowiedzialności, oznaczenie wydania, materiał ilustracyjny itd.), które poprzez powiązanie składniowe stanowią integralną część tytułu właściwego, włącza się do tytułu właściwego, przejmując je w formie, w jakiej występują w źródle danych, niezależnie od wyróżnień typograficznych poszczególnych części tytułu.

Przykład 140.
Szymona Starowolskiego Wojownicy sarmaccy / przełożył Jerzy Starnawski

Przykład 141.
Piotr Curie : wyjątki ze wspomnień Marji Skłodowskiej-Curie o jej mężu / tłumaczenie z francuskiego H. S.

Przykład 142.
Nicolai Copernica Dissertatio de optima monetae cudendae ratione, anno MDXXVI scripta nunc primum exejus autographo typis vulgata = Rozprawa Mikołaia Kopernika o urządzeniu monety napisana 1526 roku, teraz z iego rękopismu pierwszy raz drukiem ogłoszona / [przedmowa F. B.]

Przykład 143.
Catalogue of the Tibetan texts in the Pander Collection : part A (complete) and part B (partial) : held by the Jagiellonian Library, Cracow / by Thupten Kunga Chashab and Filip Majkowski

Przykład 144.
Wielki słownik angielsko-polski PWN-Oxford = English-Polish dictionary / redaktorzy naukowi = academic consultants prof. dr hab. Barbara Lewandowska-Tomaszczyk, okresowo prof. dr hab. Jacek Fisiak, dr hab. Tadeusz Piotrowski
[W tytule nazwy wydawcy.]

Przykład 145.
Evening on the Hudson : an anthology of Jan Lechoń's American writings / Jan Lechoń ; selected, introduced, and annotated by Beata Dorosz ; translated by various hands
[Na stronie tytułowej oznaczenie odpowiedzialności zawarte w tytule oraz umieszczone nad tytułem.]

Przykład 146.
Przewodnik po Krakowie i okolicy : wraz ze spisem ulic i skorowidzem adresów : rzecz ozdobiona widokiem Krakowa z XVI w., 53 rycinami i objaśniona planem miasta, wykonanym przez budownictwo miejskie / opracowany zbiorowemi siłami pod redakcyą dr J. Rostafińskiego prof. Uniw. Jagiellońskiego

Przykład 147.
Z czasów Bolesława Chrobrego : opowiadania historyczne z 5 rycinami i mapką / napisał Kazimierz Zimowski

 

2.5.5 Brak tytułu


Jeżeli książka nie zawiera strony tytułowej i jej substytutu:

  • tytuł przejmuje się z zewnętrznych źródeł bibliograficznych: katalogów wydawniczych, bibliografii lub innych opracowań, uzupełniając go początkowym fragmentem tekstu z wyrażeniem wprowadzającym „Incipit:”
  • w przypadku braku informacji w źródłach tytuł nadawany jest przez katalogującego i uzupełniany początkowym fragmentem tekstu z ujętym w nawias kwadratowy wyrażeniem wprowadzającym „Incipit:”.

 

Tytuł spoza książki (zarówno przejęty ze źródeł danych, jak i nadany przez katalogującego) ujmuje się w nawias kwadratowy. W strefie uwag podaje się źródło tytułu.

 

Początkowe wyrazy tekstu przejęte z książki podaje się bez cudzysłowu. Miejsce zakończenia cytowania incipitu oznacza się wielokropkiem ujętym w nawias kwadratowy ( […] ).

 

Początkowy fragment tekstu występującego w dokumencie poprzedzony słowem „Incipit:” traktuje się jako dodatek do tytułu i poprzedza dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 148.
[Prace Komisji Badania Obrotu Towarowego z zagranicą] : [Incipit:] Program opracowań Komisji Obrotu Towarowego z zagranicą [...]
[Strefa uwag: Tytuł nadany przez katalogującego.]

 

AUDIOBOOK

Oprócz powyższego:

  • w przypadku braku informacji w źródłach (bibliografiach, katalogach wydawniczych, dyskografiach lub innych opracowaniach) tytuł nadawany jest przez katalogującego na podstawie dźwiękowej zawartości nagrania i uzupełniony początkiem tekstu nagrania z wyrażeniem wprowadzającym „Incipit:” ujętym w nawias kwadratowy.

2.6 Tytuł równoległy

Tytuł równoległy to tytuł wyrażony w innym języku i/lub systemie pisma niż tytuł właściwy. Tytuł równoległy występuje w źródłach danych jako odpowiednik tytułu właściwego.

 

Jeżeli w podstawowym źródle danych tytuł tego samego dzieła jest wyrażony w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, każdy tytuł, którego nie uznano za tytuł właściwy, przejmuje się do opisu jako tytuł równoległy.

 

Tytuły równoległe występujące poza podstawowym źródłem danych podaje się tylko w strefie uwag, bez wskazania ich lokalizacji.

 

Każdy tytuł równoległy poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ). Tytuł równoległy podaje się po tytule właściwym (lub po dodatkach do tytułu bądź po oznaczeniach odpowiedzialności, jeżeli w opisie występują także wersje równoległe tych elementów).

 

Dwa lub więcej tytuły równoległe podaje się:

  • w porządku wynikającym z układu typograficznego
  • w kolejności występowania, gdy brak wyróżnień typograficznych.

Przykład 149.
Przydrożny kamień = Robō no Ishi / Tadeusz Soboń

Przykład 150.
Ogrody działkowe w Polsce = Jardins ouviers en Pologne = Workmen's garden in Poland / Marja Chmieleńska
[Z uwagi na brak wyróżnienia typograficznego tytuły równoległe podano w kolejności ich występowania.]

Przykład 151.
Znaki na srebrze = Marks on silver in Poland : znaki miejskie i państwowe używane na terenie Polski w obecnych jej granicach / Michał Gradowski
[Brak równoległego dodatku do tytułu powoduje, że tytuł równoległy został podany bezpośrednio po tytule właściwym, a przed dodatkiem do tytułu.]

Przykład 152.
Park Narodowy w Pieninach i słowacki rezerwat przyrodniczy w Pieninach : protokół wspólnych obrad polskiej i czechosłowackiej Komisji odbytych w Krakowie dnia 8 i 9 stycznia 1934 roku / Instytut Badawczy Lasów Państwowych = Národní Park w Pěninách a Slovenská ṕřirodní rezervace w Pěninách : protokol společných porad Komisí polské a československé konaných v Krakově v dnech 8 a 9 lenda 1934 / Výzkumný Ústav Státních Lesů = Pieniny National Park and Slovakian nature reservation in Pieniny : protocol of the joined conferences of the Polish and Czechoslovakian Committees held in Cracov on the 8-th and 9-th January 1934 / Research Institute of State Forests
[Tytuł równoległy wraz z równoległym dodatkiem do tytułu i równoległym oznaczeniem odpowiedzialności podano po oznaczeniu odpowiedzialności w języku tytułu właściwego. Drugi tytuł równoległy wraz z równoległym dodatkiem do tytułu i równoległym oznaczeniem odpowiedzialności podano po pierwszym równoległym oznaczeniu odpowiedzialności. Elementy wyrażone w tym samym języku zostały pogrupowane.]

Przykład 153.
Wiedza i język informacyjny w paradygmacie sieciowym / Jadwiga Woźniak-Kasperek ; Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich
[Strefa uwag: Tytuł równoległy: Knowledge and indexing language in a network paradigm.]
[Tytuł równoległy znajduje się na drugiej, obcojęzycznej stronie tytułowej.]

Przykład 154.
Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Warszawie już nie istnieje! / Jürgen Stroop ; opracował Andrzej Żbikowski ; [przekład Barbary Wysockiej]
[Strefa uwag: Tytuł równoległy: Es gibt keinen jüdischen Wohnbezirk — in Warschau mehr!]
[Tytuł równoległy znajduje się na okładce i grzbiecie książki.]

2.7 Dodatek do tytułu

Dodatek do tytułu to wyraz lub wyrażenie w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego uzupełniające tytuł właściwy. Rozróżnia się: podtytuł i nadtytuł.

 

Za dodatek do tytułu nie uznaje się takich elementów, jak: motto, dedykacja, inwokacja (czy inne wyrażenia wprowadzające, które nie stanowią części tytułu właściwego), nazwy honorowych patronatów, programów finansujących, grantów, informacje o nagrodach itp.

 

Należy zwracać uwagę, czy informacja poprzedzająca tytuł w źródle danych stanowi nadtytuł, czy też nazwę serii, instytucji sprawczej itp.

Przykład 155.
Nowe prawo pracy : poradnik dla rad zakładowych / Albin Mirończuk
[Na stronie tytułowej i okładce:
Kodek§ Pracy
Nowe prawo pracy
Poradnik dla rad zakładowych
Albin Mirończuk
Kodek§ Pracy jest nazwą nienumerowanej serii.]

Dodatki do tytułu występujące w podstawowym źródle danych przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności.

 

Każdy dodatek do tytułu poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ). Pierwszy wyraz każdego dodatku do tytułu zapisuje się małą literą, jeżeli jest to zgodne z zasadami ortograficznymi danego języka.

 

Dodatek (dodatki) do tytułu podaje się zasadniczo po tytule właściwym, jednakże:

  • jeżeli występuje tytuł równoległy bez równoległego dodatku do tytułu, dodatek do tytułu podaje się po tytule równoległym (tytuł równoległy podaje się w takiej sytuacji po tytule właściwym)
  • jeżeli występuje tytuł równoległy z równoległym dodatkiem do tytułu, dodatek do tytułu podaje się po tytule właściwym (wersje językowe grupuje się).

 

Jeżeli w podstawowym źródle danych występują dwa lub więcej elementy uznane za dodatki do tytułu, jako pierwszy podaje się element wyróżniony typograficznie, a jeśli brak takiego wyróżnienia, dodatki do tytułu podaje się w kolejności ich występowania.

Przykład 156.
Beloved : a novel / by Toni Morrison

Przykład 157.
Zarządzanie bezpieczeństwem : prawne, techniczne i psychologiczne zasady organizacji bezpiecznej pracy w małej i średniej firmie : poradnik pracodawcy / Ryszard Studenski

Przykład 158.
Znaki na srebrze = Marks on silver in Poland : znaki miejskie i państwowe używane na terenie Polski w obecnych jej granicach / Michał Gradowski
[Dodatek do tytułu podany po tytule równoległym (brak równoległego dodatku do tytułu).]

Przykład 159.
Kultura polska na Łotwie : wersja polska = Pol̜u kultūra Latvijā : pol̜u variants / redakcja Jarosław Sozański, Ryszard Szklennik ; Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Rydze
[Dodatek do tytułu podany po tytule właściwym, ponieważ tytuł równoległy ma „swój” równoległy dodatek do tytułu (elementy wyrażone w tym samym języku zostały pogrupowane).]

Dodatki do tytułu spoza podstawowego źródła danych podaje się w strefie uwag.

Przykład 160.
The Strict Nature Reserve / Bogdan Jaroszewicz, Czesław Okołów ; [translated by James Richards ; Białowieża National Park]
[Strefa uwag: Na okładce nadtytuł: All about Białowieża National Park.]

Przykład 161.
Sektor kolejowy w polityce transportowej Unii Europejskiej / Juliusz Engelhardt
[Strefa uwag: Na okładce podtytuł: etapy tworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego.]

Jeżeli jest to niezbędne do identyfikacji książki, dopuszcza się przejęcie do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności podtytułu spoza podstawowego źródła danych. Zapisuje się go wówczas w nawiasie kwadratowym.

Przykład 162.
Burze kuchenne i bestie bezsenne : [chłopiec] / napisał Daniel Chmielewski ; narysował Maciej Łazowski

Przykład 163.
Burze kuchenne i bestie bezsenne : [dziewczynka] / napisał Daniel Chmielewski ; narysował Maciej Łazowski
[W obu przykładach dodatek do tytułu przejęto z okładki. Na stronie tytułowej obu książek wyłącznie: Burze kuchenne i bestie bezsenne.]

2.8 Równoległy dodatek do tytułu

Równoległy dodatek do tytułu to dodatek do tytułu wyrażony w innym języku i/lub systemie pisma niż tytuł właściwy. Może on występować łącznie z tytułem równoległym lub samodzielnie (bez tytułu równoległego).

 

Pierwszy wyraz każdego równoległego dodatku do tytułu zapisuje się małą literą, jeżeli jest to zgodne zasadami ortograficznymi danego języka.

 

Równoległe dodatki do tytułu występujące w podstawowym źródle danych przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. Równoległe dodatki do tytułu spoza podstawowego źródła danych podaje się w strefie uwag.

 

Równoległy dodatek do tytułu poprzedza się:

  • dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ), jeżeli podaje się go po odpowiadającym mu tytule równoległym lub innym równoległym dodatku do tytułu wyrażonym w tym samym języku i/lub systemie pisma
  • znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ), gdy brak tytułu równoległego i wszystkie równoległe dodatki do tytułu podaje się po dodatku do tytułu (dodatku wyrażonym w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego).

 

Innymi słowy, jeżeli w podstawowym źródle danych znajdują się równoległe dodatki do tytułu, należy:

  • dodatek do tytułu wyrażony w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego podać po tytule właściwym, natomiast
  • równoległe dodatki do tytułu podać po tytułach równoległych odpowiadających im pod względem języka i/lub systemu pisma
  • jeżeli brak tytułów równoległych, należy wszystkie równoległe dodatki do tytułu podać po dodatku (dodatkach) do tytułu.

Przykład 164.
Z życiorysu filozofa : bibliografia prac Karola Bala = Aus der Biographie eines Philosophen Bibliographie von Karol Bal
[Równoległy dodatek do tytułu podany po tytule równoległym.]

Przykład 165.
Adomas Mickevicius : poetas ir Lietuva : apybraiža = Adam Mickiewicz : poeta i Litwa : zarys = Adam Mickiewicz : poet and Lithuania : essay / Vytautas Kubilius
[Równoległe dodatki do tytułu podane po odpowiadających im tytułach równoległych.]

Przykład 166.
Antoni Janusz Pastwa : cienie, torsy, twarze = shadows, torsos, faces / [teksty Krzysztof Karasek, Lechosław Lameński, Jarosław Mikołajewski ; tłumaczenie Piotr Szymor]
[Ponieważ brak tytułu równoległego, równoległy dodatek do tytułu został podany po dodatku do tytułu.]

Przykład 167.
Koń i jeździectwo : polsko-angielsko-francusko-niemiecki słownik hipologiczny = the international horseman's dictionary = lexique international du cavalier = internationales Pferde-Lexikon / Zdzisław Baranowski ; uzupełnił i do druku przygotował Jan Grabowski
[Ponieważ brak tytułu równoległego (tytułów równoległych), wszystkie równoległe dodatki do tytułu zostały podane po dodatku do tytułu.]

Przykład 168.
Najnowsze technologie w transporcie szynowym : materiały konferencyjne = Advanced rail technologies : conference proceedings : IV międzynarodowa konferencja naukowa zorganizowana przez Instytut Kolejnictwa i Wydział Transportu Politechniki Warszawskiej / [redaktor naukowy Mirosław Siergiejczyk]
[Równoległy dodatek do tytułu (poprzedzony tytułem równoległym) podano po odpowiadającym im tytule i dodatku do tytułu, ale przed drugim dodatkiem do tytułu niemającym formy równoległej.]

2.9 Oznaczenie odpowiedzialności

Oznaczenie odpowiedzialności to nazwa i/lub wyrażenie:

  • określające podmiot odpowiedzialny za intelektualną i/lub artystyczną zawartość książki. Podmiotem odpowiedzialnym może być osoba (autor, współtwórca) lub ciało zbiorowe (instytucja sprawcza)
  • wskazujące funkcje osoby w procesie powstania książki, tomu książki, indywidualnej pracy zawartej w książce, serii lub podserii itd.

 

Nazwy osób i/lub ciał zbiorowych pełniących różne funkcje podaje się w odrębnych oznaczeniach odpowiedzialności (oznaczeniach odpowiedzialności różnego rodzaju).

 

Poszczególne oznaczenia odpowiedzialności podaje się w kolejności, w jakiej występują w podstawowym źródle danych, chyba że wyróżnienia typograficzne sugerują inne ich uporządkowanie.

 

Pierwsze oznaczenie odpowiedzialności podawane po jakimkolwiek tytule (tytuł właściwy, tytuł równoległy, dodatek do tytułu, tytuł części itd.) lub po oznaczeniu części (gdy brak tytułu części) poprzedza się prawym ukośnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( / ).

 

Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju (autorzy — redaktor, autor — ilustrator, nazwy osób — nazwy ciał zbiorowych itd.) niepowiązane spójnikiem lub innym wyrażeniem oddziela się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

 

W obrębie jednego oznaczenia odpowiedzialności (oznaczenia odpowiedzialności tego samego rodzaju) poszczególne nazwy osób lub ciał zbiorowych niepowiązane spójnikiem lub innym wyrażeniem oddziela się przecinkiem i odstępem (, ).

Przykład 169.
Quo vadis / Henryk Sienkiewicz
[Oznaczenie odpowiedzialności po tytule właściwym.]

Przykład 170.
Quo vadis : powieść z czasów Nerona / Henryk Sienkiewicz
[Oznaczenie odpowiedzialności po dodatku do tytułu.]

Przykład 171.
Ni wang hechu qu = Quo vadis / Henglike Xiankeweiqi zhu ; Lin Hongliang yi
[Oznaczenie odpowiedzialności po tytule równoległym.]

Przykład 172.
Quo vadis? = (Whither goest thou?) : a tale of the time of Nero / by Henryk Sienkiewicz
[Oznaczenie odpowiedzialności po równoległym dodatku do tytułu.]

Przykład 173.
Quo vadis? : powieść. T. 1 / Henryk Sienkiewicz
[Oznaczenie odpowiedzialności po oznaczeniu części.]

Przykład 174.
Quo vadis : a narrative of the time of Nero / Henryk Sienkiewicz ; translated from the Polish Jeremiah Curtin
[Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju oddzielone średnikiem.]

Przykład 175.
Quo vadis : the story which inspired the film : a condensation of the original novel / by Henryk Sienkiewicz as translated by Jeremiah Curtin
[Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju (autor — tłumacz) powiązane składniowo przejęte bez rozdzielania średnikiem.]

Przykład 176.
Quo vadis? ; Per deserti e per foreste / Henryk Sienkiewicz ; traduzione di Maria Czubek-Grassi, Eridano Bazzarelli, Giannina Gromska
[Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju (autor — tłumacze) niepowiązane składniowo oddzielone średnikiem, kolejne nazwy tłumaczy w ramach tego samego oznaczenia odpowiedzialności oddzielone przecinkiem.]

Przykład 177.
Quo vadis / Henryk Sienkiewicz ; opracowały Barbara Włodarczyk, Katarzyna Duda-Kaptur ; [ilustracje Jolanta Adamus Ludwikowska]
[Trzy oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju rozdzielone średnikiem. W drugim z nich dwie nazwy rozdzielone przecinkiem.]

Przykład 178.
Quo vadis? / Henryk Sienkiewicz ; traduit du polonais par B. Kozakiewicz et J.-L. de Janasz ; illustré d'Angel Arias Crespo
[Trzy oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju rozdzielone średnikiem. W drugim z nich dwie nazwy połączone spójnikiem.]

Przykład 179.
Quo vadis? / by Henryk Sienkiewicz ; translated from the Polish by Jeremiah Curtin ; with an introduction by Harold Lamb and illustrations by Salvatore Fiume
[Cztery oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju: trzecie i czwarte połączone spójnikiem, pierwsze, drugie i trzecie rozdzielone średnikiem.]

Przykład 180.
O neurotycznym cenzorze, przebiegłym wydawcy i manipulowanym czytelniku, czyli Pan Tadeusz w Warszawie w okresie zaborów / Małgorzata Rowicka ; Instytut Książki i Czytelnictwa
[Różne oznaczenia odpowiedzialności (osoba — instytucja) oddzielone średnikiem, osoba przed instytucją.]

Przykład 181.
Słownik gwary Ziemi Jarocińskiej / Jadwiga Podeszwa ; Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Jarocin, Muzeum Regionalne w Jarocinie
[Różne oznaczenia odpowiedzialności (osoba — instytucja) oddzielone średnikiem, różne nazwy w obrębie tego samego oznaczenia odpowiedzialności (instytucje) oddzielone przecinkiem, osoba przed instytucjami.]

Podstawowym źródłem danych dla oznaczenia odpowiedzialności jest strona tytułowa lub jej substytut. Oznaczenia odpowiedzialności przejęte spoza podstawowego źródła danych podaje się w nawiasie kwadratowym. Informacje dotyczące oznaczenia odpowiedzialności ustalone na podstawie źródeł spoza katalogowanej pozycji podaje się tylko w strefie uwag.

Przykład 182.
Genetyka zwierząt w teorii i praktyce : praca zbiorowa / pod redakcją Zuzanny Nowak ; [zespół autorski Joanna Gruszczyńska, Zuzanna Nowak, Wiesław Świderek, Elżbieta Wirth-Dzięciołowska, Andrzej Życzyński]
[Nazwę redaktora przejęto ze strony tytułowej, nazwy autorów tworzących zespół autorski przejęto ze strony redakcyjnej.]

Przykład 183.
„Na śniegu zakwitną róże” / Maria Sławska ; [grafiki autorki]
[Opis dotyczy ilustrowanego tomiku poetyckiego. Nazwę autora przejęto ze strony tytułowej, nazwę (określenie) ilustratora — ze strony redakcyjnej.]

Przykład 184.
Arsenał pieśni : antologia niemieckiej poezji rewolucyjnej XIX wieku / [wybrał, opracował, wstępem i przypisami opatrzył Tadeusz Polanowski]
[Oznaczenie odpowiedzialności przejęto ze strony redakcyjnej.]

Przykład 185.
Ocena Ryzyka Zawodowego : listy kontrolne, wzory, dokumenty / [redaktor prowadzący Marek Kalman]

 

AUDIOBOOK

Oznaczenie odpowiedzialności powinno być przejęte ze źródła, z którego wybrano tytuł właściwy. Jeżeli źródłem nie jest etykieta lub jej odpowiednik, należy sporządzić uwagę.

 

W przypadku antologii oraz prac zbiorowych do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności nie przejmuje się nazw autorów poszczególnych prac wziętych ze spisu treści i nagłówków ich prac.

 

W dwóch przypadkach do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności przejmuje się nazwę ciała zbiorowego związanego z niewyróżniającym tytułem serii:

  • więcej niż jedno ciało zbiorowe podejmowało inicjatywę i/lub sprawowało nadzór merytoryczny nad wydaniem książki
  • nazwa ciała zbiorowego odpowiedzialnego za serię różni się od nazwy ciała zbiorowego odpowiedzialnego za opisywaną książkę.

Przykład 186.
Współczesne stosunki transatlantyckie : polsko-ukraińskie dysputy studenckie / redakcja Łukasz Potocki, Vitalii Lebediuk ; Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Szymona Szymonowica w Zamościu, Uniwersytet Narodowy „Akademia Ostrogska” w Ostrogu
[Strefa serii: (Monografie i Opracowania / Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Szymona Szymonowica w Zamościu ; nr 32).]
[Instytucja związana z niewyróżniającym tytułem serii nie jest jedyną instytucją podejmującą inicjatywę i/lub sprawującą nadzór merytoryczny nad wydaniem książki, dlatego została podana w oznaczeniu odpowiedzialności.]

Przykład 187.
Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane melioracji wodnych szczegółowych i ich usytuowanie : zalecenia / Józef Lipiński ; Instytut Technologiczno-Przyrodniczy. Zakład Inżynierii Wodnej i Melioracji
[Strefa serii: (Materiały Informacyjne / Instytut Technologiczno-Przyrodniczy ; 43).]
[W strefie tytułu i odpowiedzialności odpowiedzialność jest hierarchiczna. W strefie serii odpowiedzialność tylko instytucji nadrzędnej.]

 

2.9.1 Forma nazw przejmowanych do oznaczenia odpowiedzialności


Nazwy podmiotów odpowiedzialnych za intelektualną i/lub artystyczna zawartość książki oraz pełniących określone funkcje w procesie powstania książki przejmuje się do oznaczenia odpowiedzialności wraz z występującymi przy nich wyrażeniami i skrótami (np. tytuły, godności, afiliacje itp.).

Przykład 188.
U progu pontyfikatu / Ojciec Święty Franciszek

Przykład 189.
Źrzódła lekarskie w Bardyowie / skreślił professor Dietl w Krakowie

Przykład 190.
Sztuka aktora / przez C. Coquelin artystę komedji francuzkiej ; tłumaczył Józef Mikulski art. dr. Teatru Rozmaitości

Przykład 191.
Katechizm religji rzymsko-katolickiej dla użytku szkół polskich w Republice Czechosłowackiej / zestawiony staraniem Komitetu Księży Katolickich

Przykład 192.
Kodeks wyborczy : ordynacja wyborcza do Sejmu : ordynacja wyborcza do Senatu : ustawa o wyborze Prezydenta Rzp. / zestawił i uwagami zaopatrzył dr. Romuald Klimów lwowski starosta grodzki

Przykład 193.
Kodeks karny — część szczególna. T. 2, Komentarz, art. 222-316 / redaktorzy prof. UW dr hab. Michał Królikowski, prof. dr hab. Robert Zawłocki ; autorzy dr hab. Magdalena Błaszczyk, prof. UMK dr hab. Jerzy Lachowski, dr hab. Aneta Michalska-Warias, dr hab. Justyn Piskorski, prof. UwB dr hab. Andrzej Sakowicz, prof. dr hab. Leszek Wilk, prof. UG dr hab. Wojciech Zalewski, prof. dr hab. Robert Zawłocki, notariusz Mariusz Żelichowski

Przejmując do oznaczenia odpowiedzialności występujące w źródle danych afiliacje autorów i/lub współautorów podaje się je w nawiasach zwykłych. Jeżeli w źródle danych poszczególne człony nazwy ciała zbiorowego o strukturze hierarchicznej występują w mianowniku, oddziela się je kropkami, niezależnie od tego, w jakiej kolejności te człony występują.

Przykład 194.
Stochastic Equations in Infinite Dimensions / Giuseppe Da Prato (Scuola Normale Superiore, Pisa), Jerzy Zabczyk (Polish Academy of Science)
[W źródle danych nazwy osób występują z afiliacjami. W opisie podano je w nawiasach zwykłych.]

 

2.9.2 Określenie rodzaju współpracy

 

Wyrazy lub wyrażenia określające rodzaj wkładu pracy osoby lub ciała zbiorowego w intelektualną i/lub artystyczną zawartość książki oraz wskazujące jej (jego) funkcje w procesie powstania książki traktuje się jako integralną część oznaczenia odpowiedzialności i przejmuje w formie występującej w źródle danych.

Przykład 195.
Kodeks karny — część szczególna art. 252-316 : komentarz / autor Bartłomiej Gadecki

Przykład 196.
Szpital Heleny Wolf / Marcin Pryt ; z ilustracjami autora

Przykład 197.
Kłamczucha / Małgorzata Musierowicz ; ilustracje Małgorzata Musierowicz

Przykład 198.
Wieś Lisków / na podstawie wiadomości zebranych na miejscu opracowała Marja Moczydłowska

Przykład 199.
Quo vadis? / por Enrique Sienkiewicz

Przykład 200.
Quo vadis : powieść z czasów Nerona dla dojrzalszej młodzieży / Henryk Sienkiewicz ; ułożył i objaśnił Romuald A. Bobin

Przykład 201.
Quo vadis? : Roman / Henryk Sienkiewicz ; aus dem Polnischen übertragen und sachemäß gekürzt von Richard Zoozmann

Przykład 202.
Quo vadis / Henryk Sienkiewicz ; wstęp napisał Julian Krzyżanowski ; przypisy i aneks opracował Tomasz Jodełka-Burzecki

Przykład 203.
75 rocznica podjęcia inicjatywy wydania „Pana Tadeusza” w Łodzi / [tekst, koncepcja wydawnicza i układ typograficzny Marek Szukalak]

Jeżeli wyrazy lub wyrażenia występujące z nazwą osoby lub instytucji odpowiedzialnej za intelektualną i/lub artystyczna zawartość książki lub pełniących określone funkcje w procesie powstania książki dotyczą zawartości książki, a nie funkcji osób lub ciał zbiorowych, traktuje się je jako dodatek do tytułu.

Przykład 204.
Dziecko we współczesnym świecie : zagrożenia i wyzwania : praca zbiorowa / pod redakcją Marii Nowak, Alicji Mikulskiej i Małgorzaty Papiernik ; Wydział Nauki o Zdrowiu. Zakład Pielęgniarstwa Klinicznego
[Wyrażenie praca zbiorowa pod redakcją poprzedzające na stronie tytułowej nazwy redaktorów rozdzielono na dwa elementy. Pierwszy - praca zbiorowa - uznano za podtytuł, drugi - pod redakcją - uznano za część oznaczenia odpowiedzialności.]

Jeżeli nazwy autorów i współautorów występują w podstawowym źródle danych, a określenia rodzaju ich współpracy poza nim (np. na stronie redakcyjnej), należy przejąć je do oznaczenia odpowiedzialności. Jako dane spoza podstawowego źródła podaje się je w nawiasie kwadratowym.

Przykład 205.
Nowe przygody mistrza Twardowskiego / [scenariusz] Helena Urłaub ; [rysunki] Jacek Skrzydlewski
[Nazwy autora i ilustratora przejęto ze strony tytułowej, określenia rodzaju współpracy przejęto ze strony redakcyjnej.]

Dopuszcza się dodanie przez katalogującego określenia wskazującego czy doprecyzowującego rodzaj odpowiedzialności. Określenia takie formułuje się zwięźle w języku polskim i ujmuje w nawias kwadratowy.

Przykład 206.
Życie Jezusa / Georg Wilhelm Friedrich Hegel ; przełożył Marek J. Siemek. Mojżesz i monoteizm / Zygmunt Freud ; przełożył Jan Doktór ; [całość] przedmową opatrzyła Zofia Rosińska
[Określenie całość dodane przez katalogującego dla doprecyzowania charakteru przedmowy.]

 

2.9.3 Więcej niż jedna osoba lub ciało zbiorowe


Nazwy osób i/lub ciał zbiorowych pełniących różne funkcje podaje się w odrębnych oznaczeniach odpowiedzialności (oznaczeniach odpowiedzialności różnego rodzaju).

 

Poszczególne oznaczenia odpowiedzialności podaje się w kolejności, w jakiej występują w podstawowym źródle danych, chyba że wyróżnienia typograficzne sugerują inne ich uporządkowanie. Kolejne oznaczenia odpowiedzialności należy oddzielać średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ), z wyjątkiem wypadków, gdy traktuje się je jako jedno wyrażenie.

 

Nazwy dwóch i więcej osób lub ciał zbiorowych pełniących taką samą funkcję (np. autorów, ilustratorów, instytucji sprawczych) należy wymieniać w jednym oznaczeniu odpowiedzialności. Należy przy tym zachować kolejność nazw występujących w źródle danych. Kolejne nazwy należy oddzielać przecinkiem i odstępem (, ), z wyjątkiem przypadków, gdy są ze sobą powiązane składniowo.

 

Jeżeli osoby i ciała zbiorowe pełnią taką samą funkcję, należy podać je w osobnych oznaczeniach odpowiedzialności (nazwy osób oddziela się od nazw instytucji).

 

Nazwy osób zawsze podaje się przed nazwami ciał zbiorowych.

Przykład 207.
Środowiska programowania robotów / Wojciech Kaczmarek, Jarosław Panasiuk, Szymon Borys
[Kolejność autorów przejęto ze strony tytułowej, nazwy autorów oddzielono przecinkami.]

Przykład 208.
Interchange 3 : English for international communication. Cz. 2, Teacher's manual / Jack C. Richards with Jonatan Hull and Susan Proctor
[Kolejność autorów przejęto ze strony tytułowej wraz ze spójnikami łączącymi nazwy autorów.]

Przykład 209.
O kotach / Charles Bukowski ; opracowanie Abel Debritto ; przełożył Michał Kłobukowski
[Kolejność oznaczeń odpowiedzialności przejęto ze strony tytułowej, oznaczenia odpowiedzialności o różnych charakterze oddzielono średnikami. W każdym oznaczeniu odpowiedzialności występuje jedna nazwa.]

Przykład 210.
Documents sur la typographie et la gravure en France aux XVe et XVIe siècles / réunis par A. Claudin et commentés par Seymour de Ricci
[Nazwy autora głównego oraz autora komentarzy przejęto ze strony tytułowej wraz z łączącym je spójnikiem.]

Przykład 211.
Parazytologia : materiały do ćwiczeń z parazytologii dla studentów 3 roku I Wydziału Lekarskiego / Rusłan Sałamatin, Daniel Młocicki, Danuta Cielecka ; Warszawski Uniwersytet Medyczny. Katedra i Zakład Biologii Ogólnej i Parazytologii
[Nazwy osób podano przed nazwami ciał zbiorowych.]

Przykład 212.
Cały teatr na naszej głowie = Theatre, it's on our heads / [teksty Marcin Fedisz, Michał Olszański, Aleksandra Piętka ; tłumaczenie tekstów Monika Tacikowska ; redakcja Marianna Dąbrowska ; współpraca redakcyjna Aleksandra Piętka]
[Uznano, że współpraca redakcyjna i redakcja to odmienne rodzaje odpowiedzialności, odpowiednie oznaczenia rozdzielono średnikiem.]

 

2.9.4 Oznaczenie odpowiedzialności inne niż nazwa osoby lub ciała zbiorowego


Jeżeli w źródle danych jako oznaczenie odpowiedzialności występuje wyrażenie niezawierające nazwy osoby lub ciała zbiorowego, wyrażenie to przejmuje się jako oznaczenie odpowiedzialności.

Przykład 213.
Książka dla nowicjuszek / przez autora „Książki dla profesek” i „Złotych ziarn” kapelana pewnego zgromadzenia zakonnego ; z dwunastego wydania francuskiego przełożyła M. F. Olendzka

Przykład 214.
Przypadki Robinsona Kruzoe / Daniel Defoe ; wydane pod redakcją Jana Kotta ; [tom 1 przełożył Józef Birkenmajer ; anonimowy przekład tomu 2 z XIX w. opracował Grzegorz Sinko]

Przykład 215.
Szpital Heleny Wolf / Marcin Pryt ; z ilustracjami autora

 

2.9.5 Inne elementy opisu zawarte w oznaczeniu odpowiedzialności


Dane należące do innych elementów opisu (np. tytuł oryginału, informacje dotyczące podstawy przekładu, edycji lub materiału ilustracyjnego itd.), które poprzez powiązanie składniowe stanowią integralną część oznaczenia odpowiedzialności, przejmuje się do opisu w tym charakterze.

Przykład 216.
Kwiaty mówią : życiorys św. Teresy z Lisieux / na podstawie „Dziejów Duszy” opracowała Maria Kączkowska ; ilustracje wykonała Jadwiga Ładolińska

Przykład 217.
Logika propedeutyczna dla szkół średnich / Alojzy Hoefler ; z niemieckiego wydania skróconego przełożył na podstawie upoważnienia rodziny ś.p. autora Zygmunt Zawirski

Przykład 218.
An introduction to the twentieth edition of the Dewey decimal classification / David Batty

Przykład 219.
Quo vadis / Henryk Sienkiewicz ; z 20 heliograwurami według obrazów Piotra Stachiewicza

 

2.9.6 Brak oznaczenia odpowiedzialności


Jeżeli nazwa podmiotu odpowiedzialnego za intelektualną i/lub artystyczną zawartość książki stanowi integralną część tytułu właściwego i w tej funkcji została przejęta do opisu, nie powtarza się jej w oznaczeniu odpowiedzialności.

Przykład 220.
Julian Tuwim : antologia / [wybór wierszy Ewa Tuwim-Woźniak]

Przykład 221.
Muzeum Narodowe w Poznaniu / [redakcja naukowa Maria Gołąb, Ewa Hornowska, Adam Soćko]

 

2.9.7 Równoległe oznaczenie odpowiedzialności


Równoległe oznaczenie odpowiedzialności to oznaczenie odpowiedzialności wyrażone w innym języku i/lub systemie pisma niż tytuł właściwy.

 

Przejmuje się je do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności tylko wówczas, jeśli znajduje się ono w podstawowym źródle danych, to znaczy gdy główne źródło danych podaje oznaczenie odpowiedzialności w dwóch lub więcej językach i/lub systemach pisma.

 

Równoległego oznaczenia odpowiedzialności spoza podstawowego źródła danych (np. ze strony tytułowej wyrażonej w innym języku, okładki czy grzbietu) nie przejmuje się do opisu.

 

Równoległe oznaczenie odpowiedzialności poprzedza się:

  • znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ), gdy brak innych elementów równoległych i równoległe oznaczenie odpowiedzialności podaje się po oznaczeniu odpowiedzialności w języku i/lub systemie pisma tytułu właściwego
  • znakiem umownym wynikającym z rodzaju i pozycji oznaczenia odpowiedzialności w ciągu całej strefy, jeśli równoległe oznaczenie odpowiedzialności jest zgrupowane z innymi elementami równoległymi. Znak równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ) występuje wówczas tylko na początku takiej grupy.

Przykład 222.
Tabulatura Joannis de Lublin : ad faciendum cantum choralem fundamentum : ad faciendam correcturam / edycja i przekład polski = edited and translated into Polish by Elżbieta Witkowska-Zaremba ; przekład angielski traktatów = English translations of treatises Anna Maria Busse Berger

Przykład 223.
Park Narodowy w Pieninach i słowacki rezerwat przyrodniczy w Pieninach : protokół wspólnych obrad polskiej i czechosłowackiej Komisji odbytych w Krakowie dnia 8 i 9 stycznia 1934 roku / Instytut Badawczy Lasów Państwowych = Národní Park w Pěninách a Slovenská ṕřirodní rezervace w Pěninách : protokol společných porad Komisí polské a československé konaných v Krakově v dnech 8 a 9 lenda 1934 / Výzkumný Ústav Státních Lesů = Pieniny National Park and Slovakian nature reservation in Pieniny : protocol of the joined conferences of the Polish and Czechoslovakian Committees held in Cracov on the 8-th and 9-th January 1934 / Research Institute of State Forests

Przykład 224.
Nepreryvnyj cikl = Nieprzerwany cykl : opowiadania / Mehed Gleb = Gleb Mechedow ; tłumaczyła Małgorzata Marchlewska
[Na stronie tytułowej nazwa autora oraz tytuł właściwy podane w języku rosyjskim i w języku polskim, podtytuł i informacje o tłumaczce tylko w języku polskim:
Мехед Глеб
Непрерывный цикл
Gleb Mechedow
Nieprzerwany cykl
Opowiadania
tłumaczyła Małgorzata Marchlewska
Publikacja jest dwujęzyczna. Tekst oryginalny podano na stronach prawych, przekład na język polski na stronach lewych, jako tekst równoległy.]

ale:

Przykład 225.
Inkunabuły Biblioteki Jagiellońskiej / opracowała Anna Lewicka-Kamińska ; przy współudziale Heleny Friedberg, Marii Kowalczyk, Ludwiki Tabeau
[Równoległe oznaczenie odpowiedzialności występuje tylko na obcojęzycznej stronie tytułowej: Incunabula Bibliothecae Jagellonicae Cracoviensis / descripsit Anna Lewicka-Kamińska ; adiuta a Heleny Friedberg, Marii Kowalczyk, Ludwiki Tabeau, w związku z tym nie przejęto go do opisu.]

2.9.8 Dobór oznaczeń odpowiedzialności


Do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności przejmuje się nazwy osób i ciał zbiorowych mających wkład w intelektualną i/lub artystyczną zawartość książki oraz pełniące funkcje w procesie powstania książki, przede wszystkim:

  • redaktorów naukowych i merytorycznych
  • redaktorów prac zbiorowych
  • redaktorów pracy autorskiej w przypadku, gdy dokument został wydany po raz pierwszy dopiero po śmierci autora
  • autorów i redaktorów wyborów, antologii
  • autorów wstępu, przedmowy, posłowia (zawierających obszerny, merytoryczny komentarz)
  • tłumaczy
  • ilustratorów, fotografów, projektantów lub inne osoby o autorskim wkładzie artystycznym (szczególnie w przypadku wydawnictw dla dzieci i młodzieży, literatury pięknej, wydań bibliofilskich, albumów i książek artystycznych itp.)
  • recenzentów publikacji naukowych i recenzentów naukowych innych typów publikacji
  • konsultantów
  • autorów koncepcji, pomysłodawców, autorów postaci.

 

AUDIOBOOK

Przez współtwórców, to znaczy osoby lub ciała zbiorowe mające wkład w intelektualną i/lub artystyczną zawartość niemuzycznego nagrania dźwiękowego oraz pełniące funkcje w procesie powstania nagrania dźwiękowego, rozumie się przede wszystkim:

  • redaktorów tekstu
  • tłumaczy
  • autorów scenariusza i reżyserów
  • kompozytorów i autorów opracowania muzycznego
  • wykonawców
  • autorów i redaktorów wyboru
  • konsultantów
  • autorów projektu graficznego opakowania i bookletu.

 

W opisie nagrania niemuzycznego do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności przejmuje się:

  • nazwy autorów tekstu i nazwy współtwórców: redaktorów tekstu, autorów wyboru, tłumaczy, autorów scenariusza i reżyserów, jeżeli występują one w źródle wybranym dla tytułu właściwego. W uzasadnionych przypadkach można nazwy wymienionych współtwórców przejąć z innego źródła
  • nazwy pozostałych współtwórców: kompozytorów i autorów opracowania muzycznego, wykonawców, redaktorów wyboru, konsultantów, autorów projektu graficznego opakowania i bookletu podaje się zazwyczaj w strefie uwag.

 

E-BOOK

Przez współtwórców, to znaczy osoby lub ciała zbiorowe mające wkład w intelektualną i/lub artystyczną zawartość dokumentu elektronicznego oraz pełniące funkcje w procesie powstania dokumentu elektronicznego, rozumie się przede wszystkim:

  • redaktorów naukowych
  • redaktorów prac zbiorowych
  • redaktorów odpowiedzialnych (dla prac bezautorskich zawierających np. dokumenty prawne)
  • redaktorów pracy autorskiej w przypadku, gdy dokument został wydany po raz pierwszy dopiero po śmierci autora
  • autorów i redaktorów wyborów, antologii
  • autorów wstępu, przedmowy, posłowia (zawierających obszerny, merytoryczny komentarz)
  • tłumaczy
  • ilustratorów, fotografów, projektantów, artystów grafików lub inne osoby o autorskim wkładzie artystycznym (szczególnie w przypadku wydawnictw dla dzieci i młodzieży, literatury pięknej, albumów itp.)
  • recenzentów publikacji naukowych
  • konsultantów
  • kompozytorów
  • animatorów
  • osoby pośrednio odpowiedzialne za dokument, np. autora pracy, na podstawie której opracowano oprogramowanie
  • adaptatorów dzieł (przerabiających je na dzieła w postaci elektronicznej)
  • projektantów
  • konstruktorów
  • twórców, którzy mieli udział w tworzeniu zawartości dokumentu lub jego realizacji (np. projektant gry)
  • osoby mające określony wkład w zawartość danego typu dokumentu elektronicznego (np. dyrektor projektu badawczego)
  • instytucje sprawcze.

 

W opisie bibliograficznym pomija się nazwy osób i ciał zbiorowych, które nie są odpowiedzialne za intelektualną i/lub artystyczną zawartość książki, np.:

  • redaktorów technicznych, prowadzących, odpowiedzialnych
  • honorowych patronów
  • tłumaczy streszczeń
  • tłumaczy podpisów pod zdjęciami
  • autorów recenzji wydawniczej, opinii do druku itp.
  • redaktorów, tłumaczy itp. jeżeli zostali podani w formie nieosobowej i nie towarzyszą im nazwy osób (np. „zespół redakcyjny”, „biuro tłumaczeń”).

2.10 Prace współwydane

2.10.1 Pod wspólnym tytułem


W przypadku prac wydanych pod wspólnym tytułem jako tytuł właściwy przyjmuje się tytuł wspólny. Tytuły poszczególnych prac wymienione w podstawowym źródle danych lub przy poszczególnych pracach podaje się w strefie uwag.

Przykład 226.
Opowieści na Boże Narodzenie / [tłumaczenie Katarzyna Łączyńska]
[Strefa uwag: Pierwsze Boże Narodzenie. Dziadek do orzechów. Królowa Śniegu. Dwanaście dni Gwiazdki.]

Przykład 227.
Pustynne noce / Lucy Monroe, Louise Allen, Kim Lawrence ; tłumaczenie Jolanta Zubek
[Strefa uwag: Misterny plan / Lucy Monroe. Tajemnicza wyprawa / Louise Allen. Szantaż szejka / Kim Lawrence.]

 

AUDIOBOOK

Jeżeli utwory współwydane nie mają wspólnego tytułu na etykiecie lub jej odpowiedniku, a występuje on w dalszym w kolejności źródle (na opakowaniu lub w dodatku tekstowym), przejmuje się go jako tytuł właściwy. Tytuły i oznaczenia odpowiedzialności utworów współwydanych podaje się w strefie uwag.

 

2.10.2 Bez wspólnego tytułu, ale o wspólnej stronie tytułowej


Jeżeli w podstawowym źródle danych występują tytuły dwóch lub więcej prac nieopatrzonych wspólnym tytułem, w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności należy podać tytuły poszczególnych prac, zachowując kolejność ich występowania w podstawowym źródle danych, chyba że wyróżnienia typograficzne sugerują inne ich uporządkowanie. Jako tytuł właściwy przyjmuje się tytuł wyróżniony typograficznie lub pierwszy, jeśli brak takiego wyróżnienia.

 

Tytuł drugiej i każdej następnej pracy tego samego autorstwa podaje się po tytule właściwym i dodatku do tytułu (tytule pierwszej pracy) oraz poprzedza się odstępem, średnikiem, odstępem ( ; ).

Przykład 228.
Antek ; Katarynka ; Z legend dawnego Egiptu / Bolesław Prus

Przykład 229.
Iwona, księżniczka Burgunda ; Ślub / Witold Gombrowicz

Tytuł drugiej i każdej następnej pracy innego autorstwa podaje się po oznaczeniu odpowiedzialności dotyczącym pierwszego tytułu (w przypadku dzieł anonimowych — po pierwszym tytule), poprzedzając każdy kolejny tytuł kropką i odstępem (. ).

Przykład 230.
Kodeks karny. Kodeks postępowania karnego. Kodeks karny wykonawczy

Przykład 231.
Czarna kamienica / Łucja Charewiczowa. Dzielnica żydowska / Majer Balaban

Przykład 232.
Za čertoj miloserdiâ / D. Gusarov. Živi i pomni / V. Rasputin. Znak bedy / V. Bykov

Jeżeli tytuły prac różnych autorów są połączone składniowo, przejmuje się zapis występujący w źródle danych, bez rozdzielania ich kropką z odstępem.

Przykład 233.
Psalmy przyszłości / Zygmunt Krasiński oraz Juliusza Słowackiego Odpowiedź na Psalmy przyszłości / [całość] oprac. Manferd Kridl

Tytuły równoległe i dodatki do tytułu prac współwydanych tego samego autorstwa podaje się bezpośrednio po tytułach właściwych odpowiednich prac.

Przykład 234.
W drodze do... = On the way to... ; Pod złamanym księżycem = Under the broken moon / Ida Zbirochowicz ; [tłumaczenie Sarah Luczaj, Ida Zbirochowicz]

Przykład 235.
Magdusia : obrazek malowany w słońcu ; Pierwszy utwór : nowela / Sewer

Dodatek do tytułu wspólny dla wszystkich prac tego samego autorstwa podaje się po tytule ostatniej pracy.

Przykład 236.
Podejrzana osoba ; Onufry : dwie komedje / Stanisław Dobrzański

Przykład 237.
Saska Kępa ; Żywy telegraf ; Orestes i Pylades : trzy nowele / Bolesław Prus

Wspólny dodatek do tytułu odnoszący się do prac różnego autorstwa podaje się wyłącznie w strefie uwag.

Przykład 238.
Za čertoj miloserdiâ / D. Gusarov. Živi i pomni / V. Rasputin. Znak bedy / V. Bykov
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej wspólny podtytuł: roman i povesti.]

W przypadku prac tego samego autorstwa oznaczenie odpowiedzialności podaje się po tytule (dodatkach do tytułu, tytułach równoległych) ostatniej pracy, razem z kolejnymi oznaczeniami odpowiedzialności, o ile dotyczą one wszystkich współwydanych prac.
Kolejne oznaczenie odpowiedzialności poprzedza się odstępem, średnikiem, odstępem ( ; ).

Przykład 239.
Kiedy wojna wybuchła ; Kiedy wojna się skończyła : dwa opowiadania / Heinrich Böll ; przełożyła z niemieckiego Teresa Jętkiewicz ; ilustrował Jan Samuel Miklaszewski
[Wszystkie oznaczenia odpowiedzialności odnoszą się do obu opowiadań.]

Przykład 240.
W drodze do... = On the way to... ; Pod złamanym księżycem = Under the broken moon / Ida Zbirochowicz ; [tłumaczenie Sarah Luczaj, Ida Zbirochowicz]

Jeżeli kolejne oznaczenia odpowiedzialności w pracach tego samego autorstwa są rożne dla poszczególnych prac lub dotyczą tylko niektórych z nich, podaje się je w strefie uwag.

Przykład 241.
Ulica Nadbrzeżna ; Cudowny czwartek / Steinbeck
[Strefa uwag: Ulica Nadbrzeżna — przełożył Adam Kaska, Cudowny czwartek — Krzysztof Obłucki.]

Przykład 242.
Psychopatologia życia codziennego ; Marzenia senne / Sigmund Freud
[Strefa uwag: Psychopatologia życia codziennego — przełożyli Ludwik Jakels i Helena Ivánka, uzupełnił i poprawił Włodzimierz Szewczuk, Marzenia senne — przełożył W. Szewczuk.]

W przypadku prac różnego autorstwa oznaczenie (oznaczenia) odpowiedzialności podaje się po tytułach (dodatkach do tytułu, tytułach równoległych) poszczególnych prac.

Przykład 243.
Czarna kamienica / Łucja Charewiczowa. Dzielnica żydowska / Majer Balaban

Przykład 244.
Oblężenie Wiednia / John Stoye ; przełożył Mirosław Bielewicz. Spuścizna Sobieskiego / Norman Davies ; przełożyła Irena Eile

Przykład 245.
Z zagadnień o śmierci = Über die Fragen des Todes ; Naokoło śmierci = Um den Tod / Stanisław Przybyszewski ; Hanna Ratuszna, Adam Jarosz (Hrsg.) ; übersetzt und kommentiert von Adam Jarosz ; mit einleitenden Beiträgen der Herausgeber. Ja jestem maską mego Ducha : dwa odczyty o śmierci = Ich bin die Maske meines Geistes : zwei Vorträge über den Tod / Hanna Ratuszna, Adam Jarosz

Kolejne oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wszystkich współwydanych prac różnego autorstwa podaje się po oznaczeniu odpowiedzialności dotyczącym ostatniej pracy. Kolejne oznaczenie odpowiedzialności poprzedza się odstępem, średnikiem, odstępem ( ; ).

 

2.10.3 Bez wspólnego tytułu i bez wspólnej strony tytułowej


Jeżeli prace współwydane (zarówno równorzędne, niekiedy z własnymi stronami tytułowymi, jak i stanowiące dodatek do pracy głównej) nie mają wspólnej strony tytułowej, do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności przejmuje się tylko dane dotyczące pierwszej pracy, a w przypadku książek zawierających prace współwydane w kierunku przeciwnym — pracy uznanej za główną.

 

Tytuły pozostałych prac podaje się w strefie uwag. Inne dane bibliograficzne prac współwydanych, takie jak: oznaczenie odpowiedzialności, oznaczenie wydania, adres wydawniczy, opis fizyczny, podaje się w strefie uwag tylko, jeżeli są odmienne od danych bibliograficznych opisywanej książki jako całości.

Przykład 246.
Dwadzieścia lat walki proletaryatu polskiego. 1, Zabór rosyjski / skreślił Veto
[Strefa uwag: Współwydane z: Odezwa wydana przez P.P.S z powodu przyjazdu cara do Warszawy.]

Przykład 247.
Śniadanie u Tiffany'ego / Truman Capote ; z angielskiego przełożył Robert Sudół
[Strefa uwag: Współwydane z: Dom z kwiatów ; Brylantowa gitara ; Bożonarodzeniowe wspomnienie.]

Przykład 248.
Badanie opinii publicznej na temat integracji obywateli państw afrykańskich w Polsce / [opracowanie Paweł Duński]
[Strefa uwag: Współwydane z wersją angielską: The public opinion research results on the integration of citizens of African countries in Poland / [translation Wojciech Włoch].]
[Angielska wersja pracy zaopatrzona we własną stronę tytułową jest zamieszczona po tekście polskim. Obie wersje są objęte wspólną, ciągłą numeracją stron.]

W przypadku prac współwydanych w kierunku przeciwnym wyboru pracy uznanej za główną dokonuje się na podstawie układu i zawartości publikacji, przede wszystkim:

  • umiejscowienia jedynej strony redakcyjnej
  • kompletności danych na każdej z dwóch stron redakcyjnych
  • umiejscowienia jedynego wstępu
  • kolejności tytułów na grzbiecie książki
  • kolejności tytułów we wstępie czy przedmiowie
  • umiejscowienia znaku graficznego wydawcy na grzbiecie książki pozwalającego wskazać, która okładka jest wierzchnia, a która spodnia
  • charakteru prac (np. praca główna i praca uzupełniająca, tekst pierwotny i jego przekład)
  • występowania ISBN tylko na jednej z okładek
  • występowania ceny publikacji tylko na jednej z okładek.

 

Jeżeli żaden z elementów publikacji ani jej układ nie są rozstrzygające, wyboru pracy głównej dokonuje się na podstawie kolejności alfabetycznej tytułów.

Przykład 249.
W windzie pana poznałam / Danuta Perier-Berska ; [zdjęcia Paula Angelina Perier, Andrzej Walter]
[Strefa uwag: Współwydane w kierunku przeciwnym z: Czy nam się to śniło? / Danuta Perier-Berska.]
[Dwa tomiki poezji współwydane w przeciwnym kierunku. Jako pracę główną wybrano tomik zawierający stronę redakcyjną, informacje o autorce i Słowo do czytelnika.]

Przykład 250.
Prawo pracy w praktyce / Maria Teresa Romer
[Strefa uwag: Współwydane w kierunku przeciwnym z wersją angielską: Labour law in practice / [English translation Irena Grątkowska].]
[Okładki, strony tytułowe ani strony redakcyjne nie pozwalają wybrać pracy głównej, ale publikacja zawiera pracę w języku polskim i jej tłumaczenie, ponadto na grzbiecie występuje napis: M. T. Romer  ●  Prawo pracy w praktyce  ●  Labour law in practice.]

Przykład 251.
Fraszki / Jerzy Kaszuba ; [zdjęcia Jerzy Kaszuba]
[Strefa uwag: Współwydane w kierunku przeciwnym z: Haiku.]
[Dwa tomiki poezji współwydane w przeciwnym kierunku. Ponieważ układ książki nie pozwala rozstrzygnąć, która z prac jest główna, o wyborze pracy głównej zdecydowała alfabetyczna kolejność tytułów.]

2.11 Książka wielotomowa

Pojedyncze części książek wielotomowych o tytułach wyróżniających (niezależnych od tytułu całości) kataloguje się pod tytułem części, podając informacje dotyczące całości książki wielotomowej w strefie serii i książki wielotomowej.

 

Pojedyncze części książek wielotomowych o tytułach niewyróżniających (zależnych od tytułu całości) kataloguje się pod tytułem całości, po którym podaje się oznaczenie części (jeśli występuje) i tytuł części (jeśli występuje).

 

AUDIOBOOK i E-BOOK

W uzasadnionych przypadkach możliwe jest sporządzenie opisu bibliograficznego całości publikacji wieloczęściowej lub zgromadzonych części tej publikacji.

 

2.11.1 Oznaczenie części


W strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności podaje się oznaczenie części w przypadku:

  • pojedynczego tomu książki wielotomowej, którego tytuł nie jest wyróżniający (jest zależny od tytułu całości)
  • książki zawierającej dwie lub więcej odrębnie numerowane części (np. 2 tomy wydane w jednym woluminie).

 

Oznaczenie części zawiera numer części (obowiązkowo) lub numer wraz określeniem części. Oznaczenie części przejmuje się wyłącznie z książki. Określenie części skraca się zgodnie z wykazem skrótów (zobacz Aneks nr 15). Numer części podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (np. słowna, cyfry rzymskie), z wyjątkiem przypadków gdy uzasadnione jest dokładne zachowanie formy występującej w źródle danych (np. gdy numeracja jest wyrażona kombinacją cyfr rzymskich i arabskich).

 

Oznaczenie części przejmuje się z całej książki, podstawowym źródłem danych jest strona tytułowa lub jej substytut. Dane spoza podstawowego źródła podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

Oznaczenie części następujące po tytule poprzedza się kropką i odstępem (. ).

Przykład 252.
Mechanika. Cz. A / Anna Kaczorowska
[Na stronie tytułowej: Część A.]

Przykład 253.
Domowy poradnik zdrowia. [T. 1]
[Oznaczenie części przejęto z okładki.]

Przykład 254.
Zośka i ptaki. Cz. 1 i 2 / Teresa Płonka

Przykład 255.
Fenomenologické spisy. 3/1, Nitro a svět : nepublikované texty ze 40. let / Jan Patočka

Jeżeli książka ma budowę hierarchiczną, podaje się wszystkie oznaczenia części i tytuły (jeśli występują). Oznaczenie części następujące po tytule poprzedza się kropką i odstępem (. ). Kolejne oznaczenia części niepoprzedzone tytułem (występujące bezpośrednio po innym oznaczeniu części) oddziela się tylko odstępem.

Przykład 256.
Bibliografia polska XIX stulecia. Cz. 3, Stolecie XV-XVIII w układzie abecadłowym. T. 21, L-Łz / Karol Estreicher

Przykład 257.
Historia Śląska od najdawniejszych czasów do roku 1400. T. 2 z. 1 / [opracował Tadeusz Silnicki] ; Polska Akademia Umiejętności

Cyfry wskazujące poziom nauczania, klasę, cykl wykładów, edycję imprezy itp., a nie oznaczenie części, podaje się jako część tytułu lub dodatku do tytułu w takiej formie, w jakiej wystąpiły w źródle danych i nie zamienia się cyfr rzymskich na cyfry arabskie.

Przykład 258.
Fizyka 3 : podręcznik dla gimnazjum. Cz. 1 / Witold Dróżdż, Wacława Jelska

Przykład 259.
Abc : przewodnik dla nauczyciela : klasa II. Cz. 1 / Janina Korzańska, Renata Mreńca

 

2.11.2 Tytuł części


W strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności podaje się tytuł części książki wielotomowej zależny od tytułu całości.

 

Tytuł części przejmuje się z całej książki (np. z okładki lub z grzbietu). Podstawowym źródłem danych jest strona tytułowa lub jej substytut. Dane spoza podstawowego źródła podaje się w nawiasie kwadratowym.

 

Tytuł części podany po oznaczeniu części poprzedza się przecinkiem i odstępem (, ). Jeżeli brak oznaczenia części, tytuł części poprzedza się kropką i odstępem (. ).

Przykład 260.
Bizancjum i wczesne Średniowiecze. Dzieje wczesnego Średniowiecza / napisał Tadeusz Manteuffel

Przykład 261.
Najnowsza historia polityczna Polski : wybór źródeł. Cz. 4, 1945-1948 / wybór Wiesław Kozub-Ciembroniewicz, Jacek M. Majchrowski

Przykład 262.
Inwentarz rękopisów Biblioteki Jagiellońskiej. Nr 10001-11000. Cz. 1, Nr 10001-10500 / opracowali i przygotowali do druku Zbigniew Koziński, Ewa Malicka i Zdzisław Pietrzyk ; pod redakcją Jadwigi Grzybowskiej

Przykład 263.
Wspomnienia z podróży. T. 10, [Francya] / przez dra T. Tripplina
[Tytuł części przejęto spoza strony tytułowej.]

 

2.11.3 Równoległy tytuł części


Równoległy tytuł części przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności tylko wówczas, jeśli znajduje się on w podstawowym źródle danych, to znaczy gdy główne źródło danych podaje tytuł części w dwóch lub więcej językach i/lub systemach pisma.

 

Równoległy tytuł części występujący poza podstawowym źródłem danych (np. na stronie tytułowej wyrażonej w innym języku i/lub systemie pisma czy na okładce lub grzbiecie) podaje się tylko w strefie uwag.

Przykład 264.
Bürgerliches Gesetzbuch. Buch 4, Familienrecht : zuletzt geändert durch Art. 16 G v. 29.6.2015 I 1042 = Niemiecki kodeks cywilny. Ks. 4, Prawo rodzinne : ostatnia zmiana 29.06.2015 / Ewa Tuora-Schwierskott

Przykład 265.
Świeccy i kapłaństwo : wokół poszukiwań teologicznych Yves Congara / Krzysztof Michalczak
[Strefa uwag: Tytuł równoległy: De laicis et sacerdotio : questiones ad investigationem theologicam Yves Congar spectantes.]
[Tytuł równoległy występuje tylko na okładce.]

 

AUDIOBOOK

Równoległy tytuł części przejmuje się do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności tylko wówczas, jeśli znajduje się on w źródle danych wybranym dla tytułu właściwego, numeracji i tytułu części, to znaczy gdy wybrane źródło danych podaje tytuł części w dwóch lub więcej językach i/lub systemach pisma.

 

Równoległy tytuł części występujący poza źródłem danych wybranym dla tytułu właściwego podaje się tylko w strefie uwag.

3. Strefa wydania

Strefa wydania obejmuje:

  • oznaczenie wydania
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania
  • dodatkowe oznaczenie wydania
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące dodatkowego oznaczenia wydania.

 

AUDIOBOOK
Strefa wydania obejmuje:

  • oznaczenie wydania.

3.1 Zasady ogólne (E-BOOK)

Jako oznaczenie wydania należy traktować wyrażenia dotyczące:

  • wszystkich kopii dokumentu elektronicznego określonych jako wydanie oraz
  • wszystkich kopii dokumentu elektronicznego w określonej formie prezentacji, różniących się zawartością intelektualną lub artystyczną od innych kopii o tej samej formie prezentacji, niezależnie od występowania lub braku formalnego określenia wydania.

 

Jako kolejne wydanie należy traktować wersję dokumentu elektronicznego, w której — w intelektualnej lub artystycznej zawartości — pojawiły się znaczące zmiany:

  • uzupełnienia i usunięcia danych
  • zmiany w języku oprogramowania
  • zmiany podnoszące lub ulepszające skuteczność (wydajność) dokumentu elektronicznego
  • modyfikacje w języku programowania lub systemie operacyjnym, które umożliwiają zgodność dokumentu elektronicznego z innymi urządzeniami i systemami operacyjnymi.

 

Jako nowego wydania nie należy traktować:

  • zmiany rodzaju nośnika fizycznego (np. z dyskietki na kasetę) i/lub jego wielkości (np. z dyskietki 14 cm na dyskietkę 9 cm)
  • zmiany formatu pliku w odniesieniu do drukarki (np. z formatu ASCII na format PostScript)
  • zmiany w formatach związanych z systemem (z IBM na Macintosh)
  • zmiany dotyczącej kodowania znaków lub zblokowania i gęstości zapisu
  • zmiany w środkach przekazu danych lub w formacie wyświetlania (np. dokument o dostępie zdalnym odtworzony na dyskietce lub dysku optycznym).

 

Jeżeli na dokumencie elektronicznym znajduje się wiele oznaczeń wydań odnoszących się do części lub fragmentów dokumentu, w strefie oznaczenia wydania podaje się oznaczenie (oznaczenia) odnoszące się do dokumentu jako całości. Jeżeli takiego oznaczenia brak, oznaczenie (oznaczenia) wydania podaje się w strefie uwag.

3.2 Znaki umowne

W strefie wydania stosuje się następujące znaki umowne:

 

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza dodatkowe oznaczenie wydania
  • poprzedza każdą kolejną nazwę w obrębie jednego oznaczenia odpowiedzialności dotyczącego wydania
  • poprzedza każdą kolejną nazwę w obrębie jednego oznaczenia odpowiedzialności dotyczącego dodatkowego oznaczenia wydania

( / ) odstęp, prawy ukośnik, odstęp

  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania
  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności dotyczące dodatkowego oznaczenia wydania

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza kolejne oznaczenia odpowiedzialności (oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju).

3.3 Kolejność elementów

Elementy strefy wydania (o ile odpowiednie dane występują) podaje się w następującej kolejności:

  • oznaczenie wydania
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania
  • dodatkowe oznaczenie wydania
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące dodatkowego oznaczenia wydania.

 

Jeżeli elementy strefy wydania są ze sobą powiązane składniowo, należy odstąpić od podanej wyżej kolejności i przejmować je do opisu w kolejności ich występowania w źródle danych.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

Oznaczenie wydania

 

Oznaczenie wydania, dodatkowe oznaczenie wydania

 

Oznaczenie wydania / oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania

 

Oznaczenie wydania / oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania, dodatkowe oznaczenie wydania

 

Oznaczenie wydania / oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania, druga nazwa w ramach tego oznaczenia odpowiedzialności, trzecia nazwa w ramach tego oznaczenia odpowiedzialności

 

Oznaczenie wydania / oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania, druga nazwa w ramach tego oznaczenia odpowiedzialności, trzecia nazwa w ramach tego oznaczenia odpowiedzialności, dodatkowe oznaczenie wydania

 

Oznaczenie wydania / pierwsze oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania ; drugie oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania

 

Oznaczenie wydania / pierwsze oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania ; drugie oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania, dodatkowe oznaczenie wydania

 

Oznaczenie wydania / oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania, dodatkowe oznaczenie wydania / oznaczenie odpowiedzialności dotyczące dodatkowego oznaczenie wydania

3.4 Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla strefy wydania jest cała publikacja, to znaczy w kolejności:


1. strona tytułowa lub jej substytut
2. strona redakcyjna
3. metryka książki
4. okładka
5. inna część książki.

 

Jeżeli informacje zawarte w kolejnych źródłach danych różnią się dokładnością, należy spośród nich wybrać to źródło, które najpełniej charakteryzuje opisywaną edycję od strony wydawniczej. Oznaczenia z pozostałych źródeł danych pomija się. W strefie uwag nie podaje się informacji o źródle oznaczenia wydania przejętego z opisywanej publikacji.

Przykład 266.
Wydanie piąte, zmienione
[Oznaczenie wydania przejęto z metryki książki. Na stronie redakcyjnej: Wydanie V (w tej edycji wyd. I). Oznaczenie ze strony redakcyjnej nie informuje o zmianach w treści książki w stosunku do poprzedniego wydania.]

W uzasadnionych przypadkach w strefie uwag można podać oznaczenie wydania o charakterze reklamowym, odmienne od oznaczenia przejętego do strefy wydania, zawierające informacje dotyczące treści opisywanego wydania.

Przykład 267.
Wydanie 3 zmienione
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej: Wydanie trzecie uwzględniające normę PN-EN 206-1]
[Oznaczenie wydania przejęto z metryki książki (w źródle danych cyfra 3 bez kropki). Na stronie tytułowej: Wydanie trzecie uwzględniające normę PN-EN 206-1, na okładce: Nowe wydanie uwzględniające normę PN-EN 206-1.]

Przykład 268.
Wydanie pierwsze, dodruk pierwszy
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej i okładce: Nowe wydanie zgodne z nową podstawą programową, reforma 2017.]
[Oznaczenie wydania przejęto z metryki książki. Na stronie tytułowej i okładce informacja w formie okrągłej pieczęci: w otoku napis: nowe wydanie zgodne z nową podstawą programową, w środku napis: REFORMA 2017.]

Dodatkowe oznaczenie wydania identyfikujące dodruk, rzut czy odrębny nakład w ramach tego samego wydania należy przejąć do oznaczenia wydania niezależnie od jego umiejscowienia w książce.

Przykład 269.
Wydanie drugie zmienione / przez W. Szafera i J. Dyakowską, II nakład
[Na stronie tytułowej i okładce: Wydanie drugie zmienione przez W. Szafera i J. Dyakowską, w metryce książki na stronie redakcyjnej: II nakład.]

Dopuszcza się podawanie oznaczenia wydania ustalonego na podstawie danych spoza książki. Dane te: słowo „Wydanie” i numer wydania podany liczbą arabską z kropką (liczebnik porządkowy) ujmuje się w nawias kwadratowy, a ich źródło wyjaśnia w strefie uwag.

Przykład 270.
[Wydanie 5.]
[Strefa uwag: Wydanie ustalono na podstawie katalogu wydawcy]

Przykład 271.
[Wydanie 4.]
[Strefa uwag: Oznaczenie wydania według: Estr XIX t. 4 s. 226]

 

AUDIOBOOK

Dane dla strefy wydania należy przejmować z całej publikacji, to znaczy z następujących źródeł, wybierając informację najpełniejszą:
1. etykieta lub jej odpowiednik
2. opakowanie i jego elementy
3. dodatek tekstowy
4. dźwiękowa zawartość nagrania.

 

Jeżeli w innym źródle danych znajduje się oznaczenie wydania odbiegające od oznaczenia przejętego już do opisu, oznaczenie takie podaje się w strefie uwag.

Przykład 272.
Wydanie II
[Dotyczy audiobooka: Arcybiskup ormiański Józef Teodorowicz : wybitny polski kapłan, kaznodzieja i mąż stanu : oryginalne nagrania pięciu kazań i współczesna interpretacja „Kazania sejmowego”.]

Przykład 273.
Edycja limitowana, numerowana, wysoka jakość 180 gram
[„Wysoka jakość 180 gram” dotyczy materiału, z którego wykonano nośnik.]

Dopuszcza się podawanie oznaczenia wydania ustalonego na podstawie danych spoza publikacji. Dane te ujmuje się w nawias kwadratowy, a ich źródło wyjaśnia w strefie uwag.

 

Do strefy wydania nie należy przejmować danych odnoszących się do:

  • technicznych informacji o wydaniu (np. wydanie na mp3)
  • wydania książki będącej podstawą wydania audiobooka (np. Nagranie na podstawie książki Małgorzaty Nawrockiej Alhar syn Anhara. Powieść antymagiczna cz. 2, wyd. 2, © Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2007).

 

E-BOOK

Podstawowym źródłem danych dla strefy wydania jest cała publikacja, to znaczy następujące elementy:


1. źródła wewnętrzne (zawartość nośnika fizycznego, treść dokumentu dostępnego zdalnie)

a. ekran tytułowy
b. główne menu
c. przedstawienie programu
d. pierwsza wyświetlona informacja
e. krótki tekst, który pojawia się u góry każdego wielostronicowego dokumentu
f. strona domowa
g. inna wyraźnie wyświetlona, identyfikująca informacja


2. źródła zewnętrzne (nośnik fizyczny, opakowanie, dodatki)

a. etykiety na stałe naklejone na nośnik fizyczny lub odbite na nim
b. pojemnik, opakowanie pochodzące od wydawcy, producenta lub dystrybutora
c. dokumentacja lub inny materiał towarzyszący (np. list wydawcy).

 

Jeżeli w kolejnym co do ważności źródle danych znajduje się oznaczenie wydania odbiegające od oznaczenia przejętego już do opisu z ważniejszego źródła danych, oznaczenie takie podaje się w strefie uwag.

3.5 Język i system pisma

Elementy strefy wydania zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

 

Jeżeli oznaczenie wydania jest wyrażone w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę występującą jako pierwszą. Form w innych językach nie przejmuje się do opisu.

3.6 Sposób zapisu oznaczenia wydania

Oznaczenie wydania przejmuje się do opisu w formie występującej w źródle danych.

 

Liczebniki zapisane słownie, cyframi rzymskimi i arabskimi przejmuje się bez zmian, podobnie jak oznaczenie wyrażone innymi znakami. W liczebnikach porządkowych nie uzupełnia się brakującej kropki. Jeżeli jakiegoś symbolu nie można przejąć do opisu ze względów technicznych, zastępuje się go odpowiednim wyrazem lub wyrażeniem ujętym w nawias kwadratowy i podaje się wyjaśnienie w strefie uwag.

Przykład 274.
Wydanie 2-gie

Przykład 275.
Wydanie IV (z aneksem)

Przykład 276.
Piąte wydanie, rozszerzone i zmienione

Przykład 277.
Wydanie 3 zmienione

Przykład 278.
4th edition, extensively augmented & revised

Przykład 279.
3. Auflage

Przykład 280.
Zweite durchgesehene Auflage

Przykład 281.
Di 6 ci yinshua

W opisie uwzględnia się oznaczenie pierwszego wydania, jeżeli informacja została podana w książce.

Przykład 282.
Wydanie pierwsze

Przykład 283.
Wyd. I

Przykład 284.
Wydanie I w tej edycji

Jeżeli oznaczenie wydania składa się z litery lub cyfry bez wyrazów towarzyszących, należy dodać słowo „Wydanie” w nawiasie kwadratowym.

 

Jeżeli oznaczenie wydania składa się z ciągu liter lub cyfr w porządku rosnącym, malejącym czy naprzemiennym (głównie na stronie redakcyjnej publikacji niektórych wydawnictw angielskich, amerykańskich i niemieckich), jako numer (oznaczenie) wydania przyjmuje się najniższą liczbę (literę).

Przykład 285.
Auflage 5.
[Na stronie redakcyjnej zapis:
Auflage: 9. 8. 7. 6. 5.    | Letzte Zahlen
Jahr: 1981 80 79 78 77 | maßgeblich]

Przykład 286.
[Wydanie] 6.
[Na stronie redakcyjnej zapis:  6. 7. 8. 07 06 05]

Przykład 287.
[Wydanie 3]
[Na stronie redakcyjnej zapis:  4 6 8 10 9 7 5 3]

Przykład 288.
[Wydanie] e
[Na stronie redakcyjnej zapis:  e f g h i j k]

Jeżeli oznaczenie wydania występujące w źródle danych jest błędne i wymaga sprostowania, przejmuje się je do opisu bez zmian, podając jednocześnie wyjaśnienie w strefie uwag.

Przykład 289.
Wydanie 3
[Strefa uwag: W książce błędne oznaczenie wydania, prawidłowe: Wydanie 4]

3.7 Oznaczenie wydania

Oznaczenie wydania zawiera zazwyczaj wyraz „wydanie” (lub jego odpowiednik w innym języku i/lub systemie pisma) oraz numerację związaną z wydaniem (np. „wydanie czwarte”).

 

Oznaczenie wydania może ponadto zawierać określenie lub określenia wskazujące na różnice opisywanego wydania w stosunku do wcześniejszych wydań danej książki (np. „nowe wydanie”, „wydanie poprawione”), bądź też na brak takich różnic, np.:

 

  • brak różnic pod względem zawartości

Wydanie V
Wydanie stereotypowe
Wydanie szóste, stereotypowe
Wydanie 3 niezmienione (offsetowe)
Wydanie III, reprintowe
Wydanie trzynaste, przedruk z dwunastego wydania
Wydanie 3, bez zmian
Wydanie czternaste (bez zmiany) podług dziewiątego wydania
Wydanie polskie, przedrukowane z matryc trzeciego poprawionego i uzupełnionego wydania rosyjskiego — Moskwa 1948 pod redakcją I. H. Dworeckiego

 

  • różnice pod względem zawartości

Wydanie przejrzane i poprawione
Wydanie skrócone
Wydanie skrócone dla bieżącej bibliografii narodowej i bibliotek publicznych
Wydanie drugie, rozszerzone
Wydanie trzecie uwzględniające normę PN-EN 206-1
3. vermehrte und verbesserte Auflage
Ausgabe ohne Karten, Achte, durchgesehene Auflage
Angekürzte Ausgabe
Revised illustrated edition
Wydanie w nowej szacie graficznej
Wydanie III przejrzane, uzupełnione i na nowo zilustrowane
Wydanie XXX, nowe opracowanie
Wydanie 3, uzupełnione ćwiczeniami
Wydanie IV uzupełnione własnościami fizycznemi ciał gazowych, ciekłych i stałych
Wydanie II w nowym tłumaczeniu

 

  • różnice pod względem zasięgu geograficznego

Wydanie warszawskie
American edition
Wydanie skrócone dla szkół na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej

 

  • różnice językowe

English edition
Četvertoe russkoe izdanìe
Wydanie dwujęzyczne

 

  • różnice związane z grupą odbiorców

Wydanie skrócone dla młodzieży szkolnej
Wydanie szkolne przejrzane i poprawione według pierwodruku
Wydanie C dla osób o słabym wzroku
Wydanie sejmowe dla posłów 29go Sejmu Z. N. P.
Wydanie dziesiąte powiększone (dla mężczyzn)

 

  • różnice wskazujące na szczególny format lub formę fizyczną

Wydanie kieszonkowe
Large print edition
Vollständige Ausgabe in zwei Bänden

 

  • różne daty związane z zawartością

Again completely revised 1938 edition
Aktualizacja nr 155 — listopad 2018
Stan prawny na dzień 1 kwietnia 2015 r.
Stan prawny na 31 marca 2017 r. z uwzględnieniem zmian obowiązujących od
1 września 2017 r.
Zawiera zmiany wprowadzone w Karcie Nauczyciela obowiązujące od 1.01.2018 r., 1.09.2018 r., 1.01.2019 r. i 1.09.2020 r.

 

  • szczególne okoliczności towarzyszące wydaniu

Wydanie 4. (edycja specjalna)
Wydanie drugie illustrowane jubileuszowe
Wydanie VII, jubileuszowe, poszerzone
Wydanie jubileuszowe z okazji dziesięciolecia Związku Towarzystw Ogrodów Działkowych, Przydomowych, Małych Osiedli i Hodowli Drobnego Inwentarza Rzeczypospolitej Polskiej
Wydanie wyjątkowe drugie, przedrukowane z wydania warszawskiego 60-go
Wznowienie w 50. rocznicę od jego pierwszego wydania

 

AUDIOBOOK

Za oznaczenie wydania nie uznaje się oznaczenia, które występuje w publikacji i określa wydanie lub wersję utworu, na podstawie którego (której) powstało nagranie. Informację taką można podać w strefie uwag.

 

E-BOOK

Jako oznaczenie wydania traktuje się:

  • słowo „wydanie” (lub jego odpowiednik w innym języku i/lub systemie pisma)

 

  • termin pokrewny, taki jak:
  • „wersja” (version, release)
  • „poziom” (level)
  • „aktualizacja” (update)

 

  • określenie słowne wskazujące różnice między wydaniami:
  • „wydanie nowe”
  • „revised edition” itp.

 

W przypadku okresowo uaktualnianych dokumentów elektronicznych dostępnych zdalnie, oznaczenie wydanie w strefie wydania pomija się. Odpowiednią uwagę podaje się w strefie uwag.

 

Jeżeli w dokumencie brak oznaczenia wydania, ale jego zawartość wskazuje na znaczące zmiany w stosunku do poprzednich wersji, można dodać oznaczenie wydania w języku polskim ujęte w nawias kwadratowy.

 

Jako oznaczeń wydania nie należy traktować oznaczeń występujących w dokumentacji towarzyszącej opisywanemu dokumentowi elektronicznemu, chyba że odnoszą się one do tego dokumentu.

 

Jeżeli na dokumencie elektronicznym znajduje się wiele oznaczeń wydań odnoszących się do części lub fragmentów dokumentu, w strefie oznaczenia wydania podaje się oznaczenie (oznaczenia) odnoszące się do dokumentu jako całości. Jeżeli takiego oznaczenia brak, oznaczenie (oznaczenia) wydania podaje się w strefie uwag.

 

3.7.1 Oznaczenie wydania zawierające elementy innych stref opisu bibliograficznego


Jeżeli dane dotyczące innych elementów opisu bibliograficznego (np. pierwowzór wydania, materiał ilustracyjny) są składniowo powiązane z oznaczeniem wydania i stanowią jego integralną część, należy przejąć je do strefy wydania. Danych takich nie powtarza się już we właściwej im strefie.

Przykład 290.
Wydanie szkolne przejrzane i poprawione według pierwodruku

Przykład 291.
2. Auflage, (gekürzter Nachdruck der 1. Auflage)

Przykład 292.
Drugie autoryzowane wydanie polskie, znacznie uzupełnione i poprawione według piątego wydania oryginału

Przykład 293.
Wydanie polskie, przedrukowane z matryc trzeciego poprawionego i uzupełnionego wydania rosyjskiego — Moskwa 1948 pod redakcją I. H. Dworeckiego

Przykład 294.
Wydanie trzecie z 33 obrazkami

Przykład 295.
Wydanie czwarte rozszerzone z 45 ilustracjami postaw tanecznych i kroków

Przykład 296.
Wydanie drugie przejrzane, poprawione i 8 rycinami ozdobione

Przykład 297.
Wydanie trzecie z 20. drzeworytami 4. litografiami i chromolitografią rysunku Alex. Ryszczewskiego

Przykład 298.
Vierte Auflage (Achtes bis zehntes Tausend) mit 66 Bildern und 1 Stadtplan

Przykład 299.
Wydanie nowe z mapą Górnego Śląska

Przykład 300.
Wydanie II ilustrowane z 2 mapkami

Przykład 301.
Kleine Ausgabe mit 6 Karten und 8 Plänen

 

3.7.2 Oznaczenie wydania zawarte w innej strefie opisu bibliograficznego


Jeżeli oznaczenie wydania poprzez powiązanie składniowe lub logiczne stanowi integralną część danych umieszczonych w innej strefie opisu bibliograficznego (najczęściej tytułu właściwego, dodatku do tytułu lub oznaczenia odpowiedzialności), nie powtarza się go w strefie wydania.

Przykład 302.
An introduction to the twentieth edition of the Dewey decimal classification / David Batty

Przykład 303.
Wybranych utworów literackich, malarskich & rysunkowych Jura Ulatowskiego wydanie pośmiertne

 

3.7.3 Oznaczenie wydania prac współwydanych


Dla prac współwydanych w strefie wydania podaje się wyłącznie oznaczenie wydania dotyczące całości edycji. Oznaczenia wydania odnoszące się do poszczególnych dzieł podaje się w strefie uwag.

Przykład 304.
Nie bój się nocy ; Nienawiść / Anna Kłodzińska
[Strefa wydania: Wydanie 2.]
[Oznaczenie wydania dotyczy całości edycji.]

Przykład 305.
Ania na uniwersytecie ; Wymarzony dom Ani / Lucy Maud Montgomery ; [ilustracje Bogdan Zieleniec]
[Strefa uwag: Ania na uniwersytecie — przełożyła Janina Zawisza-Krasucka, wydanie 5, Wymarzony dom Ani — Stefan Ferdyński, wydanie 4.]
[W książce brak oznaczenia wydania publikacji jako całości, występują natomiast oznaczenia wydania poszczególnych współwydanych dzieł.]

3.8 Oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania

Oznaczenia odpowiedzialności dotyczące wydania odnoszą się:

  • do osób lub ciał zbiorowych będących współtwórcami intelektualnej i/lub artystycznej zawartości opisywanego wydania książki, ale nie wszystkich jej wydań
  • mogą wskazywać funkcje tych osób, np. redaktor nowego wydania, ilustrator
  • mogą zawierać nazwy osób lub ciał zbiorowych odpowiedzialnych za opracowanie uzupełnień, załączników itp. w nowym wydaniu.

 

W przypadku wątpliwości, czy dane oznaczenie odpowiedzialności dotyczy opisywanego wydania, czy wszystkich wydań, oznaczenie należy przejąć do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności.

 

Oznaczenie odpowiedzialności dotyczące pierwszego wydania zawsze podaje się w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności.

 

Oznaczenie odpowiedzialności dotyczące opisywanego wydania przejmuje się w formie występującej w źródle danych.

 

Pierwsze oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania poprzedza się ukośnikiem prawym z odstępem po obu stronach ( / ). Kolejne oznaczenia odpowiedzialności, tj. oznaczenia odmiennego rodzaju współpracy (o ile nie są połączone spójnikiem) poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach ( ; ). Kolejne nazwy w ramach jednego oznaczenia odpowiedzialności (o ile nie są połączone spójnikiem) poprzedza się przecinkiem z następującym po nim odstępem (, ). Określenia towarzyszące nazwom, w tym oznaczenia rodzaju współpracy, traktuje się jako integralne elementy nazw.

Przykład 306.
Wydanie 2. rozszerzone / redakcja Dorota Wysocka

Przykład 307.
Wydanie 15 / aktualizacja danych Piotr Antoniak, Rafał Dudka, Krzysztof Kleszcz, Wojciech Krukar, Adam Kulewski, Jan Swianiewicz

Przykład 308.
Wydanie 7a. / zaktualizowane przez Wojciecha Merkwę oraz Piotra Stenko

Przykład 309.
Wydanie pośmiertne / pod redakcją Edwarda Rühle i Marii Tyskiej

Przykład 310.
New edition / with revision an introduction by Emily Froste

Przykład 311.
Revised, corrected, and illustrated [edition] / with a new introduction, notes, etc. by the author

Przykład 312.
Wydanie siedemnaste / przerobił gruntownie, uzupełnił i ilustracjami opatrzył dr J. Aronson

Przykład 313.
Wydanie czwarte / posłowiem opatrzyła, indeksy opracowała, bibliografię i tablicę chronologiczną uzupełniła Krystyna Szarzyńska

Przykład 314.
Wydanie trzecie zmienione / opracował Stanisław Grzeszczuk ; wstęp Janusz S. Gruchała

Przykład 315.
Wydanie nowe / opracowanie ks. Józef Żukowicz SI ; przekład psalmów ks. Stanisław Ziemiański SI ; ilustracje wykonała s. Czesława Augustyna Marek SNMP

Przykład 316.
Wydanie trzecie / wstępem opatrzył Ludwik Stomma ; posłowie Jacek Kuroń, Andrzej Friszke

Przykład 317.
Wydanie IV / przełożyli z angielskiego Maria Krzeczowska i Stanisław Wyrzykowski ; wiersze przełożyła Hanna Januszewska

Przykład 318.
Wydanie / z komentarzem naukowym dr. hab. inż. Agnieszki Bartoszek z Katedry Chemii, Technologii i Biotechnologii Żywności, prof. politechniki Gdańskiej

Przykład 319.
Novoe, pererabotannoe izdanie Krest'ânskago soûza Partìi socìalistov-revolûcìonerov

Przykład 320.
Siebzehnte Auflage / bearbeitet unter Mitwirkungs des Thüringerwald-Vereins

Przykład 321.
Neunte Auflage / vom Haupt-Vorstande und den Ortsgruppen des R.-G.-V. revidirt

Oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania może być wyrażone z pominięciem nazw osobowych, np. przez wskazanie funkcji danej osoby. Oznaczenie takie przejmuje się w formie występującej w źródle danych.

Przykład 322.
Revised, corrected, and illustrated [edition] / with a new introduction, notes, etc. by the author

Przykład 323.
Second edition revised and enlarged / by the author with the assistance of James A. Granier

Przykład 324.
Wydanie III poprawione i uzupełnione / opracowane przez A. Kulczycką hm. i zespół instruktorek Głównej Kwatery Harcerek

Informacje o materiale uzupełniającym tekst główny (np. wstępie, posłowiu, bibliografii) traktuje się dwojako:

  • jako oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania, jeżeli zawiera dane o twórcy tego materiału
  • jako oznaczenie wydania, gdy brak danych o twórcy tego materiału.

Przykład 325.
Wydanie dziesiąte / z siedmioma rycinami kolorowemi i barwną okładką T. Sopoćki

Przykład 326.
Wydanie trzecie z 33 obrazkami

Przykład 327.
Second edition / with an appendix on the missionary alphabet, and an ethnographical map, drawn by Augustus Petermann

Przykład 328.
Wydanie nowe z mapą Górnego Śląska

Przykład 329.
Second edition / with a new poetry section edited by Adam Gillon and Krystyna Olszer

Przykład 330.
Wydanie piąte, pierwsze legalne i autoryzowane, z posłowiem „W labiryntach bezpieki”

Przykład 331.
Wydanie czwarte / posłowiem opatrzyła, indeksy opracowała, bibliografię i tablicę chronologiczną uzupełniła Krystyna Szarzyńska

Przykład 332.
Wydanie I uzupełnione o indeks nazwisk i bibliografię

3.9 Dodatkowe oznaczenie wydania

Dodatkowe oznaczenie wydania obejmuje:

  • oznaczenie dodruku, rzutu, odrębnego nakładu w obrębie danego wydania
  • następne oznaczenie wydania podane po pierwszym oznaczeniu wydania
  • wysokość nakładu (wydania, dodruku itd.), jeżeli jest podana na stronie tytułowej lub okładce lub jest ściśle powiązana z oznaczeniem wydania.

 

Dodatkowe oznaczenia wydania przejmuje się w formie występującej w źródle danych.

 

Dodatkowe oznaczenia wydania poprzedza się przecinkiem i odstępem (, ).

 

Jeżeli w źródle danych występuje więcej niż jedno oznaczenie wydania, zapisuje się je w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficznie, a gdy takiego wyróżnienia brak, w kolejności przejętej ze źródła. Oznaczenie wydania podane po pierwszym oznaczeniu wydania zapisuje się po przecinku z następującym po nim odstępem (, ).

 

Dodatkowe oznaczenia wydania może zajmować trzy położenia w strefie, to znaczy:

  • gdy brak oznaczenia odpowiedzialności dotyczącego wydania, dodatkowe oznaczenie wydania podaje się bezpośrednio po oznaczeniu wydania
  • gdy oznaczenie odpowiedzialności dotyczące wydania występuje w opisie, dodatkowe oznaczenie wydania podaje się po oznaczeniu odpowiedzialności dotyczącym wydania
  • gdy brak oznaczenia wydania, dodatkowe oznaczenie wydania podaje się na początku strefy, a więc z pominięciem poprzedzającego przecinka i odstępu.

 

a) dodruk, nakład

Przykład 333.
Wydanie pierwsze, dodruk pierwszy

Przykład 334.
Wydanie II w nowym tłumaczeniu, (dodruk)

Przykład 335.
Wydanie A dla dorosłych poprawione i uzupełnione, nakład IV

Przykład 336.
Wydanie I, (druga seria nakładu podstawowego)

Przykład 337.
Wydanie VI, (IV nakład podstawowy, 3 seria i V nakład podstawowy, 1 seria)

Przykład 338.
Second edition, 1988 revision

Przykład 339.
Revised illustrated edition, thirtieth impression (with new material)

 

b) wysokość nakładu

Przykład 340.
Zweite durchgesehene Auflage, 4. bis 6. Tausend

Przykład 341.
1. Auflage, 1.-1,5 Tausend

Przykład 342.
Cinquième édition mise à jour, 37e mille

Przykład 343.
Wydanie jubileuszowe, 35-37 tysiąc

Przykład 344.
Wydanie drugie, czwarty tysiąc

Przykład 345.
Wydanie drugie, piąty tysiąc

Przykład 346.
Izdanìe 7-е, (31,000-35,000)

Przykład 347.
Wydanie osiemnaste, (od 346-go do 376-go tysiąca egzemplarzy)

Przykład 348.
Wydanie trzydzieste czwarte, (do 615-go tysiąca egzemplarzy)

Przykład 349.
Wydanie sześćdziesiąte szóste, doprowadzone z poprzedniemi do liczby 1 miljona i 400-tu tysięcy odbić tego elementarza. (Z pisaniem zaś jest to wydanie tego elementarza trzynaste)

 

c) więcej niż jedno oznaczenie wydania

Przykład 350.
Wydanie X, (kieszonkowe — IV)

Przykład 351.
Dwudzieste piąte polskie wydanie, setne światowe

Przykład 352.
Wydanie II, wydanie I (w tym wyborze)

Przykład 353.
Wydanie trzecie, świeżego i poprawnego przekładu — pierwsze

Przykład 354.
Wyd. III, (w SW „Czytelnik” I)

Przykład 355.
Wydanie VIII, (NK III)

Przykład 356.
Wydanie całkowite w nowym układzie, edycja druga, przejrzana

Przykład 357.
Ausgabe ohne Karten, Achte durchgesehene Auflage

 

d) stan prawny

Przykład 358.
3. wydanie zaktualizowane i uzupełnione, stan prawny na 1 kwietnia 2016 r.

Przykład 359.
Wydanie XVI, stan prawny marzec 2017 r. z uwzględnieniem zmian wynikających z ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. — Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 60)

Przykład 360.
Wydanie drugie, according to the law in force on 24th May 2000

Przykład 361.
8. aktualisierte Auflage, Rechtsstand 31. Juli 2009

 

e) dodatkowe oznaczenie wydania po oznaczeniu odpowiedzialności dotyczącym wydania

Przykład 362.
Wydanie II przejrzane / przez Wł. Lewickiego, III nakład

Przykład 363.
Wydanie drugie zmienione / przez W. Szafera i J. Dyakowską, II nakład

Przykład 364.
Drugie wydanie polskie / redakcja Wojciech Kozubski ; tłumaczenie Kinga Buraczyńska, Jacek Jaworski, dodruk

Przykład 365.
Siebzehnte Auflage / bearbeitet unter Mitwirkungs des Thüringerwald-Vereins, kleine Ausgabe mit 6 Karten und 8 Plänen

Przykład 366.
Second edition / prepared by the American Library Association, the British Library, the Canadian Committee on Cataloguing, the Library Association, the Library of Congress ; edited by Michael Gorman and Paul W. Winkler, second printing, with corrections

 

f) dodatkowe oznaczenie wydania bez oznaczenia wydania

Przykład 367.
10.-12. Tausend

Przykład 368.
Pięćdziesiąty trzeci tysiąc

3.10 Oznaczenie odpowiedzialności dotyczące dodatkowego oznaczenia wydania

Oznaczenia odpowiedzialności dotyczące dodatkowego oznaczenia wydania (np. odnoszące się do dodruku czy kolejnego oznaczenia wydania podanego po pierwszym oznaczeniu wydania, ale nie całego wydania) przejmuje się zgodnie z postanowieniami dotyczącymi oznaczenia odpowiedzialności dotyczącego wydania (pkt. 3.7.).

Przykład 369.
Zwölfte Auflage, vierte Neubearbeitung / von Helene Roesler

Przykład 370.
Revised edition / with revisions, an introduction, and a chapter on writing, by E.C. White, 2nd edition / with the assistance of Eleanor Gould Packard

4. Strefa szczegółowego oznaczenia rodzaju i wielkości dokumentu elektronicznego (E-BOOK)

4.1 Źródła danych

Źródłem danych do strefy szczegółowego oznaczenia rodzaju i wielkości dokumentu elektronicznego jest cała publikacja.

4.2 Oznaczenie rodzaju dokumentu elektronicznego

Oznaczenie rodzaju dokumentu elektronicznego podaje się dla wszystkich typów dokumentów elektronicznych, przede wszystkim jednak dla dokumentów o dostępie zdalnym, dla których nie ma zastosowania strefa opisu fizycznego.

 

Jako oznaczenie rodzaju dokumentu elektronicznego podaje się jedno z poniższych określeń charakteryzujących zawartość opisywanego dokumentu elektronicznego:

 

a) Dane:

  • Czcionki
  • Dane graficzne
  • Zapis muzyczny
  • Dane liczbowe
  • Dane odwzorowujące
  • Dane kartograficzne
  • Dane dźwiękowe
  • Dane tekstowe
  • Bibliograficzna baza danych
  • Czasopismo elektroniczne
  • Aktualizowana baza danych

 

b) Program:

  • Oprogramowanie aplikacyjne
  • Program projektowania komputerowego
  • Program zarządzania bazą danych
  • Program wykonawczy
  • Gra (Gry)
  • Program arkusza kalkulacyjnego
  • Procesor tekstu
  • Oprogramowanie systemowe
  • System operacyjny
  • Język programowania
  • Program wyszukiwawczy


c) Dane i program:

  • Multimedia interakcyjne
  • Usługi online.

 

Określenie może zostać przejęte z dokumentu bądź nadane przez katalogującego, jeśli brak określenia na dokumencie. Określenia nadanego przez katalogującego nie podaje się w nawiasie kwadratowym. Podaje się określenie odpowiadające podstawowej (a nie marginalnej) zawartości dokumentu. Należy podać jak najbardziej szczegółowe określenie. Jeżeli istnieje potrzeba podania dwóch określeń, łączy się je spójnikiem „i”.

Przykład 371.
Multimedia interakcyjne

Przykład 372.
Aktualizowana baza danych

Przykład 373.
Dane tekstowe

4.3 Oznaczenie wielkości dokumentu elektronicznego

Jeśli informacja o wielkości dokumentu elektronicznego jest dostępna, podaje się ją w nawiasie zwykłym bezpośrednio po informacji o rodzaju dokumentu elektronicznego. Wyrażenie określające wielkość dokumentu należy podać w języku polskim a liczby cyframi arabskimi.

 

Podaje się liczbę plików, którą należy, jeśli jest to możliwe, uzupełnić:

  • liczbą rekordów i/lub liczbą bajtów — jeżeli dokument zawiera wyłącznie dane
  • liczbą instrukcji i/lub liczbą bajtów — jeśli dokument zawiera program.

 

Liczbę bajtów podaje się w formie występującej w źródle (np. megabajty, MB, Mbytes). Liczbę bajtów (rekordów, instrukcji) należy poprzedzić dwukropkiem. Jeżeli nie jest możliwe podanie dokładnej liczby rekordów i/lub bajtów lub liczby instrukcji i/lub bajtów, należy podać je w przybliżeniu; jeżeli liczby nie da się oszacować, należy podać odpowiednią uwagę w strefie uwag.

 

W przypadku wieloczęściowego dokumentu elektronicznego podaje się liczbę rekordów i/lub bajtów lub liczbę instrukcji i/lub bajtów dla poszczególnych dokumentów. Jeżeli liczb jest bardzo dużo lub są one skomplikowane, liczbę rekordów i/lub bajtów można podać w strefie uwag.

Przykład 374.
Dane tekstowe (1 plik tekstowy EPUB : 2 MB)

Przykład 375.
Program (1 plik tekstowy PDF, 1 plik tekstowy TXT, 1 plik graficzny JPEG, 1 plik graficzny PNG, 1 plik danych)

Przykład 376.
Multimedia interakcyjne (1 plik tekstowy PDF, 1 plik graficzny JPEG, 1 plik wideo FLV)

Przykład 377.
Multimedia interakcyjne (2 dyski optyczne (CD-ROM) : dźwięk, kolor ; 12 cm + Instrukcja + Zestaw słuchawkowy)

Przykład 378.
Program (1 plik wykonywalny EXE)

Przykład 379.
Dane (1 dysk optyczny (DVD-ROM) : kolor ; 12 cm + broszura)

Przykład 380.
Dane tekstowe (1 dysk optyczny (CD-ROM) : kolor ; 12 cm) (1 plik tekstowy PDF, 1 plik tekstowy TXT, 1 plik graficzny PNG)

Jeżeli dokument elektroniczny jest skompresowany, nie podaje się informacji o jego wielkości.

5. Strefa adresu wydawniczego (strefa publikacji, produkcji, dystrybucji itp.)

Strefa adresu wydawniczego (strefa publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) obejmuje:

  • miejsce wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • nazwę wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • datę wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • miejsce druku lub wytworzenia
  • nazwę drukarni lub wytwórcy
  • datę druku lub wytworzenia.

5.1 Znaki umowne

W strefie adresu wydawniczego (strefie publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) stosuje się następujące znaki umowne:

 

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza nazwę drugiego i kolejnych miejsc wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • poprzedza nazwę drugiego i kolejnych miejsc druku lub wytworzenia

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza nazwę każdego wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • poprzedza nazwę każdej drukarni lub wytwórcy

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza datę wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • poprzedza datę druku lub wytworzenia

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • rozdziela daty wydania podane w źródle danych według różnych kalendarzy

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp

  • obejmuje dane dotyczące druku, tzn. miejsce druku, nazwę drukarni i datę druku ujmuje się łącznie w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku (przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym).

5.2 Kolejność elementów

Elementy strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) podaje się w następującej kolejności:

  • miejsce wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • nazwa wydawcy, producenta i/lub dystrybutora
  • data wydania, produkcji i/lub dystrybucji
  • miejsce druku lub wytworzenia
  • nazwa drukarni lub wytwórcy
  • data druku lub wytworzenia.

 

Miejsce wydania, nazwa wydawcy oraz data wydania są elementami obowiązkowymi opisu bibliograficznego. Miejsce druku, nazwę drukarni oraz datę druku podaje się w opisach książek wydawanych do 1945 roku, o ile informacje te występują w książce. Informacje związane z drukiem podaje się dla książek wydanych po 1945 roku jedynie w celu identyfikacji, np. gdy w książce brak informacji o miejscu wydania i wydawcy.

 

AUDIOBOOK

Miejsce wydania, nazwa wydawcy oraz data wydania są elementami obowiązkowymi opisu bibliograficznego. Miejsce wytworzenia, nazwę wytwórcy oraz datę wytworzenia podaje się, o ile informacje te występują w publikacji i są elementem niezbędnym do identyfikacji, np. gdy w nagraniu brak informacji o miejscu wydania i wydawcy.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce wydania ; miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy ; miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania

 

Miejsce dystrybucji : nazwa dystrybutora, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa dystrybutora, data wydania

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data dystrybucji

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania (miejsce druku : nazwa drukarni, data druku)

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania (miejsce druku : nazwa drukarni)

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data wydania (data druku)

 

Miejsce wydania : nazwa wydawcy, data druku

5.3 Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) jest cała publikacja z zachowaniem następującej kolejności źródeł:

  • strona tytułowa lub jej substytut
  • strona redakcyjna
  • metryka książki
  • okładka
  • inna część książki.

 

Jeżeli poszczególne elementy tej strefy występują w różnych źródłach informacji, w adresie wydawniczym należy połączyć informacje z różnych źródeł. Ponieważ najważniejszym źródłem jest strona tytułowa lub jej substytut, dane przejęte ze strony tytułowej lub jej substytutu należy podawać w pierwszej kolejności.

 

Jeżeli w kolejnych źródłach danych występują odmienne formy tej samej nazwy, do opisu przejmuję się formę ze źródła stojącego najwyżej w hierarchii źródeł danych.

 

Jeżeli na stronie tytułowej, w miejscu zwyczajowo zarezerwowanym dla adresu wydawniczego zamiast informacji dotyczących publikacji książki umieszczono informacje dotyczące imprezy czy wydarzenia związanego z jej powstaniem (np. miejsce i czas konferencji w przypadku publikowania materiałów konferencyjnych), a w innych źródłach danych, np. na stronie redakcyjnej zawarto informacje dotyczące procesu publikacji, dane z adresu wydawniczego traktuje się jako dodatek do tytułu, natomiast w strefie adresu wydawniczego podaje się faktyczne dane dotyczące publikacji książki.

Przykład 381.
Wyzwania i osiągnięcia Służby Czołgowo-Samochodowej na przestrzeni 100 lat funkcjonowania w siłach zbrojnych : Bydgoszcz, 21.11.2018 / redakcja naukowa Sławomir Budek, Radosław Dłutkowski, Jacek Plak ; Szefostwo Służby Czołgowo-Samochodowej. — Warszawa : BEL Studio Sp. z o.o., 2018
[Na stronie tytułowej:
tytuł:
       Wyzwania i osiągnięcia Służby Czołgowo-Samochodowej na przestrzeni 100 lat funkcjonowania w siłach zbrojnych
adres wydawniczy:
       Bydgoszcz, 21.11.2018
na stronie redakcyjnej:
       Wydanie I, Warszawa 2018
       Realizacja wydawnicza: BEL Studio Sp. z o.o.]

Dopuszcza się podawanie elementów adresu wydawniczego ustalonych na podstawie danych spoza książki (np. serwis e-ISBN). Dane te ujmuje się w nawias kwadratowy i wyjaśnia w strefie uwag.

Przykład 382.
Gdańsk : [Oficynka], 2016
[Strefa uwag: Nazwa wydawcy na podstawie serwisu e-ISBN.]

Przykład 383.
Roselands Walmer : [wydawca nieznany], [ok. 1905]
[Strefa uwag: Rok wydania na podstawie tekstu na stronach 1-8.]

 

AUDIOBOOK

Dane dla strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) należy przejmować z całej publikacji, to znaczy z następujących źródeł, wybierając źródło zawierające najpełniejsze dane:

  • etykieta (para etykiet) na nośniku nagrania lub jej odpowiednik (nadruk, informacja wyryta lub wytłoczona na powierzchni nośnika nagrania)
  • źródła towarzyszące nośnikowi nagrania, takie jak opakowanie i jego elementy (koperta płyty, obwoluta kasety, pudełko, okładki opakowania, wkładki opisowe umieszczone w przezroczystym pudełku, etykieta na opakowaniu), o ile są oryginalne
  • dodatek tekstowy do nagrania, często w formie bookletu.

 

Dopuszcza się podawanie elementów adresu wydawniczego ustalonych na podstawie danych spoza publikacji (np. katalog wydawcy, dyskografia). Dane te ujmuje się w nawias kwadratowy i wyjaśnia w strefie uwag.

Przykład 384.
[Hamburg] : Deutsche Grammophon, [1981]
[Strefa uwag: Miejsce i rok wydania na podstawie bazy Discogs online.]

Przykład 385.
[Warszawa] : Syrena-Electro, [1936]
[Strefa uwag: Miejsce i rok wydania na podstawie: Syrena Record / Tomasz Lerski. — Warsaw ; New York, [2004].]

 

E-BOOK

Dane do opisu należy przejmować z następujących źródeł, zachowując podaną niżej kolejność:


1. źródła wewnętrzne (zawartość nośnika fizycznego, treść dokumentu dostępnego zdalnie)

a. ekran tytułowy
b. główne menu
c. przedstawienie programu
d. pierwsza wyświetlona informacja
e. krótki tekst, który pojawia się u góry każdego wielostronicowego dokumentu
f. strona domowa
g. inna wyraźnie wyświetlona, identyfikująca informacja


2. źródła zewnętrzne (nośnik fizyczny, opakowanie, dodatki)

a. etykiety na stałe naklejone na nośnik fizyczny lub odbite na nim
b. pojemnik, opakowanie pochodzące od wydawcy, producenta lub dystrybutora
c. dokumentacja lub inne dodatki i materiały towarzyszące (np. list wydawcy).

 

Jeżeli informacje zawarte w źródłach wewnętrznych różnią się dokładnością, należy spośród nich wybrać to źródło, które dostarcza informacji najbardziej kompletnych. Analogicznie należy postąpić w przypadku źródeł zewnętrznych.

 

Dopuszcza się podawanie elementów adresu wydawniczego ustalonych na podstawie danych spoza dokumentu (np. serwis e-ISBN, strona internetowa wydawcy). Dane te ujmuje się w nawias kwadratowy i wyjaśnia w strefie uwag.

Przykład 386.
Warszawa : [Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych], 2015
[Strefa uwag: Nazwa wydawcy na podstawie serwisu e-ISBN.]

Przykład 387.
[Miejsce nieznane] : [Reed], [1995]
[Strefa uwag: Rok wydania na podstawie właściwości plików.]

5.4 Język i system pisma

Elementy strefy adresu wydawniczego (strefy publikacji, produkcji, dystrybucji itp.) zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

 

Jeżeli miejsce wydania i/lub nazwa wydawcy są wyrażone w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę występującą jako pierwsza. Form w innych językach nie przejmuje się do opisu.

5.5 Miejsce wydania

Nazwę miejsca wydania przejmuje się w formie występującej w źródle danych. Uwzględnia się przyimki przed nazwą miejsca wydania, podobnie jak towarzyszące im słowa lub wyrażenia związane z nazwą miejsca wydania i niepowiązane składniowo z nazwą wydawcy.

Przykład 388.
Warszawa : Czytelnik, 1986

Przykład 389.
W Warszawie : nakładem Adama Dzwonkowskiego i M. Gotz, 1865

Jeżeli w źródle danych występuje zarówno nazwa miejscowości, jak i większej jednostki administracyjnej (np. stanu, prowincji itp.), obie nazwy przejmuje się do opisu.

 

Dopuszcza się dodanie do nazwy miejsca wydania niewystępującej w źródle danych nazwy większej jednostki administracyjnej ujętej w nawias kwadratowy, jeżeli jest to potrzebne do identyfikacji miejsca wydania (np. w celu odróżnienia od innej miejscowości o takiej samej nazwie).

Przykład 390.
West Stockbridge, Massachusetts : The Lindisfarne Press, 1985
[Miejsce wydania wraz z nazwą stanu przejęto ze strony tytułowej.]

Przykład 391.
Boston, MA : G. K. Hall, 1990
[Miejsce wydania wraz z skrótem nazwy stanu przejęto ze strony tytułowej.]

Przykład 392.
London [Ontario] : [wydawca nieznany], [1972]
[Nazwa stanu dodana przez osobę katalogującą w celu odróżnienia od Londynu w Wielkiej Brytanii.]

Jeżeli w publikacji brak wyodrębnionego miejsca wydania, a jedyną nazwą miejscowości związaną z procesem wydawniczym jest siedziba wydawcy (lub inna analogiczna nazwa) podana np. w danych teleadresowych czy copyrighcie, przejmuje się ją do strefy adresu wydawniczego jako miejsce wydania.


Przykład 393.
Koszęcin : Wydawnictwo Mirczumet, 2019
[Strefa uwag: Rok wydania na podstawie daty wpływu egzemplarza obowiązkowego.]
[Na stronie tytułowej brak adresu wydawniczego. Nazwa wydawcy podana tylko na stronie redakcyjnej, tam również adres wydawcy: 42-286 Koszęcin ul. Chopina 6. Ponieważ jest to jedyna w całej publikacji nazwa miejscowości związana z wydawcą, przejęto ją do opisu jako miejsce wydania.]

Jeżeli wiadomo, że nazwa miejsca wydania występująca w źródle danych jest fikcyjna, błędna, niepełna lub wymaga wyjaśnienia, przejmuje się ją do opisu bez zmian, podając jednocześnie odpowiednią uwagę wyjaśniającą w strefie uwag z właściwym i/lub prawidłowo zapisanym miejscem wydania.

Przykład 394.
Awenjon : w druk. wdowy Guichard ainé, 1833
[Strefa uwag: Adres wydawniczy fikcyjny; jest to tajne wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie.]

Przykład 395.
Lwów : Państwowe Wydawnictwo Książek Szkolnych, [1944]
[Strefa uwag: Prawidłowy adres wydawniczy: Warszawa : Biuro Informacji i Propagandy KG AK, Akcja „R” — „Rosja”.]

Przykład 396.
Brlin : Wegweiser-Verlag, © 1931
[Strefa uwag: Poprawna nazwa miejsca wydania: Berlin.]

 

5.5.1 Więcej niż jedno miejsce wydania


Jeżeli źródło danych zawiera więcej niż jedno miejsce wydania związane z nazwą jednego wydawcy, przejmuje się je w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficzne lub w kolejności występowania, gdy takiego wyróżnienia brak.

 

Jeżeli miejsca wydania są związane z różnymi wydawcami, podaje się je przed nazwą odpowiedniego wydawcy w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficzne lub w kolejności występowania, gdy takiego wyróżnienia brak.

 

Nazwę drugiego i kolejnych miejsc wydania poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 397.
Olsztyn ; Elbląg : Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 2015

Przykład 398.
Opole : Instytut Śląski ; Katowice : Śląsk, 1975

Przykład 399.
[Tomaszów Mazowiecki] : Agencja Wydawnicza PAJ-Press ; [Starachowice] : na zlecenie Starostwa Powiatowego w Starachowicach : przy współpracy z Zespołem d/s Kultury i Promocji Powiatu Starachowickiego, [2017]

Jeżeli w źródłach danych zawartych w publikacji występują nazwy różnych miejscowości związanych z procesem wydawniczym czy z nazwą jednego wydawcy, przejmuje się je do opisu, uwzględnia się przy tym dane z copyrightu i danych teleadresowych wydawcy. Jeżeli nazwa miejscowości będącej siedzibą wydawcy (lub pełniącej inną, analogiczną funkcję) różni się od miejsca wydania, przejmuje się ją do opisu jako kolejne miejsce wydania.


Przykład 400.
Lubań ; Jelenia Góra : Wydawnictwo Ad Rem, 2017
[Na stronie tytułowej adres wydawniczy: Lubań 2017. Na stronie redakcyjnej nazwa i adres wydawcy: wydawca Wydawnictwo AD REM Jelenia Góra, ul. Okrzei 12.]


Przykład 401.
Olszanica ; Lesko : Wydawnictwo Bosz, 2010
[Na stronie tytułowej brak adresu wydawniczego. Na stronie redakcyjnej miejsce i rok wydania: Olszanica 2010 oraz nazwa wydawcy: wydawca Wydawnictwo BOSZ i dane teleadresowe wydawcy: Wydawnictwo BOSZ Biuro: ul. Przemysłowa 14 38-600 Lesko.]

W przypadku międzynarodowych korporacji wydawniczych, które w książce podają wszystkie swoje siedziby na świecie (np. Harlequin, Springer, Peter Lang itd.), przejmuje się wyłącznie nazwę miejsca wydania związanego z wydaniem opisywanej książki, ustalonego na podstawie informacji podanych najczęściej na stronie redakcyjnej (np. kod kraju w ISBN) lub w innym miejscu w książce. Informacje o wystąpieniu w książce innych siedzib wydawcy podaje się wyłącznie w strefie uwag.

Przykład 402.
Varšava : Harlequin — HarperCollins Polska, © 2015
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej także inne siedziby wydawcy.]
[Strefa identyfikatora: 978-83-276-0347-0]
[Na stronie tytułowej: Amsterdam, Atény, Bombaj, Budapešť, Hamburk, Londýn, Madrid, Milán, New York, Paříž, Rio de Janeiro, Stockholm, Sydney, Tokio, Toronto, Varšava.
[Na stronie redakcyjnej: © For the Czech Republic edition by HarperCollins Polska sp. z o. o., Warszawa 2015. ISBN wyłącznie polski.]

 

5.5.2 Brak miejsca wydania

 

Jeżeli w książce brak miejsca wydania, przyjmuje się następujące rozwiązania:

  • podanie miejsca wydania ustalonego na podstawie źródeł spoza książki
  • podanie przypuszczalnego miejsce wydania ze znakiem zapytania
  • podanie nazwy kraju wydania lub innej jednostki administracyjnej (stanu, prowincji)
  • podanie nazwy przypuszczalnego kraju wydania lub innej jednostki administracyjnej ze znakiem zapytania
  • podanie określenia „miejsce nieznane”, jeżeli nie można ustalić choćby przypuszczalnego miejsca wydania.

Przykład 403.
[Warszawa] : Wydawnictwo MG, 2015
[Strefa uwag: Miejsce wydania na podstawie serwisu e-ISBN.]

Przykład 404.
[Wrocław?] : NAWA — Niezależna Agencja Wydawnicza Solidarności Walczącej, [1988]
[Strefa uwag: Przypuszczalne miejsce wydania na podstawie miejsca wydania innych publikacji wydawcy.]

Przykład 405.
[Wielka Brytania] : Union Press, 1985

Przykład 406.
[Polska?] : [wydawca nieznany], [2016]

Przykład 407.
[Miejsce nieznane] : [wydawca nieznany], [2015]

 

5.5.3 Miejsce dystrybucji


Miejsce dystrybucji podaje się w strefie adresu wydawniczego (strefie publikacji, produkcji, dystrybucji itp.), jeżeli miejsce wydania oraz nazwa wydawcy są nieznane.

Przykład 408.
Warszawa : skład główny w Księgarni E. Wende i Spółka, 1909

Przykład 409.
Szczecin : dystrybucja D. W. Publishing, [1995]

5.6 Nazwa wydawcy

Nazwę wydawcy przejmuje się w formie występującej w źródle danych. Nie skraca się ani nie pomija poszczególnych elementów nazwy wydawcy stanowiących jej integralną część, nawet jeżeli jest to:

  • nazwa miejsca siedziby wydawcy
  • określenie dotyczące stanu prawnego instytucji (S.A., Ltd., spółka z.o.o. itp.)
  • wyrażenie typu: „we współpracy”, „na zlecenie”.

 

Określenia wyrażające inną funkcję niż wydawniczą przejmuje się do opisu w formie, w jakiej występują w źródle danych.

 

Każdą nazwę wydawcy, producenta i/lub dystrybutora poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 410.
W Krakowie : staraniem i nakładem C.K. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1864 (w Drukarni C.K. Uniwersytetu)

Przykład 411.
Kraków : Wydawnictwo Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, 2019

Przykład 412.
Warszawa : G+J Gruner + Jahr Polska Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa, 2000

Przykład 413.
Rzeszów : Wydawnictwo Koraw : przy współpracy z Regionalnym Stowarzyszeniem Pamięci Historycznej „Ślad”, 2015

Przykład 414.
Lubawka : Agencja Fotograficzna Pro-Fot ; Kamienna Góra : na zlecenie Gminy Kamienna Góra, 2012

Przykład 415.
Siedlce : wydanie własne autorki, 1989

Przykład 416.
Kutno : wydanie i opracowanie graficzne i fotografie autor, 2005

Jeżeli w źródle danych znajduje się nazwa wydawcy wyrażona zarówno słownie, jak i w postaci logotypu (w tym sygnetu drukarskiego), do opisu przejmuje się tę pierwszą, pomijając formę ze znaku graficznego.

 

Jeżeli w źródle danych znajduje się tylko logotyp wydawcy a zawartą w nim nazwę można odczytać, przejmuje się ją do opisu.

Przykład 417.
Warszawa : Iskry, 1986
[Na stronie tytułowej: Iskry, na stronie redakcyjnej: Państwowe Wydawnictwo „Iskry” — nazwę wydawcy przejęto do opisu w formie występującej na stronie tytułowej.]

Przykład 418.
Łódź ; Warszawa : SWSPiZ, 2011
[Na stronie tytułowej nazwa wydawcy wyrażona akronimem oraz w logotypie pełna nazwa wydawcy nieuwzględniona w opisie.]

Jeżeli w jednym źródle danych występują różne formy nazwy tego samego wydawcy, do opisu przejmuje się formę najpełniejszą.

Przykład 419.
Warszawa ; Ożarów Mazowiecki : Przedsiębiorstwo Wydawniczo-Handlowe „Arti” Artur Rogala, Mariusz Rogala spółka jawna, 2018
[Na stronie tytułowej brak adresu wydawniczego. Na stronie redakcyjnej nazwa wydawcy występuje dwukrotnie: w copyright: PWH ARTI Artur Rogala, © Mariusz Rogala sp. j. oraz w danych teleadresowych: PRZEDSIĘBIORSTWO WYDAWNICZO-HANDLOWE „ARTI” Artur Rogala, Mariusz Rogala spółka jawna. Do opisu przejęto formę najpełniejszą.]

Dużą literą zapisuje się pierwsze słowo nazwy wydawcy, kolejne wyrazy zgodnie z zasadami ortograficznymi danego języka. W przypadku nazw o ustalonym, nietypowym zapisie dużych i małych liter przejmuje się zapis bez zmian, o ile jest to zapis rozpowszechniony, a nie jednostkowy zabieg typograficzny.

Przykład 420.
Warszawa : Wydawnictwo CM : we współpracy z Klubem „MOrd”, 2016

Przykład 421.
Gdańsk : słowo/obraz terytoria, 2015

W przypadku ciał zbiorowych o strukturze hierarchicznej przejmuje się formę i kolejność elementów nazwy występującą w źródle danych, oddzielając poszczególne człony kropkami, jeśli występują w mianowniku. Jeśli poszczególne człony zostały podane w przypadku zależnym, przejmuje się tę formę bez zmian.

Przykład 422.
Warszawa : Katedra Informatyki Gospodarczej i Analiz Ekonomicznych. Wydział Nauk Ekonomicznych. Uniwersytet Warszawski, 2000
[Nazwa o budowie hierarchicznej, poszczególne człony występujące na stronie tytułowej w mianowniku rozdzielono kropkami.]

Przykład 423.
Bielsko-Biała : Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej. Filia w Bielsku-Białej, 2000

Przykład 424.
Biała Podlaska : Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Zamiejscowy Wydział Wychowania Fizycznego w Białej Podlaskiej, 2008

Przykład 425.
Warszawa : Oficyna Wydawnicza SGH. Szkoła główna Handlowa w Warszawie, 2019

Jeżeli nazwa wydawcy występująca w źródle danych jest fikcyjna, błędna, niepełna lub wymaga wyjaśnienia, przejmuje się ją bez zmian, podając jednocześnie odpowiednią uwagę wyjaśniającą w strefie uwag z właściwym i/lub prawidłowo zapisaną nazwą wydawcy.

Przykład 426.
Ryga : „Pożyteozna Literatura”, [1927] (Ryga : „Obudzenie”)
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej błędna nazwa wydawcy, prawidłowa: Pożyteczna Literatura.]

Nie przejmuje się do strefy adresu wydawniczego nazw wydawców oryginalnych wydań, którzy występują w książce (najczęściej na okładce) wyłącznie w celach marketingowych (m. in. w przypadku wydań komiksów, poradników dla informatyków itp.).

 

AUDIOBOOK

Nie przejmuje się do strefy adresu wydawniczego nazw wydawców książek będących podstawą wydania audiobooka.

 

E-BOOK

Nie przejmuje się do strefy adresu wydawniczego nazw wydawców oryginalnych wydań, którzy występują w dokumencie elektronicznym (najczęściej na opakowaniu czy w dodatku) wyłącznie w celach marketingowych (m. in. w przypadku wydań komiksów, poradników dla informatyków itp.).

 

5.6.1 Oficjalna nazwa wydawcy a imprint


W celu rozróżnienia typów wydawanych przez siebie publikacji jeden wydawca może używać dwóch lub więcej imprintów. Wydawca może samodzielnie stworzyć własne imprinty lub, przejmując całość produkcji wydawniczej innej firmy, nadal używać jej nazwy na nowo opublikowanych książkach. W takiej sytuacji nazwa przejętego wydawnictwa jest używana jako imprint nowego właściciela (np. Wydawnictwo W.A.B. wchodzące od 2012 r. w skład Grupy Wydawniczej Foksal).

 

Nazwę wydawcy przejmuje się ze strony tytułowej zgodnie z odpowiednimi zasadami, bez względu na to, czy jest ona imprintem wydawcy, czy nazwą właściciela imprintu. Jeżeli na stronie tytułowej występuje imprint, a w dalszych źródłach danych w publikacji nazwa właściciela imprintu, nazwy właściciela imprintu nie przejmuje się do opisu.

Przykład 427.
Warszawa : Wydawnictwo Zielona Sowa, 2017
[Na stronie tytułowej nazwa wydawcy.]

Przykład 428.
Warszawa : Grupa Wydawnicza Foksal, 2017
[Na stronie tytułowej nazwa grupy wydawniczej będącej właścicielem kilku imprintów.]

Przykład 429.
Warszawa : Wydawnictwo W.A.B., 2017
[Na stronie tytułowej występuje tylko imprint wydawcy. Nazwa właściciela imprintu: Grupa Wydawnicza Foksal występuje w innej części książki i nie przejęto jej do opisu.]

Przykład 430.
Chicago : Neal-Schumann, an imprint of the American Library Association, 2013
[Na stronie tytułowej imprint powiązany z nazwą właściciela imprintu. Zgodnie z odpowiednimi zasadami, jako nazwę wydawcy przejęto wszystkie elementy.]

Przykład 431.
Wrocław : Książnica, 2018
[Na stronie tytułowej logotyp wydawcy z nazwą Książnica. Na stronie redakcyjnej nazwa wydawcy Publicat S.A. z adresem 61-003 Poznań, ul. Chlebowa 24 oraz Oddział we Wrocławiu z adresem 50-010 Wrocław, ul. Podwale 62, ponadto informacja: Książnica jest znakiem towarowym Publicat S.A. Do opisu jako nazwę wydawcy przejęto imprint ze strony tytułowej, uzupełniając go właściwym dla niego miejscem wydania ze strony redakcyjnej.]

 Jeżeli w tym samym źródle danych występuje zarówno imprint, jak i nazwa właściciela imprintu, do opisu przejmuje się tylko imprint.


Przykład 432.
Ożarów Mazowiecki : Wydawnictwo Olesiejuk, © 2019
[Na stronie tytułowej brak adresu wydawniczego. Na stronie redakcyjnej copyright: © 2019 Firma Księgarska Olesiejuk spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, poniżej informacja: Wydawnictwo Olesiejuk, an imprint of Firma Księgarska Olesiejuk spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, poniżej adres: Firma Księgarska Olesiejuk spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 05-850 Ożarów Mazowiecki ul. Poznańska 91. Jako nazwę wydawcy przejęto tylko imprint. Za miejsce wydania uznano siedzibę właściciela imprintu, ponieważ imprint jest w tym przypadku tylko znakiem towarowym, z którym nie wiąże się oddział firmy z odrębną siedzibą.]

 

AUDIOBOOK


Jeżeli w publikacji występuje zarówno imprint, jak i nazwa właściciela imprintu, do strefy adresu wydawniczego przejmuje się tylko imprint, natomiast nazwę właściciela imprintu podaje się w strefie uwag.


Przykład 433.
[Piaseczno] : Storybox.pl ; [Warszawa] : Audioteka : Wydawnictwo Mag, copyright 2018
[Strefa uwag: Miejsce wydania na podstawie stron internetowych wydawnictw. Na CD także nazwa właściciela imprintu: Heraclon International sp. z o.o.]

5.6.2 Właściciel ISBN


W przypadku książek wydanych na terenie Polski obowiązkowo należy sprawdzić właściciela ISBN z kodem kraju 83 w bazie polskich wydawców w serwisie e-ISBN: https://e-isbn.pl/IsbnWeb/.

 

Jeżeli książce został przydzielony ISBN z puli wydawcy, którego nazwa nie występuje w książce, podaje się ją w nawiasie kwadratowym, dodając w strefie uwag informację o źródle danych.

Przykład 434.
Bydgoszcz : Archikonfraternia Literacka w Warszawie. Dom w Bydgoszczy, 2014
[Strefa identyfikatora: ISBN 978-83-933459-4-6.]
[Strefa uwag: Miejsce wydania i nazwa wydawcy na podstawie serwisu e-ISBN.]

Przykład 435.
Łódź : [Oficyna Wydawnicza Varia] ; Warszawa : Oficyna Wydawnicza Reduta, 2016
[Strefa identyfikatora: ISBN 83-86167-57-2 (Varia).]
[Strefa uwag: Nazwa pierwszego wydawcy na podstawie serwisu e-ISBN.]

Jeżeli w serwisie e-ISBN oficjalna nazwa wydawcy jest odmienna od imprintu wydawcy, do strefy adresu wydawniczego przejmuje się imprint wydawcy.

Przykład 436.
Gdańsk : [Oficynka], 2016
[Strefa identyfikatora: ISBN 978-83-64307-89-8.]
[Strefa uwag: Nazwa wydawcy na podstawie serwisu e-ISBN.]
[Oficjalna nazwa wydawnictwa: OFICYNKA, Jolanta Pawlik-Świetlikowska, imprint: Oficynka. Do opisu przejęto wyłącznie imprint wydawcy.]

 

5.6.3 Więcej niż jeden wydawca


Jeżeli w źródle danych występują nazwy więcej niż jednego wydawcy, przejmuje się je w kolejności wskazanej przez wyróżnienie typograficzne lub w kolejności występowania, gdy takiego wyróżnienia brak.

 

Jeżeli każdy z wydawców jest związany z innym miejscem wydania, nazwy poszczególnych wydawców poprzedza się właściwymi dla nich miejscami wydania.

 

Jeżeli wydawcy są związani z tym samym miejscem wydania, nazwę wspólnego miejsca wydania podaje się tylko raz — przed nazwą pierwszego z wymienianych wydawców.

 

Każdą nazwę wydawcy poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 437.
London : National Gallery Company ; Amsterdam : in association with the Rijksmuseum, 2014

Przykład 438.
Opole : Instytut Śląski ; Katowice : Śląsk, 1975

Przykład 439.
Lubawka : Agencja Fotograficzna Pro-Fot ; Kamienna Góra : na zlecenie Gminy Kamienna Góra, 2012

Przykład 440.
Łódź : [Oficyna Wydawnicza Varia] ; Warszawa : Oficyna Wydawnicza Reduta, 2016
[Strefa uwag: Nazwa pierwszego wydawcy na podstawie serwisu e-ISBN.]

Przykład 441.
Lublin : Lubelski Uniwersytet Trzeciego Wieku : Towarzystwo Wolnej Wszechnicy Polskiej. Oddział w Lublinie, 2015
[Dwóch wydawców ze wspólnym miejscem wydania.]

Przykład 442.
Warszawa : staraniem Środowiska Żołnierzy Batalionu Armii Krajowej „Zaremba-Piorun” : „Adiutor”, 1995

Przykład 443.
Rzeszów : Wydawnictwo Koraw : przy współpracy z Regionalnym Stowarzyszeniem Pamięci Historycznej „Ślad”, 2015

Przykład 444.
Warszawa : Redakcja Wydawnictw Wojskowej Akademii Technicznej : nakładem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych im. Marii Skłodowskiej-Curie, 2015

Przykład 445.
Gdańsk : Instytut Filozofii, Socjologii i Dziennikarstwa Uniwersytetu Gdańskiego ; Nowy Targ : TOC, 2018

Przykład 446.
Ciechanowiec : Muzeum Rolnictwa im. Ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu Instytucja Kultury Województwa Podlaskiego ; Warszawa : Archiwum Główne Akt Dawnych ; Białystok : Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego. Departament Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 2018

 

5.6.4 Nazwa dystrybutora


Nazwę dystrybutora przejmuje się do opisu, jeżeli w źródle danych brak nazwy wydawcy.

 

Jeżeli w źródle danych nazwie dystrybutora towarzyszy określenie wyrażające jego funkcję, przejmuje się je bez zmian. Jeżeli brak takiego określenia, należy w razie potrzeby (np. jeżeli nazwa dystrybutora nie wskazuje na jego funkcję) dodać je w nawiasie kwadratowym.

 

Przy zapisie nazwy dystrybutora stosuje się takie same reguły jak w przypadku nazwy wydawcy.

Przykład 447.
Warszawa : dystrybucja na terenie Polski ZETDEZET, 1995
[W książce brak nazwy wydawcy; występuje jedynie nazwa oraz ISBN dystrybutora.]

Przykład 448.
Lwów : [wydawca nieznany] ; Warszawa : skład główny Gebethner i Wolff, 1936

 

5.6.5 Drukarnia jako wydawca


Jeżeli drukarnia jest odpowiedzialna za cały proces wydawniczo-produkcyjny książki, podaje się jej nazwę w miejsce nazwy wydawcy.

Przykład 449.
Kraków : Wydawnictwo i Drukarnia Tercja, 2015

Przykład 450.
Katowice : Drukarnia Archidiecezjalna, 2016
[Drukarnia Archidiecezjalna występuje na stronie tytułowej w miejscu wydawcy, jest także właścicielem ISBN.]

Przykład 451.
Lwów : nakładem Lwowskiej Drukarni Nowoczesnej, 1935 (Lwów : Lwowska Drukarnia Nowoczesna)

Przykład 452.
Frysztat : drukiem i nakładem Ludowej Drukarni we Frysztacie, 1925

 

AUDIOBOOK

Jeżeli wytwórca jest odpowiedzialny za cały proces wydawniczo-produkcyjny nagrania dźwiękowego, podaje się jego nazwę w miejsce nazwy wydawcy.

 

E-BOOK

Jeżeli sporządzający kopię jest odpowiedzialny za cały proces wydawniczo-produkcyjny dokumentu elektronicznego, podaje się jego nazwę w miejsce nazwy wydawcy.

 

5.6.6 Brak nazwy wydawcy i dystrybutora


Jeżeli w książce brak nazwy wydawcy i nie można jej ustalić na podstawie źródeł spoza książki, przejmuje się do opisu nazwę dystrybutora. Jeżeli jednak nazwa dystrybutora również jest nieznana, w miejsce nazwy wydawcy podaje się określenie „wydawca nieznany” ujęte w nawias kwadratowy.

Przykład 453.
Kraków : [wydawca nieznany], 1977
[W książce brak nazwy wydawcy, dystrybutora i drukarni; nie można ich ustalić na podstawie innych źródeł.]

 

E-BOOK

Jeżeli w publikacji brak nazwy wydawcy i nie można jej ustalić na podstawie źródeł spoza dokumentu elektronicznego, przejmuje się do opisu nazwę dystrybutora albo nazwę sporządzającego kopię, jeśli pełni on także funkcję wydawcy. Jeżeli jednak nazwa dystrybutora oraz nazwa sporządzającego kopię również są nieznane, w miejsce nazwy wydawcy podaje się określenie „wydawca nieznany” ujęte w nawias kwadratowy.

Przykład 454.
[Wrocław] : [wydawca nieznany], [2010]
[W dokumencie elektronicznym brak nazwy wydawcy, dystrybutora i sporządzającego kopię; nie można ich ustalić na podstawie innych źródeł.]

Nazwę sporządzającego kopię, ale niepełniącego funkcji wydawcy podaje się w nawiasie.

5.7 Data wydania

Rok wydania określony liczbowo podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy zapisu występującej w źródle danych: cyfry arabskie, rzymskie, wyrażenie słowne (także chronostych i chronogram), litery alfabetu hebrajskiego, arabskiego, cerkiewnosłowiańskiego itd.

 

Nieliczbowe określenia roku (np. rok tygrysa, ziemnego smoka, drewnianego ptaka, żelaznego konia) przejmuje się bez zmian.

 

Jeżeli w źródle danych występuje data dzienna i/lub miesięczna oraz rok według kalendarza gregoriańskiego, do opisu przejmuje się datę dzienną, miesiąc, rok.

 

Jeżeli wiadomo, że data występująca w źródle danych jest fikcyjna, błędna, niepełna lub wymaga wyjaśnienia, przejmuje się ją bez zmian, podając wyjaśnienie z poprawną datą wydania w strefie uwag.

 

Datę wydania, produkcji i/lub dystrybucji poprzedza się przecinkiem z odstępem po znaku (, ).

Przykład 455.
Warszawa : Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2011

Przykład 456.
V Praze : Karolinum, 1999
[Na stronie tytułowej: MCMXCIX.]

Przykład 457.
[Lublin] : nakładem Bibjoteki Reflektora, druk lipiec 1927 (tłoczono w Lublinie : w Drukarni Sztuka)
[Na stronie tytułowej: druk ukończono w lipcu tysiąc dziewięćset dwudziestego siódmego roku.]

Przykład 458.
Wilno : [wydawca nieznany], 21. decembra 1812

Przykład 459.
Paris : Presses Universitaires de France, janvier 1989

Przykład 460.
Warszawa : Polsko-Amerykańska Fundacja Edukacji i Rozwoju Ekonomicznego PAFERE : QBS-Jan Kubań, luty 2017

Przykład 461.
Poznań : Ars boni et aequi, 1992
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej błędny rok wydania, prawidłowy na podstawie przytoczonych pozycji bibliograficznych: nie przed 1995.]

Przykład 462.
Warszawa : nakładem Redakcji „Głosu”, 1999 (Warszawa : druk F. Csernáka)
[Strefa uwag: Na stronie tytułowej błędny rok wydania, prawidłowy na okładce: 1899.]

 

5.7.1 Data według kalendarza innego niż gregoriański


Rok wydania podany w źródle danych według kalendarza innego niż gregoriański przejmuje się bez zmian, dodając po odstępie odpowiedni rok według kalendarza gregoriańskiego ujęty w nawias kwadratowy.

Przykład 463.
Kraków : Phiracka Oficyna Wydawnicza PHOWA, w Roku Wodnej Owcy [2003]
[Na stronie tytułowej rok wydania według kalendarza tybetańskiego: W Roku Wodnej Owcy.]

Przykład 464.
Kraków ; [wydawca nieznany], 2114 [1987]
[Na stronie tytułowej rok wydania według kalendarza buddyjskiego: 2114.]

Przykład 465.
Farvardin : Zandecic S'y'esi Tebriz, 1331 [1952]
[Na stronie tytułowej rok wydania według kalendarza perskiego: 1331.]

Przykład 466.
Lodz : Widzewska Oficyna Wydawnicza Zora, 5761 [2001]
[Na stronie tytułowej rok wydania według kalendarza żydowskiego: 5761, na stronie redakcyjnej oznaczenie wydania: Revised second English edition 2001. Przeliczenie roku jest jednoznaczne.]

Przykład 467.
[Warszawa] ; podano do druku z polecenia spr∴ i dosk∴ ▭∴ BB∴ PP∴ Zjed∴ pod Wsch∴ Warszawy, 5816 [1816]
[Na stronie tytułowej rok wydania według kalendarza masońskiego: 5816. Słowo loża wyrażone symbolem masońskim. Rozwiązanie zapisu: Podano do druku z polecenia sprawiedliwej i doskonałej Loży Braci Polaków Zjednoczonych pod Wschodem Warszawy.]

Jeżeli początek roku w obu kalendarzach nie jest zbieżny a w źródle danych brak daty dziennej lub miesięcznej pozwalającej na jednoznaczne przeliczenie roku wydania, w nawiasie kwadratowym podaje się oba lata możliwe według kalendarza gregoriańskiego połączone spójnikiem „lub”.

Przykład 468.
Krakau : E. Kiwetz, 5689 [1928 lub 1929]
[Na stronie tytułowej rok wydania według kalendarza żydowskiego, brak daty miesięcznej czy dziennej uniemożliwia jednoznaczne przeliczenie roku na kalendarz gregoriański.]

Przykład 469.
A Besançon : de l'Imprimerie de J. Fr. Daclin, 11 [1803 lub 1804]
[W książce rok wydania według francuskiego kalendarza republikańskiego: onzième année républicaine. Brak daty miesięcznej czy dziennej uniemożliwia jednoznaczne przeliczenie roku na kalendarz gregoriański.]

Rok wyrażony według kalendarza żydowskiego podany w skróconej rachubie należy uzupełnić o ujętą w nawias kwadratowy początkową cyfrę pięć wyrażającą liczbę tysięcy.

Przykład 470.
Varshah : Hotsa'at Avraham Yosef Shtibl, [5]698 [1938]
[Na stronie tytułowej rok wydania według kalendarza żydowskiego w skróconym zapisie: 698, na stronie redakcyjnej copyright dla wydawcy z rokiem 1938. Przeliczenie roku jest jednoznaczne.]

Jeżeli w źródle danych jest podana data miesięczna lub dzienna wraz z rokiem według kalendarza innego niż gregoriański, przejmuje się wszystkie elementy daty w celu poprawnej identyfikacji roku według kalendarza gregoriańskiego.

Przykład 471.
Wilno : [wydawca nieznany], 25. grudnia 1812 [6 stycznia 1813]
[Druk datowany według kalendarza juliańskiego.]

Jeżeli w źródle danych data wydania została określona podwójnie, to znaczy według kalendarza gregoriańskiego i innego niż gregoriański, przejmuje się obie daty, rozdzielając je znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ). Jako pierwszą podaje się datę wyrażoną według kalendarza innego niż gregoriański.

Przykład 472.
Białystok : Muzułmański Związek Religijny w Rzeczypospolitej Polskiej. Najwyższe Kolegium Muzułmańskie, 1439 = 2018
[Na stronie tytułowej rok wydania został podany według kalendarza muzułmańskiego i gregoriańskiego: 1439/2018.]

Przykład 473.
Wrocław ; Białystok : Muzułmański Związek Religijny w Rzeczypospolitej Polskiej. Najwyższe Kolegium Muzułmańskie, 1437/1438 = 2016
[Na stronie tytułowej rok wydania został podany według kalendarza gregoriańskiego i muzułmańskiego: 2016 (1437/1438 według kalendarza muzułmańskiego).]

Przykład 474.
Piła : Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych Effata, 5777 = 2017
[Na stronie tytułowej rok wydania został podany według kalendarza gregoriańskiego i żydowskiego: 2017/5777.]

Przykład 475.
Paris : Dentu, Imprimeur-Libraire, 13 = 1804
[Na stronie tytułowej rok wydania został podany według francuskiego kalendarza republikańskiego i kalendarza gregoriańskiego: An XIII. (1804).]

Przykład 476.
Sanktpeterburg" : Rōssìjskoe Bìblejskoe Obŝestvo, 7327 = 1819
[Na stronie tytułowej rok wydania został podany w języku cerkiewnosłowiańskim według kalendarza bizantyjskiego i kalendarza gregoriańskiego: v" lěto ōt sozdanìâ mìra 7327, ōt voploŝenìâ BOGA SLOVA 1819.]

Jeżeli w źródle danych jest podana data miesięczna lub dzienna wraz z rokiem według kalendarza innego niż gregoriański i gregoriańskiego, przejmuje się wszystkie elementy dat.

Przykład 477.
Varshe : Giṭlin, tamuz [5]686 = lipiec 1926 (Ṿarshe : Br. Leṿin-Epshṭain)
[Na stronie tytułowej występują dwie daty wydania: według kalendarza żydowskiego w skróconej rachubie i według kalendarza gregoriańskiego.]

Przykład 478.
[Tehrân] : Sefârat-e Jomhūrī-ye Mellī-ye Lahestân. Dâʾereh-ye Maṭbūʿât, 31 tīrmâh 1333 = 22 lipca 1954
[Na stronie tytułowej występują dwie daty wydania: według kalendarza irańskiego i kalendarza gregoriańskiego.]

 

5.7.2 Data dystrybucji


Datę dystrybucji podaje się obowiązkowo, jeżeli w źródle danych brak daty wydania.

 

W razie potrzeby przejmuje się do opisu datę dystrybucji odmienną od daty wydania, podając ją za datą wydania, po przecinku i odstępie (, ). Datę dystrybucji zawsze poprzedza się określeniem „dystrybucja”.

Przykład 479.
Radzyń Podlaski : 3J Studio Grafiki i Ilustracji, dystrybucja 2014
[W książce brak daty wydania.]

Przykład 480.
Kraków : [wydawca nieznany], 1939, [dystrybucja 1945] (Kraków : Drukarnia „Powściągliwość i Praca”)
[Strefa uwag: Skład rozpoczęty przed wojną, wykończony i odbity w czasie okupacji niemieckiej. Książka puszczona w obieg w r. 1945.]
[Datę dystrybucji ustalono na podstawie źródeł spoza książki.]

 

5.7.3 Brak daty wydania i dystrybucji


Jeżeli w książce brak daty wydania i daty dystrybucji, w jej miejsce podaje się najpóźniejszą datę związaną z drukiem. Gdy brak daty druku, podaje się najpóźniejszą datę związaną z nadaniem praw autorskich. Datę inną niż data wydania poprzedza się odpowiednim określeniem: „druk”, „copyright” (gdy w źródle danych występuje pełne lub skrócone określenie słowne, lub też słowne w połączeniu z abrewiaturą) lub abrewiaturą „©” (jeśli w źródle danych występuje sama abrewiatura).

 

Jeżeli w książce brak jakiejkolwiek daty związanej z procesem wydawniczym lub prawami autorskimi, obowiązkowo podaje się ustaloną lub przybliżoną datę wydania określoną na podstawie zawartości książki lub źródeł spoza niej, np. na podstawie katalogu wydawniczego, bibliografii, informacji o premierze lub zapowiedzi książki, daty wpływu egzemplarza obowiązkowego, czasu aktywności wydawcy lub autora, daty cenzury lub imprimatur. Tak ustaloną datę wydania ujmuje się (wraz z określeniem towarzyszącym) w nawias kwadratowy.

 

Do zapisu dat przybliżonych stosuje się określenia „ok.”, „przed”, „po”, „nie przed”, „nie po”, „między … a …”.
Jeżeli data jest znana z dokładnością do dziesięciolecia lub stulecia, stosuje się określenie „między … a …”, podając datę początkową i końcową danego dziesięciolecia lub stulecia.

Przykład 481.
Warszawa : Redakcja Wydawnictw Wojskowej Akademii Technicznej, copyright 2015
[W książce brak daty wydania i daty dystrybucji. Jako datę wydania przyjęto datę copyright.]

Przykład 482.
Stockholm : Natur och Kultur, © 2002
[Przejęto najpóźniejszą datę z copyrightu: © Svensk utgåva 1988, 1988, 2002 Bokförlaget Natur och Kultur, Stockholm.]

Przykład 483.
Wrocław : Polskie Towarzystwo Ludoznawcze ; Warszawa : Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, druk 1971
[W książce brak daty wydania i daty dystrybucji. W miejsce daty wydania podano datę druku.]

Przykład 484.
[Warszawa] : [wydawca nieznany], [między 1930 a 1939] (Warszawa : Drukarnia „Siła”)
[Strefa uwag: Rok wydania na podstawie innych pozycji tego autora.]

Przykład 485.
Warszawa : [wydawca nieznany], [2017]
[Strefa uwag: Rok wydania na podstawie daty wpływu egzemplarza obowiązkowego.]

 

AUDIOBOOK

Jeżeli w publikacji brak daty wydania i daty dystrybucji, w jej miejsce podaje się najpóźniejszą z poniższych dat:

  • datę copyright dla fonogramu poprzedzoną abrewiaturą ℗, dużą literą P lub małą literą p (stosownie do zapisu w źródle danych)
  • datę copyright odnoszącą się do całej publikacji poprzedzoną abrewiaturą ©, określeniem słownym „copyright”, formą skróconą „cop.”, dużą literą C lub małą literą c
  • datę wytworzenia nośnika dźwięku, poprzedzając ją określeniem „produkcja”.

 

Jeżeli przy dacie występują oba oznaczenia: copyright dla fonogramu i copyright odnoszące się do wydawcy, należy podać oba, zachowując kolejność występującą w źródle danych.

 

Jeżeli w publikacji występuje data wydania i różna od niej data copyright dla fonogramu, należy podać obie daty, rozdzielając je przecinkiem. W strefie uwag należy podać nazwę właściciela copyrightu dla fonogramu, jeżeli jest ona różna od nazwy wymienionej w adresie wydawniczym.

 

Jeżeli w publikacji poza datą wydania występują inne daty i oznaczenia odnoszące się do całości publikacji lub jej części dźwiękowej, należy te informacje podać w strefie uwag.

 

Jeżeli data copyright nie odnosi się do całości nagrania dźwiękowego, tylko do innej niż dźwiękowa części publikacji, np. artykułu w dodatku tekstowym, przejmuje się tę datę w miejsce daty wydania i podaje w nawiasie kwadratowym.

 

Jeżeli data wytworzenia nie odnosi się do nośnika dźwięku, tylko do innej części publikacji, np. dodatku tekstowego (data druku), przejmuje się tę datę w miejsce daty wydania i podaje w nawiasie kwadratowym.

 

Jeżeli w nagraniu dźwiękowym brak jakiejkolwiek daty związanej z procesem wydawniczym lub prawami autorskimi, obowiązkowo podaje się ustaloną lub przybliżoną datę wydania określoną na podstawie zawartości nagrania dźwiękowego lub źródeł spoza niego, np. na podstawie katalogu wydawniczego, dyskografii, informacji o premierze lub zapowiedzi nagrania dźwiękowego, daty wpływu egzemplarza obowiązkowego, czasu aktywności wydawcy lub wykonawcy itp.

 

Do zapisu dat przybliżonych stosuje się określenia „ok.”, „przed”, „po”, „nie przed”, „nie po”, „między … a …”.

 

Jeżeli data jest znana z dokładnością do dziesięciolecia lub stulecia, stosuje się określenie „między … a …”, podając datę początkową i końcową danego dziesięciolecia lub stulecia.

Przykład 486.
Warszawa : Polskie Radio SA, ℗ © 2014
[W publikacji brak daty wydania i daty dystrybucji. Do opisu przejęto datę copyrightu dla fonogramu i copyrightu występujące w jednym ze źródeł danych.]

Przykład 487.
[Niemcy] : Deutsche Grammophon, [1982]
[Strefa uwag: Miejsce i rok wydania ustalono na podstawie bazy danych Discogs online; na etykiecie dla poszczególnych utworów: ℗ 1968, 1971, 1972, 1977 Polydor International GmbH, Hamburg.]

 

E-BOOK

Jeżeli w dokumencie elektronicznym brak daty wydania i daty dystrybucji, w jej miejsce podaje się najpóźniejszą datę związaną z nadaniem praw autorskich lub datę sporządzenia kopii. Datę inną niż data wydania poprzedza się odpowiednim określeniem: „copyright” (gdy w źródle danych występuje pełne lub skrócone określenie słowne, lub też słowne w połączeniu z abrewiaturą) lub abrewiaturą „©” (jeśli w źródle danych występuje sama abrewiatura) albo „sporządzono”.

 

Jeżeli w dokumencie elektronicznym jest kilka dat copyright związanych z różnymi aspektami jego wytworzenia (np. oddzielne daty copyright dla danych tekstowych, dźwięku, grafiki, dokumentacji), a brak daty publikacji czy dystrybucji odnoszącej się do dokumentu jako całości, należy podać najpóźniejszą datę copyright, niezależnie od tego, że odnosi się ona tylko do jednego aspektu sporządzenia dokumentu elektronicznego. Pozostałe daty copyright odnoszące się do innych aspektów powstania dokumentu elektronicznego można umieścić w strefie uwag.

 

W strefie adresu wydawniczego nie należy podawać dat copyright odrębnych prac zawartych w opisywanym dokumencie elektronicznym; można je umieścić w strefie uwag.

 

Jeżeli w dokumencie elektronicznym brak jakiejkolwiek daty związanej z procesem wydawniczym lub prawami autorskimi, obowiązkowo podaje się ustaloną lub przybliżoną datę wydania określoną na podstawie zawartości dokumentu elektronicznego lub źródeł spoza niego, np. na podstawie katalogu wydawniczego, bibliografii, informacji o premierze lub zapowiedzi, daty wpływu egzemplarza obowiązkowego, czasu aktywności wydawcy lub autora, daty cenzury lub imprimatur itp.

 

Do zapisu dat przybliżonych stosuje się określenia „ok.”, „przed”, „po”, „nie przed”, „nie po”, „między … a …”.
Jeżeli data jest znana z dokładnością do dziesięciolecia lub stulecia, stosuje się określenie „między … a …”, podając datę początkową i końcową danego dziesięciolecia lub stulecia.

Przykład 488.
Dąbrowa Górnicza : Nicolas Games, copyright 2005
[W dokumencie elektronicznym brak daty wydania i daty dystrybucji. Jako datę wydania przyjęto datą copyrightu.]

Przykład 489.
Warszawa : Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, copyright 2011
[Strefa uwag: Data copyright 2009 podana w poszczególnych częściach podręcznika, data copyright 2011 z Info — o programie dla każdej części.]
[Przejęto najpóźniejszą datę z copyrightu.]

Przykład 490.
[Miejsce nieznane] : [wydawca nieznany], [2002]
[Strefa uwag: Data wydania na podstawie właściwości płyty.]

5.8 Miejsce druku i nazwa drukarni

Miejsce druku oraz nazwę drukarni podaje się obowiązkowo, jeżeli jest spełniony jeden z poniższych warunków:

  • nieznane są zarówno miejsce wydania (dystrybucji), jak i nazwa wydawcy (dystrybutora)
  • opis dotyczy książki wydanej na terenie Polski lub polonicum zagranicznego wydanych przed 1945 r.
  • w przypadku książek wydanych po 1945 r. elementy te identyfikują różne wydania książki.

 

Zasady przejmowania danych dotyczących miejsca druku i nazwy drukarni są takie same jak w przypadku miejsca wydania i nazwy wydawcy.

 

Miejsce druku i nazwę drukarni ujmuje się w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku, to znaczy przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym ( () ). Nazwę drukarni poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 491.
[Miejsce nieznane] : [wydawca nieznany], 1947 (Poznań : Drukarnia Wydawnicza)

Przykład 492.
Lwów : nakładem Księgarni Polskiej B. Połonieckiego ; Warszawa : Księgarnia pod Firmą E. Wende i Spółka, 1907 (we Lwowie : odbito czcionkami drukarni „Słowa Polskiego” pod zarządem Józefa Ziembińskiego)

Przykład 493.
Posnania : sumptibus Societatis Drukarnia i Księgarnia św. Wojciecha, 1933 (Katowice : typis Księgarnia i Drukarnia Katolicka Sp. Akc.)

 

AUDIOBOOK

Miejsce wytworzenia oraz nazwę wytwórcy podaje się obowiązkowo, jeżeli nieznane są zarówno miejsce wydania (dystrybucji), jak i nazwa wydawcy (dystrybutora).

 

E-BOOK

Miejsce sporządzenia kopii oraz nazwę sporządzającego kopię podaje się obowiązkowo, jeżeli nieznane są zarówno miejsce wydania (dystrybucji), jak i nazwa wydawcy (dystrybutora).

5.9 Data druku

Datę druku podaje się, jeżeli jest ona odmienna od daty wydania lub dystrybucji.

 

Datę druku razem z miejscem druku i nazwą drukarni ujmuje się w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku, to znaczy przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym ( () ).

 

Datę druku podawaną po nazwie drukarni poprzedza się przecinkiem z odstępem po znaku (, ) a całość informacji dotyczących druku ujmuje w nawias zwykły. Jeżeli nie podaje się miejsca druku ani nazwy drukarni, datę druku poprzedza się określeniem „druk”.

 

Nie stosuje się nawiasu zwykłego, jeżeli data druku jest podawana w miejsce nieznanej daty wydania (dystrybucji).

Przykład 494.
Kraków : W. L. Anczyc, 1901 (Kraków : Drukarnia Udziałowa, 1900)
[Data druku jest odmienna od daty wydania. Książka została wydana przed 1945 r., dlatego podano dodatkowo informacje dotyczące drukarni i jej siedziby.]

Przykład 495.
Felicjanów : Wydawnictwo Kościoła Katolickiego Mariawitów, 1972 (druk 1974)
[Data druku jest odmienna od daty wydania. Nie podano dodatkowych informacji o druku, ponieważ książka była wydana po 1945 r.]

ale:

Przykład 496.
Wrocław : Polskie Towarzystwo Ludoznawcze ; Warszawa : Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, druk 1971
[W książce brak daty wydania i daty dystrybucji. Zgodnie z zasadami dla takiej sytuacji w miejsce daty wydania podano jedyną datę występującą w książce — rok druku.]

 

E-BOOK

Datę sporządzenia kopii podaje się, jeżeli jest ona odmienna od daty wydania lub dystrybucji.

6. Strefa opisu fizycznego

Strefa opisu fizycznego obejmuje:

  • określenie formy książki i/lub objętość
  • oznaczenie ilustracji
  • format
  • dodatek.

 

AUDIOBOOK

  • liczbę nośników
  • określenie nośnika dźwięku
  • czas odtwarzania
  • inne cechy fizyczne
  • format (wymiary nośnika)
  • dodatek.

 

E-BOOK

  • liczbę nośników fizycznych
  • określenie nośnika fizycznego
  • inne cechy fizyczne
  • format (wymiary nośnika)
  • dodatek.

 

Strefę opisu fizycznego stosuje się tylko w odniesieniu do dokumentów elektronicznych o dostępie lokalnym, tzn. posadowionych na nośniku/nośnikach fizycznych. W przypadku dokumentów elektronicznych dostępnych zdalnie strefa opisu fizycznego nie ma zastosowania.

6.1 Znaki umowne

W strefie opisu fizycznego stosuje się następujące znaki umowne:

 

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje objętość podaną po określeniu formy książki
  • obejmuje objętość, inne cechy fizyczne i wymiary dodatku

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza oznaczenie ilustracji
  • poprzedza opis fizyczny dodatku

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza format książki

( + ) odstęp, znak dodawania, odstęp

  • poprzedza każde oznaczenie dodatku

( [] ) odstęp, nawias kwadratowy, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje liczbę stron nieliczbowanych książki i dodatku.

 

AUDIOBOOK

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje czas odtwarzania
  • obejmuje opis fizyczny dodatku

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza dane techniczne nagrania
  • poprzedza opis fizyczny dodatku

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza format (wymiary nośnika)

( + ) odstęp, znak dodawania, odstęp

  • poprzedza każde oznaczenie dodatku

( [] ) odstęp, nawias kwadratowy, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje dane uzupełniające dla nagrań dźwiękowych o cechach fizycznych innych niż powszechnie używane (np. nazwa firmy, typ)
  • obejmuje liczbę stron nieliczbowanych dodatku.

 

E-BOOK

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje formatu zapisu danych na dysku optycznym
  • obejmuje wymiary nośnika fizycznego dokumentu elektronicznego
  • obejmuje objętość, inne cechy fizyczne i wymiary dodatku

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza oznaczenie innych cech fizycznych
  • poprzedza opis fizyczny dodatku

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza format (wymiary nośnika)

( + ) odstęp, znak dodawania, odstęp

  • poprzedza każde oznaczenie dodatku

( [] ) odstęp, nawias kwadratowy, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje liczbę stron nieliczbowanych dodatku.

6.2 Kolejność elementów

Elementy opisu podaje się w następującej kolejności:

  • określenie formy książki i/lub objętość
  • oznaczenie ilustracji
  • format
  • dodatek.

 

AUDIOBOOK

  • liczba nośników
  • określenie nośnika dźwięku
  • czas odtwarzania
  • inne cechy fizyczne
  • format (wymiary nośnika)
  • dodatek.

 

E-BOOK

  • liczba nośników fizycznych
  • określenie nośnika fizycznego
  • inne cechy fizyczne
  • format (wymiary nośnika)
  • dodatek.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

Określenie formy książki (objętość) ; format

 

Objętość ; format

 

Objętość : oznaczenie ilustracji ; format

 

Objętość ; format + dodatek

 

Objętość : oznaczenie ilustracji ; format + dodatek

 

Objętość : oznaczenie ilustracji ; format + dodatek : opis fizyczny dodatku

 

Objętość ; format + dodatek + dodatek

 

Określenie formy książki (objętość) : oznaczenie ilustracji ; format + dodatek (objętość dodatku : inne cechy fizyczne dodatku ; wymiary dodatku)

 

AUDIOBOOK

Liczba i określenie nośnika dźwięku ; format

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) ; format

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) : inne cechy fizyczne ; format

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) ; format + dodatek

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) : inne cechy fizyczne ; format + dodatek

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) : inne cechy fizyczne ; format + dodatek : opis fizyczny dodatku

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) ; format + dodatek + dodatek

 

Liczba i określenie nośnika dźwięku (czas odtwarzania) : inne cechy fizyczne ; format + dodatek (objętość dodatku : inne cechy fizyczne dodatku ; wymiary dodatku)

 

E-BOOK

Liczba i określenie nośnika fizycznego ; format

 

Liczba i określenie nośnika fizycznego ; format + dodatek

 

Liczba i określenie nośnika fizycznego : oznaczenie innych cech fizycznych ; format

 

Liczba i określenie nośnika fizycznego : oznaczenie innych cech fizycznych ; format + dodatek

6.3 Źródła danych

Źródłem danych dla opisu fizycznego jest cała publikacja.

6.4 Język i system pisma

Elementy opisu fizycznego podaje się w języku polskim. Tytuł dodatku podaje się w języku występującym w książce, w razie potrzeby poddaje się go konwersji według zasad szczegółowych dla danego pisma (zobacz Aneks nr 20).


Jeżeli tytuł dodatku występuje w więcej niż jednym języku, podaje się wyłącznie formę w języku dominującym w dodatku. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się tytuł wyróżniony typograficznie lub, jeśli brak wyróżnień typograficznych, pierwszy z tytułów występujących w dodatku.

6.5 Określenie formy książki i/lub objętości

6.5.1 Określenie formy książki

 

Dla książek w formie innej niż kodeks podaje się liczbę jednostek wyrażoną cyframi arabskimi wraz z określeniem formy (np. teka, pudełko, harmonijka, skoroszyt, zwój) i objętością wyrażoną w zeszytach, składkach, stronach, kartach itd. Nie podaje się szczegółowej objętości poszczególnych zeszytów i składek umieszczonych w tece, pudełku lub innym opakowaniu, jeżeli opisuje się je jak książkę jednotomową.

 

Objętość podawaną po określeniu formy książki ujmuje się w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku ( () ), to znaczy przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym.

Przykład 497.
1 teka (25 kart) ; 30 cm

Przykład 498.
1 teka (1 składka, [16] kart złożonych) ; 30 cm

Przykład 499.
1 pudełko (600 kart) ; 19x11x7 cm

Przykład 500.
1 harmonijka ([12] stron) ; 20 cm

Jeżeli pojedyncza karta jest przeznaczona do użytkowania wyłącznie jako złożona, w nawiasie zwykłym podaje się dodatkowo liczbę stron uzyskaną po złożeniu karty.

Przykład 501.
1 karta złożona (8 stron) ; 20 cm

 Jeżeli jest to ważne ze względu na identyfikację książki, jako określenie formy książki podaje się liczbę i typ części zawartych w jednym woluminie.

Przykład 502.
Krzyżacy : powieść historyczna. T. 1-2 / Henryk Sienkiewicz
2 tomy w 1 woluminie (245, [1], 265, [2] strony) ; 18 cm

Przykład 503.
Nad otchłanią : powieść w dwóch tomach / Mieczysława Łuczyńska
2 tomy w 1 woluminie (185 stron) ; 19 cm

 

6.5.2 Ogólne zasady podawania objętości


Objętość książki w formie kodeksu, składającej się z jednego woluminu podaje się w stronach, kartach, łamach zależnie od sposobu liczbowania ciągów w książce. Jeżeli karty są numerowane z obu stron, stosuje się określenie „strony”. Jeżeli karty są numerowane wyłącznie z jednej strony, stosuje się określenie „karty”. Numerację w łamach podaje się, jeżeli na stronie jest więcej niż jeden łam i numerowane są łamy, a nie strony lub karty.

 

Oddaje się sposób numeracji zastosowany w książce: cyfry arabskie, rzymskie, oznaczenie literami (wówczas podaje się pierwszą i ostatnią literę). Numery stron wyrażone słownie lub innymi, niewymienionymi wyżej znakami podaje się cyframi arabskimi. Nazwę jednostki liczbowania podaje się w liczbie i przypadku gramatycznym zgodnym z wartością ostatniego ciągu.

 

Jeżeli karty są zadrukowane z obu stron, ale numerowane tylko z jednej strony, w opisie fizycznym podaje się odpowiednią liczbę kart i wyjaśnienie w strefie uwag.

Przykład 504.
80 stron ; 20 cm

Przykład 505.
80 kart ; 20 cm

Przykład 506.
124 łamy ; 36 cm

Przykład 507.
XX, 404 strony ; 28 cm

Przykład 508.
A-Z, XIX, 215 stron : ilustracje ; 22 cm

Przykład 509.
48 kart ; 20 cm
[Strefa uwag: Karty zadrukowane dwustronnie.]

Jeżeli w obrębie jednego ciągu liczbowego zmienia się rodzaj jednostek liczbowania (np. początkowa numeracja w łamach jest kontynuowana przez numerację w stronach), podaje się osobno oba ciągi, w przypadku drugiego podając numery pierwszej i ostatniej strony (karty, łamu) poprzedzone odpowiednim określeniem pisanym małą literą.

Przykład 510.
320 łamów, strony 321-400 ; 28 cm

Jeżeli sposób liczbowania zmienia się w obrębie ciągu (np. początkowa numeracja rzymska jest kontynuowana cyframi arabskimi), podaje się wyłącznie końcową liczbę.

Przykład 511.
315 stron ; 20 cm
[Książka zawiera liczbowanie: VI, 7-315.]

Jeśli w książce brak liczbowania stron lub kart, podaje się dokładną liczbę zadrukowanych stron lub kart. Liczbę stron lub kart podaje się wówczas cyframi arabskimi ujętymi w nawias kwadratowy.

Przykład 512.
[54] strony ; 28 cm

Przykład 513.
[28] kart ; 28 cm

Dla określenia pełnej objętości książki podaje się także strony nieliczbowane, niewliczone w ciągi numerowane i znajdujące się pomiędzy pierwszą a ostatnią zadrukowaną stroną, z uwzględnieniem reklam, ogłoszeń, stron niezadrukowanych itp. Liczby stron nieliczbowanych ujmuje się w nawiasy kwadratowe i podaje w kolejności ich występowania w książce.

Przykład 514.
VII, [4], 77, [8] stron ; 20 cm

Przykład 515.
26, [2], 26, [2] strony : fotografie ; 21 cm

Jeżeli liczbowanie stron (kart, łamów) stanowi część ciągłego liczbowania większej całości (np. w poszczególnych tomach książki wielotomowej, w nadbitkach), podaje się numery pierwszej i ostatniej strony (karty, łamu), poprzedzając je odpowiednim określeniem pisanym dużą literą.

Przykład 516.
Strony 146-211 ; 20 cm

Przykład 517.
Karty 90-157 ; 14 cm

Przykład 518.
Łamy 27-113 ; 34 cm

Przykład 519.
XV stron, strony 181-372 ; 30 cm

Jeśli książka ma jednocześnie własne liczbowanie i liczbowanie w obrębie całości, w skład której wchodzi, podaje się wyłącznie liczbę stron właściwą dla opisywanej książki. Liczbowanie w obrębie większej całości podaje się w strefie uwag.

Przykład 520.
213 stron ; 24 cm
[Strefa uwag: Numeracja stron także: 457-670.]

Przykład 521.
66 stron : ilustracje ; 24 cm
[Strefa uwag: Nadbitka z: Slavia Occidentalis T. 13 1934. Strony 29-94.]

Jeżeli książka zawiera kilka ciągów liczbowań, podaje się wszystkie ciągi, oddzielając je od siebie przecinkiem i spacją.

Przykład 522.
17, 400, 28, 22, 20 stron ; 30 cm

 

6.5.3 Tablice

 

Liczbę tablic podaje się po przecinku, po informacji o numeracji stron, zgodnie z oznaczeniem w książce. Liczbę stron lub kart nieliczbowanych podaje się cyframi arabskimi ujętymi w nawias kwadratowy.


Jeżeli karty tablic są zadrukowane po obu stronach, a numerowane jednostronnie, do strefy opisu fizycznego przejmuje się liczbowanie z książki i podaje wyjaśnienie w strefie uwag.

Przykład 523.
64 strony, [1] karta tablic złożona : ilustracja ; 20 cm

Przykład 524.
71 stron, 12 stron tablic, 3 karty tablic : ilustracje ; 20 cm

Przykład 525.
480 stron, VIII kart tablic złożonych : ilustracje, mapy ; 24 cm
[Strefa uwag: Karty tablic zadrukowane dwustronnie.]

Przykład 526.
231 stron, 12 kart tablic złożonych : ilustracje ; 24 cm
[Strefa uwag: Większość kart tablic zadrukowana dwustronnie.]

 

6.5.4 Karty złożone


Jeżeli w książce występują karty złożone (z tekstem lub tablice), zaznacza się to w opisie.

Przykład 527.
64 strony, 4 karty złożone ; 20 cm

Przykład 528.
136 stron, [16] kart tablic złożonych ; 20 cm

Przykład 529.
40 stron, 15 stron tablic złożonych ; 23 cm
[Strefa uwag: Karty tablic zadrukowane dwustronnie.]

Jeżeli wszystkie strony (karty, łamy) są liczbowane a niektóre z nich są złożone, po liczbie stron (kart, łamów) podaje się informację o wystąpieniu złożonych kart i ich liczbie.

Przykład 530.
165 stron (w tym 2 karty tablic złożone) ; 20 cm

 

6.5.5 Równoległa numeracja sąsiednich stron


Jeżeli sąsiednie strony są oznaczone tym samym numerem (np. książki z równoległym tekstem w dwóch językach), wymienia się oba ciągi liczbowania i podaje wyjaśnienie w strefie uwag.

Przykład 531.
139, 139 stron ; 20 cm
[Strefa uwag: Równoległa numeracja stron.]

Przykład 532.
[4], III, 19, 19 stron ; 18 cm
[Strefa uwag: Równoległa numeracja stron 1-19.]

Przykład 533.
[14], 100, [3], 794, 794, 795-894 strony : mapy ; 22 cm
[Strefa uwag: Równoległa numeracja stron 1-794.]

 

6.5.6 Numeracja stron w kierunkach przeciwnych


Jeżeli strony w książce są numerowane w przeciwnych kierunkach (np. książki wydane w dwóch językach), podaje się wszystkie ciągi numeracji w kolejności ich występowania, rozpoczynając od strony książki, z której tytuł został przejęty do strefy tytułu i odpowiedzialności.

Przykład 534.
33, 31 stron ; 24 cm
[Strefa uwag: Numeracja stron w kierunkach przeciwnych.]

Przykład 535.
XVIII, 127, 135, XIX stron ; 23 cm
[Strefa uwag: Numeracja stron w kierunkach przeciwnych.]

 

6.5.7 Numeracja stron od prawej do lewej


Informację o numerowaniu stron od prawej do lewej podaje się tylko w przypadku publikacji w językach, dla których taki kierunek tekstu nie jest naturalny. Dla publikacji w języku hebrajskim czy arabskim nie podaje się takiej uwagi (kierunek od prawej do lewej jest naturalny dla tych języków).

Przykład 536.
208, [3] strony ; 20 cm
[Strefa uwag: Numeracja stron od prawej do lewej.]
[Japoński komiks w polskim przekładzie, wydawca zachował oryginalny układ książki.]

 

6.5.8 Błędy w liczbowaniu stron (kart, łamów)


Jeżeli numer ostatniej liczbowanej strony (karty, łamu) ciągu nie przedstawia jego rzeczywistej objętości, przejmuje się błędną wartość z książki, podając za nią poprawny numer ujęty w nawias kwadratowy wraz z poprzedzającym go określeniem „właściwie”. W razie potrzeby podaje się wyjaśnienie w strefie uwag.

Przykład 537.
XIV [właściwie XXIV], 255, [3] strony ; 23 cm

Przykład 538.
[4], LXXXIV, [2], 253 [właściwie 299], [3] strony ; 18 cm
[Strefa uwag: Strona 299 błędnie oznaczona jako 253.]

 

6.5.9 Wydawnictwa aktualizowane


Przy opisie luźnokartkowych wydawnictw aktualizowanych podaje się liczbę skoroszytów i określenie „luźne karty” ujęte w nawias zwykły.

Przykład 539.
1 skoroszyt (luźne karty) ; 28 cm

6.6 Oznaczenie ilustracji

Uwzględnia się informacje o materiale ilustracyjnym występującym w tekście lub na osobnych tablicach.

 

Podaje się w porządku alfabetycznym poszczególne rodzaje ilustracji i ich liczbę (pojedynczą lub mnogą): faksymilia, fotografie, mapy, nuty, plany, portrety, tablice genealogiczne, wykresy.

 

Wyjątek: w opisach literatury pięknej (poza literaturą faktu) i podręczników zaleca się stosowanie wyłącznie terminu „ilustracje” w celu zbiorczego wykazania materiału ilustracyjnego, jeżeli pełni on funkcję wyłącznie dekoracyjną.

 

W opisie nie uwzględnia się ilustracji ze strony tytułowej i powtarzających się na wielu stronach ozdobników, czyli winiet. Za ilustracje nie uważa się tabel, które zawierają dane statystyczne lub tekstowe. Nie zaznacza się, że niektóre lub wszystkie ilustracje są kolorowe.

 

Oznaczenie ilustracji poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 540.
100 stron : fotografie, ilustracje, mapy, tablica genealogiczna, wykresy ; 20 cm

Przykład 541.
[64] strony : ilustracje ; 18 cm
[Opis dotyczy tomiku poezji zawierającego rysunki i fotografie pełniące wyłącznie funkcje dekoracyjne i określone w opisie zbiorczym określeniem ilustracje.]

Przykład 542.
93, [3] strony, [4] karty tablic : ilustracje, nuty ; 28 cm + 1 CD
[Opis dotyczy podręcznika do nauki muzyki, w którym zawarte nuty nie pełnią funkcji dekoracyjnej.]

Informację o dołączonej do książki erracie (luzem lub stanowiącej część książki) podaje się zawsze jako ostatni element innych cech fizycznych, po oznaczeniu ilustracji, jeżeli książka je zawiera.

Przykład 543.
100 stron : ilustracje, mapy, errata ; 20 cm

Przykład 544.
100 stron : errata ; 20 cm

6.7 Liczba nośników i określenie nośnika dźwięku (AUDIOBOOK)

Podaje się liczbę nośników wyrażoną cyframi arabskimi wraz z określeniem rodzaju nośnika dźwięku (np. 1 płyta audio).

 

Stosuje się następujące określenia nośników dźwięku:

  • CD
  • DAT
  • kartridż audio
  • kaseta magnetofonowa
  • płyta audio
  • pocztówka dźwiękowa
  • rolka pianolowa
  • SACD
  • taśma filmowa
  • taśma magnetofonowa
  • wałek fonograficzny.

Przykład 545.
3 płyty audio

Przykład 546.
2 CD

Przykład 547.
1 SACD

Przykład 548.
1 DAT

Dane uzupełniające dla nagrań dźwiękowych o cechach fizycznych innych niż powszechnie używane, podawane po określeniu nośnika dźwięku, ujmuje się w nawias kwadratowy z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku ( [] ), to znaczy przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym.

Przykład 549.
1 kaseta magnetofonowa [Elcaset]

Przykład 550.
1 kartridż audio [RCA Sound Tape Cartridge]

Nie podaje się liczby stron płyty audio i liczby ścieżek kasety lub taśmy magnetofonowej zawierających nagranie. Te dane podaje się w razie potrzeby w strefie uwag.

6.8 Czas odtwarzania (AUDIOBOOK)

Podaje się łączny czas odtwarzania całego nagrania dźwiękowego lub czasy odtwarzania poszczególnych jednostek tworzących nagranie dźwiękowe (poszczególnych nośników dźwięku). Czas odtwarzania przejmuje się z jednego ze źródeł danych, stosując jednostki występujące w tym źródle (godziny, minuty, sekundy). Czas odtwarzania pomija się, jeżeli nie występuje on w żadnym źródle.

 

Czas odtwarzania poszczególnych utworów podaje się w strefie uwag.

 

Czas odtwarzania ujmuje się w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku ( () ), to znaczy przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym. Czasy odtwarzania poszczególnych jednostek (nośników dźwięku) tworzących nagranie dźwiękowe oddziela się przecinkiem.

Przykład 551.
1 CD (57 min 37 s)

Przykład 552.
2 płyty audio (30 min 20 s, 26 min 31 s)
[Dla poszczególnych płyt podano czasy ich odtwarzania.]

Przykład 553.
6 CD (4 godz. 30 min)
[Dla wszystkich płyt podano łączny czas występujący na opakowaniu.]

6.9 Inne cechy fizyczne (AUDIOBOOK)

Uwzględnia się następujące cechy fizyczne z zachowaniem kolejności:

  • sposób zapisu dźwięku na nośniku (np. zapis analogowy, zapis cyfrowy)
  • prędkość odtwarzania (np. 78 obr./min, 19,05 cm/s)
  • szerokość rowka płyty (np. mikrorowek)
  • liczbę ścieżek na taśmie magnetycznej (np. 2 ścieżki)
  • konfigurację kanałów odtwarzania dźwięku (np. stereo)
  • informację o systemie redukcji szumów (np. Dolby C).

 

Cechy standardowe dla określonego nośnika dźwięku (np. prędkość odtwarzania dla CD i kaset magnetofonowych, mikrorowek dla płyt długogrających) pomija się.

 

Cechy fizyczne nagrania poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ). Poszczególne dane oddziela się przecinkiem.

Przykład 554.
2 płyty audio (30 min 20 s, 26 min 31 s) : zapis analogowy, 33 obr./min, kwadro

Przykład 555.
1 CD (74 min 36 s) : zapis cyfrowy, stereo

Przykład 556.
1 kaseta magnetofonowa : zapis analogowy, stereo, Dolby C

6.10 Liczba nośników i określenie nośnika fizycznego (E-BOOK)

Podaje się liczbę i rodzaj nośników fizycznych, na których posadowiony jest opisywany dokument elektroniczny. Liczbę nośników wyraża się cyframi arabskimi, zaś rodzaj nośnika w języku polskim, używając odpowiednich określeń, np.:

  • dyskietka
  • dysk optyczny
  • kaseta magnetyczna
  • zwój magnetyczny.

 

Informacje o poszczególnych nośnikach oddziela się przecinkami.

 

W nawiasie zwykłym podaje się określenie formatu zapisu danych na dysku optycznym, np.:

  • CD-ROM
  • Photo-CD
  • DVD.

Przykład 557.
2 dyski optyczne (CD-ROM) : dźwięk, kolor ; 12 cm

Przykład 558.
1 dysk optyczny (DVD-ROM) : dźwięk, kolor ; 20 cm

Przykład 559.
1 pendrive : dźwięk, kolor + Instrukcja: 12 stron ; 13 cm

Przykład 560.
1 kartridż : dźwięk, kolor ; 12 cm + Instrukcja : 26 stron ; 12 cm

6.11 Inne cechy fizyczne (E-BOOK)

Przy opisywaniu dokumentu, na którym utrwalono zapis dźwięku lub który może wygenerować dźwięk, podaje się określenie „dźwięk”.

 

Przy opisywaniu dokumentu, który może być wyświetlony w dwóch lub więcej kolorach lub z którego można wygenerować dwa kolory lub więcej kolorów, podaje się określenie „kolor”.

 

Nie należy podawać informacji o kolorze w przypadku dokumentów elektronicznych, które są wyświetlane w jednym kolorze (np. czarno-białym czy białym, zielonym lub bursztynowym na ciemnym tle).

 

Wymagania dotyczące wytwarzania dźwięku (np. potrzebne syntetyzatory, moduły wejścia akustycznego) oraz wymagania dotyczące sprzętu i oprogramowania potrzebnego do wyświetlania lub generowania koloru (np. katy graficzne, monitory kolorowe) należy podawać w strefie uwag jako wymagania systemowe.

Przykład 561.
1 dysk optyczny (CD-ROM) : dźwięk, kolor ; 12 cm
[Strefa uwag: Wymagania systemowe: procesor Pentium II 300/32 MB; Windows 95/98/2000/XP; karta graficzna SVGA z 16 MB zgodna z Direct 3D; sterownik DirectX 8.0; czytnik CD-ROM.]

Przykład 562.
1 pendrive : dźwięk, kolor
[Strefa uwag: Wymagania systemowe: procesor Pentium III 1,4 GHz; 1 GB RAM (dla Win XP min. 512 MB); 300 MB wolnego miejsca na dysku; system operacyjny Windows XP/Vista/7; karta graficzna rozdzielczość 1024x768; karta dźwiękowa; port USB; głośniki.]

6.12 Format książki

Podaje się wysokość zewnętrznej oprawy mierzoną równolegle do grzbietu. Przy opisie książek o nietypowych kształtach, których wysokość grzbietu jest mniejsza niż wysokość oprawy i/lub wkładu, podaje się wysokość w najwyższym miejscu oprawy i/lub wkładu.

 

Dwa wymiary podaje się w opisie książek:

  • których wysokość grzbietu jest mniejsza niż szerokość książki
  • których szerokość jest mniejsza niż połowa wysokości
  • kwadratowych
  • o wysokości grzbietu mniejszej niż 10 cm
  • o wysokości grzbietu większej niż 45 cm.

 

Format książki poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

 

Wszystkie wartości po przecinku zaokrągla się w górę do pełnych centymetrów. Warunki podawania dwóch wymiarów rozpatruje się po zaokrągleniu poszczególnych wymiarów. Przy podawaniu dwóch wymiarów liczby łączy się znakiem „x”.

Przykład 563.
156 stron ; 30 cm
[Dokładna wysokość grzbietu książki wynosi 29,2 cm.]

Przykład 564.
127 stron : ilustracje ; 24x16 cm
[Opis dotyczy książki kucharskiej w kształcie ziemniaka, której wysokość grzbietu wynosi 12 cm. W opisie podano wysokość w najwyższym miejscu oprawy.]

Przykład 565.
100 stron ; 12x18 cm
[Wysokość grzbietu jest mniejsza niż szerokość książki — w opisie podano dwa wymiary.]

Przykład 566.
100 stron ; 9x6 cm

Przykład 567.
100 stron ; 46x33 cm

Podaje się wysokość i szerokość pojedynczej luźnej karty, ewentualnie również złożonej, jeżeli w takiej formie została wydana, ale jest przeznaczona do użytkowania po rozłożeniu. W przypadku karty przeznaczonej do użytkowania wyłącznie jako złożona, podaje się jedynie jej wysokość po złożeniu, w opisie objętości uwzględniając liczbę stron uzyskaną po złożeniu.

Przykład 568.
1 karta ; 28x22 cm

Przykład 569.
1 karta złożona ; 77x59 cm, po złożeniu 20x13 cm

Jeżeli książka składająca się z więcej niż jednego elementu znajduje się w pudełku lub innym pojemniku, podaje się trzy wymiary: wysokość, szerokość i głębokość. W razie potrzeby można podać także wymiary poszczególnych elementów (np. kart, zeszytów itp.). Wymiary skoroszytu, teki lub oprawy wsuwanej (etui) podaje się według takich samych zasad jak format książki.

Przykład 570.
1 pudełko (600 kart luzem) ; 19x11x7 cm
[Opis dotyczy pudełka z fiszkami do nauki słówek.]

Przykład 571.
1 pudełko (5 książeczek) : ilustracje ; 12x10x10 cm

 

AUDIOBOOK

Podaje się w zależności od typu nośnika dźwięku:

  • średnicę płyt audio i CD (w cm)
  • średnicę powierzchni nagranej pocztówek dźwiękowych (w cm)
  • wysokość i średnicę wałków fonograficznych (w cm)
  • szerokość taśmy magnetofonowej (w mm).

 

Przy podawaniu dwóch wymiarów liczby łączy się znakiem „x”.

 

Pomija się znormalizowane wymiary: szerokość standardowej taśmy magnetofonowej, szerokość taśmy w kasecie magnetofonowej i w kartridżu.

 

Wymiary całkowitej powierzchni pocztówek dźwiękowych podaje się w strefie uwag. Pomija się wymiary opakowania.

 

Dla nagrań złożonych z różnych nośników dźwięku mających różne wymiary podaje się wymiary wszystkich nośników.

 

Format (wymiary nośnika) nagrania dźwiękowego poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 572.
2 płyty audio (30 min 20 s, 26 min 31 s) : zapis analogowy, 33 obr./min, kwadro ; 30 cm

Przykład 573.
1 CD (74 min 36 s) : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm

Przykład 574.
14 płyt audio : zapis analogowy, 33 obr./min, mono ; 30 cm + 1 płyta audio : zapis analogowy, 45 obr./min, mono ; 17,5 cm

 

E-BOOK

Format (wymiary nośnika) podaje się w centymetrach, zaokrąglając w górę do pełnego centymetra. Bierze się pod uwagę wymiary samego nośnika, nie uwzględniając wymiarów opakowania, np. kieszeni dyskietki lub innego pojemnika. Poszczególne dane należy oddzielać przecinkiem. Wymiary poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

 

Liczba i rodzaj podawanych wymiarów zależy od rodzaju nośnika:

  • w przypadku dyskietek i taśm magnetycznych na szpulach (zwój) należy podawać:
  • średnicę
  • opcjonalnie — szerokość i długość taśmy magnetycznej
  • w przypadku kaset magnetycznych należy podawać:
  • długość i szerokość kasety, jeżeli wielkości te są inne niż standardowe (10x7 cm)
  • szerokość taśmy, jeżeli jest inna niż standardowa (4 mm)
  • w przypadku dokumentów zapakowanych, np. zestawu dyskietek w pojemniku, można podawać wymiary opakowania, stosując określenie „w pojemniku” i podając wymiary pojemnika
  • jeżeli opisywany dokument elektroniczny jest dostępny na nośnikach o różnych wymiarach, należy podać wymiary najmniejszego i największego nośnika oddzielone kreską.

Przykład 575.
1 dysk optyczny (CD-ROM) : kolor ; 8 cm

Przykład 576.
13 dysków optycznych (CD-ROM) : dźwięk, kolor ; 12 cm

Przykład 577.
1 pendrive : dźwięk, kolor ; w pojemniku 21x15x5 cm

6.13 Dodatek

Dla publikacji, która jest rozpowszechniana z opisywaną książką i nie może być użytkowana niezależnie od niej, nie tworzy się osobnego opisu bibliograficznego.

 

W strefie opisu fizycznego jako oznaczenie dodatku podaje się liczbę jednostek oraz nadany samodzielnie wyraz lub wyrażenie zwięźle charakteryzujące dodatek lub tytuł. Nie podaje się tytułów lub części tytułu dodatku, jeżeli są takie same jak tytuł książki.

 

Dla dodatków piśmienniczych, a w razie potrzeby także dla dodatków innego rodzaju, dodaje się skrócony opis fizyczny dodatku. Format dodatku piśmienniczego podaje się wyłącznie, gdy jest odmienny od formatu książki. Nie podaje się wymiarów dodatków o ustandaryzowanych wymiarach takich jak płyty CD, DVD itp.

 

W przypadku dodatków na nośniku audio, wideo lub cyfrowym podaje się wyjaśnienie w strefie uwag dotyczące wykonawców i innych osób występujących w nagraniu dźwiękowym oraz dotyczące zawartości dodatku. Uwagę o zawartości można pominąć np. w opisie publikacji do nauki języków obcych, którym towarzyszą nagrania audio do ćwiczeń i inne typowe materiały.

 

Każde oznaczenie dodatku poprzedza się znakiem dodawania z odstępem po obu stronach znaku ( + ). Objętość, inne cechy fizyczne i wymiary dodatku ujmuje się w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku ( () ), czyli przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym. Opis fizyczny dodatku poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ). Format dodatku poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 578.
35 stron : ilustracje ; 21 cm + 1 teka (15 kart tablic)
[Wyraz charakteryzujący dodatek nadany przez katalogującego.]

Przykład 579.
46 stron ; 21 cm + 1 zabawka + 1 pierścionek
[Wyraz charakteryzujący dodatek nadany przez katalogującego.]

Przykład 580.
100 stron ; 20 cm + Ćwiczenia logopedyczne (32 strony : ilustracje ; 24 cm)
[Dodatek posiada własny tytuł oraz inny format niż książka.]

Przykład 581.
100 stron ; 20 cm + Indexes (32 strony ; 25 cm) + 1 DVD
[Strefa uwag: DVD zawiera skany pamiętnika i notatek Władysława Kotwicza, zdjęcia z ekspedycji i inne materiały źródłowe.]

Przykład 582.
64, 72 strony, 1 karta tablic złożona luzem : ilustracje ; 30 cm + 1 CD + folie do pracy z podręcznikiem
[Strefa uwag: CD zawiera nagrania audio do nauki z podręcznikiem.]

Przykład 583.
331, [1] strona : ilustracje ; 30 cm + 3 CD + 2 CD-ROM-y
[Strefa uwag: CD zawierają nagrania audio do nauki z podręcznikiem a CD-ROM-y materiały pomocnicze służące do przygotowania zajęć.]

Przykład 584.
80 stron : fotografie, ilustracje, wykres ; 24 cm + 1 DVD
[Strefa uwag: DVD zawiera filmy instruktażowe z komentarzem eksperta.]
[Pozycja główna jest przeznaczona do użytkowania wraz z dodatkiem, który zawiera filmy instruktażowe obrazujące zagadnienia opisane w książce.]

Przykład 585.
36 stron : fotografie ; 21 cm + 1 CD-ROM + 1 DVD
[Strefa uwag: CD-ROM zawiera materiały archiwalne dotyczące folkloru muzycznego ze zbiorów Muzeum oraz skan książki: Muzykanty / Franciszek Kotula ; wstęp Józef Burszta ; posłowie Jadwiga Sobieska. Warszawa : Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1979. DVD zawiera zrealizowany w ramach projektu film „Zapisane w terenie…”.]
[CD-ROM i DVD zawierają materiały przeznaczone do użytkowania wyłącznie z opisywaną książką, dlatego opisano je w jednym rekordzie.]

Przykład 586.
262 strony : ilustracje ; 22 cm + 1 CD
[Strefa uwag: CD zawiera pieśni do wierszy Tadeusza Nowaka, recytacje oraz wspomnienia wdowy i przyjaciół poety.]

Jeżeli dodatek piśmienniczy posiada tytuł wyróżniający i/lub własne cechy poza elementami opisu fizycznego (np. oznaczenie odpowiedzialności), w strefie opisu fizycznego podaje się ogólne określenie charakteryzujące dodatek (np. wkładka, dodatek) oraz opis fizyczny. Tytuł dodatku wraz z jego oznaczeniem odpowiedzialności i ewentualnymi innymi elementami podaje się w strefie uwag.

Przykład 587.
167 stron, [1] karta tablic : ilustracje ; 27 cm + dodatek (34, [5] stron) + opaska odblaskowa
[Strefa uwag: Dodatek: Rysunek techniczny : zajęcia techniczne dla klas 4-6 / Lech Łabecki, Marta Łabecka.]

Przykład 588.
100 stron ; 20 cm + dodatek (11 stron ; 19 cm)
[Strefa uwag: Dodatek: Droga do piekła / Michael Pearl ; przekład Laura Bigaj.]

 

AUDIOBOOK

W nagraniach dźwiękowych występują dwa rodzaje dodatków:


1. Dodatki tekstowe ściśle powiązane z nagraniem dźwiękowym, zawierające szczegółowe informacje o zawartości dźwiękowej, teksty o nagranych utworach, kompozytorach, autorach, wykonawcach, teksty utworów wokalnych lub mówionych itp. Dodatki tekstowe mają najczęściej formę bookletu, umieszczonego w opakowaniu nagrania dźwiękowego lub będącego jego integralną częścią (trwale połączone z opakowaniem). Mogą mieć również formę pojedynczej karty lub zestawu kart.


2. Dodatki o różnej postaci fizycznej, zawierające treści luźniej powiązane z nagraniem lub uzupełniające nagranie. Mogą mieć postać książki (np. z tekstem będącym inspiracją dla twórcy nagranych utworów), dysku optycznego (np. z wersją audiowizualną utworów znajdujących się w nagraniu dźwiękowym, z wywiadem przeprowadzonym z wykonawcami utworów), plakatu (np. z wizerunkiem muzyka czy zespołu muzycznego), innego materiału ikonograficznego itp.

 

Dla dodatku, który jest rozpowszechniany z opisywanym nagraniem dźwiękowym i nie może być użytkowany niezależnie od niego, nie tworzy się osobnego opisu bibliograficznego.

 

W strefie opisu fizycznego jako oznaczenie dodatku podaje się liczbę jednostek z określeniem jego postaci fizycznej lub nadany samodzielnie wyraz lub wyrażenie zwięźle charakteryzujące dodatek. Nie podaje się tytułów lub części tytułu dodatku, jeżeli są takie same jak tytuł nagrania dźwiękowego.

 

Dla dodatków tekstowych, a w razie potrzeby także dla dodatków innego rodzaju, dodaje się opis fizyczny dodatku. Nie podaje się wymiarów bookletów i dodatków o ustandaryzowanych wymiarach takich jak CD, DVD itp.

 

W strefie uwag podaje się w uzasadnionych przypadkach informację dotyczącą zawartości dodatku oraz inne dane uznane za ważne.

 

Każde oznaczenie dodatku poprzedza się znakiem dodawania z odstępem po obu stronach znaku ( + ). Objętość, inne cechy fizyczne i wymiary dodatku ujmuje się w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku ( () ), czyli przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym. Opis fizyczny dodatku poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ). Format dodatku poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 589.
1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + 1 booklet
[Standardowe określenie dodatku tekstowego ściśle powiązanego z nagraniem.]

Przykład 590.
1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + 1 plakat

Przykład 591.
1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + 1 DVD
[Strefa uwag: DVD zawiera film dokumentalny o zespole, teledyski, nagrania z koncertów w Lipsku, Lublinie i Radomiu, galerię zdjęć z koncertów z lat 2005-2009.]

Przykład 592.
1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + 10 kart
[Strefa uwag: Na kartach teksty utworów i ilustracje.]

Przykład 593.
1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + dodatek ([28] stron : ilustracje kolorowe ; 20 cm)
[Strefa uwag: Książka zawiera teksty piosenek w języku polskim oraz 20 zabaw edukacyjnych.]
[Książka zawiera materiały ściśle powiązane z CD, dlatego opisano ją w jednym rekordzie.]

Przykład 594.
8 CD (10 godz. 28 min) : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + dodatek (200 stron : ilustracje ; 19 cm)
[Strefa uwag: Dodatek we wspólnym opakowaniu z płytami zawiera tekst o instrumentach Jérôme'a Lejeune'a i ilustracje instrumentów.]

Jeżeli dodatek tekstowy posiada tytuł wyróżniający i/lub własne cechy poza elementami opisu fizycznego (np. oznaczenie odpowiedzialności), w strefie opisu fizycznego podaje się ogólne określenie charakteryzujące dodatek (np. „dodatek”) oraz opis fizyczny. Tytuł dodatku wraz z jego oznaczeniem odpowiedzialności i ewentualnymi innymi elementami podaje się w strefie uwag.

Przykład 595.
1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + 1 Blu-ray + dodatek (41, [3] strony : ilustracje ; 16 cm) + plakat
[Strefa uwag: Tytuł dodatku: Paradise lost. Book 2 / by John Milton.]

 

E-BOOK

Dla publikacji, która jest rozpowszechniana z opisywanym dokumentem elektronicznym i nie może być użytkowana niezależnie od niej, nie tworzy się osobnego opisu bibliograficznego.

 

Przy oznaczaniu dodatku podaje się:

  • wyraz lub wyrażenie pisane małą literą, charakteryzujące dodatek, takie jak:
  • kaseta dźwiękowa
  • dyskietka
  • instrukcja
  • podręcznik
  • przewodnik
  • broszura
  • lub tytuł dodatku
  • liczbę jednostek fizycznych, jeżeli jest ich więcej niż jedna
  • opcjonalnie — krótki opis fizyczny sporządzony zgodnie z zasadami opisu dokumentów danego rodzaju.

 

W przypadku dokumentów elektronicznych dostępnych zdalnie (w opisie których nie stosuje się strefy opisu fizycznego) informację o dodatku należy podawać w strefie uwag.

 

Każde oznaczenie dodatku poprzedza się znakiem dodawania z odstępem po obu stronach znaku ( + ).

 

Liczbę stron dodatku w formie kodeksu (książka, broszura) poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ). Format dodatku w formie kodeksu poprzedza się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

 

Opis fizyczny dodatku ujmuje się w nawias zwykły z odstępem przed pierwszym i po drugim elemencie znaku ( () ), czyli przed nawiasem otwierającym i po nawiasie zamykającym.

Przykład 596.
1 dysk optyczny (DVD) : dźwięk, kolor ; 12 cm + Przewodnik użytkownika

Przykład 597.
1 dysk optyczny (DVD-ROM) : dźwięk, kolor ; 12 cm + Podręcznik : 20 stron ; 19 cm

Przykład 598.
3 dyski optyczne (CD-ROM) : dźwięk, kolor ; 12 cm + ulotka

Przykład 599.
1 dysk optyczny (Blu-ray Disc) : dźwięk, kolor ; 12 cm + instrukcja : 26 stron ; 18 cm

Przykład 600.
1 dysk optyczny (DVD-ROM) : dźwięk, kolor ; 12 cm + 1 CD Audio

Przykład 601.
4 dyski optyczne (CD-ROM) : dźwięk, kolor ; 12 cm + 2 kasety dźwiękowe (16, 23 cm)

Jeżeli dodatek posiada dużo cech odmiennych, takich jak dodatki do tytułu, oznaczenie odpowiedzialności, w strefie opisu fizycznego podaje się ogólne określenie charakteryzujące dodatek oraz opcjonalnie opis fizyczny. Tytuł dodatku wraz z dodatkiem do tytułu i oznaczeniem odpowiedzialności oraz ewentualnymi innymi elementami podaje się w strefie uwag.

Przykład 602.
2 dyski optyczne (CD-ROM) : dźwięk, kolor ; 12 cm + Instrukcja obsługi
[Strefa uwag: Dodatek: Crime cities : instrukcja obsługi. 64 strony : ilustracje ; 12 cm.]

Przykład 603.
1 dysk optyczny (CD-ROM) : dźwięk ; 12 cm + Dyskietka + Broszura
[Strefa uwag: Dodatek: Basic English expressions. Warszawa : Premiere Training Company LTD., 1995. 36 stron ; 13 x 14 cm.]

Przykład 604.
1 dysk optyczny (CD-ROM) : dźwięk, kolor ; 12 cm + Album
[Strefa uwag: Dodatek: Epoka Pana Tadeusza / [redakcja Janusz Pulnar]. 89 stron : ilustracje ; 30 cm. ISBN 83-907563-9-2.]

Przykład 605.
1 dysk optyczny (CD-ROM) : dźwięk, kolor ; 12 cm + Broszura
[Strefa uwag: Dodatek: Historia polskiego mianownictwa anatomicznego / Jerzy Gielecki, Jarosław Wysocki. 15 stron ; 20 cm.]

6.14 Dokument elektroniczny na różnych nośnikach (E-BOOK)

Jeżeli ten sam dokument elektroniczny dostępny jest w różnych formach produktu, np.:

  • na różnych rodzajach nośników (np. dysk optyczny i pendrive)
  • na nośnikach tego samego rodzaju, ale różnej wielkości (np. dyskietka 9 cm i 14 cm)
  • w postaci różnych danych wyjściowych lub formatów wyświetlania (np. dokument o dostępie lokalnym odtwarzany z dysku optycznego lub z dyskietki)
  • w różnych formatach plików (np. PDF, MOBI, EPUB)

dla każdej formy produktu (typu nośnika, formatu pliku itd.) sporządza się odrębny opis, nawet jeśli poszczególne formy produktu są opatrzone tym samym ISBN czy innym identyfikatorem.

6.15 Multimedia interakcyjne/komplet (E-BOOK)

Jeżeli opisywany dokument elektroniczny jest dokumentem multimedialnym posadowionym na dwóch lub więcej nośnikach fizycznych różnego rodzaju traktowanych jako komplet przewidziany do wspólnego użytkowania (np. dysk optyczny z danymi tekstowymi i wideodysk), wówczas należy sporządzić jeden opis bibliograficzny dla dokumentu elektronicznego jako całości. Natomiast dla każdego rodzaju nośnika wchodzącego w skład takiej publikacji należy sporządzić odrębny opis fizyczny w osobnych liniach.

6.16 Dokument elektroniczny o dostępie zdalnym (E-BOOK)

Charakterystykę (rodzaj i wielkość) dokumentu elektronicznego o dostępie zdalnym podaje się w strefie szczegółowego oznaczenia rodzaju i wielkości dokumentu, pomijając strefę opisu fizycznego.

7. Strefa serii i książki wielotomowej

Strefa serii i książki wielotomowej obejmuje:

  • tytuł właściwy serii i/lub książki wielotomowej
  • tytuł równoległy serii i/lub książki wielotomowej
  • dodatki do tytułu serii i/lub książki wielotomowej
  • równoległe dodatki do tytułu serii i/lub książki wielotomowej
  • oznaczenie odpowiedzialności dotyczące serii i/lub książki wielotomowej
  • oznaczenie podserii
  • tytuł podserii
  • ISSN
  • numerację związaną z serią i/lub książką wielotomową.

7.1 Znaki umowne

W strefie serii i książki wielotomowej stosuje się następujące znaki umowne:

 

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • obejmuje zespół elementów dotyczących jednej serii (w tym podserii, jeśli występuje) i/lub książki wielotomowej

( () () ) nawias zwykły, odstęp, nawias zwykły

  • zespoły elementów dotyczących poszczególnych dwóch lub więcej serii (w tym podserii) i/lub książek wielotomowych ujmuje się w odrębne nawiasy zwykłe i oddziela odstępem

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • poprzedza każdy tytuł równoległy
  • poprzedza każdy równoległy dodatek do tytułu, jeśli nie jest podawany po tytule równoległym

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza każdy dodatek do tytułu
  • poprzedza równoległy dodatek do tytułu podawany po tytule równoległym

( / ) odstęp, prawy ukośnik, odstęp

  • poprzedza pierwsze oznaczenie odpowiedzialności

(, ) przecinek, odstęp

  • poprzedza każde kolejne oznaczenie odpowiedzialności tego samego rodzaju
  • poprzedza ISSN serii lub podserii
  • poprzedza tytuł podserii podawany po oznaczeniu podserii

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza każde kolejne oznaczenie odpowiedzialności różnego rodzaju
  • poprzedza numerację w obrębie serii lub podserii

(. ) kropka, odstęp

  • poprzedza oznaczenie podserii podawane po tytule serii
  • poprzedza tytuł podserii podawany po tytule serii (gdy brak oznaczenia podserii).

7.2 Kolejność elementów

Kolejność i obecność elementów w strefie serii i/lub książki wielotomowej zależy od rodzaju elementów występujących w poszczególnych miejscach w książce (w pewnych sytuacjach niektóre elementy można podać tylko w strefie uwag). Podstawowa, wyjściowa kolejność elementów w tej strefie to:

  • tytuł właściwy serii i/lub książki wielotomowej
  • ISSN
  • numeracja związaną z serią i/lub książką wielotomową.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

a. Seria główna

 

(Tytuł serii)

 

(Tytuł serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii, ISSN ; numeracja)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii, ISSN ; numeracja)

 

(Tytuł serii / oznaczenie odpowiedzialności serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii / oznaczenie odpowiedzialności serii, ISSN ; numeracja)

 


b. Podseria

 

(Wyróżniający tytuł podserii)

 

(Wyróżniający tytuł podserii ; numeracja podserii)

 

(Wyróżniający tytuł podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

(Tytuł serii. Niewyróżniający tytuł podserii ; numeracja podserii)

 

(Tytuł serii. Niewyróżniający tytuł podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

(Tytuł serii / oznaczenie odpowiedzialności serii. Niewyróżniający tytuł podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

(Tytuł serii. Oznaczenie podserii, Niewyróżniający tytuł podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 

(Tytuł serii. Oznaczenie sekcji, ISSN sekcji ; numeracja sekcji)

 


c. Elementy równoległe

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii, ISSN ; numeracja)

 

(Tytuł serii ; numeracja = Tytuł równoległy serii ; równoległa numeracja)

 

(Tytuł serii, ISSN ; numeracja = Tytuł równoległy serii ; równoległa numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii : dodatek do tytułu serii)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii : dodatek do tytułu serii : dodatek do tytułu serii)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii = Tytuł równoległy serii : równoległy dodatek do tytułu serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii : dodatek do tytułu serii = równoległy dodatek do tytułu serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii / oznaczenie odpowiedzialności serii ; numeracja)

 

(Tytuł serii = Tytuł równoległy serii / oznaczenie odpowiedzialności serii, ISSN ; numeracja)

 

(Tytuł serii. Niewyróżniający tytuł podserii = Tytuł równoległy serii. Niewyróżniający tytuł równoległy podserii, ISSN podserii ; numeracja podserii)

 


d. Książka wielotomowa

 

(Tytuł książki wielotomowej)

 

(Tytuł książki wielotomowej ; numeracja)

 

(Tytuł książki wielotomowej : dodatek do tytułu)

 

(Tytuł książki wielotomowej : dodatek do tytułu ; numeracja)

 

(Tytuł książki wielotomowej / oznaczenie odpowiedzialności)

 

(Tytuł książki wielotomowej / oznaczenie odpowiedzialności ; numeracja)

 

(Tytuł książki wielotomowej / oznaczenie odpowiedzialności ; oznaczenie odpowiedzialności odmiennego charakteru ; numeracja)

 

(Tytuł książki wielotomowej. Określenie części ; numeracja)

 

(Tytuł książki wielotomowej. Określenie części, Tytuł części / oznaczenie odpowiedzialności ; numeracja)

 

(Tytuł książki wielotomowej = Tytuł równoległy książki wielotomowej)

 

(Tytuł książki wielotomowej = Tytuł równoległy książki wielotomowej ; numeracja)

 

(Tytuł książki wielotomowej : dodatek do tytułu = Tytuł równoległy książki wielotomowej : równoległy dodatek do tytułu)

 

(Tytuł książki wielotomowej : dodatek do tytułu = Tytuł równoległy książki wielotomowej : równoległy dodatek do tytułu ; numeracja)

 

(Tytuł książki wielotomowej : dodatek do tytułu = równoległy dodatek do tytułu ; numeracja)

 


e. Więcej niż jedna seria, seria i książka wielotomowa

 

(Dane pierwszej serii) (Dane drugiej serii)

 

(Dane książki wielotomowej) (Dane serii)

7.3 Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla oznaczenia serii i książki wielotomowej jest strona tytułowa serii lub książki wielotomowej (najczęściej strona sąsiadująca z główną stronę tytułową).

 

Jeżeli w książce nie ma strony tytułowej serii lub książki wielotomowej albo na stronie tytułowej serii lub książki wielotomowej brak niektórych elementów oznaczenia serii lub książki wielotomowej, przejmuje się je z innych miejsc w książce z zachowaniem następującej kolejności źródeł: strona tytułowa, strona przedtytułowa, okładka, pozostałe części książki.

 

Informacje pochodzące spoza książki ujmuje się w nawiasy kwadratowe.

Przykład 606.
([Miasto, Którego Nie Ma])
[Strefa uwag: Tytuł serii na podstawie wykazu tomów serii zamieszczonych w: Szczecin, którego nie ma / Roman Czejarek. — Łódź : Księży Młyn Dom Wydawniczy Michał Koliński, 2016]
[Książka ukazała się bez oznaczenia serii. Opis uzupełniono na podstawie wykazu tomów serii zamieszczonym przez wydawcę w kolejnym tomie.]

 

AUDIOBOOK

Źródłami danych dla oznaczenia serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego są w kolejności:

1. etykieta (para etykiet) na nośniku nagrania lub jej odpowiednik (nadruk, informacja wyryta lub wytłoczona na powierzchni nośnika nagrania)

 

2. źródła towarzyszące nośnikowi nagrania, takie jak opakowanie i jego elementy (koperta płyty, obwoluta kasety, pudełko, okładki opakowania, wkładki opisowe umieszczone w przezroczystym pudełku, etykieta na opakowaniu), o ile są oryginalne

 

3. dodatek tekstowy do nagrania, często w formie bookletu.

 

Informacje pochodzące spoza publikacji ujmuje się w nawiasy kwadratowe.

 

E-BOOK

Podstawowym źródłem danych dla strefy serii i wieloczęściowego dokumentu elektronicznego jest cała publikacja, to znaczy następujące elementy w podanej niżej kolejności:


1. źródła wewnętrzne (zawartość nośnika fizycznego, treść dokumentu dostępnego zdalnie)

a. ekran tytułowy
b. główne menu
c. przedstawienie programu
d. pierwsza wyświetlona informacja
e. krótki tekst, który pojawia się u góry każdego wielostronicowego dokumentu
f. strona domowa
g. inna wyraźnie wyświetlona, identyfikująca informacja


2. źródła zewnętrzne (nośnik fizyczny, opakowanie, dodatki)

a. etykiety na stałe naklejone na nośnik fizyczny lub odbite na nim
b. pojemnik, opakowanie pochodzące od wydawcy, producenta lub dystrybutora
c. dokumentacja lub inny materiał towarzyszący (np. list wydawcy).

 

Informacje pochodzące spoza publikacji ujmuje się w nawias kwadratowy.

7.4 Język i system pisma

Elementy strefy serii i książki wielotomowej zapisuje się w języku i/lub systemie pisma, w którym zostały podane w źródle danych. W razie potrzeby poddaje się je konwersji według zasad szczegółowych dla danego systemu pisma (zobacz Aneks nr 20).

7.5 Pisownia (przejmowanie danych)

W strefie serii i książki wielotomowej:

  • nie stosuje się uwspółcześnionej pisowni
  • nie poprawia się pomyłek, błędów, literówek lub niepoprawnych znaków diakrytycznych
  • nie zapisuje się akcentów wyrazowych ani pochylenia samogłosek
  • znaki interpunkcyjne, typograficzne, symbole i cyfry zapisuje się w formie występującej w źródle danych
  • określenie części zapisuje się małą literą (o ile jest to zgodne z ortografią danego języka) i skraca zgodnie z wykazem skrótów (zobacz Aneks nr 15)
  • numerację zeszytów (tomów, części itp.) podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (np. słowna, cyfry rzymskie), z wyjątkiem przypadków, gdy uzasadnione jest dokładne zachowanie formy występującej w źródle danych (np. gdy numeracja jest wyrażona kombinacją cyfr rzymskich i arabskich)
  • w tytule serii w języku polskim wszystkie wyrazy, oprócz przyimków i spójników oraz takich wyrażeń jak: „imienia”, „pod wezwaniem”, „do spraw”, należy pisać dużą literą. W przypadku innych języków w zapisie tytułu serii stosuje się zasady ortografii właściwe dla danego języka
  • w tytule książki wielotomowej tylko pierwsze słowo zapisuje się dużą literą, pozostałe — zgodnie z ortografią danego języka.

Przykład 607.
(Katalog Polskich Druków Muzycznych 1801-1875 w Bibliotekach Polskich ; 2)
[Tytuł serii.]

Przykład 608.
(Dzieje narodu i państwa polskiego ; III-65)
[Tytuł książki wielotomowej.]

7.6 Tytuł serii i książki wielotomowej

7.6.1 Tytuł właściwy serii i książki wielotomowej


Tytuł właściwy serii i/lub książki wielotomowej przejmuje się w formie, w jakiej występuje w źródle danych, z zachowaniem podanej wyżej kolejności źródeł.

 

Tytuł właściwy serii i/lub książki wielotomowej, jako element początkowy zespołu elementów dotyczących serii i/lub książki wielotomowej, poprzedza się nawiasem zwykłym otwierającym (().

 

Seria

Przykład 609.
(Mity, Obrazy, Symbole)

Przykład 610.
(Wszystko o...)

Przykład 611.
(Słowniki Encyklopedyczne „Książnicy”)

Przykład 612.
(Katalog Polskich Druków Muzycznych 1801-1875 w Bibliotekach Polskich ; 2)

Przykład 613.
(Poètes d'Aujourd'hui, ISSN 0768-2085 ; 195)

Przykład 614.
(Sonderschriften des Vereins für Familienforschung in Ost- und Westpreussen e.V. ; Nr. 96)

 

Książka wielotomowa

Przykład 615.
(Historia muzyki polskiej ; t. 10)

Przykład 616.
(Handbuch der Musikwissenschaft ; 5)

Przykład 617.
(The New Oxford history of music ; vol. 8)

Przykład 618.
(Dzieje narodu i państwa polskiego ; III-65)

Jeżeli w różnych miejscach książki występują wyrażone w tym samym języku i/lub systemie pisma odmienne tytuły tej samej serii lub książki wielotomowej, należy przejąć tytuł podany w podstawowym źródle danych. Jeżeli takiego tytułu brak — tytuł z następnego źródła danych, w podanej wyżej kolejności.


Odmienne tytuły nieprzejęte do strefy serii podaje się w strefie uwag wraz z informacją o umiejscowieniu w książce.

Przykład 619.
(Biblioteka KMDG ; t. 79)
[Strefa uwag: Na stronie redakcyjnej odmienny tytuł serii: Biblioteka Koła Miłośników Dziejów Grudziądza.]

Przykład 620.
(Biblioteka Diecezji Legnickiej, ISSN 1428-6734 ; 59)
[Strefa uwag: Na okładce i grzbiecie akronim serii: BDL.]

Przykład 621.
(Polonika w Riksarkivet Skoklostersamlingen ; t. 3)
[Strefa uwag: Na okładce odmienny tytuł książki wielotomowej: Polonika w zbiorach Archiwum Narodowego Szwecji.]

Jeżeli tytuł serii wyrażony jest jedynie znakiem graficznym, nie podaje się jej nazwy w strefie serii i książki wielotomowej. W strefie uwag podaje się nazwę serii nadaną przez katalogującego lub powszechnie znaną.

Przykład 622.
Tzw. Seria z Gawronem
[Strefa uwag: Seria wyrażona wyłącznie znakiem graficznym — symbolem gawrona.]

Przykład 623.
Tzw. Seria Owocowa
[Strefa uwag: Seria wyrażona wyłącznie znakiem graficznym — symbolem jabłka. Tytuł serii utworzono na podstawie strony internetowej wydawcy.]

Jeżeli tytuł serii jest częściowo wyrażony znakiem graficznym, nazwę serii podaje się w strefie serii i książki wielotomowej, przejmując występujący w tytule znak graficzny. Jeżeli jakiegoś znaku czy symbolu nie można przejąć ze względów technicznych, zastępuje się go opisem lub odpowiednikiem literowym albo słownym ujętym w nawias kwadratowy i w razie potrzeby podaje uwagę wyjaśniającą w strefie uwag.

Przykład 624.
(Seria z *)

Przykład 625.
(Ty + Ja = Serce)
[Strefa uwag: Seria częściowo wyrażona znakiem graficznym — rysunkiem serca.]

W przypadku książek (szczególnie z zakresu literatury pięknej), które nie są wydawane pod wspólnym tytułem jako części książki wielotomowej lub w ramach serii, ale które według informacji od autora i/lub wydawcy mają zgodnie z jego/ich zamierzeniem stanowić cykl, nie podaje się żadnych danych w strefie serii i książki wielotomowej.

 

Informacje o tzw. cyklu bez tytułu podaje się tylko w strefie uwag.

Przykład 626.
Wymarzony dom Ani / Lucy Maud Montgomery
[Strefa uwag: Stanowi część 5. cyklu, część 1. pt.: Ania z Zielonego Wzgórza, część 4. pt.: Ania z Szumiących Topoli.]
[W książce brak tytułu i numeracji, informacja o cyklu i kolejności tytułów pochodzi od katalogującego.]

Przykład 627.
Podróżniczka / Arwen Elys Dayton ; przełożył Janusz Maćczak
[Strefa uwag: Poszukiwaczka ; t. 2.]

Jeżeli wydawca książki nie opatrzył jej tytułem serii, ale szata graficzna oraz wykaz pozycji danej serii (np. w późniejszych tomach) pozwala na identyfikację serii, ustalony tytuł należy podać w nawiasie kwadratowym.

Przykład 628.
([Miasto, Którego Nie Ma])
[Strefa uwag: Tytuł serii na podstawie wykazu tomów serii zamieszczonych w: Szczecin, którego nie ma / Roman Czejarek. Łódź : Księży Młyn Dom Wydawniczy Michał Koliński, 2016]
[Książka ukazała się bez oznaczenia serii. Opis uzupełniono na podstawie wykazu tomów serii zamieszczonego przez wydawcę w kolejnym tomie.]

 

7.6.2 Tytuł równoległy serii i książki wielotomowej


Jeżeli w książce tytuł właściwy serii i/lub książki wielotomowej jest wyrażony w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, za tytuł właściwy uznaje się tytuł w języku głównej części książki. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się:

  • tytuł wyróżniony typograficznie
  • pierwszy z tytułów występujących w podstawowym źródle danych, jeśli brak wyróżnień typograficznych.

 

Pozostałe tytuły występujące w podstawowym źródle danych podaje się jako tytuły równoległe w kolejności wskazanej poprzez wyróżnienie typograficzne lub w kolejności ich występowania, gdy brak takiego wyróżnienia.

 

Za tytuł równoległy uznaje się także odmienny językowo od tytułu właściwego tytuł oryginału serii i/lub książki wielotomowej, jeżeli występuje on w książce w tym charakterze.

 

Tytuł równoległy poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu jego stronach ( = ). Tytuł równoległy podaje się po tytule właściwym.

 

Jeżeli występują równoległe wersje innych elementów strefy serii i książki wielotomowej, dane wyrażone w tym samym języku i/lub systemie pisma należy grupować i całą grupę poprzedzić znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku. Wewnątrz grupy należy stosować znaki umowne odpowiadające poszczególnym elementom.

 

Seria

Przykład 629.
(Prace PTIN ; nr 4 = Studies of PSSI ; no 4)
[Tytuł równoległy serii wraz z równoległym oznaczeniem numeracji serii.]

Przykład 630.
(Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, ISSN 1899-3192 ; nr 100 = Research Papers of Wrocław University of Economics ; no. 100)
[Tytuł równoległy serii wraz z równoległym oznaczeniem numeracji serii.]

Przykład 631.
(Wiara — Kultura — Kino = Faith — Culture — Cinema, ISSN 2543-4071 ; 1)

Przykład 632.
(Studia i Analizy = Studies & Analyses / Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych, ISSN 1506-1701 ; 230)

Przykład 633.
(Zbliżenia. Polsko-Angielska Seria Poetycka Heliodora = Confrontations. A Polish-English Poetic Series of Heliodor ; 1)

Przykład 634.
(Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej. Monografie = Scientific Papers of the Institute of Mining of the Technical University of Wrocław. Monographs, ISSN 0324- 9689 ; 35)

 

Książka wielotomowa

Przykład 635.
(Criminal minds = Zabójcze umysły)

Przykład 636.
(Dragon ball = Smocze kule ; t. 23)

Przykład 637.
(Rougon-Macquartowie : historia naturalna i społeczna rodziny za Drugiego Cesarstwa = Les Rougon Macquart : histoire naturelle et sociale d'une famille sous le Second Empire)

 

7.6.3 Tytuł rodzajowy i tytuł niewyróżniający


Jeżeli tytułem serii jest nazwa rodzajowa (np. Zeszyty Naukowe, Skrypty, Materiały) lub tytuł niewyróżniający (np. Matematyka, Historia, Zoologia), do strefy serii i książki wielotomowej przejmuje się oznaczenie odpowiedzialności dotyczące serii. Wykaz nazw rodzajowych (zobacz Aneks nr 21).

 

Oznaczenie odpowiedzialności serii przejmuje się w formie występującej w źródle danych. Jeżeli oznaczenie odpowiedzialności jest powiązane składniowo z tytułem serii, przejmuje się je do opisu w takiej formie bez zmian. Jeżeli nie jest powiązane składniowo — podaje się je po prawym ukośniku z odstępem po obu stronach znaku ( / ).

 

Jeżeli oznaczenie odpowiedzialności występuje w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego serii. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę występującą jako pierwsza.

Przykład 638.
(Etnografia / Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu ; nr 8)
[Tytuł niewyróżniający — nazwa dziedziny wiedzy.]

Przykład 639.
(Studia i Monografie = Studies and Monographs / Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata ; t. 9)
[Tytuł niewyróżniający — nazwa rodzajowa.]

Przykład 640.
(Zeszyty Instytutu Studiów Zaawansowanych ; 3)
[Nazwa ciała zbiorowego zawarta w tytule serii.]

Oznaczenia odpowiedzialności związanego z serią nie podaje się w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. Wyjątek stanowią dwie sytuacje:

  • więcej niż jedno ciało zbiorowe podejmowało inicjatywę i/lub sprawowało nadzór merytoryczny nad wydaniem książki
  • nazwa ciała zbiorowego odpowiedzialnego za serię różni się od nazwy ciała zbiorowego odpowiedzialnego za opisywaną książkę.

Przykład 641.
(Monografie i Opracowania / Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Szymona Szymonowica w Zamościu ; nr 32)
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Współczesne stosunki transatlantyckie : polsko-ukraińskie dysputy studenckie / redakcja Łukasz Potocki, Vitalii Lebediuk ; Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Szymona Szymonowica w Zamościu, Uniwersytet Narodowy „Akademia Ostrogska” w Ostrogu.]
[Instytucja związana z niewyróżniającym tytułem serii nie jest jedyną instytucją podejmującą inicjatywę i/lub sprawującą nadzór merytoryczny nad wydaniem książki, dlatego została podana w oznaczeniu odpowiedzialności.]

Przykład 642.
(Materiały Informacyjne / Instytut Technologiczno-Przyrodniczy ; 43)
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane melioracji wodnych szczegółowych i ich usytuowanie : zalecenia / Józef Lipiński ; Instytut Technologiczno-Przyrodniczy. Zakład Inżynierii Wodnej i Melioracji.]
[W strefie tytułu i odpowiedzialności odpowiedzialność jest hierarchiczna. W strefie serii odpowiedzialność tylko instytucji nadrzędnej.]

Jeżeli tytułem książki wielotomowej jest tytuł zbiorczy (np. Dzieła zebrane, Wybór pism, Dramaty, Listy), do strefy serii i książki wielotomowej przejmuje się oznaczenie odpowiedzialności.

 

Oznaczenie odpowiedzialności książki wielotomowej przejmuje się w formie występującej w źródle danych. Jeżeli oznaczenie odpowiedzialności jest powiązane składniowo z tytułem książki wielotomowej, przejmuje się je do opisu w takiej formie bez zmian. Jeżeli nie jest powiązane składniowo — podaje się je po prawym ukośniku z odstępem po obu stronach znaku ( / ).

 

Jeżeli oznaczenie odpowiedzialności występuje w więcej niż jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się wyłącznie formę w języku tytułu właściwego książki wielotomowej. Jeżeli nie można zastosować tego kryterium, podaje się formę występującą jako pierwsza.

Przykład 643.
(Dzieła wybrane / Juliusz Słowacki ; pod redakcją Juliana Krzyżanowskiego ; 2)

Przykład 644.
(Dzieła zebrane / Jerzy Kosiński)

Przykład 645.
(The complete works of Geoffrey Chaucer ; 4)
[Oznaczenie odpowiedzialności zawarte w tytule książki wielotomowej.]

Przykład 646.
(Z pism o. Karola Antoniewicza)
[Oznaczenie odpowiedzialności zawarte w tytule książki wielotomowej.]

 

7.6.4 Dodatek do tytułu serii i książki wielotomowej


Dodatek (dodatki) do tytułu serii i/lub książki wielotomowej podaje się po tytule właściwym lub po tytułach równoległych (jeśli występują).

 

Jeżeli w źródle danych występują dwa lub więcej dodatki do tytułu, jako pierwszy podaje się dodatek wyróżniony typograficznie. Jeśli brak takiego wyróżnienia, dodatki do tytułu podaje się w kolejności ich występowania.

 

Pierwszy wyraz dodatku do tytułu zapisuje się małą literą, jeżeli jest to zgodne z zasadami ortograficznymi danego języka.

 

Każdy dodatek do tytułu poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

 

Seria

Przykład 647.
(Salamandra : klub ciekawej książki)

Przykład 648.
(Katolickie ABC : informacje, problemy, zagrożenia ; 3)

Przykład 649.
(Kroki = Schritte : literatura współczesna : Niemcy, Austria, Szwajcaria)

 

Książka wielotomowa

Przykład 650.
(Bezpieczeństwo energetyczne : rynki surowców i energii)

 

7.6.5 Równoległy dodatek do tytułu serii i książki wielotomowej


Jeżeli równoległe dodatki do tytułu serii i/lub książki wielotomowej występują z tytułem równoległym wyrażonym w tym samym języku i/lub systemie pisma, grupuje się je i całą grupę poprzedza znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ). Równoległe dodatki do tytułu podawane po tytule równoległym wyrażonym w tym samym języku i/lub systemie pisma poprzedza się dwukropkiem z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

 

Jeżeli brak tytułów równoległych, wszystkie równoległe dodatki do tytułu podaje się po dodatku (dodatkach) do tytułu serii i/lub książki wielotomowej. W takiej sytuacji każdy równoległy dodatek do tytułu poprzedza się znakiem równości z odstępem po obu stronach znaku ( = ).

 

Seria

Przykład 651.
(Polska Pieśń i Muzyka Ludowa : źródła i materiały = Polish Folk Song and Music : sources and materials ; t. 1)

Przykład 652.
(Disciplina Monastica : studies on medieval monastic life = études sur la vie monastique au Moyen Âge ; 5)

 

Książka wielotomowa

Przykład 653.
(Polska z lotu orła : biblioteka = Poland from eagle's eye view : library)

Przykład 654.
(Re: zero : życie w innym świecie od zera = life in a different world from zero ; ks. 1)

7.7 Podseria / część / sekcja

Jeżeli książka została wydana w podserii o tytule wyróżniającym, w strefie serii i książki wielotomowej podaje się wyłącznie oznaczenie podserii. Dane dotyczące serii głównej podaje się w strefie uwag, stosując znaki umowne właściwe dla strefy serii. Oznaczenie podserii jako element początkowy strefy serii poprzedza się nawiasem zwykłym otwierającym (().

Przykład 655.
(Park Ocalałych)
[Strefa uwag: Seria główna: Biblioteka Centrum Dialogu = Library of the Dialogue Center.]

Jeżeli książka została wydana w podserii o tytule niewyróżniającym, w strefie serii podaje się tytuł serii głównej (z ewentualnym oznaczeniem odpowiedzialności dla serii) a tytuł podserii po kropce z odstępem (. ). Pozostałe dane serii głównej podaje się w strefie uwag.

 

Jeżeli podseria oprócz niewyróżniającego tytułu ma także swoje oznaczenie, podaje się je przed tytułem podserii poprzedzone kropką z odstępem. Tytuł podserii podaje się po oznaczeniu podserii poprzedzony przecinkiem i odstępem (, ).

Przykład 656.
(Harlequin Światowe Życie. Ekstra, ISSN 1899-9212 ; nr 14)
[Strefa uwag: ISSN i numeracja serii głównej: ISSN 1733-9766 ; 601.]

Przykład 657.
(Zeszyty Naukowe / Politechnika Łódzka. Rozprawy Naukowe, ISSN 0137-4834 ; z. 483)
[Strefa uwag: Numeracja serii głównej: nr 1194.]

Przykład 658.
(Studia Societatis Scientiarum Torunensis. Sectio D, Botanica ; vol. 1, nr 1)

Przykład 659.
(Analecta Vaticano-Belgica. 2e série. Section B, Nonciature de Cologne ; 1)

Jeżeli w ramach całości książki wielotomowej dokonano podziału na części, podserie, sekcje, ich oznaczenia podaje się po tytule, ewentualnie po tytułach równoległych i dodatkach do tytułu. Oznaczenie części poprzedza się kropką i odstępem (. ).

 

Oznaczenie części może zawierać numer lub numer wraz określeniem części. Określenia przejmuje się wyłącznie z książki, zapisuje się małą literą (o ile jest to zgodne z ortografią danego języka) i skraca zgodnie z wykazem skrótów (zobacz Aneks nr 15). Numer części podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (słowna, cyfry rzymskie), z wyjątkiem przypadków gdy uzasadnione jest zachowanie formy występującej w źródle danych (np. gdy numeracja jest wyrażona kombinacją cyfr rzymskich i arabskich).

 

Tytuł części zależny od tytułu całości poprzedza się przecinkiem i odstępem (, ), o ile występuje oznaczenie części. Jeżeli brak oznaczenia części, tytuł części poprzedza się kropką i odstępem (. ).

Przykład 660.
(Wybór powieści J. I. Kraszewskiego. Seryja II ; t. 50)

Przykład 661.
(Pisma zebrane. Seria 2, Powieści / Stefan Żeromski ; pod redakcją Zbigniewa Golińskiego ; Instytut Badań Literackich PAN ; 19)

7.8 ISSN

W strefie serii podaje się ISSN, jeżeli występuje w książce.

 

Jeżeli tytuł właściwy serii składa się z tytułu serii głównej i tytułu zależnego podserii, podaje się wyłącznie ISSN podserii. ISSN serii głównej podaje się w strefie uwag.

Przykład 662.
(Prace Instytutu Bibliograficznego, ISSN 0860-2921 ; nr 1)

Przykład 663.
(Omega : współczesna biblioteka naukowa ; 170)
[Książka wydana w 1970 r.]

Przykład 664.
(Harlequin Światowe Życie. Ekstra, ISSN 1899-9212 ; nr 2015, 14)
[Strefa uwag: ISSN i numeracja serii głównej: ISSN 1733-9766 ; 601.]

Przykład 665.
(Monografia / Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Architektura = Monograph / Tadeusz Kościuszko Cracow University of Technology. Architecture)
[Strefa uwag: ISSN i numeracja serii głównej: ISSN 0860-097X ; 549.]

7.9 Numeracja

Do strefy serii przejmuje się numerację w obrębie serii, podserii i/lub całości książki wielotomowej wraz z towarzyszącymi jej określeniami. Numerację podaje się cyframi arabskimi, niezależnie od formy występującej w źródle danych (słownej, cyfr rzymskich), z wyjątkiem przypadków gdy uzasadnione jest dokładne zachowanie formy występującej w źródle danych (np. gdy numeracja jest wyrażona kombinacją cyfr rzymskich i arabskich). Określenia towarzyszące numeracji skraca się według wykazu skrótów określeń towarzyszących numeracji (zobacz Aneks nr 15) i zapisuje się małą literą, chyba że jest to sprzeczne z ortografią danego języka.

 

Jeżeli numeracja składa się z roku i innego numeru, przy czym z początkiem nowego roku numeracja jest wznawiana, jako pierwszy podaje się rok. Jeżeli natomiast numeracja składa się z roku i innego numeru, ale jest ciągła w obrębie całej serii, jako pierwszy podaje się indywidualny numer.

 

Jeżeli numeracja występująca w książce jest błędna, przejmuje się ją do oznaczenia serii bez zmian oraz podaje się wyjaśnienie w strefie uwag.

 

Jeżeli tytuł właściwy serii składa się z tytułu serii głównej i tytułu niewyróżniającego podserii, numerację serii głównej podaje się wyłącznie w strefie uwag.

 

Określenia towarzyszące numeracji serii i książki wielotomowej podaje się po średniku z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

 

Seria

Przykład 666.
(Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, ISSN 0208-6336 ; nr 3511)

Przykład 667.
(Różowa Seria ; 5/VI)

Przykład 668.
(Raport / Instytut Badań Jądrowych ; nr 1463/XXII/C/B)

Przykład 669.
(Raporty IChTJ. Seria B, ISSN 1425-7351 ; 2000, nr 1)
[Numeracja ciągła w obrębie roku.]

Przykład 670.
(Zeszyty Instytutu Zachodniego, ISSN 1641-7917 ; nr 15/2000)
[Numeracja ciągła w obrębie serii.]

Przykład 671.
(Zeszyty Naukowe Politechniki Gdańskiej. Elektryka ; z. 21)
[Strefa uwag: Numeracja serii głównej: nr 132.]

Przykład 672.
(Biblioteczka Syndykatu Emigracyjnego ; z. 7)
[Strefa uwag: Prawidłowa numeracja: z. 9.]
[Błędną numerację przejęto ze strony tytułowej, prawidłową ustalono na podstawie źródeł spoza książki.]

 

Książka wielotomowa

Przykład 673.
(Sämtliche Schriften / Karl Löwith ; Bd. 2)

Przykład 674.
(Wielki leksykon uzbrojenia wrzesień 1939 ; t. 116)

Przykład 675.
(Dzieje narodu i państwa polskiego ; III-65)

 

7.9.1 Oznaczenie chronologiczne


Jeżeli numeracja składa się zarówno z oznaczenia liczbowego i/lub alfabetycznego oraz oznaczenia chronologicznego, przejmuje się je do opisu bez zmian. Daty wydania, dystrybucji lub druku nie traktuje się jako oznaczenia chronologicznego.

Przykład 676.
(Wilcze Tropy ; z. 3, listopad 2013)

 

7.9.2 Równoległe oznaczenie numeracji


Równoległe określenia towarzyszące numeracji przejmuje się, jeżeli towarzyszą im tytuły równoległe serii. Jeżeli w książce występuje zarówno tytuł równoległy serii i/lub podserii, jak też równoległe określenie towarzyszące numeracji, przejmuje się oba bezpośrednio za tytułem właściwym/równoległym, któremu odpowiadają językowo. Jeżeli określenie występuje tylko w jednym języku i/lub systemie pisma, podaje się je za ostatnim tytułem równoległym.

Przykład 677.
(Prace PTIN ; nr 4 = Studies of PSSI ; no 4)

Przykład 678.
(Studia i Monografie / Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata = Studies and Monographs / Polish Institute of World Art Studies ; t. 15)

Przykład 679.
(T'xzulebat'a krebuli ; c. 2 = Collected works / Grigol P'eraje ; vol. 2)

 

7.9.3 Więcej niż jeden system numeracji


Jeżeli seria posiada dwa odrębne systemy numeracji, podaje się je w kolejności występującej w książce, rozdzielając je przecinkiem i odstępem.

Przykład 680.
(Annales Zoologici ; t. 20, nr 11)

 

7.9.4 Nowy ciąg numeracji


Jeżeli dotychczasowy ciąg numerów serii został zastąpiony nowym ciągiem poprzedzonym określeniem typu „nowa seria”, „seria druga” itp. lub ich odpowiednikiem w innym języku, przejmuje się to określenie wraz z nowym ciągiem numeracji, rozdzielając je przecinkiem i odstępem.

Przykład 681.
(Biblioteka Wrocławskiego Oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich ; seria 15, 1)

Przykład 682.
(Costerus : essays in English and American language and literature ; new series, vol. 7)

7.9.5 Opis więcej niż jednego numeru


Przy opisie więcej niż jednej części, tomu, zeszytu itp. serii i/lub książki wielotomowej podaje się pierwszy i ostatni numer oddzielone łącznikiem, jeżeli numery następują kolejno po sobie. Jeżeli numery nie następują kolejno po sobie, wymienia się je wszystkie, rozdzielając przecinkiem i odstępem.

Przykład 683.
(Łacina w Polsce = Latin in Poland : zeszyty naukowe, ISSN 1427-4485 ; z. 3-4)

Przykład 684.
(Podręczniki / Akademia Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu, ISSN 0303-5107 ; nr 31, 39)

7.10 Książka należąca do więcej niż jednej serii

Jeżeli książka wchodzi w skład więcej niż jednej serii, zespoły elementów dotyczących poszczególnych serii należy ujmować w odrębne nawiasy zwykłe i podawać w strefie serii i książki wielotomowej w kolejności alfabetycznej według tytułów serii.

 

Jeżeli książka wchodzi jednocześnie w skład serii oraz stanowi część książki wielotomowej, w pierwszej kolejności podaje się oznaczenie książki wielotomowej.

Przykład 685.
(Biblioteka „LingVariów” ; t. 23) (Z Prac Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego)
[Alfabetyczna kolejność tytułów serii.]

Przykład 686.
(Wielkie gry Bernarda Żbika) (Kryminały Przedwojennej Warszawy ; 40)
[W pierwszej kolejności podaje się tytuł książki wielotomowej.]

8. Strefa uwag

W strefie uwag podaje się:

  • dane należące do innych stref opisu bibliograficznego, których jednak przepisy nie pozwalają włączyć do odpowiedniej strefy lub też nakazują czy pozwalają podać tylko w strefie uwag
  • dane wyjaśniające informacje podane w innych strefach opisu bibliograficznego
  • dodatkowe informacje uznane za ważne.

 

Informacje podane w strefie uwag mogą dotyczyć dowolnego aspektu opisywanej książki.

 

Specyficzny charakter uwag nie pozwala na ich kompletne wyliczenie. Można je kategoryzować według stref opisu bibliograficznego. Oprócz uwag odnoszących się do tych stref można podawać uwagi, które nie wiążą się z żadną strefą opisu bibliograficznego.

8.1 Źródła danych

Informacje służące do sformułowania uwag przejmuje się z książki (np. uwaga o bibliografii, źródle finansowania) lub spoza niej (np. uwaga dotycząca tytułu lub oznaczenia odpowiedzialności, uwaga dotycząca adresu wydawniczego).

8.2 Język i system pisma

Tekst uwagi formułuje się w języku polskim w sposób zwięzły i przejrzysty. Wyjątek stanowią uwagi przejmowane w języku tekstu książki, np.: Dissertatio. Universitas Litteraria Friderica Guilelma Berolinensis, Printed for private circulation.

8.3 Znaki umowne

Strefa uwag nie ma własnych znaków umownych, niemniej:

 

  • w przypadku sformalizowanej uwagi o zawartości opisywanej książki stosuje się znaki umowne używane w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • podając dane serii głównej, stosuje się znaki umowne stosowane w strefie serii i książki wielotomowej.

 

AUDIOBOOK

Oprócz powyższego:

  • podając uwagę o współtwórcach i wykonawcach, stosuje się znaki umowne stosowane w zapisie oznaczenia odpowiedzialności w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności (ta sama funkcja lub różne funkcje).

8.4 Sposób zapisu

W przypadku uwag formułowanych przez katalogującego nie stosuje się skracania wyrazów, z wyjątkiem skrótów przewidzianych do stosowania w opisie bibliograficznym (zobacz Aneks nr 15).

 

Wyrażenia wprowadzające powinny być jednolite. Tekst uwagi należy oddzielać od wyrażenia wprowadzającego dwukropkiem, przy czym nie jest to znak umowny, a zwykły znak interpunkcyjny, z odstępem tylko po znaku (: ).

 

Jeżeli uwaga zawiera odesłanie do innego obiektu bibliograficznego, należy podać dane pozwalające na jego identyfikację.

 

Poszczególne uwagi pisane w ciągłości wiersza oddziela się kropka i odstępem (. ).

8.5 Kolejność uwag

Uwagi podaje się w następującej kolejności:


1. Uwaga o pracach współwydanych


2. Sformalizowana uwaga o zawartości


3. Uwagi dotyczące poszczególnych stref opisu bibliograficznego

a. uwagi dotyczące tytułu
b. uwagi dotyczące oznaczenia odpowiedzialności
c. uwagi dotyczące oznaczenia wydania
d. uwagi dotyczące adresu wydawniczego
e. uwagi dotyczące opisu fizycznego
f. uwagi dotyczące serii i książki wielotomowej
g. inne uwagi
h. uwagi dotyczące identyfikatora i sposobu uzyskania książki


4. Uwaga o pracy dyplomowej i dysertacji


5. Uwaga o bibliografii i indeksie


6. Uwaga o ograniczeniu w rozpowszechnianiu


7. Uwaga o grupie odbiorców


8. Uwaga o wersji oryginalnej


9. Uwaga o innej postaci fizycznej


10. Uwaga o źródle finansowania


11. Uwaga o języku


12. Uwaga o nagrodzie.

 

AUDIOBOOK

Uwagi podaje się w następującej kolejności:


1. Uwaga o utworach współwydanych


2. Sformalizowana uwaga o zawartości


3. Uwagi dotyczące poszczególnych stref opisu bibliograficznego

a. uwagi dotyczące tytułu
b. uwagi dotyczące oznaczenia odpowiedzialności
c. uwagi dotyczące oznaczenia wydania
d. uwagi dotyczące adresu wydawniczego
e. uwagi dotyczące opisu fizycznego
f. uwagi dotyczące serii i wieloczęściowego nagrania dźwiękowego
g. inne uwagi
h. uwagi dotyczące identyfikatora i sposobu uzyskania nagrania dźwiękowego


4. Uwaga o współtwórcach i producentach nagrania dźwiękowego


5. Uwaga o wykonawcach lub uczestnikach nagrania dźwiękowego


6. Uwaga o czasie i miejscu nagrania lub nadania


7. Uwaga o ograniczeniu w rozpowszechnianiu


8. Uwaga o grupie odbiorców


9. Uwaga o podstawie reedycji


10. Uwaga o innej postaci fizycznej


11. Uwaga o źródle finansowania


12. Uwaga o technicznych cechach nagrania dźwiękowego


13. Uwaga o języku utworów wokalnych i/lub słowa mówionego


14. Uwaga o nagrodzie.

 

E-BOOK

Uwagi podaje się w następującej kolejności:


1. Uwaga o wymaganiach systemowych


2. Uwaga o trybie dostępu


3. Uwaga o utworach współwydanych


4. Sformalizowana uwaga o zawartości


5. Uwagi dotyczące poszczególnych stref opisu bibliograficznego


a. uwagi dotyczące tytułu
b. uwagi dotyczące oznaczenia odpowiedzialności
c. uwagi dotyczące oznaczenia wydania
d. uwagi dotyczące rodzaju i wielkości pliku
e. uwagi dotyczące adresu wydawniczego
f. uwagi dotyczące opisu fizycznego
g. uwagi dotyczące serii i wieloczęściowego dokumentu elektronicznego
h. inne uwagi
i. uwagi dotyczące identyfikatora i sposobu uzyskania dokumentu elektronicznego


6. Uwaga o pracy dyplomowej i dysertacji


7. Uwaga o bibliografii i indeksie


8. Uwaga o ograniczeniu w rozpowszechnianiu


9. Uwaga o grupie odbiorców


10. Uwaga o wersji oryginalnej


11. Uwaga o innej postaci fizycznej


12. Uwaga o źródle finansowania


13. Uwaga o języku


14. Uwaga o nagrodzie.

8.6 Uwaga o wymaganiach systemowych (E-BOOK)

Jeśli informacja jest dostępna, w strefie uwag należy określić wymagania systemowe warunkujące możliwość korzystania z dokumentu elektronicznego. Uwagę formułuje się w języku i/lub systemie pisma, w jakim odpowiednie informacje występują w źródle danych oraz poprzedza się wyrażeniem wprowadzającym „Wymagania systemowe:”. Poszczególne określenia wymagań systemowych oddziela się średnikiem i odstępem (; ).

 

W przypadku dokumentów elektronicznych posadowionych na kilku różnych nośnikach fizycznych (np. dysku optycznym i wideodysku) należy sporządzić odrębną uwagę o wymaganiach systemowych dla poszczególnych nośników fizycznych.

 

Uwagę o wymaganiach systemowych należy podawać jako pierwszą w strefie uwag.

 

Elementy uwagi o wymaganiach systemowych należy podawać w następującej kolejności:

  • nazwa, model i/lub numer komputera (numery komputerów)
  • wielkość pamięci
  • nazwa i wersja systemu operacyjnego (systemów operacyjnych)
  • oprogramowanie (w tym języki programowania)
  • urządzenia peryferyjne
  • modyfikacje sprzętu komputerowego.

Przykład 687.
Wymagania systemowe: Komputer IBM PC lub w pełni zgodny; procesor 486 DX2 120 MHz lub szybszy (zalecany Pentium); 16 MB pamięci RAM; system operacyjny Windows 95, 98 lub Windows NT; napęd CD-ROM (minimum 2x); karta graficzna działająca w rozdzielczości 800x600 w 256 kolorach; karta dźwiękowa.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Miliard w rozumie : [multimedialna gra edukacyjna].]

Przykład 688.
Wymagania systemowe: 8MB RAM; Windows'95; drukarka.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Przyjazne testy z komputera : matematyka dla szkoły podstawowej : klasa 5/6/7/8 / [autorzy Agnieszka Kraszewska, Klemens Stróżyński].]

Przykład 689.
Wymagania systemowe: Pentium; 8 MB RAM; Windows 3.x, 95, 98, NT; CD-ROM x 4; grafika 800x600 w 256 kolorach; karta dźwiękowa.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: To speak & to live in America. Cz. 1 : [multimedialny kurs języka angielskiego] / redakcja merytoryczna i konsultacja Tomasz Paszyński ; tłumaczenie Janina Szymańska-Kumaniecka.]

Przykład 690.
Wymagania systemowe: Prozessor Intel Pentium oder höher; 512 MB RAM; Windows XP SP3 (32 bit), XP SP2 (64 bit), Vista SP 1, Windows 7; grafikkarte mit einer Mindestauflösung von 1024x768; Flash Player Version 10.0b oder höher; CD-/DVD-ROM-Laufwerk.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Hallo Anna 3 : Deutsch für Kinder : digitales Lehrbuch / Olga Sverlova.]

Przykład 691.
Wymagania systemowe: XBox 360/XBox LIVE; 7 MB to save game; 256 MB for system updates; HDTV 720p/1080i/1080p; in-game Dolby Digital.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Neverdead.]

Uwaga o wymaganiach systemowych może także zawierać dostępne informacje techniczne o dokumencie elektronicznym, takie jak:

  • obecność lub brak pewnego rodzaju kodów
  • gęstość zapisu
  • parytet (bit parzystości, nieparzystości, kontrola parzystości, nieparzystości)
  • dopuszczalna długość bloków
  • język programowania
  • częstotliwość modulacji
  • rozdzielczość

 

a w przypadku zapisu dźwiękowego i rejestracji audiowizualnej:

  • nazwę handlową lub informację o systemie rejestracji (np. VHS)
  • częstotliwość modulacji
  • rozdzielczość.

8.7 Uwaga o trybie dostępu (E-BOOK)

W przypadku dokumentów elektronicznych o dostępie zdalnym w strefie uwag podaje się informacje o trybie dostępu do dokumentu. Określa się metodę dostępu i adres lokalizacji. Adres zapisuje się w formie występującej w źródle, z uwzględnieniem interpunkcji, pisowni wielkich i małych liter. Informacje dotyczące trybu dostępu poprzedza się wyrażeniem wprowadzającym „Tryb dostępu:”.

 

Uwagę dotyczącą trybu dostępu należy podawać jako drugą, w przypadku braku uwagi dotyczącej wymagań systemowych — jako pierwszą.

Przykład 692.
Tryb dostępu: online
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Sterylizacja : sterylizatory parowe : duże sterylizatory / Polski Komitet Normalizacyjny.]

Przykład 693.
Tryb dostępu: online
[Strefa uwag: Dokument online dostępny w Repozytorium Dokumentów Elektronicznych BN.]
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Upadek Arcymaga / Przemysław Kałaska.]

8.8 Uwaga o pracach współwydanych

W strefie uwag podaje się informacje o pracach współwydanych bez wspólnego tytułu, których tytuły nie są wymienione w podstawowym źródle danych dla strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. W uwadze o pracach współwydanych podaje się tytuły prac, których nie podano w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności ani w uwadze o zawartości.

 

Uwagę rozpoczyna się od odpowiedniego wyrażenia wprowadzającego:

  • „Współwydane z:”
  • „Współwydane z wersją ... :”
  • „Współwydane w kierunku przeciwnym z:”
  • „Współwydane w kierunku przeciwnym z wersją ... :”.

 

Obowiązkowo podaje się tytuł pracy współwydanej (tytuły prac współwydanych). Inne dane bibliograficzne, takie jak: oznaczenie odpowiedzialności, oznaczenie wydania, adres wydawniczy, opis fizyczny, podaje się, jeżeli są odmienne od danych bibliograficznych opisywanej książki jako całości.

 

Jeżeli uwaga o pracach współwydanych zawiera tytuł więcej niż jednej pracy, informacje dotyczące poszczególnych prac wymienia się w kolejności ich występowania w książce. Tytuły prac tego samego autorstwa rozdziela się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ), natomiast prace różnego autorstwa rozdziela się kropką i odstępem po znaku (. ) — analogicznie jak w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności.

Przykład 694.
Współwydane z: Odezwa wydana przez P.P.S z powodu przyjazdu cara do Warszawy
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Dwadzieścia lat walki proletaryatu polskiego. 1, Zabór rosyjski / skreślił Veto.]

Przykład 695.
Współwydane z: Dom z kwiatów ; Brylantowa gitara ; Bożonarodzeniowe wspomnienie
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Śniadanie u Tiffany'ego / Truman Capote ; z angielskiego przełożył Robert Sudół.]

Przykład 696.
Współwydane z wersją angielską: The public opinion research results on the integration of citizens of African countries in Poland
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Badanie opinii publicznej na temat integracji obywateli państw afrykańskich w Polsce / opracowanie Paweł Duński ; tłumaczenie Wojciech Włoch.]

Przykład 697.
Współwydane w kierunku przeciwnym z: Dzień i noc czarownicy
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Babci Brygidy szalona podróż po Krakowie / Dorota Terakowska ; opracowanie graficzne Bohdan Butenko.]

Przykład 698.
Współwydane w kierunku przeciwnym z wersją angielską: Labour law in practice / [English translation Irena Grątkowska]
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Prawo pracy w praktyce / Maria Teresa Romer.]

 

AUDIOBOOK

Jeżeli uwaga o utworach współwydanych zawiera tytuł więcej niż jednego utworu, informacje dotyczące poszczególnych utworów wymienia się w kolejności ich występowania w nagraniu dźwiękowym.

 

E-BOOK

W opisie wieloczęściowych dokumentów elektronicznych dane mogą obejmować: oznaczenie części, jej tytuł i dodatki do tytułu oraz rok wydania.

8.9 Sformalizowana uwaga o zawartości

W strefie uwag podaje się informacje o zawartości lub częściowej zawartości opracowywanej książki. Uwaga zawiera tytuły poszczególnych prac lub ich części wydane pod wspólnym tytułem oraz może zawierać oznaczenie odpowiedzialności i inne informacje towarzyszące.

Przykład 699.
Zawiera: Kalifornia / Manuela Gretkowska. Domino / Piotr Pietucha
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Miłość klasy średniej / Manuela Gretkowska, Piotr Pietucha.]

Przykład 700.
Zawiera: Przeogromny Krokodyl ; Magiczny palec ; Żyrafa, Peliś i ja
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Przeogromny Krokodyl i inne zwierzęta / Roald Dahl ; ilustrował Quentin Blake ; przełożyła Katarzyna Szczepańska-Kowalczuk.]

Przykład 701.
Zawiera: Grudniowa panna młoda / Denise Hunter ; tłumaczenie Joanna Olejarczyk. Styczniowa panna młoda / Deborah Raney ; tłumaczenie Joanna Olejarczyk. Lutowa panna młoda / Betsy St. Amant ; tłumaczenie Anna Rojkowska
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Panny młode : zima : trzy historie / Denise Hunter, Deborah Raney, Betsy St. Amant.]

 

AUDIOBOOK

W strefie uwag podaje się informacje o zawartości lub częściowej zawartości opracowywanego nagrania dźwiękowego. Uwaga zawiera tytuły poszczególnych utworów wydanych pod wspólnym tytułem oraz oznaczenia odpowiedzialności i inne informacje towarzyszące (np. datę powstania utworu podaną po tytule, czas odtwarzania poszczególnych utworów podany przez wydawcę, nazwy wykonawców). W opisie całości wieloczęściowego nagrania dźwiękowego uwaga może zawierać informacje o zawartości poszczególnych części publikacji.

 

Jeżeli wszystkie utwory mają jednakowe oznaczenie odpowiedzialności i występuje ono w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności, w uwadze pomija się je.

 

Informacje przejmuje się z tego źródła w publikacji (etykieta, opakowanie, dodatek tekstowy), w którym dane są najpełniejsze. Nie należy informacji przejętych z jednego źródła uzupełniać informacjami z innego źródła. Dane obejmują tytuł, dodatki do tytułu, tytuły równoległe, oznaczenie odpowiedzialności i czas nagrania poszczególnych utworów.

 

W uwadze o zawartości stosuje się znaki umowne odpowiadające poszczególnym elementom strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. Czas odtwarzania (także w przypadku kilku utworów tego samego autorstwa) podaje się po oznaczeniu odpowiedzialności, ujmując go w nawias zwykły
( () ). Czasy odtwarzania kilku utworów podane w jednym nawiasie oddziela się przecinkiem i odstępem (, ).

 

Minuty i sekundy podaje się za pomocą cyfr arabskich, rozdzielając obie wartości dwukropkiem bez spacji (:). Pomija się cyfrę 0 przed liczbą minut mniejszą niż 10. Liczbę sekund mniejszą niż 10 uzupełnia się na pierwszym miejscu cyfrą 0 (np. 7:04, co oznacza 7 minut i 4 sekundy).

 

W opisie całości wieloczęściowego nagrania dźwiękowego dane mogą obejmować oznaczenie części, tytuł części, dodatki do tytułu części, tytuł równoległy części, oznaczenie odpowiedzialności odnoszące się do części, o ile nie jest ono identyczne z oznaczeniem odpowiedzialności dla całości wieloczęściowego nagrania dźwiękowego.

 

Zapis poszczególnych elementów przejmuje się w formie występującej w publikacji. Nie poprawia się błędów występujących w nagraniu. Błędy komentuje się w osobnej uwadze.

Przykład 702.
Zawiera: Für Elise / Ludwig van Beethoven (3:25). Impromptu in A flat major op. 90 no. 4 / Franz Schubert (7:36). Etude in F minor op. 10 no. 9 ; Etude in C minor op. 10 no. 12 „Revolution” ; Nocturne in F sharp major op. 15 no. 2 ; Fantaisie-impromptu in C sharp minor op. 66 ; Mazurka in D major op. 33 no. 2 ; Valse in D flat major op. 64 no. 1 „Minute” ; Polonaise in A flat major op. 53 „Heroic” / Frederic Chopin (2:0, 2:35, 3:42, 5:30, 2:33, 1:44, 7:08). Intermezzo : Faschingschwank aus Wien ; Widmung : paraphrase by Franz Liszt / Robert Schumann (2:15, 3:38). Sonetto 47 del Petrarca / Franz Liszt (4:58). Rigoletto : paraphrase by Franz Liszt / Giuseppe Verdi (7:07). Capriccio in F sharp minor op. 76 no. 1 ; Intermezzo in B minor op. 117 no. 2 / Johannes Brahms (2:43, 3:37). Notturno op. 54 no. 4 ; Schmetterling (Papillon) op. 43 no. 1 / Edvard Grieg (4:02, 2:12). Prelude in G minor op. 23 no. 5 ; Etude in C major op. 33 no. 2 ; Etude in E flat minor op. 39 no. 5 / Sergey Rachmaninov (4:01, 2:21, 4:42)
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Famous pieces.]
[Strefa uwag: Jerzy Romaniuk, fortepian.]
[Kompozytorzy podani po odpowiednich utworach, czasy odtwarzania poszczególnych utworów — po kompozytorach. Wykonawca wszystkich utworów podany w osobnej uwadze.]

Przykład 703.
Zawiera: Ranny różą (rec. Hanna Skarżanka) ; Zielony pomnik (rec. Jan Świderski) / Wacław Bojarski. xxx : Śniły się szarże... (rec. Zofia Rysiówna) ; O dniach innych (rec. Mariusz Dmochowski) ; Żelazne słupy (rec. Ignacy Gogolewski) ; Rok 44 (rec. Irena Kwiatkowska) / Zdzisław Leon Stroiński. Chopina marsz żałobny (I, II) (rec. Tadeusz Łomnicki) ; Zamiast rozmowy (rec. Mieczysław Voit) ; Do pożegnanej (rec. Andrzej Łapicki) ; Liryk o miłości (rec. Stanisław Jasiukiewicz) ; O niebieskim pachnącym groszku (rec. Halina Mikołajska) / Andrzej Trzebiński. xxx : Ty jesteś moje imię... (rec. Zofia Mrozowska) ; Biała magia (rec. Stanisław Jasiukiewicz) ; Ballada o trzech królach (rec. Tadeusz Łomnicki) ; Pokolenie (rec. Zofia Mrozowska) ; Z głową na karabinie (rec. Halina Mikołajska) ; Warszawa (rec. Hanna Skarżanka) / Krzysztof Kamil Baczyński. Wczorajszemu : fragment (rec. Ignacy Gogolewski) ; Miłość bez jutra (rec. Mariusz Dmochowski) ; Legenda o Homerze (rec. Hanna Skarżanka) ; Temu, który przyjdzie (rec. Andrzej Łapicki) ; Stygmat (rec. Jan Świderski) / Tadeusz Stefan Gajcy
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Odeszli z różą w sercu / wybór utworów i adaptacja Tadeusz Chudy.]
[W uwadze o zawartości audiobooka dodano w nawiasach zwykłych wykonawców poszczególnych utworów. Sporządzenie osobnej uwagi o wykonawcach wymagałoby dopisania do poszczególnych nazw wykonawców tytułów utworów.]

Przykład 704.
Zawiera: Książka dźwiękowa. Cz. 1, Fascynujący las. Przygody skrzata Choinka ; Las — nasz skarbiec przyrody ; Drewno — surowiec wszech czasów.
Książka dźwiękowa. Cz. 2, Z kart historii. Ostatnie dni Adama Loreta ; Tobie, ojczyzno
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Leśne opowieści : książka dźwiękowa.]
[Opis słuchowisk wydanych na dwóch płytach. Tytuł wspólny na opakowaniu recto. Każda z płyt posiada własną numerację i tytuł.]

8.10 Uwagi dotyczące tytułu

8.10.1 Uwaga o źródle tytułu właściwego


W strefie uwag podaje się informacje o źródle tytułu właściwego, jeżeli:

  • w książce występuje strona tytułowa, ale tytuł właściwy został przejęty z innej części książki
  • w książce brak tytułu właściwego i został on przejęty spoza książki
  • w książce brak tytułu właściwego i został on nadany przez katalogującego.

Przykład 705.
Tytuł przejęty z okładki

Przykład 706.
Tytuł przejęty z nagłówka

Przykład 707.
Tytuł przejęty z teki

Przykład 708.
Tytuł według: Estr XIX t. 3 s. 330

Przykład 709.
Tytuł nadany przez katalogującego

 

AUDIOBOOK

W strefie uwag podaje się informacje o źródle tytułu właściwego, jeżeli:

  • tytuł właściwy został przejęty z innego źródła niż etykieta
  • w nagraniu dźwiękowym brak tytułu właściwego i został on przejęty spoza nagrania
  • w nagraniu dźwiękowym brak tytułu właściwego i został on nadany przez katalogującego.

Przykład 710.
Tytuł przejęty z opakowania recto

Przykład 711.
Tytuł przejęty z grzbietu opakowania

Przykład 712.
Tytuł przejęty z bookletu

Przykład 713.
Tytuł według: Syrena Record / Tomasz Lerski. — Warsaw ; New York, [2004] s. 640

Przykład 714.
Tytuł nadany przez katalogującego na podstawie zawartości dźwiękowej

 

E-BOOK

Obowiązkowo podaje się uwagę o źródle tytułu właściwego, niezależnie od tego, czy został on przejęty z katalogowanego dokumentu elektronicznego, czy spoza niego. Uwaga o źródle tytułu właściwego wskazuje, które ze źródeł danych zostało uznane za źródło podstawowe dla strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności. Uwagę podaje się w języku polskim, w sposób sformalizowany.

Przykład 715.
Tytuł z ekranu tytułowego.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Między nami literkami / [teksty wierszy Katarzyna Mróz ; redakcja i opracowanie materiałów edukacyjnych Renata Zając ; ilustracje i opracowanie multimedialne Dawid Polkowski].]

Przykład 716.
Tytuł z głównego menu.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Encyklopedia sportu. [Vol. 1-2] / [redakcja Tomasz Hankiewicz, Szymon Tątała].]

Przykład 717.
Tytuł z ekranu instalacyjnego.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Wielki multimedialny słownik angielsko-polski polsko-angielski PWN — Oxford = English-Polish and Polish-English dictionary / [redaktor naczelny Jadwiga Linde-Usiekniewicz ; koncepcja programu Maciej Krzywda-Pogorzelski].]

Przykład 718.
Tytuł z etykiety na dysku.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Wesoła szkoła sześciolatka / [scenariusz Danuta Kręcisz, Małgorzata Walczak].]

Przykład 719.
Tytuł z opakowania.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: www.weiter_deutsch -1- : [poradnik dla nauczyciela : kurs kontynuacyjny] / Danuta Kin, Adam Krasicki, Monika Ostrowska-Polak.]

 

8.10.2 Inne uwagi dotyczące tytułu


W strefie uwag podaje się następujące uwagi dotyczące tytułu:

  • odmienne tytuły książki występujące poza stroną tytułową
  • dodatki do tytułu spoza strony tytułowej
  • tytuły równoległe spoza strony tytułowej
  • tytuł oryginału
  • tytuł przekładu pośredniego.

Przykład 720.
Tytuł równoległy: De laicis et sacerdotio : questiones ad investigationem theologicam Yves Congar spectantes

Przykład 721.
Tytuł okładkowy: Ciechocinek — Tężnie

Przykład 722.
Tytuł grzbietowy: Workshop proceedings CGW'15

Przykład 723.
Tytuł nagłówkowy: Zasady chowu i wykorzystania trzmieli

Przykład 724.
Tytuł oryginału: Robot building for beginners

Przykład 725.
Przekład pośredni z: Vangelo delle feste : riflessioni sul vangelo domenicale e festivo, tytuł oryginału: Liturgické meditace na nedělní evangelia : liturgický cyklus A, B, C

Przykład 726.
Tytuł oryginału całości: A knight of the Seven Kingdoms. Tytuły oryginałów poszczególnych utworów: The hedge knight, The sworn sword, The mystery knight.

Przykład 727.
Wybór z: Liber historiæ Francorum

Przykład 728.
Przekład pośredni z: Friend of Kafka and other stories

Przykład 729.
Wolny przekład z: Miben bingfa - san shi liu ji
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: 36 forteli : chińska sztuka podstępu, układania planów i skutecznego działania / Piotr Plebaniak ; [przekład z języka chińskiego, adaptacja i opracowanie Piotr Plebaniak ; z wprowadzeniem Andrzeja Sapkowskiego].]

Przykład 730.
Znane także jako: Perfekcyjne morderstwo

Przykład 731.
Tytuł wersji polskiej: Zarządzanie kompetencjami : teoria, badania i praktyka biznesowa.
[Uwagę taką stosuje się dla książek, które ukazały się jednocześnie w wielu wersjach językowych i nie można określić języka oryginału.]

 

AUDIOBOOK

W strefie uwag podaje się następujące uwagi dotyczące tytułu (poprzedzone odpowiednią frazą wprowadzającą):

  • odmienne tytuły nagrania dźwiękowego występujące w pozostałych źródłach
  • dodatki do tytułu przejęte do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności spoza etykiety lub występujące w innych źródłach
  • tytuły równoległe przejęte do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności spoza etykiety lub występujące w innych źródłach
  • tytuł oryginału
  • tytuł przekładu pośredniego.

Przykład 732.
Inny tytuł: Fiddle music from Zakopane

Przykład 733.
Tytuły równoległe: Complete cantatas. vol. 16 = Les cantates. vol. 16
[Tytuł właściwy: Das Kantatenwerk. Folge 16.]

Przykład 734.
Tytuł okładkowy: Music inspired by the greatest themes from James Bond

Przykład 735.
Tytuł grzbietowy: Najpiękniejsze polskie kolędy

Przykład 736.
Na opakowaniu tytuł oryginalny: Székely fonó
[Tytuł na etykiecie podano w języku angielskim: Spinning room.]

Przykład 737.
Tytuł oryginału: Les misérables

Przykład 738.
Tytuł oryginału całości: Diary of a wimpy kid. Tytuł polski całości: Dziennik cwaniaczka. Tytuł oryginału utworu: Cabin fever.

 

E-BOOK

Przykład 739.
Nazwa pliku: DUB.1

Przykład 740.
Tytuł na dodatkowym ekranie tytułowym: Personal finances and other applications

Przykład 741.
Tytuł z etykiety płyty: Journal of the U.S. House of Representatives. Tytuł właściwy: Journal of the House of Representatives of the United States

Przykład 742.
Tytuł z paska tytułu: Antarctic Meteorology Research Center home page

8.11 Uwagi dotyczące oznaczenia odpowiedzialności

W strefie uwag podaje się następujące informacje dotyczące oznaczenia odpowiedzialności:

  • sprostowanie błędnej formy nazwy osoby lub ciała zbiorowego podanych w książce
  • sprostowania i komentarze dotyczące oznaczenia odpowiedzialności (np. błędnie przypisanego, fikcyjnego lub wątpliwego)
  • informacje o oznaczeniu odpowiedzialności nieprzejętym do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności
  • informacje o oznaczeniu odpowiedzialności ustalonym na podstawie źródeł spoza książki.

Przykład 743.
Autor według NUC Pre-1956: Victor Duruy
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Histoire populaire de la France. T. 1.]

Przykład 744.
Autor domniemany według Estr XIX: Emil Murray
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Essai d'un plan de reforme ayant pour objet d'éclairer la Nation Juive en Pologne et de redresser par lá les moeurs.]

Przykład 745.
Wydane pod pseudonimem. Autorzy domniemani według Estr XIX: Fabian Sebastian Chojnacki oraz Hipolit Świejkowski
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Wystawa paryska 1889 roku / [Stach Lubiewa].]

Przykład 746.
Na stronie redakcyjnej nazwy dwóch tłumaczy. Właściwy tłumacz: Maciej Baranowski ustalony na podstawie informacji od wydawcy oraz oficjalnej strony wydawnictwa www.ksiegarnia.pwn.pl
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: JavaScript dla dzieci : programowanie na wesoło / Nick Morgan ; [przekład Maciej Baranowski, Witold Sikorski].]

Przykład 747.
Tobiasz — postać nierzeczywista (duch)
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Sny w Nowej Energii : żyjące historie wielowymiarowego twórcy / Tobiasz w przekazie Geoffrey'a i Lindy Hoppe ; [przekład Katarzyna Uszalewska].]

Przykład 748.
Przekład sfingowany, właściwym autorem jest Krzysztof Puławski
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Martwiątka : oraz dwa tuziny innych, mniej lub bardziej zabawnych wierszyków o umieraniu, ginięciu, obumieraniu, rozpadzie, zawijaniu się, kopaniu w kalendarz, odwalaniu kity, niebycie, nicości, nieistnieniu, a także paru innych sprawach / Keanneth Penn ; ułożył i przetłumaczył Krzysztof Puławski.]

Przykład 749.
Książę — przełożył Czesław Nanke, Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Liwiusza — Krzysztof Żaboklicki
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Książę ; Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Liwiusza / Niccolò Machiavelli ; wstępem opatrzył Krzysztof Teodor Toeplitz.]
[Dwie prace jednego autora współwydane bez wspólnego tytułu. Ponieważ każda z prac została przełożona przez innego tłumacza, nie ma możliwości podania informacji o tłumaczach w strefie tytułu i oznaczenia odpowiedzialności.]

 

AUDIOBOOK

W strefie uwag podaje się następujące informacje dotyczące oznaczenia odpowiedzialności:

  • informacje o oznaczeniu odpowiedzialności przejętym spoza etykiety lub z innego źródła niż źródło tytułu właściwego
  • informacje o oznaczeniu odpowiedzialności ustalonym na podstawie źródeł spoza nagrania dźwiękowego
  • sprostowania i komentarze dotyczące oznaczenia odpowiedzialności (np. błędnie przypisanego, fikcyjnego lub wątpliwego)
  • sprostowanie błędnej formy nazwy osoby lub ciała zbiorowego podanych w publikacji
  • informacje o oznaczeniu odpowiedzialności nieprzejętym do strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności lub wyjaśniające funkcję osób i ciał zbiorowych podanych w oznaczeniu odpowiedzialności.

Przykład 750.
Nazwa autora ustalona na podstawie wersji drukowanej
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Dwa koniki i inne wierszyki / [Beata Ewa Komarnicka].]

Przykład 751.
Nazwa tłumacza ustalona na podstawie edycji książkowej: Warszawa : Drageus Publishing House, 2016
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: De oppresso liber / Evan Currie ; [tłumaczenie Justyn Łyżwa].]

Przykład 752.
Wybór wierszy Krzysztof Kolberger ; opracowanie kolęd Czesław Grabowski
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Przy wigilijnym stole : najpiękniejsze kolędy polskie.]

Przykład 753.
Adaptacja i reżyseria Ewa Szymańska ; muzyka Andrzej Gmitrzuk
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Przygody Sindbada Żeglarza. Cz. 1-3 / Bolesław Leśmian.]

8.12 Uwagi dotyczące oznaczenia wydania

W strefie uwag podaje się następujące informacje dotyczące oznaczenia wydania:

  • informacje o zmianach zaistniałych w tytule lub w oznaczeniu odpowiedzialności względem poprzedniego wydania
  • informacje dotyczące historii powstania danego wydania i podstawy edycji
  • oznaczenie wydania, które nie odnosi się do opisywanej książki, ale do wydania oryginalnego
  • prawidłowe oznaczenie wydania, jeżeli w strefie oznaczenia wydania podano błędne oznaczenie przejęte z opisywanej książki
  • informacje o oznaczeniu wydania ustalonym na podstawie źródeł spoza książki
  • oznaczenia wydania prac współwydanych bez wspólnego tytułu, gdy każda z nich ma własne oznaczenie wydania
  • inne informacje związane z danym wydaniem.

Przykład 754.
Autorzy wydania 1.: Warren D. Stallings, Sarah E. Hutchinson, Stacey C. Sawyer
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Computers : the user perspective / Sarah E. Hutchinson, Stacey C. Sawyer. — 2nd edition.]

Przykład 755.
Wydanie 1. pt.: Ciemnogród? : o prawicy i lewicy
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: O prawicy i lewicy / Marek Jan Chodakiewicz. — Wydanie 2. poprawione i uzupełnione.]

Przykład 756.
Wydanie krytyczne pierwodruku z 1835 r.
[Uwagę przejęto ze strony redakcyjnej.]

Przykład 757.
Wydanie IV odnosi się do oryginału
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: CSS : nieoficjalny podręcznik / David Sawyer McFarland ; [tłumaczenie Łukasz Piwko].]
[W książce brak oznaczenia polskiego wydania. Na okładce, stronie tytułowej i stronie redakcyjnej oznaczenie: wydanie IV, które odnosi się do oryginału. W strefie wydania w opisie bibliograficznym nie podano żadnych danych.]

Przykład 758.
W książce błędne oznaczenie wydania, prawidłowe: Wydanie 4
[Strefa wydania: Wydanie 3.]

Przykład 759.
Jak umierają nieśmiertelni — wydanie II, Baśnie udokumentowane — wydanie III
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Jak umierają nieśmiertelni ; Baśnie udokumentowane / Krzysztof Kąkolewski.]
[Na okładce: Wydanie z okazji Światowych Dni Młodzieży w Krakowie.]

Przykład 760.
Wydano w ramach obchodów stulecia odzyskania niepodległości

 

AUDIOBOOK

Oprócz powyższego:
W strefie uwag podaje się występujące w publikacji oznaczenie wydania odbiegające od oznaczenia wydania przejętego do strefy wydania (oznaczenie wydania występujące w publikacji w innym źródle niż źródło oznaczenia wydania przejętego do strefy wydania).

 

8.12.1 Uwaga o źródle oznaczenia wydania (E-BOOK)


W strefie uwag podaje się uwagę o źródle oznaczenia wydania, jeśli jest ono inne niż źródło tytułu właściwego. Uwagę podaje się w języku polskim.

Przykład 761.
Tytuł z etykiety na dysku. — Oznaczenie wydania i stanu prawnego po wybraniu opcji pomoc — o programie Lex Polonica.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Lex Polonica : akty normatywne i orzecznictwo, bibliografia, wzory pism.]
[Strefa wydania: Wydanie 27.]

Przykład 762.
Tytuł z ekranu tytułowego. — Oznaczenie wydania z etykiety na dysku.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Miliard w rozumie : [multimedialna gra edukacyjna].]
[Strefa wydania: Edycja 1999.]

Przykład 763.
Tytuł z ekranu tytułowego. — Oznaczenie wydania z głównego menu.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Dyslektyk 2.]
[Strefa wydania: Wersja 2.000.]

 

8.12.2 Uwaga o dacie aktualizacji/nowelizacji (E-BOOK)


W strefie uwag podaje się informację o dacie aktualizacji/nowelizacji, jeżeli taka informacja jest dostępna. Uwagę podaje się w formie, w jakiej występuje w źródle danych.

Przykład 764.
Ostatnia aktualizacja 17 maja 2007.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Katalog : 17 maja 2007 / Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.]

 

8.12.3 Uwaga o częstotliwości aktualizacji dokumentów o dostępie zdalnym (E-BOOK)


W strefie uwag podaje się informację o częstotliwości aktualizacji zawartości dokumentów elektronicznych o dostępie zdalnym. Uwagę podaje się w formie, w jakiej występuje w źródle danych.

Przykład 765.
Aktualizacja w momencie pojawienia się istotnych zmian w prawie.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Zarządzanie wartością nieruchomości : formularze, arkusze kalkulacyjne, kalkulatory i schematy rozliczeń / redakcja merytoryczna Maciej Tertelis.]

8.13 Uwaga dotycząca rodzaju i wielkości pliku (E-BOOK)

W strefie uwag podaje się dodatkowe informacje dotyczące rodzaju i wielkości pliku, które nie zostały podane w strefie szczegółowego oznaczenia rodzaju i wielkości dokumentu elektronicznego.

Przykład 766.
Pliki rastrowe w formacie png.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Szczegółowa mapa geologiczna Polski / [główny koordynator A. Ber ; Państwowy Instytut Geologiczny].]
[Strefa szczegółowego oznaczenia rodzaju i wielkości dokumentu elektronicznego: Dane kartograficzne.]

Przykład 767.
Płyta zawiera pliki tekstowe oraz pliki instalacyjne programu Calibre.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: II Międzynarodowa Konferencja Techniczna Prohealth : teoria i praktyka koncepcji „Jedno Zdrowie” w zrównoważonej produkcji drobiarskiej / redakcja Piotr Szeleszczuk.]
[Strefa szczegółowego oznaczenia rodzaju i wielkości dokumentu elektronicznego: Dane i program.]

8.14 Uwagi dotyczące adresu wydawniczego

W strefie uwag podaje się informacje uzupełniające, wyjaśniające i prostujące związane z adresem wydawniczym.

Przykład 768.
Nazwa wydawcy na podstawie serwisu e-ISBN

Przykład 769.
Rok wydania na podstawie innych publikacji wydawcy

Przykład 770.
Prawidłowe miejsce wydania: Berlin
[Strefa adresu wydawniczego: Brlin : Wegweiser-Verlag, © 1931.]

Przykład 771.
Na stronie tytułowej błędna nazwa wydawcy, prawidłowa: Pożyteczna Literatura
[Strefa adresu wydawniczego: Ryga : „Pożyteozna Literatura”, [1927] (Ryga : „Obudzenie”).]

Przykład 772.
Na stronie tytułowej błędny rok wydania, prawidłowy na okładce: 1899
[Strefa adresu wydawniczego: Warszawa : nakładem Redakcji „Głosu”, 1999 (Warszawa : druk F. Csernáka).]

Przykład 773.
Prawidłowy adres wydawniczy: Warszawa : Biuro Informacji i Propagandy KG AK, Akcja „R” — „Rosja”
[Strefa adresu wydawniczego: Lwów : Państwowe Wydawnictwo Książek Szkolnych, [1944].]

 

AUDIOBOOK

W strefie uwag podaje się informacje uzupełniające, wyjaśniające i prostujące związane z adresem wydawniczym, np. jeżeli w nagraniu dźwiękowym podano znak i numer wydawniczy dystrybutora a w adresie wydawniczym dane wydawcy, sporządza się uwagę o dystrybucji.

Przykład 774.
Miejsce i rok wydania na podstawie: Syrena Record / Tomasz Lerski. — Warsaw ; New York, [2004]

Przykład 775.
Dystrybucja Sony Music Entertainment Poland

Przykład 776.
Na etykiecie błędny rok wydania: 2017, prawidłowy na opakowaniu: 2018
[Strefa adresu wydawniczego: Wąwolnica : OBUH, 2018.]

Przykład 777.
Rok podany na etykiecie płyty: cop. 1992

 

E-BOOK

W strefie uwag podaje się informacje o wydawcach, dystrybutorach, datach copyright pominiętych w strefie adresu wydawniczego; podaje się także informacje uzupełniające, wyjaśniające i prostujące dotyczące adresu wydawniczego.

Przykład 778.
Na etykiecie dysku data copyright 2004 r.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Wikingowie / [redaktor naczelny Andrzej Koziara ; koncepcja Paweł Słowiakowski].]
[Strefa adresu wydawniczego: Warszawa : Media Service Zawada, copyright 2003.]

Przykład 779.
Miejsce i data wydania na podstawie strony internetowej wydawcy.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Kodeks Dobrej Praktyki Rybackiej w Chowie i Hodowli Ryb.]
[Strefa adresu wydawniczego: [Toruń] : CD€Expert, [2015].]

Przykład 780.
Rozpowszechniany na terenie Wielkiej Brytanii przez EAV Ltd., Londyn

Przykład 781.
Informacje wydawnicze na etykiecie opakowania: Taftville (Conn.) : MCD Software Associates

8.15 Uwagi dotyczące opisu fizycznego

W strefie uwag podaje się informacje dotyczące opisu fizycznego, m.in.:

  • źródło danych, na podstawie którego ustalono właściwą objętość lub inne elementy opisu fizycznego
  • osobliwości w liczbowaniu stron, kart, łamów, błędy w paginacji itd.
  • informacje o wspólnej oprawa np.: etui, teka.

Przykład 782.
Liczba stron na podstawie DNB online
[Strefa opisu fizycznego: [8], 500 stron ; 25 cm.]

Przykład 783.
Równoległa numeracja stron 1-794
[Strefa opisu fizycznego: [14], 100, [3], 794, 794, 795-894 strony : mapy ; 22 cm.]

Przykład 784.
Numeracja stron także: 457-670
[Strefa opisu fizycznego: 213 stron ; 24 cm.]

Przykład 785.
Numeracja stron w kierunkach przeciwnych
[Strefa opisu fizycznego: 33, 31 stron ; 24 cm.]

Przykład 786.
Całość w etui
[Strefa opisu fizycznego: 240 stron : ilustracje ; 15 cm + 1 CD.]

Przykład 787.
Nadbitka z: Slavia Occidentalis T. 13 1934. Strony 29-94

Przykład 788.
Strona 299 błędnie oznaczona jako 253

Przykład 789.
Karty zadrukowane dwustronnie

Przykład 790.
Okładka wliczona w paginację

Przykład 791.
Wydane w etui w komplecie z: Rośliny / [tekst] Inga Szwedler ; [zdjęcia] Zbigniew Nawara, 2015
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Zwierzęta / Wilfried Stichmann, Erich Kretzschmar ; przekład z języka niemieckiego Henryk Garbarczyk.]
[Dwie książki o odmiennych tytułach wydane we wspólnym etui i opisane w osobnych opisach bibliograficznych.]

Przykład 792.
Wydane w komplecie z filmem „Skłamałam”, płytą „Szlagiery łódzkich podwórek”, reprintem mapy: Plan wojewódzkiego miasta Łodzi. Skala 1:20.000
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Łódź między wojnami : opowieść o życiu miasta 1918-1939 / Michał Koliński.]
[Strefa opisu fizycznego: 143 strony : ilustracje, fotografie, faksymilia, mapy ; 33 cm.]
[Opis dotyczy książki. Dla publikacji rozpowszechnianych wraz z książką utworzono osobne opisy, ponieważ mogą być one użytkowane niezależnie od opisywanej książki.]

 

AUDIOBOOK

W strefie uwag podaje się dodatkowe informacje o cechach fizycznych dokumentu dźwiękowego pominiętych w strefie opisu fizycznego.

Przykład 793.
Na płycie dwie etykiety strony A.

 

E-BOOK

W strefie uwag podaje się dodatkowe informacje o cechach fizycznych dokumentu elektronicznego pominiętych w strefie opisu fizycznego. Podaje się również dodatkowe informacje dotyczące dźwięku i/lub koloru.

Przykład 794.
Zestaw zawiera: płytę DVD, instrukcję, mikrofon.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Dziecięce przeboje : karaoke / Techland.]
[Strefa opisu fizycznego: 1 dysk optyczny (DVD-ROM) : dźwięk, kolor ; 12 cm + Instrukcja.]

 

8.15.1 Uwaga o dodatku


W strefie uwag podaje się szczegółowe informacje o dodatku i jego opis fizyczny, jeżeli nie podano tych informacji w strefie opisu fizycznego.

Przykład 795.
Dodatek: Przed maturą : zestaw wzorów matematycznych / zebrała Aleksandra Gębura
[Strefa opisu fizycznego: 463 strony : ilustracje ; 24 cm + dodatek (24 strony : ilustracje ; 21 cm).]

 

AUDIOBOOK

W strefie uwag podaje się:

  • szczegółowe informacje o dodatku, jeżeli nie podano ich w strefie opisu fizycznego
  • informacje o zawartości bookletu.

Przykład 796.
Na kartach teksty utworów i ilustracje.
[Strefa opisu fizycznego: 1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm + 10 kart.]

Przykład 797.
Wydane w komplecie z książką Łódź między wojnami : opowieść o życiu miasta 1918-1939 / Michał Koliński, filmem „Skłamałam”, reprintem mapy: Plan wojewódzkiego miasta Łodzi. Skala 1:20.000.]
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Szlagiery łódzkich podwórek / Bałucka Kapela Podwórkowa.]
[Strefa opisu fizycznego: 1 CD : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm.]
[Opis dotyczy nagrania dźwiękowego. Dla publikacji rozpowszechnianych wraz z książką utworzono osobne opisy, ponieważ mogą być one użytkowane niezależnie od opisywanej książki.]

Przykład 798.
Booklet stanowi integralną część opakowania i zawiera komentarz Marka Gantta, streszczenie libretta oraz libretto w języku włoskim i angielskim.

 

E-BOOK

W strefie uwag podaje się dodatkowe informacje dotyczące dodatku.

Przykład 799.
Dodatek: Kompass 4 : nagrania do testów / Irena Nowicka, Dorota Wieruszewska.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Kompass 4 : poradnik dla nauczyciela / Irena Nowicka, Dorota Wieruszewska.]
[Strefa opisu fizycznego: 1 dysk optyczny (CD-ROM) : kolor ; 12 cm + CD Audio.]

Przykład 800.
Dodatek: Historia polskiego mianownictwa anatomicznego / Jerzy Gielecki, Jarosław Wysocki. 15 stron ; 20 cm.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Nomina : multimedialny słownik anatomiczny = multimedia anatomical dictionary / [Jerzy Gielecki, Witold Gacek, Tomasz Wilczak].]
[Strefa opisu fizycznego: 1 dysk optyczny (CD-ROM) : dźwięk, kolor ; 12 cm + Broszura.]

 

8.15.2 Uwaga o dokumentacji (E-BOOK)


W strefie uwag podaje się informację o dokumentacji towarzyszącej dokumentowi elektronicznemu, opisującej wymagania, możliwości, ograniczenia, projekt, instalowanie, działanie oraz utrzymanie tego dokumentu.

 

Podaje się informacje o dokumentacji towarzyszącej dokumentowi elektronicznemu o dostępie zdalnym, w którego opisie nie ma strefy opisu fizycznego, a w strefie szczegółowego oznaczenia rodzaju i wielkości dokumentu elektronicznego nie podaje się informacji o dokumentacji.

 

W uwadze można także podać informacje o dodatku wymienionym w strefie opisu fizycznego dokumentu elektronicznego na nośniku fizycznym.

8.16 Uwagi dotyczące serii i książki wielotomowej

W strefie uwag podaje się informacje dotyczące serii i książki wielotomowej, m.in.:

  • nieprzejęte do strefy serii, występujące w różnych miejscach książki, wyrażone w tym samym języku i/lub systemie pisma odmienne tytuły tej samej serii lub książki wielotomowej (wraz z informacją o umiejscowieniu w książce)
  • oznaczenie serii głównej, jeżeli w strefie serii podano podserię o tytule wyróżniającym
  • ISSN i/lub numerację serii głównej, jeżeli w strefie serii podano podserię o tytule niewyróżniającym
  • oznaczenie serii spoza książki
  • wyjaśnienie dotyczące serii oznaczonej wyłącznie znakiem graficznym
  • wyjaśnienia i sprostowania dotyczące tytułu i/lub błędnej numeracji serii i/lub książki wielotomowej.

Przykład 801.
Na okładce i grzbiecie akronim serii: BDL
[Strefa serii: (Biblioteka Diecezji Legnickiej, ISSN 1428-6734 ; 59).]

Przykład 802.
Na stronie przedtytułowej odmienny tytuł serii: Japonica, Polonica, Fantastica
[Strefa serii: (J. P. F. Comics).]

Przykład 803.
ISSN i numeracja serii głównej: ISSN 1733-9766 ; 601
[Strefa serii: (Harlequin Światowe Życie. Ekstra, ISSN 1899-9212 ; nr 14).]

Przykład 804.
Seria główna: Acta Universitatis Wratislaviensis, ISSN 0239-6661 ; no 1757
[Strefa serii: (Germanica Wratislaviensia, ISSN 0435-5865 ; 114).]

Przykład 805.
Książka w serii: Miasto, Którego Nie Ma
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Łódź, której nie ma = A Lodz that no longer exists / Krzysztof R. Kowalczyński.]
[Strefa adresu wydawniczego: Łódź : Księży Młyn Dom Wydawniczy Michał Koliński, 2015.]
[Książka ukazała się bez oznaczenia serii. Opis uzupełniono na podstawie wykazu tomów serii zamieszczonym przez wydawcę w kolejnym tomie.]

Przykład 806.
Prawidłowa numeracja: z. 9
[Strefa serii: (Biblioteczka Syndykatu Emigracyjnego ; z. 7).]
[Błędną numerację przejęto ze strony tytułowej, prawidłową ustalono na podstawie źródeł spoza książki.]

Przykład 807.
Na stronie tytułowej błędny tytuł serii, prawidłowy: Filozofia i Logika / Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
[Strefa serii: (Matematyka i Informatyka / Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, ISSN 0083-4246 ; nr 124).]
[Błędny tytuł serii przejęto ze strony tytułowej, prawidłowy ustalono na podstawie źródeł spoza książki.]

 

8.16.1 Seria wyrażona wyłącznie znakiem graficznym


Jeżeli w książce znajduje się tylko znak graficzny serii, nie podaje się jej nazwy w strefie serii i książki wielotomowej. W strefie uwag podaje się nazwę serii nadaną przez katalogującego lub znaną powszechnie.

Przykład 808.
Tzw. Seria ze Gawronem
[Seria wyrażona wyłącznie znakiem graficznym — symbolem gawrona.]

Przykład 809.
Tzw. Seria Owocowa
[Seria wyrażona wyłącznie znakiem graficznym — symbolem jabłka. Tytuł serii utworzono na podstawie strony internetowej wydawcy.]

 

8.16.2 Tzw. cykle bez tytułu


W przypadku książek (szczególnie zaliczających się do literatury pięknej), które nie są wydawane pod wspólnym tytułem jako części książki wielotomowej lub w ramach serii, ale które według informacji od autora i/lub wydawcy mają zgodnie z jego/ich zamierzeniem stanowić cykl, podaje się odpowiednie uwagi wyjaśniające.

Przykład 810.
Stanowi początek cyklu

Przykład 811.
Stanowi część 1. trylogii

Przykład 812.
Kontynuacja powieści pt.: Królestwo na obcej ziemi

Przykład 813.
Stanowi część 5. cyklu, część 1. pt.: Ania z Zielonego Wzgórza, część 4. pt.: Ania z Szumiących Topoli
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Wymarzony dom Ani / Lucy Maud Montgomery.]
[W książce brak tytułu i numeracji, informacja o cyklu i kolejności tytułów pochodzi od katalogującego.]

Przykład 814.
Poszukiwaczka ; t. 2
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Podróżniczka / Arwen Elys Dayton ; przełożył Janusz Maćczak.]

 

8.16.3 ISSN, dodatki i numery specjalne czasopism


W książkach stanowiących dodatek do czasopisma lub jego wydanie specjalne podaje się wyłącznie ogólną uwagę wyjaśniającą zawierającą tytuł czasopisma. Jeżeli w książce występuje także ISSN danego czasopisma, podaje się go w tej samej uwadze.

Przykład 815.
Wydanie specjalne czasopisma Prokuratura i Prawo, ISSN 1233-2577

Przykład 816.
Dodatek do czasopisma Dziennik Gazeta Prawna, ISSN 2080-6744
[ISSN czasopisma przejęto z opisywanej książki.]

Przykład 817.
Dodatek do czasopisma Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
[Strefa serii: (Kodeks Kadr i Płac).]
[Dodatek ukazał się w ramach serii nienumerowanej. W książce brak ISSN czasopisma.]

Jeżeli w książce występuje ISSN, ale brak jakiegokolwiek tytułu serii oraz książka nie stanowi dodatku do czasopisma ani jego wydania specjalnego, podaje się uwagę wyjaśniającą. Uwagę tę stosuje się bez względu na to, czy dany ISSN znajduje się w bazie ISSN, czy też nie.

Przykład 818.
W książce ISSN 0239-6661 bez tytułu serii

Jeżeli w książce występuje tytuł serii oraz ISSN innej serii lub czasopisma, podaje się uwagę wyjaśniającą.

Przykład 819.
ISSN 0239-6025 odnosi się do serii: Prace Monograficzne Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie
[Strefa serii: (Prace Monograficzne / Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie ; 783).]

8.17 Inne uwagi

W strefie uwag podaje się informacje przejęte z opisywanej książki (np. ze strony tytułowej, okładki, grzbietu, strony redakcyjnej) lub spoza niej, które nie przynależą do żadnej strefy opisu bibliograficznego ani też nie wynikają np. z tytułu lub dodatku do tytułu, np.:

  • uwagi dotyczące wystawy w przypadku katalogów wystaw i innych publikacji im towarzyszących (miejsca, daty, nazwy wystawy)
  • uwagi dotyczące konferencji, seminarium lub innej imprezy powiązanej z opracowywaną książką (miejsca, daty, nazwy imprezy)
  • uwagi dotyczące ksiąg pamiątkowych
  • uwagi mające na celu lepszą identyfikację książki
  • uwagi związane z pracami dyplomowymi i dysertacjami
  • uwagi dotyczące zawartości aneksów.

Przykład 820.
Materiały z konferencji naukowej, 4-5 października 2012 r., Wrocław

Przykład 821.
Wystawa: Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, Pałac Krzysztofory, 9 maja — 15 listopada 2015 r.

Przykład 822.
Księga pamiątkowa dedykowana Andrzejowi Rachubie

Przykład 823.
Na okładce odwrotna kolejność autorów

Przykład 824.
Na grzbiecie numer kolejny wydawnictw Politechniki Łódzkiej: No. 2136

Przykład 825.
Skrót rozprawy doktorskiej

Przykład 826.
W aneksie oficjalne dokumenty Unii Europejskiej

 

AUDIOBOOK

Przykład 827.
Nagrania obejmują wybrane sesje z konferencji edukacyjnych odbywających się w ramach Instytutu Poradnictwa Chrześcijańskiego

Przykład 828.
Płyta dedykowana pamięci Piotra Nurowskiego

Przykład 829.
Na etykiecie adnotacja: Wyrób polski

Przykład 830.
Na etykiecie i płycie faksymile wykonawcy

 

E-BOOK

Oprócz powyższego:

  • daty związane z zawartością, użyciem lub ze stanem dokumentu elektronicznego
  • uwagi o związku dokumentu elektronicznego z innymi dokumentami elektronicznymi, z innymi wydaniami, w tym z powtórnymi wydaniami.

Przykład 831.
Informacja z planu wydawniczego 2009 r.: wydanie co 5 lat

Przykład 832.
Do publikacji Aneks na płycie CD-ROM „Rynek pracy w Województwie Małopolskim w latach 2004-2008”

Przykład 833.
Oryginalnie wydany przez Planet Moon Studios

Przykład 834.
Aktualizacja on-line bieżącego wydania programu dostępna po zarejestrowaniu

8.18 Uwagi dotyczące identyfikatora i sposobu uzyskania książki

W strefie uwag podaje się informacje dotyczące ISBN ustalonego na podstawie źródeł spoza książki:

  • odpowiedniej zagranicznej bibliografii narodowej lub katalogu biblioteki centralnej
  • serwisu e-ISBN.

Przykład 835.
ISBN na podstawie serwisu e-ISBN

 

AUDIOBOOK

Podaje się również informacje dotyczące wymagających wyjaśnienia numerów wydawniczych nagrania dźwiękowego, np. błędnego numeru wydawniczego, różnic w numeracji występujących w poszczególnych źródłach.

Przykład 836.
Na grzbiecie opakowania błędny numer wydawniczy ZOHAR 060-2

Przykład 837.
Na etykiecie numer wydawniczy: 532 856 2, na grzbiecie opakowania: 532 856 4
[W opisie podano oba numery.]

Przykład 838.
Dodatkowy nr z etykiety: A-096

Przykład 839.
Na opakowaniu: M1 527

 

E-BOOK

Oprócz powyższego, w strefie uwag podaje się informacje dotyczące ISSN ustalonego na podstawie źródeł spoza dokumentu elektronicznego:

  • bazy ISSN.

Przykład 840.
ISSN na podstawie bazy ISSN

8.19 Uwaga o współtwórcach i producentach nagrania dźwiękowego (AUDIOBOOK)

Podaje się o uwagę o osobach i/lub ciałach zbiorowych, które uczestniczyły w artystycznym lub technicznym przygotowaniu nagrania: reżyserach nagrania, realizatorach, producentach.

 

Informacje przejmuje się w formie podanej w publikacji. Oznaczenia odpowiedzialności różnego rodzaju oddziela się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ). Kolejne nazwy w ramach tego samego oznaczenia odpowiedzialności oddziela się przecinkiem i odstępem (, ), z wyjątkiem przypadków gdy nazwy te są ze sobą powiązane składniowo.

Przykład 841.
Reżyseria Krzysztof Czeczot

Przykład 842.
Reżyseria i adaptacja Andrzej Piszczatowski

Przykład 843.
Scenariusz i reżyseria Janusz Kukuła. Kompozytor muzyki Krzysztof Ścierański

Przykład 844.
Reżyserzy nagrania: Małgorzata Polańska, Lech Tołwiński

Przykład 845.
Muzyka Michał Lorenc

Przykład 846.
Realizacja nagrania Andrzej Brzoska

Przykład 847.
Realizacja dźwięku: Ewa Szałkowska, Maria Olszewska

Przykład 848.
24 bitowy mastering oryginalnych taśm-matek: Studio 153 Bogdan Żywek

Przykład 849.
Nagranie, miksowanie i mastering ZED Studio w Olkuszu

8.20 Uwaga o wykonawcach i uczestnikach nagrania dźwiękowego (AUDIOBOOK)

Podaje się uwagę o osobach i/lub ciałach zbiorowych biorących udział lub będących uczestnikami nagrania.

 

Sposób formułowania uwagi:

  • informacje przejmuje się w formie i w kolejności występującej w publikacji
  • nie rozwija się inicjałów i skrótów występujących w nazwach
  • poprawia się formy błędnie podane przez wydawcę i sporządza się osobną uwagę wyjaśniającą
  • rodzaj odpowiedzialności (np. funkcja, nazwa głosu, nazwa instrumentu) podaje się w języku polskim po nazwie osoby i przecinku
  • skróty podanych w publikacji funkcji, nazw głosów, nazw instrumentów rozwija się, z wyjątkiem przypadków kiedy informację przejmuje się w postaci cytaty
  • informacje podawane w formie cytaty ujmuje się w cudzysłów
  • nazwy postaci dramatycznych podaje się po oznaczeniu funkcji, ujmując je z nawias zwykły.

 

Nazwy osób pełniących tę samą funkcję (mających ten sam głos lub grających na tym samym instrumencie) lub mających tę samą rolę dramatyczną rozdziela się przecinkiem i odstępem (, ), o ile nazwy te nie są powiązane składniowo. Po ostatniej nazwie podaje się nazwę funkcji lub roli dramatycznej.

 

Nazwy osób pełniących różne funkcje i mających różne role dramatyczne rozdziela się średnikiem z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

 

Jeżeli poszczególne utwory w nagraniu dźwiękowym wykonywane są przez różnych wykonawców, nazwy wykonawców należy powiązać z określonym utworem poprzez wskazanie jego numeru kolejnego (np. utwór 1.), tytułu (w formie pełnej lub skróconej) lub nazwy kompozytora. Informacje podaje się w nawiasie zwykłym po nazwie wykonawcy i jego funkcji.

 

W opisie nagrań dźwiękowych składających się z wielu utworów współwydanych dla przejrzystości opisu można nazwy wykonawców podać w sformalizowanej uwadze o zawartości, wymieniając ich bezpośrednio po tytułach utworów przez nich wykonywanych.

Przykład 850.
Czyta Elżbieta Kijowska

Przykład 851.
Czyta Dorota Landowska z udziałem Krzysztofa Gosztyły

Przykład 852.
Czytają Andrzej Chyra, Zbigniew Zamachowski, Maciej Stuhr, Magdalena Cielecka, Jan Peszek, Janusz Rudnicki

Przykład 853.
Wykonawcy: Antoni Królikowski, Olga Bołądź, Jacek Braciak, Antoni Pawlicki, Iza Kuna, Józef Pawłowski, Cezary Żak, Anna Próchniak, Bartosz Gelner, Lech Łotocki, Paweł Królikowski i inni

Przykład 854.
Z. Raciborska (Tadek) ; T. Bartosik (Dziadek) ; I. Kwiatkowska (Babcia) ; B. Stępniakówna (Sprzedawczyni) ; Z. Salaburski (Komendant) ; Z. Kryński (Piekarz) ; B. Niewinowski (Żongler) ; W. Majerówna, M. Nanowska, E. Gaertner (Sąsiadki) ; A. Gąssowski, W. Nanowski (Przechodnie) ; W. Zagórski, R. Gołębiowski (Strażacy) ; Zespół Instr. M. Janicza

Przykład 855.
Zawiera: Trzech chłopców z „Wedety” — potyczka w Drabiniance (Zenon Fajger). Jan Łopuski — kustosz pamięci narodowej (Mirosław Surdej). Początki „Solidarności” w Krośnieńskiem (Bogusław Kleszczyński). Sierpień '80 w Rzeszowie (Małgorzata Gliwa). Początki „Solidarności” w Tarnobrzeskiem (Marcin Bukała)
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Ślad pamięci : rozmowy Andrzeja Zajdla z historykami rzeszowskiego IPN. CD 25.]
[Nazwy uczestników podano w uwadze o zawartości nagrania dźwiękowego, po tytułach programów radiowych, w których występowali.]

8.21 Uwaga o czasie i miejscu nagrania lub nadania (AUDIOBOOK)

W strefie uwag podaje się informacje o dacie i/lub miejscu zdarzenia związanego z opisywanym nagraniem dźwiękowym:

  • dacie i/lub miejscu nagrania
  • dacie i/lub miejscu wykonania
  • dacie i/lub miejscu nadania przez media.

 

Informacje podaje się, jeżeli występują one w publikacji. Można w razie potrzeby podać informacje, korzystając ze źródła spoza publikacji. W takim wypadku należy podać źródło, z którego zaczerpnięto informacje.

 

Uwagę zapisuje się w języku polskim, pozostawiając w przypadku mało znanych obiektów, imprez i miejsc nazwy oryginalne. Datę dzienną i rok zapisuje się za pomocą cyfr arabskich a miesiąc słownie.

 

Jeżeli w nagraniu dźwiękowym występuje kilka utworów nagranych (wykonanych lub nadanych) w różnym czasie i w różnych miejscach, daty i miejsca należy powiązać z odpowiadającymi im utworami.

 

W przypadku bardzo wielu dat występujących w nagraniu dźwiękowym można podać je w postaci zakresu, a wiele różnych miejsc można w miarę możliwości scharakteryzować ogólnie lub pominąć.

Przykład 856.
Nagrano w 1957 r.

Przykład 857.
Nagrano w studiu Teatru Polskiego Radia w Warszawie

Przykład 858.
Nagrano podczas sesji w Centrum Formacji Duchowej Salwatorianów w Trzebini

Przykład 859.
Nagrano 19-21 maja 1999 r. w kościele św. Gertrudy w Hamburgu
[W publikacji: The recording is made at 19.-21. May 1999 in the Church of St. Gertrud in Hamburg-Uhlenhorst.]

Przykład 860.
Nagrano w styczniu 2004 r. w Studiu Nagrań Arka w Warszawie

Przykład 861.
Nagrano między kwietniem 2007 r. a sierpniem 2009 r. w studiu Fonoplastykon we Wrocławiu

Przykład 862.
Nagrano na żywo 21 sierpnia 2005 r. w Whiteley Hall w Chetham's School of Music w Manchesterze

Przykład 863.
Nagrano w czerwcu 1981 r. (Barkarola), w maju 1977 r. (Etiudy op. 25), w marcu 1974 r. (Ballada F-dur), w 1975 r. podczas IX Międzynarodowego Konkursu im. Fryderyka Chopina w Warszawie (Mazurki op. 24) i w 1980 r. podczas X Międzynarodowego Konkursu im. Fryderyka Chopina w Warszawie (Etiuda cis-moll)

Przykład 864.
Audycje wyprodukowane i wyemitowane przez Polskie Radio Rzeszów w latach 2007-2009

8.22 Uwaga o pracy dyplomowej i dysertacji

Uwaga o pracy dyplomowej i dysertacji obejmuje informacje o:

  • rodzaju pracy lub dysertacji
  • instytucji, w której praca została złożona (z pominięciem instytucji podrzędnych — wydziałów, instytutów, zakładów itp.)
  • roku obrony dyplomu lub uzyskania stopnia naukowego.

 

Uwagę o pracy dyplomowej i dysertacji podaje się w strefie uwag, jeżeli opisywana książka zawiera tekst całej pracy lub dysertacji.

 

Do określenia rodzaju pracy dyplomowej lub dysertacji stosuje się poniższe terminy:

  • Praca licencjacka
  • Praca inżynierska
  • Praca magisterska
  • Rozprawa doktorska
  • Rozprawa habilitacyjna.

 

Jeżeli żaden z powyższych terminów nie jest adekwatny, przejmuje się określenie dotyczące rodzaju pracy dyplomowej z opisywanej książki.

Przykład 865.
Zawiera także prace stanowiące podstawę habilitacji

Przykład 866.
Rozprawa habilitacyjna. Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, 2010

Przykład 867.
Rozprawa doktorska. Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, 2014

Przykład 868.
Praca magisterska. Uniwersytet Warszawski, 2015

Przykład 869.
Dissertatio. Universitas Litteraria Friderica Guilelma Berolinensis, 1846

8.23 Uwaga o bibliografii i indeksie

W strefie uwag podaje się informacje o bibliografii załącznikowej lub bibliografii osobowej oraz o indeksach zawartych w opisywanej książce lub dodatku.

 

Podaje się określenia w języku polskim: bibliografia, netografia, filmografia, dyskografia, wykaz aktów prawnych, orzecznictwo wraz ze wskazaniem lokalizacji spisów w tekście (np. numery stron, przy rozdziałach itp.). Podaje się numery stron, na których znajduje się bibliografia.

 

Jeżeli w książce występuje jednocześnie bibliografia, filmografia lub dyskografia, numery stron wymienia się łącznie, nawet jeśli kolejne spisy zaczynają się na następnej stronie. Numery stron poszczególnych spisów podaje się osobno, jeśli znajdują się na stronach, które z sobą nie sąsiadują.

 

Kolejność podawania uwag:

  • bibliografia osobowa
  • bibliografia, dyskografia, filmografia — w pierwszej kolejności wymienia się bibliografię, następnie kolejne spisy
  • wykaz aktów prawnych, orzecznictwo, glosy
  • indeks(y).

Przykład 870.
Bibliografie przy pracach

Przykład 871.
Bibliografia przy pracy na stronach 17-18

Przykład 872.
Bibliografia, filmografia na stronach 300-309

Przykład 873.
Bibliografia prac naukowych Ryszarda Zięby na stronach 15-30

Przykład 874.
Bibliografia na stronach 609-614, wykaz orzeczeń i glosy na stronach 645-[655]. Indeks

Przykład 875.
Bibliografia na stronach [125-126]

Nie wymienia się numerów stron zajmowanych przez indeks(y) ani nie rozróżnia się ich typów. Uwagi o bibliografii i indeksie oddziela się kropką i odstępem.

Przykład 876.
Indeksy

Przykład 877.
Bibliografia na stronach 456-389. Indeks

Przykład 878.
Bibliografia, dyskografia na stronach 216-220. Indeksy

8.24 Uwaga o ograniczeniu w rozpowszechnianiu

W strefie uwag podaje się informacje o ograniczeniu w rozpowszechnianiu książki. Informację o rodzaju ograniczeń przejmuje się z całej publikacji.

Przykład 879.
Na prawach rękopisu

Przykład 880.
Do użytku służbowego

Przykład 881.
Do użytku wewnętrznego

Przykład 882.
Wydano jako manuskrypt w nakładzie 200 egzemplarzy numerowanych

Przykład 883.
Materiał nieprzeznaczony do publikowania

Przykład 884.
Poufne

Przykład 885.
Nur für wissenschaftlichen Gebrauch. Als Manuskript vervielfältigt

Przykład 886.
Printed for private circulation

 

AUDIOBOOK

Przykład 887.
Płyta wzorcowa, wyłącznie do wewnętrznego użytku służbowego

Przykład 888.
Wyłącznie do użytku urzędu stanu cywilnego

Przykład 889.
Egzemplarz o numerze 00911/2100 w ramach edycji limitowanej

Przykład 890.
Płyta promocyjna, nie do sprzedaży

Przykład 891.
Private record, not for sale

Przykład 892.
Unauthorized reproduction prohibited

Przykład 893.
Wersja limitowana, nie na sprzedaż, z autografami członków zespołu w booklecie

 

E-BOOK

Przykład 894.
Limitowany pakiet demonstracyjny

8.25 Uwaga o grupie odbiorców

W strefie uwag podaje się informacje o grupie odbiorców. Z opisywanej książki przejmuje się tylko te informacje, które uznaje się za ważne dla określenia grupy odbiorców. Nie przejmuje się uwag równoznacznych z informacjami występującymi w innych strefach opisu zawierającymi dane przejęte z opisywanej książki (np. z tytułu, dodatku do tytułu itd.). Nie przejmuje się także określeń marketingowych, np.: „powieść dla każdego”, „powieść dla fanów epoki wiktoriańskiej, tajemnicy i zbrodni”, „książka dla fanów kaszy” itp.

 

Uwagę podaje się w formie występującej w książce, w razie potrzeby skracając tekst uwagi z zachowaniem sensu i poprawności gramatycznej.

Przykład 895.
Dla podmiotów gospodarujących odpadami, organów administracji rządowej i samorządowej kontrolujących przestrzeganie ustawy oraz organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości wdrażających instrumenty odpowiedzialności prawnej za naruszenie jej postanowień
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Ustawa o odpadach : komentarz / Wojciech Radecki.]

Przykład 896.
Dla studentów, projektantów instalacji fotowoltaicznych, instalatorów i przedsiębiorców, przedstawicieli jednostek samorządowych i inwestorów prywatnych
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Przyrządy i instalacje fotowoltaiczne / Maciej Sibiński, Katarzyna Znajdek.]

Przykład 897.
Dla specjalistów zajmujących się rozwojem lokalnym i obszarami przygranicznymi
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Uwarunkowania rozwoju lokalnego na obszarach przygranicznych / Sławomir Sitek.]

Przykład 898.
Dla obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, którzy zamierzają rozpocząć karierę zawodową i zamieszkać w Polsce
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Życie i praca w Polsce / Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Departament Rynku Pracy.]

Przykład 899.
Dla studentów kierunków technicznych wyższych uczelni o różnych specjalnościach (np. materiałoznawstwo, inżynieria materiałowa), studentów uczelni ekonomicznych (towaroznawstwo oraz zarządzanie i inżynieria produkcji) oraz dla pracowników działów kontroli jakości, technologów w przedsiębiorstwach, a także specjalistów wykorzystujących omawiane w książce materiały
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Badanie towarów przemysłowych / Wiktor Kubiński, Mariusz Niekurzak, Ewa Kubińska-Jabcoń.]
[Uwaga została skrócona. Nota od wydawcy sformułowana na s. 4. okładki o treści: Publikację kierujemy m.in. do studentów kierunków technicznych wyższych uczelni o różnych specjalnościach (np. materiałoznawstwo, inżynieria materiałowa), studentów uczelni ekonomicznych (towaroznawstwo oraz zarządzanie i inżynieria produkcji). Książka może również znaleźć zastosowanie dla pracowników działów kontroli jakości, technologów w przedsiębiorstwach oraz specjalistów wykorzystujących omawiane w książce materiały.]

Przykład 900.
Wiek: 18+
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Half & half / Kouji Seo ; [tłumaczenie Sara Shoeneberg].]

 

AUDIOBOOK

Przykład 901.
Nagranie przeznaczone dla osób niewidomych i słabowidzących z dodatkową niepełnosprawnością intelektualną
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Nasza Europa / Mateusz Ciborowski.]

Przykład 902.
Słuchowisko przeznaczone dla dzieci od lat 4
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Księżniczka i rycerz : słuchowisko dla dzieci / muzyka i tekst Jerzy Latos.]

Przykład 903.
Dla dorosłych
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Bajki chińskie, czyli Opowieści dziwnej treści / Zbigniew Królicki.]

Przykład 904.
Tylko dla dorosłych
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Wybór Zofii / William Styron ; tłumaczenie Zbigniew Batko.]

 

E-BOOK

Przykład 905.
Tylko dla osób dorosłych.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Nowy Wamp CD : pierwszy interaktywny magazyn erotyczny.]

Przykład 906.
Dla dzieci w wieku 6-9 lat.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Klik : wyspa tajemnic / [scenariusz i dialogi Krzysztof Hrynkiewicz ; grafika Bartek Brosz ; główny programista Przemek Jaskot ; koordynator projektu Paweł Kalinowski].]

Przykład 907.
Program przeznaczony jest dla osób fizycznych i firm prowadzących Podatkową Księgę Przychodów i Rozchodów lub Księgę Przychodów (dla podatników objętych Ryczałtem Ewidencjonowanym).
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Mała księgowość „Rzeczpospolitej” : [program do prowadzenia księgowości małej i średniej firmy] / [opracował zespół w składzie Sławomir Ciupiński, Jarosław Ciupiński].]

8.26 Uwaga o wersji oryginalnej

Uwagę o wersji oryginalnej podaje się w przypadku, gdy podstawę opisu stanowi reprodukcja.

 

Uwagę podaje się w sformalizowanej wersji z podziałem na strefy opisu bibliograficznego. Kolejne elementy opisu bibliograficznego oryginału, zapisywane w strefie uwag, oddziela się znakami właściwymi dla poszczególnych stref opisu. Do uwagi przejmuje się wyłącznie te elementy opisu oryginału, które są odmienne od elementów zawartych w opisie reprodukcji (najczęściej adres wydawniczy lub tytuł).

 

Opis oryginału poprzedza się wyrażeniem wprowadzającym w języku polskim. Można przejąć określenie podane przez wydawcę (np. reprint, przedruk, faksymile, przedruk fotooffsetowy) lub użyć ogólnego wyrażenia „reprodukcja” w przypadku braku takiej informacji. Wyrażenie wprowadzające powinno być wyrażeniem przyimkowym zawierającym przyimek „z”: „Reprodukcja z:”, „Reprint z:”, „Facsimile z:” itp.

Przykład 908.
Reprint z: Pełnia pięknej jak księżyc, łask promieniami światu przyświecająca. — Nieśwież, 1754
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Society and religion in the Grand Duchy of Lithuania : a reprint of the 1754 Nieśwież edition of „Pełnia pięknej jak księżyc, łask promieniami światu przyświecająca” / edited with an introduction by Maciej Siekierski.]

Przykład 909.
Reprint z: Dzieje Słowiańszczyzny Północno-Zachodniej do połowy XIII wieku. Poznań : nakładem autora, 1887 (z drukarni J. I. Kraszewskiego)
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Dzieje starożytne od Ariowista do upadku Durzyńców r. 531 / Wilhelm Bogusławski.]
[Tytuł oryginału spoza strony tytułowej.]

8.27 Uwaga o podstawie reedycji (AUDIOBOOK)

Uwagę o wersji oryginalnej podaje się w przypadku, gdy podstawę opisu stanowi reedycja.

 

Uwagę podaje się w miarę możliwości w sformalizowanej wersji z podziałem na strefy opisu bibliograficznego lub w formie swobodnego zapisu.

 

Opis oryginału poprzedza się wyrażeniem wprowadzającym w języku polskim „reedycja” lub używa się tego wyrażenia w treści uwagi.

Przykład 910.
Reedycja płyty wydanej przez BMG Poland w 2003 r.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Andrzej Piaseczny.]

Przykład 911.
Większość nagrań wydana jako reedycja płyty MTJCD 10708, opublikowanej przez Agencję Artystyczną MTJ w 2007 r.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Brunetki, blondynki / Jan Kiepura.]

8.28 Uwaga o innej postaci fizycznej

W strefie uwag podaje się przejętą z opracowywanej książki informacje o istnieniu innej, powszechnie dostępnej postaci fizycznej opracowywanej książki, której ISBN nie został wydrukowany na opracowywanej książce.


Przejmuje się wyłącznie URI dokładnie identyfikujące dostępne, darmowe wersje online dokumentu.

Przykład 912.
Książka dostępna także jako e-book

Przykład 913.
Książka dostępna także jako audiobook

Przykład 914.
Książka dostępna także jako audiobook i e-book

Przykład 915.
Książka dostępna online: http://www.biblestudents.com/docs/SpanishPhotoDrama.pdf

 

AUDIOBOOK

Przykład 916.
Audiobook dostępny także jako książka i e-book

Przykład 917.
Audiobook dostępny online: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/historia-zoltej-cizemki/

 

E-BOOK

W strefie uwag podaje się przejętą z opisywanego dokumentu elektronicznego informację o istnieniu innej, powszechnie dostępnej postaci fizycznej opracowywanego dokumentu, której ISBN nie został wydrukowany na opracowywanym dokumencie.

Przykład 918.
Publikacja dostępna także w wersji drukowanej

Przykład 919.
Dostępne w ASCII oraz PostScript

Przykład 920.
Dostępne w wersji PDF i HTML

Ponadto podaje się informacje:

  • o odmianach nośników fizycznych
  • o dostępności danego dokumentu elektronicznego na dodatkowym nośniku
  • o dostępności danego dokumentu elektronicznego w różnych wersjach systemowych czy maszynowych.

Przykład 921.
Do 1999 roku wydawane na dyskietkach

Przykład 922.
Od zeszytu 4 z grudnia 1999 roku tylko na nośniku optycznym

Przykład 923.
Dokument dostępny także w wersji płytowej (CD-ROM) dostarczonej przez autora

Przykład 924.
Dostępny także online na stronie internetowej Senatu: http://www.senat.gov.pl/aktualnosci/art,8218,wreczenie-nagrod-w-konkursie-gmina-ekoinnowacji.html

8.29 Uwaga o źródle finansowania

W strefie uwag podaje się informacje o źródle finansowania książki. Nazwy instytucji podaje się zgodnie z zasadami tworzenia deskryptorów korporatywnych, a nazwy osób podaje się w mianowniku. Jeżeli książka była współfinansowana przez wiele osób lub ciał zbiorowych, dopuszcza się podanie ogólnej informacji charakteryzującej źródła finansowania. Nie pomija się informacji o finansowaniu ze środków publicznych.

 

Nazwę ciała zbiorowego lub osoby finansującej poprzedza się wyrażeniem wprowadzającym: „Finansowanie:” lub „Współfinansowanie:”. W przypadku finansowania samego tłumaczenia (zwłaszcza w przypadku przekładów literatury pięknej) nazwę ciała zbiorowego lub osoby poprzedza się wyrażeniem: „Finansowanie tłumaczenia:” lub „Współfinansowanie tłumaczenia:”.

Przykład 925.
Współfinansowanie: Ministerstwo Kultury i Sztuki (Polska) i inne instytucje polskie i zagraniczne
[W książce: Zorganizowanie wystawy i przygotowanie katalogu było możliwe dzięki dotacjom udzielonym przez Ministerstwo Kultury i Sztuki Rzeczypospolitej Polskiej, Ministerstwo Kultury Republiki Estonii, Ministerstwo Kultury Republiki Litwy, Ministerstwo Kultury Republiki Łotwy, Sieć Ośrodków Sorosa w Estonii, Fundację Kultury w Estonii, Regionalny Program Współpracy Kulturalnej Fundacji Sorosa na Łotwie, Fundację im. Stefana Batorego w Polsce, Fundację Estonii Otwartej, Fundację Litwy Otwartej.]

Przykład 926.
Współfinansowanie: Osoby prywatne oraz instytucje
[W książce: Finansowego wsparcia udzielili: Iwona Szłapak, Izabela Jakimiak, Lucjan Jagiełło, Zdzisław Tchórzewski, Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych w Chełmie, Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych w Chełmie, Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Melix sp. z o.o., właściciel firmy Skorek — Jerzy Piskorski.]

Pomija się:

  • nazwy programów, funduszy, numery grantów itp.
  • informacje, które nie identyfikują konkretnych osób lub ciał zbiorowych (np. „Publikacja dotowana ze źródeł prywatnych”, „Druk poradnika sfinansowano z 1% podatku”)
  • informacje dotyczące sfinansowania publikacji przez samego autora, jeżeli jest on także wydawcą.

 

Wszystkie fundusze i programy europejskie zastępuje się nazwą: Unia Europejska.

 

W przypadku finansowania przez organy administracji państwowej lub samorządowej podaje się nazwę organu terytorialnego, np. Urząd Marszałkowski (Województwo Mazowieckie), Samorząd (Województwo Podlaskie), Powiat Płocki, Miasto Gdynia.

 

Zachowuje się nazwy funkcji osób publicznych (np. dziekan, burmistrz, prezydent miasta), ale pomija ich imiona i nazwiska.

 

Dwa różne źródła (współ)finansowania rozdziela się przecinkiem i odstępem (, ).

Przykład 927.
Współfinansowanie: Unia Europejska
[W książce: Publikacja została przygotowana w ramach projektu „Scientia nobilitat — podnoszenie kwalifikacji pracowników administracyjnych i zarządzających systemu ochrony zdrowia” nr WND-POWR. 05.02.00-00-0048/16, dofinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa V: „Wsparcie dla obszaru zdrowia, Działanie 5.2 Działania projakościowe i rozwiązania organizacyjne w systemie ochrony zdrowia ułatwiające dostęp do niedrogich, trwałych oraz wysokiej jakości usług zdrowotnych”.]

Przykład 928.
Współfinansowanie: Gmina Pysznica
[W książce: Publikacja została dofinansowana z budżetu Gminy Pysznica.]

Przykład 929.
Współfinansowanie: Rektor Uniwersytetu Warszawskiego, Fundacja Książąt Czartoryskich
[W książce: Publikacja dofinansowana przez Rektora Uniwersytetu Warszawskiego oraz Fundację Książąt Czartoryskich.]

Przykład 930.
Finansowanie: Waldtraut Rodatz, córka Annemarie Müller-Górzno
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Kogóż mam się lękać? : wspomnienia wielkopolskiej Niemki 1945-1949 / Annemarie Müller-Górzno ; przekład i wprowadzenie Eugeniusz Wachowiak.]
[W książce: Publikację sfinansowała Waldtraut Rodatz, córka Annemarie Müller-Górzno. Do opisu przejęto także dodatkowe określenie identyfikujące sponsorkę publikacji.]

Przykład 931.
Finansowanie: Maria Krajewska
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Curriculum vitae / Maria Krajewska.]
[Strefa adresu wydawniczego: Bydgoszcz : Wydawnictwo Pejzaż, 2016.]
[W książce: Wydano ze środków własnych autorki. W opisie uwzględniono źródło finansowania, ponieważ autorka nie jest wydawcą książki.]

8.30 Uwaga o technicznych cechach nagrania dźwiękowego (AUDIOBOOK)

W strefie uwag podaje się informacje o technicznych cechach nagrania dźwiękowego, których nie uwzględniono w opisie fizycznym. Informacje podaje się na podstawie:

  • opisowych danych zawartych w dowolnym miejscu publikacji
  • ścieżki dźwiękowej
  • widocznych cech nośnika dźwięku.

 

Informacje mogą dotyczyć warstwy dźwiękowej nagrania, np. zastosowania systemu cyfrowego, masteringu, formatu zapisu, charakterystyki rowkowania, liczby ścieżek dźwiękowych lub samego nośnika dźwięku, np. cech materiału, z którego go wykonano. Kolejne informacje podaje się po przecinku i odstępie (, ).

Przykład 932.
Nagranie w formacie mp3

Przykład 933.
Nagranie w standardzie Daisy

Przykład 934.
24-bitowy mastering oryginalnych taśm-matek

Przykład 935.
Nagranie akustyczne, płyta patefonowa z zapisem wgłębnym

Przykład 936.
Zapis nagrania na jednej stronie płyty

Przykład 937.
Płyta z czerwonego przezroczystego winylu

8.31 Uwaga o języku

W strefie uwag podaje się informacje o języku, jeżeli inne strefy opisu nie dostarczają pełnych danych o języku, a opisywana książka spełnia przynajmniej jeden z następujących warunków:

  • zawiera tekst w więcej niż jednym języku (nie dotyczy podręczników do nauki języka obcego i słowników językowych)
  • jest przekładem lub zawiera przekład
  • zawiera streszczenie w innym języku niż tekst główny lub streszczana część tekstu (np. rozdział, artykuł, referat)
  • język przedmowy, posłowia i/lub spisu treści jest inny niż język tekstu głównego
  • język tekstu jest inny niż język tytułu właściwego i nie znajduje to odzwierciedlenia w innych strefach opisu.

 

W uwagach nie uwzględnia się obcojęzycznych cytatów, przykładów itp. (np. w pracach językoznawczych albo dotyczących teorii przekładu), które służą jedynie zilustrowaniu opisywanych problemów.

 

Języki tekstu, streszczeń itd. wymienia się w kolejności alfabetycznej. W przypadku tekstów równoległych, jeżeli jeden z języków stanowił podstawę przekładu dla pozostałych wersji językowych, podaje się go jako pierwszy a pozostałe w kolejności alfabetycznej

 

Uwagi podaje się z zachowaniem poniższej kolejności:

1. Uwagi dotyczące języka tekstu głównego i/lub języka oryginału
2. Uwagi dotyczące języka wstępu, przedmowy, posłowia
3. Uwagi dotyczące języka streszczenia
4. Uwagi dotyczące języka spisu treści.

 

Kolejne uwagi, dotyczące jednej z czterech wyżej wymienionych części tekstu, oddziela się kropką. Uwagi można łączyć w jedną frazę, jeżeli dotyczą tego samego języka/języków.

Przykład 938.
Część prac w języku angielskim, część w przekładzie z języka francuskiego. Wstęp także w języku angielskim. Streszczenia w języku francuskim i niemieckim przy pracach. Spis treści także w języku francuskim

Przykład 939.
Wstęp i spis treści także w języku angielskim
[Książka głównie w języku polskim. Wstęp i spis treści w języku polskim i angielskim.]

 

AUDIOBOOK

W strefie uwag podaje się informacje o języku tekstu słowa mówionego, jeżeli inne strefy opisu nie dostarczają pełnych danych o języku, a opisywane nagranie dźwiękowe spełnia przynajmniej jeden z następujących warunków:

  • tekst słowa mówionego jest w więcej niż jednym języku (nie dotyczy materiałów do nauki języka obcego)
  • tekst słowa mówionego jest przekładem lub zawiera przekład
  • język tekstu mówionego jest inny niż język tytułu właściwego i nie znajduje to odzwierciedlenia w innych strefach opisu.

 

Języki tekstu słowa mówionego wymienia się w kolejności alfabetycznej. W przypadku tekstów równoległych, jeżeli jeden z języków stanowił podstawę przekładu dla pozostałych wersji językowych, podaje się go jako pierwszy a pozostałe w kolejności alfabetycznej.

 

8.31.1 Język tekstu

Przykład 940.
Tekst w języku niemieckim
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Mikołaj Kopernik : 1473-1543.]
[Strefa adresu wydawniczego: Warszawa : Towarzystwo Wiedzy Powszechnej, 1953.]
[Język tekstu nie wynika z innych stref opisu.]

Przykład 941.
Część referatów w języku czeskim
[Tekst główny w więcej niż jednym języku: polskim i czeskim.]

Przykład 942.
Zawiera głównie teksty źródłowe w języku niemieckim. Wstęp także w języku angielskim, niemieckim i rosyjskim

Przykład 943.
W aneksie teksty źródłowe w języku niemieckim

Przykład 944.
Tekst w gwarze podhalańskiej

8.31.2 Język tekstu równoległego


Za tekst równoległy uznaje się taki sposób prezentacji tekstu oryginalnego i jego przekładu (przekładów), który umożliwia jednoczesne śledzenie wersji tekstu w różnych językach, np. na jednej stronie lub na dwóch stronach sąsiadujących ze sobą. Tekst przekładu współwydany w przeciwnym kierunku do tekstu oryginalnego nie jest tekstem równoległym.

Przykład 945.
Tekst kodeksu równolegle w języku łacińskim i przekładzie polskim. Komentarz równolegle w języku polskim i przekładzie angielskim
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Ewangelistarz — Złoty Kodeks Gnieźnieński = Evangelistarium — Codex Aureus Gnesnensis / [redakcja naukowa Michał Sołomieniuk ; tłumaczenie tekstu łacińskiego Michał Sołomieniuk].]

Przykład 946.
Tekst równolegle w języku angielskim, polskim i rosyjskim
[Tekst równoległy w trzech językach, brak informacji o tłumaczeniu. Żaden z języków tekstu nie jest dominujący, wymieniono je w kolejności alfabetycznej.]

Przykład 947.
Tekst równolegle w języku polskim i w przekładzie angielskim i niemieckim
[Język polski stanowił podstawę tłumaczenia dla innych wersji językowych i podano go jako pierwszy ze względu na przejrzystość uwagi.]

Przykład 948.
Część tekstu równolegle w języku niemieckim i polskim
[Tekst głównie w języku polskim.]

 

AUDIOBOOK

Przykład 949.
CD 4 zawiera angielską wersję językową: uroczystości narodowych, dokumentów i audycji, które zostały zarejestrowane na CD 1 i CD 2, ścieżkę dźwiękową z angielskim lektorem.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Katyń 1940 / redakcja i opracowanie Mikołaj Dobrowolski ; scenariusz i wybór Anna Lisiecka ; konsultacja merytoryczna Małgorzata Małaszko, Krzysztof Zaleski ; konsultacja muzyczna Paweł Sztompke.]

8.31.3 Język oryginału


Uwagę o języku oryginału i/lub języku, z którego wykonano przekład pośredni, podaje się, gdy spełnione są jednocześnie oba poniższe warunki:

  • w opisie brak tytułu oryginału, ponieważ jest on niemożliwy do ustalenia
  • język oryginału nie wynika z danych zawartych w oznaczeniu odpowiedzialności.

Przykład 950.
Część prac w przekładzie z języka angielskiego i nowogreckiego
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Cypr : dzieje, literatura, kultura. T. 1 / pod redakcją Małgorzaty Borowskiej, Przemysława Kordosa i Dariusza Maliszewskiego.]

Przykład 951.
Część prac w języku chorwackim, część w przekładzie z języka angielskiego i słoweńskiego. Tekst serbski w alfabecie cyrylickim
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Horizonti svetskog i evropskog bibliotekarstva u digitalnom dobu : zbornik radova sa međunarodne naučne konferencije, Beograd, 27-28. oktobar 2011. / urednici Vesna Crnogorac i Vesna Inac ; [prevodioci Vesna Inac, Gordana Lubanović, Jelena Aćanski].]

Przykład 952.
Przekład pośredni z: Friend of Kafka and other stories. Tekst oryginalny w jidysz
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Przyjaciel Kafki / Isaac Bashevis Singer ; przełożyła Elżbieta Petrajtis-O'Neill.]
[Tekst jest przekładem pośrednim, ale tytuł oryginału w jidysz jest nieznany.]

Przykład 953.
Język tekstu oryginalnego nieznany
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Miłość : mądrość świętych kobiet / [wybór Katarzyna Pacyga, Magdalena Paczyńska ; przygotowanie biogramów Izabela Izdebska].]

 

AUDIOBOOK

Przykład 954.
Przekład pośredni z: Shadows on the Hudson. Tekst oryginalny w jidysz.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Cienie nad rzeką Hudson / Isaac Bashevis Singer ; przełożyła Elżbieta Zychowicz.]
[Tekst jest przekładem pośrednim, ale tytuł oryginału w jidysz jest nieznany.]

 

E-BOOK

Przykład 955.
Norma została opracowana przez KT nr 98 ds. Mebli i jest tłumaczeniem (bez jakichkolwiek zmian) angielskiej wersji Normy Międzynarodowej EN 716-2:2008.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Meble : łóżka dziecięce i łóżka dziecięce składane mieszkaniowe. Cz. 2, Metody badań / Polski Komitet Normalizacyjny.]

Przykład 956.
Język oryginału angielski, napisy polskie.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Ancient quest of Saqqarah / [City Interactive].]

8.31.4 Język streszczenia


Uwagę o języku streszczenia podaje się wyłącznie, gdy streszczenie jest w innym języku niż tekst główny książki i/lub streszczana część tekstu (np. praca, artykuł, rozdział, część). W przypadku streszczeń dotyczących jedynie części tekstu podaje się informację, jakiej części tekstu dotyczą. Jeżeli nie wszystkie części tekstu są opatrzone streszczeniem obcojęzycznym, podaje się ogólną informację o ich liczbie stosując określenia „niektóre” (przynajmniej jedno streszczenie) lub „większość”. Nie podaje się uwagi o streszczeniu obcojęzycznym, jeśli wystąpiło ono jedynie przy jednej pracy.

Przykład 957.
Streszczenie w języku angielskim
[W książce występuje tylko jedno streszczenie w języku angielskim dotyczące tekstu głównego.]

Przykład 958.
Streszczenia w języku francuskim i niemieckim
[W książce występują dwa streszczenia tekstu głównego: jedno w języku francuskim i jedno w języku niemieckim.]

Przykład 959.
Streszczenia w języku angielskim przy większości prac

8.31.5 Język wstępu / posłowia / spisu treści


Przykład 960.
Spis treści także w języku niemieckim
[W książce występuje spis treści w języku tekstu głównego oraz w języku niemieckim.]

Przykład 961.
Wstęp w języku niemieckim
[W książce występuje wyłącznie wstęp w języku niemieckim, brak wstępu w języku tekstu głównego.]

Przykład 962.
Wstęp także w języku niemieckim
[W książce występuje wstęp w języku niemieckim oraz wstęp w języku tekstu głównego.]

Przykład 963.
Wstęp, zakończenie i spis treści także w języku francuskim

8.31.6 Wiele języków


Przykład 964.
Teksty formularzy i wniosków w różnych językach, głównie w języku polskim i angielskim
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Obrót prawny z zagranicą w sprawach cywilnych i karnych / Jan Ciszewski.]
[Język polski jest językiem tekstu głównego, wzory różnych dokumentów występują w 25 językach, zdecydowana większość w języku polskim i angielskim.]

Przykład 965.
Przekład z wielu języków, w tym z języka polskiego
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Best European fiction 2010 / edited and with an introduction by Aleksander Hemon ; preface by Zadie Smith.]
[Antologia utworów tłumaczonych z 30 języków. Język polski wyszczególniono z przyczyn bibliograficznych — książka stanowi polonicum zagraniczne zgodnie z kryterium językowym i etnicznym.]

 

E-BOOK

Przykład 966.
Możliwość wyboru języka angielskiego, francuskiego, hiszpańskiego, niemieckiego, polskiego.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Lingua land / [ilustracje Marek Frankowski].]

Przykład 967.
Teksty formularzy i wniosków w różnych językach.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Obrót prawny z zagranicą w sprawach cywilnych i karnych / Jan Ciszewski.]

Przykład 968.
Tekst częściowo w języku polskim, rosyjskim. Streszczenia referatów w różnych językach.
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Transport Problems 2015 : proceedings VII International Scientific Conference, IV International Symposium of Young Researchers / editor-in-chief A. Sładkowski ; Silesian University of Technology. Faculty of Transport.]

8.31.7 Uwaga o systemie pisma


Uwagę o systemie pisma podaje się jeżeli:

  • do zapisu języka wykorzystuje się obecnie więcej niż jeden system pisma (np. w języku serbskim, azerbejdżańskim, tatarskim, kurdyjskim, mongolskim)
  • do zapisu języka wykorzystano w książce inny system pisma niż powszechnie obecnie stosowany dla danego języka (np. język białoruski zapisany alfabetem łacińskim)
  • w książce występuje zapis alfabetem Braille’a lub w innym systemie pisma przeznaczonym dla osób niewidomych
  • dla zaznaczenia innego kroju pisma niż antykwa, przede wszystkim pisma gotyckiego
  • istnieje potrzeba wyrażania innego specjalnego sposobu zapisu, np. alfabetu fonetycznego.

 

Z reguły podaje się wyłącznie nazwę odpowiedniego systemu pisma. Jeżeli uwaga o systemie pisma jest nieczytelna, należy podać informację, którego z języków tekstu uwaga dotyczy

Przykład 969.
Alfabet łaciński

Przykład 970.
Cyrylica

Przykład 971.
Pismo mongolskie

Przykład 972.
Pismo gotyckie

Przykład 973.
Alfabet Braille’a

Przykład 974.
Alfabet łaciński. Część tekstu cyrylicą
[Praca zbiorowa wyłącznie w języku serbskim, część referatów zapisana w cyrylicy, część w alfabecie łacińskim.]

Przykład 975.
Tekst równolegle w języku polskim i w przekładzie hebrajskim i jidysz. Tekst hebrajski w pełni zwokalizowany

Przykład 976.
Część tekstu w języku polskim. Tekst w języku azerbejdżańskim w alfabecie łacińskim

Przykład 977.
Część prac w języku serbskim. Streszczenia w języku angielskim przy pracach. Tekst w języku serbskim w cyrylicy
[Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności: Uczenie języka ojczystego w czasach ponowoczesnych / pod redakcją Anny Tabisz.]

8.32 Uwaga o nagrodzie

W strefie uwag podaje się informację o nagrodzie przyznanej opisywanej książce, o ile informacja ta jest podana na książce.

Przykład 978.
Nagroda im. profesora Piotra Dobrowolskiego, Polskie Towarzystwo Nauk Politycznych, 2010

Przykład 979.
Nagroda Pulitzera, 2015

Przykład 980.
Praca magisterska wyróżniona I nagrodą w XIV edycji Konkursu im. Czesława Zgorzelskiego w kategorii językoznawczej

Przykład 981.
Whitfield Prize, 1992

Przykład 982.
Ronald Bainton Book Prize, 1992

 

AUDIOBOOK

Przykład 983.
Nagroda Literacka im. Kornela Makuszyńskiego

Przykład 984.
Norweska Nagroda Księgarzy 2017

9. Strefa identyfikatora i sposobu uzyskania książki

Strefa identyfikatora i sposobu uzyskania książki zawiera następujące elementy:

  • identyfikator (ISBN)
  • informacje uzupełniające
  • sposób uzyskania książki.

 

AUDIOBOOK

  • identyfikator (ISRC, numer wydawniczy, ISBN)
  • informacje uzupełniające
  • sposób uzyskania nagrania dźwiękowego.

 

E-BOOK

  • identyfikator (np. ISBN, ISSN, DOI)
  • informacje uzupełniające
  • sposób uzyskania dokumentu elektronicznego.

9.1 Znaki umowne

W strefie identyfikatora i sposobu uzyskania książki stosuje się następujące znaki umowne:

 

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • łącznie obejmuje informacje uzupełniające dla ISBN
  • łącznie obejmuje informacje uzupełniające dla warunków dostępności (ceny)

( ; ) odstęp, średnik, odstęp

  • poprzedza każdą dodatkową informację uzupełniającą

( : ) odstęp, dwukropek, odstęp

  • poprzedza warunki dostępności, o ile nie stanowią pierwszego elementu strefy.

 

E-BOOK

Oprócz powyższych:

 

( () ) odstęp, nawias zwykły, odstęp — odstęp przed pierwszym i po drugim elemencie znaku

  • łącznie obejmuje informacje uzupełniające dla ISBN i ISSN

( = ) odstęp, znak równości, odstęp

  • poprzedza tytuł kluczowy (oddziela ISSN od tytułu kluczowego).

9.2 Kolejność elementów

Elementy strefy identyfikatora i sposobu uzyskania książki podaje się w następującej kolejności:

  • poprawne i prawidłowo przypisane identyfikatory
  • informacja uzupełniająca/informacje uzupełniające
  • warunki dostępności
  • niewłaściwy identyfikator.

 

W przypadku braku możliwości ustalenia prawidłowego ISBN, na pierwszym miejscu podaje się niewłaściwy ISBN a następnie informacje uzupełniające.

 

E-BOOK

Elementy strefy identyfikatora i sposobu uzyskania dokumentu elektronicznego podaje się w następującej kolejności:


a) dla ISBN:

  • poprawne i prawidłowo przypisane identyfikatory
  • informacja uzupełniająca/informacje uzupełniające
  • warunki dostępności
  • niewłaściwy identyfikator

 

b) dla ISSN:

 

  • ISSN
  • tytuł kluczowy
  • warunki uzyskania czasopisma.

 

W przypadku braku możliwości ustalenia prawidłowego ISBN i/lub ISSN, na pierwszym miejscu podaje się niewłaściwy ISBN i/lub ISSN a następnie informacje uzupełniające.

 

Przykładowe schematy układu elementów:

 

ISBN

 

Warunki dostępności

 

ISBN : warunki dostępności

 

ISBN (informacja uzupełniająca)

 

ISBN (informacja uzupełniająca) : warunki dostępności

 

ISBN : warunki dostępności (informacja uzupełniająca)

 

ISBN (informacja uzupełniająca) : warunki dostępności (informacja uzupełniająca)

 

ISBN (informacja uzupełniająca ; informacja uzupełniająca)

 

Poprawny ISBN (informacja uzupełniająca ; informacja uzupełniająca) : warunki dostępności


Niewłaściwy ISBN (informacja uzupełniająca)

 

Niewłaściwy ISBN (informacja uzupełniająca ; informacja uzupełniająca)

 

Poprawny ISBN (informacja uzupełniająca) Niewłaściwy ISBN (informacja uzupełniająca)

 

AUDIOBOOK

Oprócz powyższych:

 

ISRC

 

Poprawny ISRC Niewłaściwy ISRC

 

Oznaczenie wydawnicze nagrania dźwiękowego

 

Oznaczenie matrycy płyty

 

Numer wzorca taśmy

 

E-BOOK

Oprócz powyższych:

 

ISSN

 

ISSN : warunki dostępności

 

ISSN = Tytuł kluczowy

 

ISSN = Tytuł kluczowy : warunki dostępności

 

ISSN = Tytuł kluczowy : warunki dostępności (informacja uzupełniająca)

 

ISSN (informacja uzupełniająca)

 

DOI

9.3 Źródła danych

Podstawowym źródłem danych dla tej strefy jest cała opracowywana publikacja.

 

Jeżeli w książce występuje wyłącznie niewłaściwy ISBN stosuje się poniższe rozwiązania:

  • w przypadku książek wydanych na terenie Polski właściwy ISBN ustala się na podstawie serwisu e-ISBN https://e-isbn.pl/IsbnWeb/
  • w przypadku książek zagranicznych właściwy ISBN można przejąć z odpowiedniej bibliografii narodowej, katalogu biblioteki centralnej lub bazy danych międzynarodowej agencji ISBN https://grp.isbn-international.org.

 

Cenę oraz inne warunki dostępności przejmuje się wyłącznie z opisywanej książki.

 

E-BOOK

Oprócz powyższego:

 

Jeżeli w publikacji występuje wyłącznie niewłaściwy ISSN, stosuje się poniższe rozwiązania:

  • w przypadku czasopism polskich wydanych na terenie Polski właściwy ISSN ustala się na podstawie bazy ISSN
  • w przypadku czasopism zagranicznych właściwy ISSN można przejąć z odpowiedniej bibliografii narodowej, katalogu biblioteki centralnej lub międzynarodowej bazy danych ISSN.

9.4 Język i system pisma

Elementy strefy identyfikatora i sposobu uzyskania książki podaje się w języku polskim z wyjątkiem informacji uzupełniających przejętych z książki, które nie są podawane w ujednoliconej formie, np. nazw wydawców lub oznaczeń części.

9.5 ISBN

ISBN (International Standard Book Number) Międzynarodowy Znormalizowany Numer Książki to niepowtarzalne oznaczenie cyfrowe identyfikujące jedno wydanie książki lub jego wariant różniący się formatem, rodzajem papieru, oprawą lub nośnikiem. W 1974 roku w Polsce został wprowadzony 10-cyfrowy ISBN, od 2007 roku stosuje się ISBN 13-cyfrowy.


ISBN 13-cyfrowy składa się z pięciu grup (cyfr):

  • prefiksu 978 lub 979
  • kodu kraju lub strefy językowej wydania
  • kodu wydawcy
  • kodu publikacji
  • cyfry kontrolnej.

 

Cyfrę kontrolną sprawdza się, wyliczając algorytm na poprzednich cyfrach. ISBN 10- i 13-cyfrowe są wyliczane na podstawie odmiennych algorytmów.
Liczba cyfr w każdym elemencie numeru ISBN dla grupy rejestracyjnej, wydawcy i publikacji różni się długością.

Przykład 985.
ISBN 83-224-0528-6
[ISBN dla książki Polskiego Wydawnictwa Muzycznego wydanej w 1999 roku.]

Przykład 986.
ISBN 978-83-224-0956-5
[ISBN dla książki Polskiego Wydawnictwa Muzycznego wydanej w 2014 roku.]

9.5.1 Więcej niż jeden ISBN


Jeżeli w książce występuje kilka poprawnych i prawidłowo przypisanych ISBN, podaje się je w następującej kolejności:

  • ISBN przypisany opisywanemu wariantowi wydania
  • ISBN całości zestawu, jeżeli każda część zestawu posiada własny ISBN, a opis dotyczy całości
  • ISBN 13-cyfrowy, jeżeli w książce występuje także jego wariant 10-cyfrowy.

 

Każdy ISBN podaje się w osobnej strefie pisanej od nowego wiersza z wcięciem.

Przykład 987.
ISBN 83-7120-104-4 (oprawa miękka ; cz. 4)
ISBN 83-7120-088-9 (całość)

Jeżeli w książce występują również ISBN publikacji, dla których powinny być utworzone osobne opisy bibliograficzne (np. e-booka), w ostatniej kolejności podaje się poniższe określenia:

  • duży format
  • EPUB
  • MOBI
  • PDF
  • e-book (dla wersji elektronicznych o nieokreślonym formacie pliku — do stosowania w opisie książek).

Przykład 988.
ISBN 978-83-60097-72-4 (oprawa miękka)
ISBN 978-83-60097-74-8 (oprawa twarda)
ISBN 978-83-60097-75-5 (e-book)
[Opis dotyczy książki w oprawie miękkiej. W książce występuje także ISBN wydania w oprawie twardej oraz e-booka o nieznanym formacie pliku, który powinien być opisany w osobnym rekordzie.]

Przykład 989.
ISBN 978-83-235-2475-5 (oprawa miękka)
ISBN 978-83-235-2491-5 (EPUB)
ISBN 978-83-235-2483-0 (PDF)
ISBN 978-83-235-2499-1 (MOBI)
[Opis dotyczy książki w oprawie miękkiej. W książce występują także ISBN różnych formatów e-booków, które powinny być opisane w osobnym opisie bibliograficznym.]

Jeżeli książka została wydana w formie teki zawierającej nienumerowane zeszyty, jako pierwszy podaje się ISBN całości.

Przykład 990.
ISBN 978-83-274-5233-7 (całość)
ISBN 978-83-274-5242-9 (oprawa miękka ; Brawo czterolatku)
ISBN 978-83-274-3390-9 (oprawa miękka ; Dzikie łabędzie)
ISBN 978-83-274-3381-7 (oprawa miękka ; Piotruś Pan)
ISBN 978-83-274-3370-1 (oprawa miękka ; Piękna i Bestia)
ISBN 978-83-274-3377-0 (oprawa miękka ; Pinokio)
ISBN 978-83-274-3378-7 (oprawa miękka ; Czerwony Kapturek)

9.6 Informacje uzupełniające

Informacje uzupełniające dotyczą:

  • rodzaju oprawy
  • nazwy wydawcy
  • całości i części książki wielotomowej lub zestawu
  • innej formy publikacji (np. e-booka)
  • błędnego lub ponownie nadanego ISBN.

 

Informacje uzupełniające podaje się w formie ujednoliconej. Informacje uzupełniające, które dotyczą jednego ISBN, ujmuje się łącznie w nawias zwykły ( () ). Dodatkowe informacje uzupełniające (informacje innego rodzaju) podaje się po średniku z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 991.
ISBN 978-90-04-29180-5 (oprawa miękka)

Przykład 992.
ISBN 978-83-8065-074-9 (oprawa miękka ; okładka bordowa) : zł 12,90

Przykład 993.
ISBN 978-83-8061-338-6 (oprawa miękka ; Wydawnictwo KUL)

Przykład 994.
ISBN 978-83-62609-81-9 (oprawa twarda ; t. 2)

Przykład 995.
ISBN 978-83-274-5233-7 (całość)

Przykład 996.
ISBN 978-83-271-5786-7 (oprawa twarda ; Wydawnictwo Dolnośląskie) : zł 19,99

Przykład 997.
ISBN 978-83-60097-75-5 (e-book)

Przykład 998.
ISBN 978-83-61712-80-0 (ponownie nadany ; oprawa miękka)

Przykład 999.
ISBN 978-83-62485-04-9 (błędny ; oprawa miękka) : zł 59

9.6.1 Określenie rodzaju oprawy


Rodzaj oprawy podaje się obowiązkowo po pierwszym wystąpieniu ISBN, z wyjątkiem przypadków, gdy podaje się informacje o błędnym lub ponownie nadanym ISBN, które zawsze występują w pierwszej kolejności.


Jeżeli książka nie ma ISBN i rodzaj oprawy stanowi pierwszy element strefy, zapisuje się go dużą literą.


Najczęściej stosowane nazwy rodzajów oprawy:

  • oprawa miękka
  • oprawa twarda
  • oprawa twarda w płótnie
  • oprawa twarda w skórze
  • oprawa bibliofilska
  • luźne karty.

Przykład 1000.
ISBN 978-90-04-29180-5 (oprawa miękka)
ISBN 978-90-04-29181-2 (oprawa twarda)
ISBN 978-90-04-29182-8 (błędny ; oprawa twarda w płótnie)
[Opis dotyczy książki w oprawie miękkiej. W książce występują także ISBN wariantów wydania w innych oprawach.]

Jeżeli książka wielotomowa posiada ISBN zarówno dla całości, jak i poszczególnych tomów, rodzaj oprawy podaje się wyłącznie przy poszczególnych tomach.


Jeżeli wszystkie tomy są identyfikowane wyłącznie wspólnym ISBN, rodzaj oprawy podaje się po ISBN.

Przykład 1001.
ISBN 978-83-62609-67-3 (oprawa twarda ; t. 1)

Przykład 1002.
ISBN 978-83-62609-81-9 (oprawa twarda ; t. 2)
ISBN 978-83-62609-66-6 (całość) : zł 80

Przykład 1003.
ISBN 978-83-8079-104-6 (oprawa twarda ; całość) : zł 94,90 (t. 2)

Jeżeli wydawca przygotował warianty wydania w nietypowych rodzajach opraw, uzupełnia się je dodatkowymi określeniami.

Przykład 1004.
ISBN 978-83-946175-3-0 (oprawa miękka z zamkiem i indeksami)
ISBN 978-83-946175-4-7 (oprawa miękka z zamkiem)
ISBN 978-83-946175-5-4 (oprawa miękka z indeksami)
ISBN 978-83-946175-6-1 (oprawa miękka)
[Opis dotyczy książki w oprawie miękkiej z zamkiem i indeksami. W książce występują także ISBN wariantów wydania w innych oprawach. Dodatkowe określenia: z zamkiem, z indeksami przejęto z opisywanej książki.]

Jeżeli w książce występuje więcej niż jeden ISBN i rodzaj oprawy nie stanowi wystarczającego rozróżnienia, każdy ISBN opatruje się dodatkową informacją uzupełniającą podawaną po średniku z odstępem po obu stronach znaku ( ; ).

Przykład 1005.
ISBN 978-83-8065-074-9 (oprawa miękka ; okładka bordowa) : zł 12,90
ISBN 978-83-8065-075-6 (oprawa miękka ; okładka jasnobrązowa)
[Opis książki w okładce bordowej. W książce występuje także ISBN wariantu wydania z inną okładką.]

9.6.2 Nazwa wydawcy


Jeżeli książka została wydana przez więcej niż jednego wydawcę, każdy ISBN należy opatrzyć zwięzłą i czytelną informacją uzupełniającą identyfikującą właściwego wydawcę. Informacją uzupełniającą może być np.: akronim, forma skrócona lub pełna nazwa wydawcy. Warunkiem zastosowania odpowiedniego rozwiązania jest czytelność informacji.

 

Jeżeli ISBN należy do osoby prywatnej, jako informację uzupełniającą podaje się inicjał(y) imienia (imion) oraz nazwisko. Jeśli wydawca sam dokonał rozróżnienia, stosując akronim lub inną formą swojej nazwy, można przejąć je do opisu.

Przykład 1006.
ISBN 978-83-7306-747-9 (oprawa miękka ; TN KUL)
ISBN 978-83-8061-338-6 (oprawa miękka ; Wydawnictwo KUL)
[Jako informację rozróżniającą oba ISBN podano akronim pierwszego wydawcy (używany przez niego na jego stronie internetowej) oraz pełną nazwę drugiego wydawcy, ponieważ jej skrócenie mogłoby powodować niejednoznaczność.]

Przykład 1007.
ISBN 978-83-932586-2-8 (oprawa twarda w płótnie ; Instytut)
ISBN 978-83-62298-49-5 (oprawa twarda w płótnie ; Bonami)
[W celu rozróżnienia ISBN użyto skrócone formy nazw wydawców, które ich jednoznacznie identyfikują.]

Przykład 1008.
ISBN 978-83-271-5786-7 (oprawa twarda ; Wydawnictwo Dolnośląskie) : zł 19,99
ISBN 978-83-271-5779-9 (oprawa twarda ; całość)
[Na stronie tytułowej występuje nazwa imprintu Grupy Wydawniczej Publicat: Wydawnictwo Dolnośląskie. Jako informację uzupełniającą podano nazwę imprintu.]

Przykład 1009.
Stara Maryśka : nakład autora ; [Warszawa] : Jerzy Nawrocki
ISBN 978-83-942295-0-4 (oprawa twarda ; J. Nawrocki)
[Tylko jeden ze współwydawców umieścił w książce swój ISBN. Jako informację uzupełniającą podano inicjał imienia oraz nazwisko wydawcy w mianowniku.]

9.6.3 Całość i część książki wielotomowej


Jeżeli książkę opatrzono ISBN części (tomu, zeszytu itp.) oraz całości książki wielotomowej, oba numery należy uzupełnić odpowiednimi informacjami dodatkowymi. W przypadku tomów numerowanych numery części podaje się cyframi arabskimi niezależnie od formy występującej w książce (cyfry rzymskie, słownie, oznaczenie graficzne, np. gwiazdki itp.). Numeracja (określenie wraz z numerem) powinna być zgodna z zastosowaną w strefie tytułu i odpowiedzialności lub strefie serii i książki wielotomowej. ISBN części nienumerowanych można rozróżnić w sposób wskazany przez wydawcę, tytułami lub innymi zwięzłymi określeniami.

 

Do oznaczenia ISBN całości książki wielotomowej stosuje się wyłącznie określenie „całość”.

Przykład 1010.
Kurs filozofii. T. 1, Logika / Anioł Dowgird ; wstęp, posłowie i redakcja Jacek Jadacki
ISBN 978-83-62609-67-3 (oprawa miękka ; t. 1)
ISBN 978-83-62609-81-9 (oprawa miękka ; t. 2)
ISBN 978-83-62609-66-6 (całość) : zł 80

9.7 Niewłaściwy ISBN

ISBN uznaje się za niewłaściwy jeżeli:

  • jest błędny pod względem długości lub struktury
  • został wcześniej wykorzystany do identyfikacji innej publikacji.

 

 

Jeżeli w książce występuje także ISBN oryginału lub ISBN poprzednich wydań, nie przejmuje się ich do strefy identyfikatora i sposobu uzyskania książki. Informację o nich podaje się jedynie w strefie uwag.

 

Jeżeli w książce występuje ISBN rozpoznany jako niewłaściwy, podaje się odpowiednią informację uzupełniającą: „błędny” lub „ponownie nadany”.

Przykład 1011.
ISBN 978-83-62485-04-9 (błędny)

Przykład 1012.
ISBN 978-83-61712-80-0 (ponownie nadany ; oprawa miękka)

Przykład 1013.
ISBN 978-83-62485-04-9 (błędny ; oprawa miękka) : zł 59
[Nie można ustalić, z czego wynika błąd cyfry kontrolnej ISBN.]

Poprawny ISBN można ustalić w następujących przypadkach:

  • błąd występuje w jednej z trzech pierwszych części ISBN lub na ich styku, czyli w prefiksie (978 lub 979), kodzie kraju lub kodzie wydawcy
  • przeliczyć 10-cyfrowy ISBN (bez prefiksu) na 13-cyfrowy ISBN
  • wydawca zarejestrował książkę w serwisie e-ISBN i podał tam jej właściwy ISBN

 

Jeżeli w książce występuje wyłącznie błędny ISBN, a ustalenie prawidłowego numeru jest możliwe, poprawny ISBN przejmuje się do strefy identyfikatora i sposobu uzyskania książki, podając w strefie uwag informacją o jego źródle. Jako pierwszy podaje się poprawny ISBN uzupełniony obowiązkowo o informację o rodzaju oprawy, po nim zaś podaje się niewłaściwy ISBN uzupełniony o odpowiednią informację wyjaśniającą.

Przykład 1014.
ISBN 978-83-61006-39-8 (oprawa miękka) ISBN 978-86-31006-39-8 (błędny)
[Strefa uwag: ISBN na podstawie serwisu e-ISBN.]

Przykład 1015.
ISBN 978-83-65521-80-4 (oprawa miękka) ISBN 978-83-65521-80-6 (błędny) : zł 34,90
[Strefa uwag: ISBN na podstawie serwisu e-ISBN.]

Jeżeli ISBN na opracowywanej książce jest identyczny z ISBN nadanym wcześniej innej książce należy ustalić, który z nich jest właściwy dla opracowywanej książki, stosując poniższe rozwiązania:

  • sprawdzić w serwisie e-ISBN, której książce został przypisany ISBN
  • skontaktować się z wydawcą w celu wyjaśnienia.

Przykład 1016.
ISBN 978-83-7490-941-9 (oprawa miękka)
ISBN 978-83-7490-925-9 (ponownie nadany ; oprawa miękka)
[Na podstawie serwisu e-ISBN ustalono, że jeden z ISBN został nadany innej publikacji.]

Jeżeli nie można ustalić, który ISBN identyfikuje daną książkę, należy przejąć oba ISBN do opisu jako poprawne bez wyjaśniania w strefie uwag.

Przykład 1017.
ISBN 978-83-274-2834-9 (oprawa miękka)
ISBN 978-83-274-3992-5 (oprawa miękka)
[Pomimo podjętych kroków nie udało się ustalić, który ISBN poprawnie identyfikuje opisywaną książkę, w związku z czym oba ISBN przejęto do opisu jako poprawne.]

9.8 Sposób uzyskania książki

Cenę oraz inne warunki dostępności przejmuje się wyłącznie z opisywanej książki.

 

Cenę książki podaje się cyframi arabskimi poprzedzonymi odpowiednim symbolem waluty lub kodem ISO 4217, zależnie od formy występującej w książce. Zdawkowe jednostki pieniężne (np. grosze, centy) zapisuje się po przecinku. Kolejne ceny w różnych walutach oddziela się przecinkiem i odstępem. W razie potrzeby po cenie dodaje się zwięzłą informację wyjaśniającą ujętą w nawias zwykły.

 

W opisie książek dystrybuowanych bezpłatnie podaje się określenie „egzemplarz bezpłatny”.

 

Określenie warunków dostępności podaje się po dwukropku z odstępem po obu stronach znaku ( : ).

Przykład 1018.
ISBN 978-83-7181-868-4 (oprawa miękka) : zł 22
[Na okładce: cena detaliczna 22,00 zł.]

Przykład 1019.
ISBN 978-80-328-1856-1 (oprawa twarda) : Kč 350, € 14
ISBN 978-83-8012-784-5 (oprawa twarda) : zł 40
[Na okładce: 40 zł w tym 5% VAT.]

Przykład 1020.
ISBN 978-83-8012-784-5 (oprawa miękka) : zł 40 (+ VAT)
[Określenie „+ VAT” przejęto z książki i podano za ceną jako informacja wyjaśniająca, ponieważ bez niego nie zostałaby wyrażona rzeczywista cena książki.]

Przykład 1021.
ISBN 978-83-62609-67-3 (oprawa twarda ; t. 1)
ISBN 978-83-62609-81-9 (oprawa twarda ; t. 2)
ISBN 978-83-62609-66-6 (całość) : zł 80
[Opis dotyczy tomu pierwszego. W książce występuje ISBN tomu i całości książki wielotomowej, cena obejmuje oba tomy, dlatego podano ją po ISBN całości.]

Przykład 1022.
ISBN 978-83-62609-67-3 (oprawa twarda ; t. 1) : zł 80
ISBN 978-83-62609-81-9 (oprawa twarda ; t. 2)
ISBN 978-83-62609-66-6 (całość)
[Opis dotyczy tomu pierwszego. W książce występuje ISBN tomu i całości książki wielotomowej. Cena obejmuje tylko jeden tom.]

Przykład 1023.
ISBN 978-83-8079-104-6 (oprawa twarda ; całość) : zł 94,90 (t. 2)
[Opis dotyczy tomu drugiego. Dwa tomy wydane osobno, ale identyfikowane wyłącznie wspólnym ISBN. Cena obejmuje tylko jeden tom.]

Przykład 1024.
ISBN 978-3-96008-227-9 (oprawa twarda) : € 28,90 (DE), € 29,80 (AT)
[Różne ceny dla dwóch krajów w tej samej walucie — po każdej z cen dodano informację wyjaśniającą w celu ich rozróżnienia.]

Przykład 1025.
ISBN 978-3-86732-249-2 (oprawa miękka) : EUR 10,30
[Kod ISO przejęto z opisywanej książki.]

Przykład 1026.
Zł 13
[Opis przejęty z innej bibliografii, bez autopsji. Brak ISBN, rodzaj oprawy jest nieznany. Cena jest jedynym elementem strefy.]

Przykład 1027.
ISBN 978-83-11-13242-9 (oprawa miękka) : egzemplarz bezpłatny

9.9 ISRC (AUDIOBOOK)

ISRC (International Standard Recording Code) Międzynarodowy Znormalizowany Kod Nagrania to niepowtarzalne oznaczenia literowo-cyfrowe identyfikujące pojedynczą ścieżkę (track) nagrania dźwiękowego lub muzycznego nagrania wideo, np.: FR-Z03-91-01231. Zawiera informacje ważne dla ochrony praw autorskich do nagrania.

 

ISRC składa się z 12 znaków w czterech grupach:

  • dwuliterowy kod kraju właściciela praw autorskich
  • trzyznakowy kod właściciela praw autorskich
  • dwucyfrowe oznaczenie daty pierwszego nagrania — nabycia praw (dwie ostatnie cyfry roku)
  • pięciocyfrowy kod pojedynczego nagrania.

 

Numer przejmuje się z publikacji. Może on być wydrukowany na etykiecie, opakowaniu lub w dodatku tekstowym. W nagraniach wydanych w formie CD najczęściej jest zakodowany na początku każdej ścieżki dźwiękowej. Kod można odczytać za pomocą odpowiednich programów komputerowych.

 

Każdy ISRC podaje się osobno.

 

Podaje się również źle zakodowany lub błędnie przypisany pojedynczemu nagraniu ISRC. Jeżeli prawidłowy ISRC nie jest znany, pozostawia się jedynie błędny ISRC.

 

Każdy ISRC podaje się w osobnej strefie pisanej od nowego wiersza z wcięciem.

Przykład 1028.
ISRC PL-B17-11-00087
ISRC PL-B17-11-00088
ISRC PL-B17-11-00089

Przykład 1029.
ISRC FR-Z03-92-02342

9.10 Inne oznaczenia nagrania dźwiękowego (AUDIOBOOK)

Inne niż ISRC oznaczenia nadawane nagraniom dźwiękowym to:

  • oznaczenie wydawnicze nagrania dźwiękowego
  • oznaczenie matrycy płyty gramofonowej
  • oznaczenie matrycy płyty CD
  • numer wzorca taśmy magnetofonowej.

 

9.10.1 Oznaczenie wydawnicze nagrania dźwiękowego


Oznaczenie wydawnicze nagrania dźwiękowego nadawane jest przez wydawców nagrań dźwiękowych w celu identyfikacji poszczególnych publikacji. Oznaczenie wydawnicze składa się z:

  • nazwy wydawcy, najczęściej podanej w postaci skróconej (tzw. label) i
  • numeru katalogowego.

 

Oznaczenia wydawnicze przejmuje się z całej publikacji (z etykiety, opakowania, dodatku tekstowego). Podaje się wszystkie numery katalogowe znajdujące się w nagraniu dźwiękowym. Także odrębne numery katalogowe nadane każdej stronie płyty analogowej, jeżeli takie występują. Nie powtarza się numeru katalogowego dla dwóch stron płyty analogowej, jeżeli różnią się one tylko dodanym do numeru oznaczeniem strony, np. A, B lub I, II lub strona 1, strona 2. Dla nagrań dźwiękowych składających się z kilku jednostek fizycznych podaje się numery katalogowe dla poszczególnych jednostek i całego zestawu, jeżeli posiada on odrębny numer katalogowy.

 

Numer katalogowy przejmuje się z nagrania dźwiękowego z zachowaniem spacji i innych znaków rozdzielających.

 

Każde oznaczenie wydawnicze podaje się w osobnej strefie pisanej od nowego wiersza z wcięciem.

Przykład 1030.
Syrena-Electro 8854

Przykład 1031.
Deutsche Grammophon 2561 095
Deutsche Grammophon 2561 096
Deutsche Grammophon 2561 097
Deutsche Grammophon 2561 098

9.11 ISSN (E-BOOK)

ISSN (International Standard Serial Number) międzynarodowy znormalizowany numer wydawnictwa ciągłego nadawany jest publikacjom ciągłym (czasopismom, gazetom, seriom numerowanym, rocznikom itp.) niezależnie od nośnika, na którym się ukazują, służy do jednoznacznej identyfikacji danego tytułu. ISSN składa się z akronimu „ISSN” i 8 cyfr oddzielonych łącznikiem między czwartą i piątą cyfrą.

 

ISSN przejmuje się z całej publikacji elektronicznej, jeżeli wiadomo, że jest on prawidłowy. Jeżeli w publikacji występuje wyłącznie błędny ISSN (o błędnej strukturze, pomyłkowo przypisany dokumentowi itp.), nie podaje się go w strefie identyfikatora. W takim przypadku należy ustalić prawidłowy ISSN i podać go w strefie identyfikatora, uzupełniając ujętym w nawias zwykły określeniem „poprawny”, a informacje o błędnym ISSN podać w strefie uwag.

 

Źródła służące weryfikacji ISSN:

  • w przypadku czasopism polskich wydanych na terenie Polski właściwy ISSN ustala się na podstawie bazy ISSN
  • w przypadku czasopism zagranicznych właściwy ISSN można przejąć z odpowiedniej bibliografii narodowej, katalogu biblioteki centralnej lub międzynarodowej bazy danych ISSN.

 

Jeżeli ISSN zawarty w publikacji elektronicznej nie występuje jeszcze w bazie ISSN, należy przejąć go do opisu, o ile nie został on już przydzielony wydawnictwu związanemu z opisywanym czasopismem (np. tytułowi poprzedniemu, jeżeli wydawnictwo zmieniło tytuł).

 

ISSN tytułów związanych podaje się w strefie uwag, ISSN serii — w strefie serii. Jeżeli wraz ze zmianą wydawcy nastąpiła zmiana ISSN, nowy ISSN należy podać w strefie uwag.

Przykład 1032.
ISSN 1640-2200

Przykład 1033.
ISSN 2300-665X (poprawny)
[Strefa uwag: Na czasopiśmie ISSN 1429-9623 (błędny).]

9.12 Tytuł kluczowy (E-BOOK)

Tytuł kluczowy jest nadawany przez narodowy ośrodek ISSN. Do opisu przejmuje się go tylko w przypadku, gdy różni się od tytułu właściwego czasopisma. Tytuł kluczowy przejmuje się z bazy ISSN w formie, w jakiej został nadany, z zachowaniem ortografii, interpunkcji, dużych i małych liter. Tytuł kluczowy przejmuje się z dopowiedzeniami. Dopowiedzenia ujęte są w nawiasy zwykłe.

Przykład 1034.
ISSN 1506-4948 = Prawo Przedsiębiorcy (Dyskietka)

Przykład 1035.
ISSN 1644-468X = Podatek Dochodowy od Osób Fizycznych (CD-ROM)

Przykład 1036.
ISSN 2080-4636 = Bibliografia Dokumentów Elektronicznych (Online)

9.13 DOI (E-BOOK)

DOI (Digital Object Identifier) identyfikator obiektu cyfrowego to niepowtarzalne oznaczenie będące częścią systemu DOI określonego w normie ISO 26324.

 

Nazwa (numer, identyfikator) DOI może być przypisana dowolnemu obiektowi własności intelektualnej umieszczonemu w środowisku sieciowym (dane, program komputerowy, strona internetowa, książka, rozdział w książce, artykuł, całe czasopismo naukowe). DOI może być tworzony dla każdej jednostki własności intelektualnej, którą twórca uzna za wartą oddzielnego potraktowania np. rozdział w książce, artykuł, zdjęcie, wykres, fragment artykułu, oprogramowanie, utwór muzyczny, itp. Podstawowym kryterium, które musi zostać spełnione, aby można było przypisać i aktywować identyfikator DOI, jest dostępność online obiektu, na który ten identyfikator wskazuje. Typowym przykładem zastosowania DOI jest identyfikowanie elektronicznych wersji publikacji naukowych.

Przykład 1037.
10.1371/journal.pbio.0000005
[DOI dla artykułu.]

Przykład 1038.
10.1371/journal.pbio.0000005.g005
[DOI dla jednego z wykresów w tym artykule.]

Identyfikator obiektu cyfrowego, w odróżnieniu od identyfikatorów URL, nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu w sieci, lecz jest do niego przypisany na stałe. Wykorzystując odpowiednie usługi i serwisy (np. http://dx.doi.org/), na podstawie DOI można uzyskać podstawowe informacje na temat powiązanego obiektu cyfrowego oraz otrzymać jego aktualny adres w sieci, skąd można pobrać jego kopię lub uzyskać do niego dostęp na określonych warunkach.

 

Aktualność odnośnika skojarzonego z identyfikatorem DOI jest utrzymywana przez podmiot, który zarejestrował taki identyfikator (wydawca, autor bądź inna jednostka). Jeżeli prawa autorskie zostają przekazane innemu podmiotowi, DOI nie ulega zmianie.

 

Nazwy (identyfikatory) DOI składają się z prefiksu i sufiksu oddzielonych ukośnikiem:

 

  • prefiks wskazuje organizację, która rejestruje obiekt cyfrowy:
  • wskaźnik katalogu o wartości „10”, który w ramach standardu Handle System definiuje następujący po nim ciąg znaków jako nazwę DOI
  • kropka rozdzielająca
  • kod rejestrującego — unikalny ciąg znaków przypisany rejestrującemu
  • sufiks określa obiekt cyfrowy umieszczony w zasobach sieciowych:
  • kod obiektu — unikalny dla poprzedzającego go prefiksu ciąg znaków o dowolnej długości wybrany przez rejestrującego dla konkretnego obiektu (może zawierać identyfikator wygenerowany z innego systemu używanego przez rejestrującego lub oparty na nim np. ISBN, ISSN, ISRC, ISAN, ISTC, ISNI).

 

Cechy identyfikatora DOI:

  • nie ma zdefiniowanego limitu długości nazwy DOI, przedrostka DOI czy sufiksu DOI
  • na początku prefiksu zawsze są trzy znaki: „10.” informujące, że jest to nazwa DOI
  • nie rozróżnia wielkości liter
  • może zawierać dowolne znaki drukowalne z legalnych znaków graficznych Unicode.

Przykład 1039.
10.1000/182

Przykład 1040.
10.1007/b136907

Przykład 1041.
10.1108/02640470610689151

Przykład 1042.
10.3998/3336451.0004.203

Przykład 1043.
10.1007/978-3-540-46129-6

Przykład 1044.
10.18778/0208-6069.83.10

Przykład 1045.
10.31432/1994-2443-2019-14-1-48-58

Przykład 1046.
10.5116/ijme.4dfb.8dfd

Przykład 1047.
10.14746/pi.2015.1.2.9

Przykład 1048.
10.5840/pjphil20171115

Przykład 1049.
10.5506/APhysPolB.48.1787

Przykład 1050.
10.1140/epja/i2017-12381-7

Przykład 1051.
10.1016/j.iheduc.2003.11.004

Przykład 1052.
10.3912/OJIN.Vol23No02PPT22

Przykład 1053.
10.1016/j.jorganchem.2006.07.043

Przykład 1054.
10.4467/25443283SYM.18.035.9716

Przykład 1055.
10.18052/www.scipress.com/IJARM.5.52

Identyfikator DOI może być prezentowany dwojako:

  • w oficjalnym formacie: nazwa DOI poprzedzona akronimem „DOI”
  • jako adres URL w określonej domenie.

Przykład 1056.
DOI: 10.18778/0208-6069.83.10
[Oficjalny format DOI.]

Przykład 1057.
https://doi.org/10.18778/0208-6069.83.10
http://dx.doi.org/10.18778/0208-6069.83.10
http://dx.medra.org/10.18778/0208-6069.83.10
[Ten sam numer DOI jako adres URL w określonej domenie.]

DOI przejmuje się do strefy identyfikatora i sposobu uzyskania dokumentu elektronicznego tylko wówczas, jeśli został podany w opisywanym dokumencie dostępnym zdalnie. Identyfikator zapisuje się w formie, w jakiej został podany w źródle danych (oficjalny format lub adres URL). Jeżeli w źródle danych identyfikator nie został poprzedzony akronimem „DOI:”, należy podać go przed przejmowanym identyfikatorem.

Przykład 1058.
DOI: 10.1140/epja/i2017-12381-7
[Na dokumencie: DOI: 10.1140/epja/i2017-12381-7]

Przykład 1059.
DOI: http://dx.medra.org/10.14597/infraeco.2017.2.2.066
[Na dokumencie: DOI: http://dx.medra.org/10.14597/infraeco.2017.2.2.066]

Przykład 1060.
DOI: https://doi.org/10.4467/25443283SYM.18.035.9716
[Na dokumencie: https://doi.org/10.4467/25443283SYM.18.035.9716]

Jeżeli DOI występuje w publikacji innego rodzaju niż dokument elektroniczny o dostępie zdalnym (np. artykuł w drukowanym czasopiśmie, wydany drukiem zeszyt czasopisma), należy traktować go jako informację o innej postaci fizycznej danej publikacji.